2023/978096 İhale Kayıt Numaralı "2023-2024 Yılı Aşçılık, Garsonluk ve Temizlik İşçilikleri" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Mirbey Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/978096 İhale Kayıt Numaralı “ 2023-2024 Yılı Aşçılık, Garsonluk ve Temizlik İşçilikleri ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü tarafından 16.11.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2023-2024 Yılı Aşçılık, Garsonluk ve Temizlik İşçilikleri ” ihalesine ilişkin olarak Mirbey Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.nin 21.12.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.12.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2023 tarih ve 123728 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/1524 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İhale üzerinde bırakılan Nizip Akgün Pet. Nak. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Çiçek Mert Tarım Tem. İnş. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ye ilişkin olarak; 1) Bilanço ve ciroya ilişkin belgelerin istenilen kriterleri sağlamadığı, bilanço oranlarında yuvarlama yapıldığı, yeterlik bilgileri tablosunda toplam cironun esas alındığı yıla ilişkin bilgiye yer verilmediği, birbirini takip eden yıllara ait bilanço ve ciro bilgilerinin sunulmadığı, kısa vadeli banka borçlarının uzun vadeli olarak gösterildiği ve rasyoların mevzuata aykırı olduğu, bilançoların mevzuata uygun şekilde onaylanan belgeler ile tevsik edilmediği, bilanço bilgileri ile kurumlar vergisi beyannamesi verilerinin uyumlu olmadığı, hizmet işleri ile ilgili ciroların hesaba katılması gerekirken bununla ilgili olmayan kısımların hesaba dahil edildiği, konsolide finansal tablolar adı altında üçüncü bir gelir tablosu sunulduğu, bilanço bilgileri tablolarının düzenlenme tarihlerinin ve yeterlik bilgileri tablosu ile idareye fiziki ortamda sunulan bilanço kriterlerinin uygun olmadığı, 2) İş deneyim belgesinin ihale konusu iş ve benzer işe uygun olmadığı, iş deneyim belgesinin ayrıştırılması ve güncellenmesi durumunda belgenin asgari iş deneyim tutarını sağlamadığı, 3) Geçici teminat mektubunda ticaret unvanlarının açık ve uzantıları ile birlikte yazılmadığı, teklif mektubunda yazılı ticaret unvanı ile geçici teminat mektubundaki ticari unvanların birbiri ile uyumlu olmadığı, geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı, standart formun iki numaralı dipnotunda yer alan ibarelerin yer almadığı, belgelerin ilgili mevzuata aykırı olduğu, 4) Çiçek Mert Tarım Tem. İnş. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 68 personelin giderine ait birim fiyat teklif cetvelinde hesaplanan işçi ücretleri, fazla mesai ücretleri (saatlik) ve ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması (günlük) hesaplamalarının işçilik modülü üzerinden hesaplanması gerektiği, yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 5) Nizip Akgün Petrol Nakliyat Gıda ve Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne ait aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak açıklık getirilmediği şöyle ki, açıklamada ihale sözleşmelerine ve ihale kararlarına ait damga vergisi, kamu ihale kurum payı, geçici teminat mektubu ile kesin teminat mektubuna ait giderlerin eksik ve yanlış hesaplandığı, -İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen personel giderlerinin işçilik modülü üzerinden hesaplanması gerektiği, yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu, ihalede teklif edilmesi gereken %4 sözleşme ve genel giderler dâhil toplam asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunulduğu, -Teknik Şartname’nin “İşin Yapılma Yeri ve Süresi” başlıklı 3’üncü maddesinde yer alan düzenlemede yol güzergahlarının mesafelerinin kilometre olarak belirtildiği, açıklamaların bu mesafelere göre ayrı ayrı açıklanması gerekirken yapılmadığı ve/veya toplam km’ler üzerinden yapıldığı, - Açıklama sunulan araçların yaşının 237 Taşıtlar Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği, Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmetleri Yönetmeliği ve Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nde şartlarını haiz olmadığı ve teknik şartnamede yer alan yaş şartına uygunluk taşımadığı, - Araç kiralama fiyat teklifi ve diğer tüm fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesinde yer alan ibare yazılmadığı, - Araç kiralama fiyat teklifine konu edilen araçların Teknik Şartname’de belirtilen model yılı ve taşıma kapasitesi yönünden istenilen kriterleri sağlamadığı, - Araç kiralama fiyat teklifine konu edilen araçlara göre bakım onarım fiyat teklifi alınıp akaryakıt hariç diğer girdi maliyetleri olan Adblue katkı maddesi, Antifriz, Cam Suyu v.b. maliyetlerinin bu araçlara göre belirleneceği, ancak anılan istekli tarafından sunulan kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların anılan diğer belgelerde eksik şekilde yer aldığı veya model yılının farklılaştırıldığı ya da hiç yer verilmediği, istekli tarafından sunulan belgelerin araç noktasında uyumlu olmadığı, - Araç kiralama fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, istekli tarafından tek bir araç yönünden bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden bir maliyeti