2025/2340179 İhale Kayıt Numaralı "Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve İşletmeye Alma İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gülermak Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2340179 İhale Kayıt Numaralı “ Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından 30.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşi ” ihalesine ilişkin olarak Gülermak Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi ’nin 24.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.05.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.05.2026 tarih ve 215504 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1264 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan Uğursal Elektrik Elektronik İnş. Malz. Kırt. Med. Mobilya Beyaz Eşya San. ve Tic. A.Ş. – ONH İnşaat ve Taahhüt A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; a) Açıklama istenen iş kalemlerinin/analiz girdilerinin kamu kurumlarının resmi birim fiyatları üzerinden veya Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine uygun şekilde diğer yöntemlerle açıklanması ve belgelendirilmesi gerekirken, bir kısım iş kalemlerinin açıklama dışı bırakıldığı, bir kısım iş kaleminin ise Tebliğ’e aykırı yöntemlerle açıklanmaya çalışıldığı, bu bağlamda açıklanması istenen tüm iş kalemlerinin, istisnasız şekilde, Tebliğ hükümlerine uygun yöntemlerle açıklanması ve belgelendirilmesinin zorunlu olduğu, Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer alan açıklamaların, diğer yöntemlerle açıklama ve belgelendirmenin imkânsız olduğu haller için geçerli olduğu, Açıklama istenilen tüm iş kalemleri bakımından arz piyasasının bulunduğu, keza kamu birim fiyatlarıyla bedellendirilmesinin mümkün olduğu gerçeği karşısında bahse konu istisnai yönteme başvurulmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin, malın/malzemenin yurt dışından getirildiği için sadece proforma fatura veya gümrük giriş beyannamesi sunulabildiği şeklindeki açıklamalarının uygun olmadığı, b) Kamu birim fiyatları esas alınarak yapılan açıklamalarda gösterilen fiyatlar cari yılı resmi birim fiyatlarının kar ve genel gider hariç tutarının altına düşmemesi gerekirken bu kurala uyulmadan açıklama yapıldığı, Aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı iş kalemi analizlerinde farklı fiyatların kullanıldığı, Açıklamaların Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesinde öngörülen düzenlemelere aykırılık teşkil ettiği, bu bağlamda idarece verilen analiz formatlarına uyulmadığı, kar ve genel gider oranının eksik gösterildiği, açıklama istenilmeyen bir kısım analiz girdilerinin değerinin en az bir kuruş olarak gösterilmediği, aritmetik hata üretildiği, Kamu rayiçlerinden alınan fiyatlarda hata yapıldığı, isteklinin analiz/birim fiyat girdilerine ilişkin rayiç fiyatları hatalı aldığı, esas aldığı rayiç fiyatın analiz/birim fiyat girdisinin ihale dokümanında belirlenen özellikleri karşılamadığı, c) Ölçü birimi “set” olarak belirlenen elektromekanik/tesisat iş kalemleri için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu; ç) İş kalemlerinin bünyesine dahil makine-ekipman için yapılan açıklamalar Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesinde aykırılık teşkil ettiği, d) Fiyat teklifi ile açıklama yapılan bir kısım iş kalemleri/analiz girdilerinde fiyat teklifi ekinde sunulması gereken tutanakların sunulmadığı, fiyat teklifinin ekini oluşturan tutanaklardaki ortalama fiyat tespitleri Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun şekilde yapılmadığı, 1/20 kuralına uyulmadığı, Ayrıca sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olmadığı, üzerindeki beyan ifadesinin eksik ve hatalı olduğu, tarihlerde ve onay işlemlerinde eksiklik, hata ve çelişkilerin bulunduğu, fiyat tekliflerine esas alınan alış/satış faturalarının ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay ya da bundan önceki üç aya ait olmadığı, tutanaklarda gösterilen faturaların tarih ve numaralarında eksiklik veya hataların bulunduğu, tutanakların ekinde mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesinin, mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir türkiye ticaret sicili gazetesinin, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin bulunmadığı, imzaların ise imza sirkülerleri ile uyuşmadığı, e) Motorin için yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine aykırı olduğu, lt/kg dönüşümü hesabının doğru ve resmi mercilerce kabul edilen değerler üzerinden yapılmadığı, f) İşçilik rayiçleri için 2026 yılı saatlik asgari ücretin altında açıklama yapıldığı, g) Nakliye gerektiren girdilerin