tevsik etmesinin mümkün olmadığı, isteklinin kira maliyeti açıklamalarının uygun olmadığı, - Araç kiralama fiyat teklifinde Adblue katkı maddesi, Antifriz, Cam Suyu, bakım onarım, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği, ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınmasının zorunlu olduğu, yapılan açıklamanın kabulünde hukuka uyarlık bulunmadığı, idarenin şikayete cevabından araç kiralama fiyat teklifinin diğer maliyetlerle birleştirildiği, bakım onarım maliyetinin diğer maliyetlerle birleştirildiği, - Kiralama fiyat teklifine konu edilen araçlar yönünden bakım onarım maliyetlerinin ortaya konulması gerektiği, bu araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, - Araçlara ilişkin periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belge yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının dosyaya eklenmeksizin hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplandığı, - Bakım onarım fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesine aykırı şekilde, bu maddedeki ibare yazılmaksızın alındığı, - Fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken bu işlemlerin hiç yapılmaması ya da serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, - Kiralama ve bakım onarım fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarım bulunmadığı, bakım onarım fiyat teklifinin alındığı söylenen firmanın faaliyet alanları arasında servis bakım onarımı ve lastik alımı satımı bulunmadığı, - Bakım onarım fiyat teklifinde bakım, onarım ve yedek parça maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, periyodik bakım giderleri için belirlenen açıklamalara aykırı olarak araçların bakım onarım kilometrelerinin düşük gösterildiği, ihale uhdesinde bırakılan firmanın bu giderleriyle ilgili herhangi bir açıklama öngörülmediği yedek parça montaj ve demontaj gibi giderlerin tevsik edilmediği, bakım onarım maliyetinin açıklanması gerekirken daha düşük miktarlar üzerinden yapılan açıklamanın kabulünün mümkün olmadığı, - Fiyat teklifine konu edilen araçların açık ve belli olduğu, bu araçların kataloglarında marka ve model özelliklerine göre lastik ebatlarının ne olduğunun açık bir şekilde belirtilmiş bulunmasına rağmen bu ebatlardaki lastiklerin göz ardı edilerek araçlara uymayacak farklı ve ucuz ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapılmasının mümkün bulunmadığı, işin gerçekleştirilmesi esnasında araçların kullanacağı araçtan araca farklılaşan lastikler için açıklama yapılması gerekirken uygun olmayan lastikler üzerinden araçların lastik maliyetlerinin açıklanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı, - Lastik fiyat teklifi yönünden Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine aykırı şekilde bu maddedeki ibare yazılmaksızın fiyat teklifleri alındığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenerek imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, - İhale konusu her bir araç için, lastik fiyat teklifinde yazlık ve kışlık lastikler için ayrı ayrı satır açılmak suretiyle her bir araç yönünden 4 yazlık ve 4 kışlık olmak üzere toplamda 8 lastik için lastik maliyetinin belgelendirilmediği, - Lastik maliyetinin lastik fiyat teklifinin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle gerçekleştirilen maliyet açıklamasının kabul edilemeyeceği, oranlama suretiyle haksız maliyet avantajı elde edildiği, - Kiralama, bakım onarım ve lastik fiyat teklifleri ekinde satış tutarı tespit tutanağının bulunması gerektiği, istekli tarafından bazı fiyat teklifleri ekinde tespit tutanağı sunulmadığı, isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idare tarafından yeni bir yazı yazılmak suretiyle bu tespit tutanaklarının tamamlatılmasının mevzuata aykırı olduğu, - Fiyat tekliflerinde tarih ve sayısı açıkça belirtilen tespit tutanağının teklif ekinde bulunmasının gerektiği, açıklama sunan istekli tarafından sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, - Tespit tutanağının ekinde imza sirkülerinin aslı (ya da noter onaylı sureti) ve faaliyet belgesinin aslı gibidir yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde bu belgelerin fotokopilerinin tespit tutanağına eklendiği, - Tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmemesinin maliyet tespit tutanağını hukuka aykırı hale getirdiği, - Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının reddi gerektiği, - Firma yetkilisinin imzalaması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetki bulunmadığı, vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine yer verilmediği, - Tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2023 yılı 2’nci dönem ya da 2023 yılı 3’üncü dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması zorunluluğu varken 2023 yılı 4’üncü ve geçmiş dönemler belirtildiği, - 30/09/2020 tarihinde güncellenen tespit tutanakları dikkate alınmaksızın "fatura bilgileri tablosunu" içermeyen eski tutanaklar üzerinden verildiği, - Tutanağa konu edilen malların ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan "Fatura Bilgileri Tablosunda" yer alan tutar ve miktar toplamlarının tutmamasının aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, idarenin bu tablolar üzerinde re'sen düzeltme yapmak