nakliye formülü üzerinden açıklanması gerektiği, fiyat teklifi alınmasının uygun olmadığı, nakliye formülü verilmeyen diğer girdiler için ise, fiyat tekliflerinde mutlaka nakliyenin fiyata dâhil olması gerektiği, fiyat teklifine esas faturalarında nakliye dâhil faturalar olması gerektiği, ğ) Özellik arz eden bir kısım iş kalemlerinin açıklanmasında birim fiyat tarifleri, yapım şartları, fen ve sanat kuralları ile tasarım ve miktar tespitlerinin tutarlılığının gözetilmediği, yapılan açıklamaların işin yapım şartlarının gerektirdiği tüm yükümlülükleri ve detayları kapsamadığı, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bir kısım iş kalemlerinin ihale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat tarifleri, teknik şartname hükümleri ve proje verileri isteklinin özgün bir tasarım yaparak, bu tasarıma göre belirlediği miktar/metrajlar üzerinden bulunacak ortalamalara göre fiyatlandırma yapılmasını öngördüğü, bu çerçevede ihale dokümanı hükümlerine, fen ve sanat kurallarına, işin teknik ve fonksiyonelliğine uygun, kendi içinde tutarlı bir hesaplama yapılması, bu verilere göre ulaşılan miktarlar üzerinden gerçekçi bir birim fiyat oluşturulmasının beklenildiği, ayrıca açıklanması istenen iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tarifleri, teknik şartname hükümleri ve proje verileri tüm maliyet girdilerini kapsayacak genişlikte yükümlülük getirdiği, bu yükümlülüklerin ilgili teklif birim fiyata dâhil edilmesi ve yapılacak açıklamalarda bu hususun ispatlanması gerektiği, h) Fiyat teklifi kullanılarak yapılan açıklamalara dayanak teşkil eden faturaların örneklerinin Gelir İdaresi Başkanlığından istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük tekliflere ilişkin 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü, Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. ... (3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; … (10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. 39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır. 39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması, Anılan Tebliğin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) … 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) maddesinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve İşletmeye Alma İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve İşletmeye Alma İşi, ?Ana Hat? ve ?Kamu Kampüsü Hattı? olmak üzere iki güzergahtan ve 16 adet duraktan oluşmaktadır. Bunlardan ?Ana Hat? yaklaşık 9 km, ?Kamu Kampüsü Hattı? ise yaklaşık 4 km uzunluğunda olmak üzere ?Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve İşletmeye Alma İşi? projesi kapsamındaki hattın yapımını kapsamaktadır. İhale konusu işin kapsamı; söz konusu tramvay hattının tüm inşaat işleri ile toplam 16 adet durak, 2 adet aç-kapa tünel, yaklaşık 1000 m viyadük ve 9 adet trafo merkezi alanının inşaat işleri, mimari ince işleri, giriş-çıkış yapıları, demiryolu işleri, enerji temini ve dağıtımı, cer gücü, durak kanopilerinde güneş enerjisinden elektrik üretimi, aydınlatma, mevcut ve yapılacak olan hatların sinyalizasyon, kontrol ve haberleşme sistemleri (SCADA, iletim, telefon, telsiz, anons, yolcu bilgilendirme, yolcu geçiş ve ücret toplama sistemleri dahil), çevresel kontrol sistemleri (havalandırma ve iklimlendirme dahil), yangın alarm, yangından korunma ve yangın söndürme sistemleri, içme suyu, pissu ve drenaj sistemleri, yürüyen merdiven ve asansörler, genel hizmetler, diğer kurum ve kuruluşlar ile ilgili işler ve bunlarla ilgili tasarım hizmetleri (sistemin tüm parçalarının birlikte etkin bir şekilde çalışmasını sağlayacak ve minimum bakım gerektirecek ve de geçici inşaat işlerinin de verimli olarak yapımını sağlayacak) dahil tüm işlerin yapım, temin, montaj, test etme ve işletmeye alma işleri ve gerekli yapılarla beraber elektromekanik tesisatlarının tasarımı ve inşaat işleri, tüm sistemler ile ilgili 24 ay süreli işletme ve bakım gözetimi hizmeti verilmesi, işletme ve bakım el kitaplarının hazırlanması, iş başında eğitim verilmesidir. İhale eki kesin projelerde yer alan durak, aç-kapa tünel ve hat yapılarında veya gerekmesi durumunda İdare’nin göstereceği başka bir noktada zemin araştırma programı hazırlanması İdare/Yapı Denetim Görevlisi onayını alarak gereken araştırmaların yapılması, araştırmaların sonuçlarına göre gerekmesi durumunda ilgili tasarım revizyonlarının yapılarak İdare/Yapı Denetim Görevlisi onayına sunulması ve imalatların buna göre yapılması ihale konusu işin kapsamına dâhildir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: SAMSUN” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından 30.01.2026 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşi” olduğu, başvuruya konu ihalede 36 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 12 isteklinin teklif sunduğu, teklif tutarı idarece hesaplanan sınır değer tutarının altında olan iki istekliden (YDA İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Uğursal Elektrik Elektronik İnşaat Malzemeleri Kırtasiye Medikal Mobilya Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-ONH İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı) 19.02.2026 ve 26.02.2026 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, bahse konu istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, 13.04.2026 tarihli ihale komisyonu kararına göre, geçerli teklif sayısı 8 olan ihalede YDA İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Uğursal Elektrik Elektronik İnşaat Malzemeleri Kırtasiye Medikal Mobilya Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-ONH İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı nın üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekliye 19.02.2026 ve 26.02.2026 tarihlerinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazıları ekinde 29 adet iş kaleminin açıklama istenilen iş kalemleri olarak belirlendiği, söz konusu iş kalemlerine ilişkin tanımlamalar dikkate alındığında bu iş kalemlerinin idarece ihale konusu işe özgü olarak tasarlanan özel/paçal iş kalemleri niteliğinde olduğu, ayrıca söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekindeki bu iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analiz formatlarında açıklama istenilecek ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin (a) maddesinde yer alan iddiasına yönelik yapılan incelemede; 2022 poz numaralı iş kaleminin ÖZEL TM 001 (Cer trafosu), ÖZEL TM 002 (Redresör), ÖZEL TM 004 (DC hücre (incoming)), ÖZEL TM 005 (DC hücre (pozitif besleme hücresi), ÖZEL TM 006 (DC Kublaj Hücresi) poz numaralı alt analiz girdilerine ilişkin olarak; 2009 poz numaralı iş kaleminin ÖZEL KTN 004 poz numaralı (Konsol Hoban Seti) alt analiz girdisine ilişkin olarak; İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; malzemelerin yurtiçi üretiminin olmaması nedeniyle iş ortaklığının pilot ortağının yüklenimini üstlendiği Konya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığınca yürütülen “Stadyum-Şehir Hastanesi Tramvay Hattı 1’inci Etap Yapım İşi” kapsamında temin edilen malzemelerin g ümrük giriş beyannameleri esas alınarak fiyat alındığının ifade edildiği görülmüş olup ayrıca söz konusu malzemelerin tedarikine ilişkin tevsik edici belge olarak Uğursal Elektrik Elektronik İnşaat Malzemeleri Kırtasiye Medikal Mobilya Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile Maz İnşaat Taah. Pet. Nak. Tur. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan 03.02.2025 tarihli mal tedarik protokolünün, Maz İnşaat Taah. Pet. Nak. Tur. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 03.06.2026 tarihli proforma faturanın, malzemeye ait ithalatçı firma adına düzenlenmiş gümrük beyannamelerinin, noter onaylı Türkçe tercümelerinin ve malzemenin şantiye teslimine müteakip ithalatçı firma tarafından düzenlenmiş olan faturaların ve noter onaylı Türkçe tercümelerinin sunulduğunun ifade edildiği, 3004.B poz numaralı iş kaleminin ÖZEL SNYL 007 poz numaralı (Mevcut Tramvay Araçları İçin Araçüstü Ekipman) alt analiz girdisine ilişkin olarak; Anılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; söz konusu ürünün projeye özel, spesifik bir malzeme olması nedeniyle Samsun Büyükşehir Belediyesine yeni tramvay setlerini temin eden Bozankaya Raylı Sistemler A.Ş. ile iletişime geçilerek Haziran 2025 – Kasım 2025 dönemleri içinde yurt içinde satış yapıp yapmadıkları ya da son 12 ay içinde yurtdışından ithalat gerçekleştirip gerçekleştirmedikleri hususunun sorulduğu, söz konusu firmadan bahse konu döneme ait yurt içi satışının olmadığı, son 12 ay içinde 1 defa 1 adet ithalatın yapıldığı bilgisinin alındığının ifade edildiği görülmüş olup ayrıca söz konusu malzemenin tedarikine ilişkin tevsik edici belge olarak gümrük beyannamesinin, alınan malzemelerin Samsun Büyükşehir Belediyesine temin edilen tramvay araçlarında kullanılmak üzere temin edildiğine ilişkin yeminli mali müşavir beyanının, üretici firmaca düzenlenen faturanın ve Türkçe tercümelerinin sunulduğunun ifade edildiği; 4001 poz numaralı iş kaleminin ÖZEL HBR 007 poz numaralı (Mobil Telsiz Terminali) alt analiz girdisine ilişkin olarak; Anılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; söz konusu ürünün projeye özel, spesifik bir