suretiyle fiyat teklifi üzerinde teklif edilen değerlerle uyumlu olup olmadığı yönünde takdir yetkisi kullanmasının mümkün bulunmadığı, - Fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80'inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği, - Fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen "Geçici Vergi Beyanname Dönemi" ile uyuşmadığı, - Satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen, faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmetin aynı olması gerektiği, ancak açıklama sunan istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı, - Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmetin aynı olmadığı, fatura bilgileri tablosundan fiyat teklifine konu malın adının/nev’inin, fiyatının, miktarının açıkça anlaşılması gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın "bir adet iş" denilerek tespit tutanağına konu edilmesi ve hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün bulunmadığı, - Sigorta fiyat teklifinde genel müdürlük veya bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, - İhale konusu işin isteklinin kiralama fiyat teklifinde kiralanacağını belirlediği araçlar üzerinden gerçekleştirileceği ve sigorta maliyetlerinin bu araçlar yönünden ortaya konulması gerektiği, ancak istekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde bu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigorta yapılacak araçların marka, cins, model ve adetlerinin farklı olduğu, alım konusu işte çalışmayacak araçların aşırı düşük açıklamasına konu edilemeyeceği, sigorta maliyetlerinin açıklanması gereken araçlar için hiçbir açıklama yapılmadığı, - İdari Şartname’de yükleniciye servis kiralama işine ait herhangi bir fiyat farkı ödemesi gerçekleştirilmeyeceğinin 46’ncı maddede düzenlendiği, bu çerçevede 1 yıl sürecek bu hizmet alımında Sözleşme Tasarısı’nın “İşin Süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde işe başlama ve bitiş tarihlerinin12 ay olduğu, ihale uhdesinde bırakılan firmanın yalnızca 2023 fiyatları ile değil, 2024yılı fiyatları ile de Sözleşme ve Teknik Şartname düzenlemeleri gereğince ifa edebilmek için masraflar yapacağı ve ödemelerde bulunacağı manasını taşıdığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesinde yer alan açıklamaya aykırı bir şekilde araca dayalı bir hizmet alımında motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon maliyeti yönünden 2023 yılına ait 1 ve 2’nci dönem için hesaplama yapılmasının yeterli olmadığı, 2024yılının hem birinci hem de ikinci yılı yönünden hesaplama yapılmasının zorunlu olduğu, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6. maddesinde yer alan açıklamalara göre, TÜİK tarafından açıklanan ekim 58,46 artış oranı dikkate alınmadan 2023 yılı için MTV, muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü maliyetlerinde yapılan artış tutarlarının kabulünün mümkün olmadığı, anılan Tebliğ maddesine uygun olarak açıklama yapılmadığı, - Söz konusu maliyet kalemleri için hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, açıklama kapsamında gerek öz mal gerek kiralama olan araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği, eksik adetler üzerinden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, - Hizmet alımı işinin 12 aylık süreden ibaret olduğu, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 68 personeli 4 farklı yere taşınması için servis kiralama işinde çalışan sürücü personelin günlük, saatlik ve aylık ücretler ile fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinin açıklama ekinde herhangi bir hesaplamaya tabi tutulmamasının hukuka aykırılık teşkil ettiği, söz konusu servis araçlarında çalışan işçilerin ücretlerinin hesaplanması gerektiği göz önüne alındığında açıklamaların uygun olmadığı, - İhale üzerinde bırakılan firmanın işçi personelin vardiya yerlerine ilişkin olarak araç kiralama giderlerinin açıklanmasında, kiralama maliyeti için fiyat teklifi alınan firmanın ticari olarak araç kiralama faaliyetinin olmadığı, fiyat teklifinde başvuru konusu ihaleye atıf yapılmadığı, fiyatın sözleşme süresini kapsamadığı, sözleşme süresince fiyatın geçerli olduğu bilgisinin olmadığı, araçların kiralanma süreleri ile sürücülerin çalışma sürelerinin uyumlu olmadığı, fiyat teklifinin teklifi veren firmanın anlaşmalı Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri’nce onaylı olmadığı, meslek mensubunun onay yetkisinin olmadığı, bulunması gereken meslek mensubu açıklamalarının mevzuattaki düzenleme ile birebir aynı olmadığı, fiyat teklifindeki meslek mensubu açıklamasındaki tutanak tarihi, tutanak sayısı ve döneminin uygun olmadığı, teklif ekinde sunulan (EK- O.5), (EK- O.6) ve (EK- O.7) tutanak tarihi, tutanak sayısı ve döneminin uygun olmadığı, (EK- O.5), (EK- O.6) ve (EK- O.7) tutanağının ihale dokümanında bulunan standart forma uygun olmadığı, (EK- O.5), (EK- O.6) ve (EK- O.7) tutanağında teklif veren firmanın verdiği teklife ilişkin defter kayıtları ve fatura bilgilerinin eksik beyan edildiği, kiralama hesaplamalarında aritmetik hata bulunduğu, (EK- O.5), (EK- O.6) ve (EK- O.7) tutanağının ekinde teklif veren firma yetkilisinin imza sirküleri ile belgeyi düzenleyen meslek mensubunun faaliyet belgesinin onaylı olarak sunulmadığı, araç kiralama giderlerinde gelecek yıllara ilişkin artış öngörülmediği, alınan fiyat tekliflerinin işçilik, akaryakıt, yağ, bakım onarım, sigorta, vergi ve araç muayene giderlerinin fiyata dâhil edilerek fiyat teklifi alındığı, maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterilmediği ve bu giderlere ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı, söz konusu tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, - İşçi personelin “EK-2 de belirtilen her türlü koruma malzemesi (Koruyucu gözlük, Maske, Yanmaz Eldiven, İş Elbisesi vs.”giyecek giderleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından mevzuata uygun şekilde imzalanmadığı, fiyat teklifi üzerine Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan gerekli ibarenin yazılmadığı, fiyat teklifinin sadece teklif veren firma tarafından imza altına alındığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet göstermeyen firmalar tarafından verildiği, ayrıca giyecek giderlerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin de teklife konu alanda faaliyet göstermeyen firmalar tarafından verildiği, söz konusu firmaların varlıklarında ihale konusu işte verilmesi gereken giyecek malzemelerin bulunmadığı, fiyat teklifinin dayanağı olan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulmadığı, ayrıca tespit tutanaklarının ekinde sunulması gereken belgelerin de bulunmadığı, sunulan fiyat tekliflerinin maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) taahhüt edilen oran veya yüzdesel satış tutarları ile uyumlu olmadığı, söz konusu tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği ve bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesinde aykırılık teşkil ettiği, - Personelin İdari Şartname’nin “Teklif fiyata Dahil Giderler” başlıklı 25.3.4. maddesindeki Diğer giderler “…. EK-2 de belirtilen her türlü koruma malzemesi (Koruyucu gözlük, Maske, Yanmaz Eldiven, İş Elbisesi vs.) teklif fiyata dahildir. Yükleniciye ait işçilerin normal ve vardiyalı çalışmalarda işçi sayılarına bakılmaksızın işyerine geliş ve gidişleri ile işyeri içerisinde taşınmaları Yürürlükteki taşıt kanunu uygun araçlar ile yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif edilen fiyata dahildir.” açıklamasının yer aldığı, ihaleye katılan istekli basiretli tacir sıfatıyla hareket ederek İdari Şartname’nin 25’inci maddesine uygun olarak teklif fiyatını vermesinin gerektiği bu giderlere ilişkin olarak açıklamaya açıklık getirilmediği, - Açıklamalarında aritmetik hata bulunduğu, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamalarını toplam tutarda virgülden sonra iki haneli olması gerekir iken iki haneden fazla rakam ile açıklık getirildiği, genel toplamda hata yapıldığı, - Mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) ile Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının güncel mevzuata göre sunulmadığı ve “ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarı”nın tespitinde esas alınan “fatura bilgileri tablosu”nun bulunmadığı, bu itibarla söz konusu bu tutanakların mevzuatın emrettiği şekilde aşırı düşük teklif açıklamalarına uygun olarak sunulmadığı, - Teknik Şartname’nin 5.12’nci maddesi “Kişisel Koruyucu Donanımlar TSE Standartlarına ve CE Belgesine uygun olmak zorundadır.” açıklamasına uygun olarak koruyucu malzemelerin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulması gerekir iken aşırı düşük teklif açıklamasında bu belgelerin açıklama ekinde sunulmadığı, özetle ihale uhdesinde bırakılan isteklinin işçi personelinin işyerine gidiş ve gelişleri ilgili olarak kendi araçlarıyla yapacağına dair aşırı düşük açıklama sunulan araçların personel sayılarına uygun olarak hesaplanmadığı, ihale konusu işte çalıştırılacak araçların kendi malı olduğunu, bu araçlara ilişkin isteklinin envanterinde kayıtlı olduğunu tevsik edici amortisman defteri vb. belgelerin sunulmadığı, bu araçlara ait amortisman bedellerinin de araçların edinim bedeli üzerinden ya da resmi kurumlara ait rayiçler üzerinden yapılmadığı, araçların km başına tüketimi ekspertiz raporlarıyla tevsik edilmediği, araçların lastik giderlerine yönelik açıklama yapılmadığı, Zorunlu Trafik Sigortası Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4 maddesine uygun olarak alınmadığı, yakıt giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7 maddesine uygun olarak açıklama yapılmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6 maddesine göre MTV ile araç muayene giderlerine yer verilmediği ve yapılan hesaplamanın anılan Tebliğ’in maddesine aykırılık teşkil ettiği, ilgili araçların bakım ve onarım giderlerinin ihale konusu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı ve bu giderlere ilişkin belgelendirme yapılmadığı, araçların sigorta poliçe giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4 maddesine uygun olarak tevsik edilmediği, araçların gündelik olarak gidiş ve geliş km’lerinin doğru hesaplanmadan açıklama yapıldığı ve bu şekilde yapılan açıklamanın kendi lehine fiyat avantajı sağladığı anılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesine ayrılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … 7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: … 7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri. a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H) sunmaları gerekmektedir. Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır."> Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir. Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir. İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur. 7.4.3. İstekli tarafından; a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun, b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler, birinin sunulması yeterlidir. Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır. Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale üzerinde bırakılan Nizip Akgün Pet. Nak. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çiçek Mert Tarım Tem. İnş. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablolarında, 2022 yılına ait bilanço bilgileri kapsamında beyan edilen cari oranın özkaynak oranının kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ve iş hacmi bilgilerine ilişkin olarak ise 2022 yılına ait toplam ciro tutarlarının EKAP üzerinde yer alan verilerle uyumlu olduğu ve ihalede istenilen kriterleri karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2023-2024 Yılı Aşçılık, Garsonluk, Temizlik ve Fırın İşçilikleri Hizmet Alımı…” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. … 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamuda veya özel sektörde gerçekleştirilen personel çalıştırılmasına dayalı her türlü hizmet alım işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, isteklilerce teklif edilen bedelin % 25'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerektiği, İhale konusu işin kapsamının “2023-2024 Yılı Aşçılık, Garsonluk, Temizlik ve Fırın İşçilikleri Hizmet Alımı” olduğu, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işlerin ise “Kamuda veya özel sektörde gerçekleştirilen personel çalıştırılmasına dayalı her türlü hizmet alım işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” olarak düzenlendiği görülmüştür. Çiçek Mert Tarım Tem. İnş. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda EKAP’ta kayıtlı iş deneyim belgesi olarak “525-H-İST-275-1” sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, İş deneyim belgesi (Yüklenici iş bitirme) EKAP üzerinden incelendiğinde, işin adının “2021 Yılı 7 (Yedi) Aylık Koyun, Keçi Çobanlık işçilikleri Hizmet Alımı” , işin tanımının “Personel çalıştırılmasına dayalı 1- Koyun – Keçi Çobanlık İşçilikleri, 2- Teknik Eleman (Veteriner Hekim) İşçilikleri, 3- Teknik Eleman (Hayvan Sağlığı Teknikeri) İşçilikleri ve 4- Teknik Eleman (Hayvan Sağlığı Teknisyeni) İşçilikleri” , sözleşme tarihinin “13.08.2021”, ihale tarihinin “06.07.2021” , kabul tarihinin “05.04.2022” , belge tutarının ise “17.799.687,26 TRY” olduğu, Belgeye konu işlerin benzer işlere uygun olduğu, belge tutarının “17.799.687,26 TRY” güncellenmemiş halinin dahi söz konusu isteklinin ihalede karşılaması gereken asgari iş deneyim tutarından (18.930.418,09 TLx%25) az olmadığı anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan Nizip Akgün Pet. Nak. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda, EKAP’ta kayıtlı iş deneyim belgesi olarak “2019/34971-4034644-1-1” sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, Söz konusu iş deneyim belgesi EKAP üzerinden incelendiğinde, işin adı ve İKN’sinin “Koyun-Keçi Çobanlık işçilikleri, 2019/34971” , işin tanımının “Ceylanpınar TİM'de Koyun Keçi Çobanlık İşçilikleri Hizmet Alım İşi” , sözleşme tarihinin “01.04.2019” , ihale tarihinin “28.02.2019” , kabul tarihinin “31.03.2020” , belge tutarının ise “ 15.375.822,95 TRY” olduğu, Belgeye konu işlerin benzer işlere uygun olduğu, belge tutarının “15.375.822,95 TRY” güncellenmemiş halinin dahi söz konusu isteklinin ihalede karşılaması gereken asgari iş deneyim tutarından (18.512.301,50TLx%25) az olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin 2’nci iddiası yerinde bulunmamıştır. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü, Anılan Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir. 32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir. İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. … (4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.” hükmü, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Geçici teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir. (2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır. İlgilinin talebi halinde, kuruluş tarafından Ek-1’de yer alan “Geçici Teminat Mektubu Bilgileri Formu” düzenlenerek kendisine verilir. Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir. Geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre merkezi takas kuruluşu olarak faaliyet gösteren kuruluşlar dâhil yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığı kabul edilir. (3) Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin belgeler bilgisayarda taratılarak, istekli tarafından EKAP üzerinden e-teklif kapsamında gönderilir.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır. 26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur. 26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 12.06.2024 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. 26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler degerlendirme dışı birakilacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. İhale üzerinde bırakılan Nizip Akgün Pet. Nak. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda elektronik ortamda düzenlenen “M101012364970634R” sayılı geçici teminat mektubunun beyan edildiği, söz konusu geçici teminat mektubu EKAP üzerinden incelendiğinde, geçici teminat mektubunun geçerlilik tarihinin “18.07.2024”, tutarının ise “600000 TL” olduğu, söz konusu geçici teminat tutarının anılan istekli tarafından ihalede karşılanması gereken asgari geçici teminat tutarını (18.512.301,50TLx%3=555.369,045TL) karşıladığı, ayrıca geçici teminat mektubunun geçerlilik tarihinin 12.06.2024 tarihinden önce olmadığı, Çiçek Mert Tarım Tem. İnş. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda elektronik ortamda düzenlenen “M101012344862689R” sayılı geçici teminat mektubunun beyan edildiği, söz konusu geçici teminat mektubu EKAP üzerinden incelendiğinde, geçici teminat mektubunun geçerlilik tarihinin “01.07.2024”, tutarının ise “570000 TL” olduğu, söz konusu geçici teminat tutarının anılan istekli tarafından ihalede karşılanması gereken asgari geçici teminat tutarını (18.930.418,09 TLx%3=567.912,5427) karşıladığı, ayrıca geçici teminat mektubunun geçerlilik tarihinin 12.06.2024 tarihinden önce olmadığı anlaşılmıştır. Anılan istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektuplarının beyan edildiği, ihale kapsamında fiziki olarak geçici teminat mektubu sunulmadığı, bu açıdan bahse konu belgenin standart forma uygunluğunun kontrol edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca EKAP üzerinden yapılan sorgulama sonucu anılan isteklilerin İdari Şartname’de geçici teminat mektupları için belirlenen geçerlilik süresini sağladığı ve geçici teminat tutarlarının teklif bedellerinin %3'ünü karşıladığı görülmüş olup, söz konusu geçici teminatların bu haliyle ihalede istenilen kriterleri karşıladığı ve başvuru sahibinin iddialarının anılan istekliler açısından yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur…” açıklaması yer almaktadır. Çiçek Mert Tarım Tem. İnş. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, işçilik maliyetlerine ilişkin olarak idarece birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen işçilikler ve işçilik miktarlarının esas alındığı, diğer taraftan teklif tutarının idarece KİK işçilik modülü verileri uyarınca hesaplanan asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunlu olmakla birlikte, isteklilerin tekliflerini kendi ticari gerekleri doğrultusunda birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetvelinde oluşturacakları, isteklilerce ekap.kik.gov.tr/EKAP/Vatandas/IscilikHesaplamaWizard . linki üzerinden yapılacak işçilik hesaplamalarının teklifler ile birlikte sunmalarına yönelik bir yeterlik kriteri bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir. 79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir. 79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer; SD: Sınır değeri, YM: Yaklaşık maliyeti, n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını, T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini, R: Sınır Değer Tespit Katsayısını 79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir. 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2023-2024 Yılı Aşçılık, Garsonluk, Temizlik ve Fırın İşçilikleri Hizmet Alımı” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: S.No Hizmetin Adı Personel Sayısı Çalışacağı Süre (Ay) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışması (Gün - Toplam) Fazla Mesai (Saat - Toplam Ücret Miktarı 1 Yemekhane Sorumlusu (Gıda Mühendisi) 1 12 15 100 Brüt Asgari Ücretin %60 Fazlası 2 Usta (Aşçı) 4 12 62 600 Brüt Asgari Ücretin %30 Fazlas 3 Usta Yardımcısı ( Aşçı) 9 12 139,50 900 Brüt Asgari Ücretin %20 Fazlası 4 Kasap 2 12 31 150 Brüt Asgari Ücretin %20 Fazlası 5 Kasap Yardımcısı 2 12 31 100 Brüt Asgari Ücretin %10 Fazlası 6 Bulaşıkçı 8 12 124 200 Brüt Asgari Ücret 7 Garson 7 12 108,50 700 Brüt Asgari Ücret 8 Depo Görevlisi 2 12 31 100 Brüt Asgari Ücret 9 Yemek ve Kumanya Sorumlusu + Servis 7 12 108,50 200 Brüt Asgari Ücret 10 Temizlikçi 8 12 124 200 Brüt Asgari Ücret 11 Doğramacı 6 12 93 200 Brüt Asgari Ücret 12 Gece Sorumlusu 4 12 62 200 Brüt Asgari Ücret 12 Usta (Fırın) 1 12 15 250 Brüt Asgari Ücretin %30 Fazlas 13 Usta Yardımcısı (Fırın) 3 12 46,50 600 Brüt Asgari Ücretin %10 Fazlası 14 Ara Eleman (Fırın) 2 12 31 200 Brüt Asgari Ücret 15 Engelli 2 12 31 50 Brüt Asgari Ücret … 25.3.2. Yemek ve yol giderleri: Yüklenicinin ihale konusu işte çalıştıracağı işçilere, idare tarafından günlük 1 (bir) öğün ücretsiz yemek verilecektir. Yüklenici yemek bedeli olarak herhangi bir bedeli teklif fiyatına dahil etmeyecektir. Yükleniciye ait işçilerin normal ve vardiyalı çalışmalarda işçi sayılarına bakılmaksızın işyerine geliş ve gidişleri ile işyeri içerisinde taşınmaları yürürlükteki taşıt kanuna uygun araçlar ile yükleniciye aittir. 25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.3.4. Diğer giderler: Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince her türlü ulaşım, her türlü yasal ödemeler, sözleşmeye ait damga vergisi, İhale Kararına ait Damga Vergisi, sigorta vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. İhale dokümanı ve sözleşmedeki taahhüdün tamamının yerine getirilmesine dair personel özlük haklarına ilişkin her türlü giderler, 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu gereği yapılması zorunlu tüm uygulamalar (portör ve hijyen eğitimi ile muayene ücretleri) ve eğitim giderleri teklif edilen fiyata dahildir. İş sağlığı ve iş güvenliği bakımından yapılacak işin özelliğine göre kullanılması zorunlu olan EK-2 de belirtilen her türlü koruma malzemesi (Koruyucu gözlük, Maske, Yanmaz Eldiven, İş Elbisesi vs.) teklif fiyata dahildir. Yükleniciye ait işçilerin normal ve vardiyalı çalışmalarda işçi sayılarına bakılmaksızın işyerine geliş ve gidişleri ile işyeri içerisinde taşınmaları Yürürlükteki taşıt kanunu uygun araçlar ile yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %2” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “İşin yapılma yeri ve süresi” başlıklı 3’üncü maddesinde “İş yeri Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü (Ceylanpınar /ŞANLIURFA) olup, iş 4 (dört) ayrı yerde (Merkez, Gökçayır, Gümüşsü, Beyazkule) bulunan mutfaklar ile merkezdeki fırında İşletmenin belirlemiş olduğu sayıda ve vardiyalı çalışma sistemine göre yapılacaktır. İşletme iş yerleri arasındaki personel dağılımı ve değişikliği ile sayısını belirlemekte serbesttir. Yemek ve fırıncılık hizmeti verilecek birimlerin Ceylanpınar ilçe merkezine ortalama gidiş geliş mesafeleri: Merkez İşletme ve Fırın :10Km. Beyazkule İşletmesi : 50 Km. Gümüşsü İşletmesi : 90 Km Gökçayır İşletmesi :50 Km. İşin süresi işe başlama tarihinden itibaren 1 yıldır.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin 5.12’nci maddesinde “…Kişisel Koruyucu Donanımlar TSE Standartlarına ve CE Belgesine uygun olmak zorundadır…” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. İdarece ihale üzerinde bırakılan Nizip Akgün Pet. Nak. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.ye 17.11.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “…Sunacağınız yazılı açıklamada yer alan girdilerin fiyatlarının ihale dökümanındaki maliyet bileşenlerini de dikkate alarak, 1- Sözleşme ve Genel Giderler dahil İşçilik Giderleri, ("İdari şartnamenin 25.3..2. maddesinde (Yükleniciye ait işçilerin normal ve vardiyalı çalışmalarda işçi sayılarına bakılmaksızın işyerine geliş ve gidişleri ile işyeri içerisinde taşınmaları yürürlükteki taşıt kanununa uygun araçlar ile yükleniciye aittir." denildiğinden) 2- Akaryakıt giderleri, 3- Şoför işçilik giderleri, 4- Lastik, yedek parça ve periyodik bakım giderleri, 5- Araç amortisman giderleri, 6- Fenni Muayene ve Vergiler. (MTV, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Gerdi Kaza Koltuk Kasko sigorta giderleri.) Olmak üzere; Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesinde düzenlenen usule uygun biçimde açıklamanız ve belgelendirmeniz gerekmektedir…” bilgilerine yer verildiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan Nizip Akgün Pet. Nak. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, Sözleşme ve genel giderlere ilişkin olarak, “Teklifin onbinde beşi oranında Kamu İhale Kurumu payı, teklifin binde 9,48’i oranında sözleşme damga vergisi, teklifin binde 5,69’u oranında komisyon kararı damga vergisi” bedelinin, dokümanda belirtilen iş sağlığı ve güvenliği, giyim ve koruyucu malzemesi ve çıkabilecek diğer giderlerine ilişkin bedellerin, teklif cetvelinde öngörülen personele ilişkin KİK işçilik modülü verileri uyarınca hesaplanan işçilik maliyetlerinin hesaplandığı ve maliyetlere dahil edildiği görülmüştür. Diğer taraftan, İdari Şartname’nin 25.3.2’nci maddesinde düzenlenen giderlere ilişkin olarak Konvoy Grup Tur. İns. Kay. Taş. Oto. Kir. Tem. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan servis aracı kiralama fiyat teklifinin sunulduğu, Sunulan fiyat teklifinde teknik şartnamede belirtilen dört ayrı yerde (Merkez, Gökçayır, Gümüşsu, Beyazkule) bulunan mutfaklar ile merkezdeki fırında işletmenin belirlemiş olduğu sayıda işyerleri arasındaki personel dağılımı ve 3 parti halinde vardiyalı çalışma yapılacağı öngörülerek, yemek ve fırıncılık hizmeti verilecek birimlerin Ceylanpınar ilçe merkezine ortalama gidiş ve geliş mesafeleri üzerinden Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde düzenlenen Merkez İşletme ve Fırın: 10 km. Beyazkule İşletmesi: 50 km. Gümüşsü İşletmesi: 90 km Gökçayır İşletmesi: 50 km. mesafeleri ve ihalede çalıştırılacak 68 personel için, Merkez için 2 adet 14+1 kişilik araç, beyaz kule için 1 adet 14+1 kişilik araç, gümüşsu için 1 adet 14+1 kişilik araç, gökçayır için 1 adet 14+1 kişilik araç olmak üzere toplam 5 adet servis aracı çalıştırılmasının öngörüldüğü, fiyat teklifinde “ “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (19/11/2023) tarih ve (2023/8) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı ve fiyat teklifinde SMMM kaşe ve imzası ile iletişim bilgilerinin yer aldığı, Ayrıca fiyat teklifinde “İhale konusu iş kapsamında toplam 5 adet olarak, motor hacmi (cc) 1995 cc, maksimum güç (ps) 170 ps… Ford Transit 410L Deluxe 14+1 minibüsleri vermeyi taahhüt ediyorum… sözleşmenin imzasına müteakip olmak üzere 12 ay süre ile servis şoförü ücreti, akaryakıtı, 40.000 km de bir değişecek yazlık kışlık lastikleri bedelleri, patinaj zincir bedelleri, 2 yıl garanti süreli aküsü, 20.000 km de bir yapılacak olan araç periyodik bakımı ile gerekmesi halinde tamir ve onarımı (motor yağı, hava yağ mazot ve polen filtreleri ön arka balataları, sarf malzemeleri v.b. malzemeleri, her türlü onarımı ile işçiliği dahil) işlerini) amortismanları, taşıtın yetki belgesi ücretleri, lastik ve patinaj zincirleri değişim ve tamirleri, araç takip kontrol sistemi hattı ve abonelik giderleri, araç fenni muayene bedelleri, egzoz gazı emizyon ölçüm bedelleri, motorlu taşıtlar vergisi bedelleri, zorunlu mali sorumluluk sigortası, ferdi kaza-koltuk, kasko sigorta giderleri tarafıma ait olmak üzere…” yönünde bilgiler uyarınca toplam 2.074.391,93 TL (K.D.V hariç) bedel öngörüldüğü, fiyat teklifinin ekinde, araçların aylık kiralama bedellerinin ayrıntılarına ilişkin maliyet tabloları, fiyat teklifi ayrıntıları ile, akaryakıt maliyet hesabı tablolarını sunulduğu ve söz konusu belgelerde SMMM kaşe ve imzasının yer aldığı görülmüştür. Öte yandan, fiyat teklifinin dayanağı olarak maliyet tespit tutanağının (EK-O.5) sunulduğu, sunulan tutanağın 2023 yılı temmuz-ağustos-eylül geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, sunulan tutanağın dördüncü bölümünde yer alan, ortalama/toplam birim maliyet kısmının, ağırlıklı ortalama birim maliyet, birim mamul/mal maliyeti, birim işçilik maliyet kısımlarında herhangi bir bilgiye yer verilmediği, diğer birim diğer maliyetler kısmında ise, merkez için 2 adet 14+1 servis aracı, beyaz kule işletmesi için 14+1 servis aracı, gümüşsu için 14+1 servis aracı, gökçayır işletmesi için 14+1 servis aracı için 12 aylık maliyet hesaplamalarının belirtildiği, ayrıca ağırlıklı ortalama/toplam birim maliyetin tespitinde esas alınan faturalara ilişkin tablolarda herhangi bir bilgiye yer verilmediği, tutanağın SMMM ve Konvoy Grup Tur. İns. Kay. Taş. Oto. Kir. Tem. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından imza altına alındığı, ayrıca söz konusu belgenin ekinde mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesine yer verildiği görülmüştür. Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, ihale üzerinde bırakılan Nizip Akgün Pet. Nak. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sözleşme ve genel diğer giderler ile teklif edilen işçilik maliyetlerine ilişkin KİK işçilik modülü verileri uyarınca hesaplanan maliyetlerin sunulduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan, idarece açıklama istenilen “("İdari şartnamenin 25.3..2. maddesinde (Yükleniciye ait işçilerin normal ve vardiyalı çalışmalarda işçi sayılarına bakılmaksızın işyerine geliş ve gidişleri ile işyeri içerisinde taşınmaları yürürlükteki taşıt kanununa uygun araçlar ile yükleniciye aittir." denildiğinden) 2- Akaryakıt giderleri, 3- Şoför işçilik giderleri, 4- Lastik, yedek parça ve periyodik bakım giderleri, 5- Araç amortisman giderleri, 6- Fenni Muayene ve Vergiler. (MTV, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Gerdi Kaza Koltuk Kasko sigorta giderleri.)” girdilere ilişkin olarak, 5 adet araca ilişkin fiyat teklifi ve ekinde bu araçların maliyetlerine ilişkin ayrıntılarını gösteren maliyet hesaplama tabloları, fiyat teklifi ayrıntıları akaryakıt maliyet hesabı tabloları, akaryakıt giderleri ile dayanağı maliyet tespit tutanağının (EK-O.5) sunulduğu anlaşılmıştır. Ancak, fiyat teklifinde ifade edilen ve teknik özellikleri belirtilen araçların gerek teknik özellikleri gerekse bilgilerini gösteren tevsik edici (ruhsat vb.) herhangi bir belge sunulmadığı, diğer taraftan, fiyat teklifi sunulan araçların ayrıntılı giderlerine ilişkin birtakım hesaplamalar sunulmakla birlikte, bu hesaplamalarda maliyet öngörülen ilgili araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası, ferdi kaza koltuk, kasko sigorta giderleri ve araçların km akaryakıt maliyetleri ve periyodik bakım giderine ilişkin (yetkili servis belgeleri, poliçeler, vb. mevzuatta sayılan diğer belgeler) yukarıda aktarılan mevzuat kapsamında sayılan herhangi bir tevsik edici belgenin sunulmadığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan maliyet tespit tutanağında da (EK-O.5) araçlara ilişkin aylık kiralama maliyeti üzerinden birtakım fiyat belirlemelerine yer verilmekle birlikte, araçların açıklama istenilen ayrıntılı giderleri ile ilgili olarak herhangi bir bilginin yer almadığı, ayrıca tutanakta fatura bilgileri, ortalama/toplam birim maliyet tutarı vb. hususlarla ile ilgili olarak herhangi bir bilginin bulunmadığı anlaşıldığından, sunulan fiyat teklifinin dayanaktan yoksun olduğu da anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, Nizip Akgün Pet. Nak. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca fiyat teklifi ve dayanağı maliyet tespit tutanağı (EK-O.5) ile yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı dikkate alındığında, fiyat teklifi alınan firmanın faaliyetine vb. ilişkin olarak ayrıca bir araştırma yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Nizip Akgün Pet. Nak. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.