malzeme olması nedeniyle ülkemizde söz konusu ürünün tek satıcısı olan Hytera Communications Corporations Ltd. Şti firmasının yetkili temsilcisi olan Zirve Dijital Haberleşme ve Telekomünikasyon Ltd. Şti. ile iletişime geçilerek Haziran 2025 – Kasım 2025 dönemleri içinde yurt içinde satış yapıp yapmadıkları ya da son 12 ay içinde yurtdışından ithalat gerçekleştirip gerçekleştirmedikleri hususunun sorulduğu, söz konusu firmadan bahse konu döneme ait yurt içi satışının olmadığı, son 12 ay içinde 1 defa 12 adet ithalatın yapıldığı bilgisinin alındığının ifade edildiği görülmüş olup ayrıca söz konusu malzemenin tedarikine ilişkin tevsik edici belge olarak gümrük beyannamesinin, Hytera Communications Corporations Ltd. Şti firmasının yetkili temsilcisi olan Zirve Dijital Haberleşme ve Telekomünikasyon Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğunun ifade edildiği tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’ inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerinin sınırlı şekilde sayıldığı, bu bilgi ve belgelerle açıklama imkânı bulunmayan durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabileceği (yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabileceği) hususlarına yer verildiği görülmüştür. Bu çerçevede başvuru sahibinin bahse konu iddialarını herhangi bir iş kalemi ile ilişkilendirmediği gibi somut ve hukuken yeterli delille desteklemediği görülmüş olmakla birlikte, yukarıda bahsi geçen girdiler için ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından gümrük giriş beyannamesine dayalı açıklama yapıldığı, bu durumun da Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde sayılan belgelerle açıklama imkânı bulunmadığından gerekçelendirildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (b) maddesinde yer alan iddiasına yönelik yapılan incelemede; İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatına uygun olduğu, analiz girdi ve miktarlarının değiştirilmediği, analiz girdilerinin tamamına yer verildiği, açıklama istenen analiz girdileri ile açıklama istenmeyen analiz girdilerine ilişkin miktarların ve fiyatların belirtildiği, açıklama istenen iş kalemlerine ait her bir analizdeki tüm girdiler için ayrı ayrı fiyatlandırmanın yapıldığı, açıklama istenmeyen analiz girdilerinin birim fiyatına, miktarına ve girdi tutarına sunulan analizlerde yer verildiği ve analizlerde aritmetik hata yapılmadığı, analiz girdilerinin tutarlarının 1 kuruşun altında belirlenmediği, açıklama istenen analizdeki poz numaraları ile açıklamada kullanılan poz numaralarının birbiriyle uyumlu olduğu, farklı iş kalemlerindeki aynı girdiler için farklı fiyatların kullanılmadığı, ayrıca sunulan analizlerde, kar ve genel gider hariç analiz toplamlarına asgari %10 kâr ve genel gider eklendiği tespit edilmiştir. Kamu kurum ve kuruluş fiyatları kullanılarak yapılan açıklamalar incelendiğinde; Anılan iş ortaklığının 19 alt analiz girdisini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Aralık 2025 birim fiyatlarını kullanarak açıkladığı, söz konusu tarihlerin başvuruya konu ihalenin ilan tarihiyle (22.12.2025) uyumlu olduğu görülmüştür. 4001 poz numaralı “Hat Boyu, İstasyonlar ve Bakım Telsiz Sistemi” iş kaleminin alt analiz girdilerinden açıklama istenen Özel HBR 001, Özel HBR 003, Özel HBR 004 poz numaralı girdileri için, 4002 poz numaralı “Telsiz Sistemi Merkezi Donanımı ve Yazılımı” iş kaleminin alt analiz girdilerinden açıklama istenen Özel HBR 008, Özel HBR 009, Özel HBR 010, Özel HBR 012, Özel HBR 013 poz numaralı girdileri için, 3002.A poz numaralı “Mevcut Hat Sinyalizasyon Sistemi, Samsun Şehir Hastanesi Tramvay Hattı ve Kamu Kampüsü Hattı Sinyalizasyon Sistemi Kontrol Merkezi Donanımı ve Yazılımının Kurulması” iş kaleminin alt analiz girdilerinden açıklama istenen Özel SNYL 008, Özel SNYL 009, Özel SNYL 010, Özel SNYL 012, Özel SNYL 013 poz numaralı girdileri için, 3003.A poz numaralı “Mevcut Hatlardaki Sinyalizasyon Sisteminin Yenilenmesi ve Yeni Sistemin Kurulması” iş kaleminin alt analiz girdilerinden açıklama istenen Özel SNYL 001, Özel SNYL 002, Özel SNYL 003, Özel SNYL 004, Özel SNYL 005 poz numaralı girdileri için, 3003.B poz numaralı “Samsun Şehir Hastanesi Tramvay Hattı Sinyalizasyon Sistemi Kurulumu” iş kaleminin alt analiz girdilerinden açıklama istenen Özel SNYL 001, Özel SNYL 002, Özel SNYL 003, Özel SNYL 004, Özel SNYL 005, Özel SNYL 006 poz numaralı girdileri için, 3003.C poz numaralı “Kamu Kampüsü Tramvay Hattı Sinyalizasyon Sistemi kurulumu” iş kaleminin alt analiz girdilerinden açıklama istenen Özel SNYL 001, Özel SNYL 002, Özel SNYL 003, Özel SNYL 004, Özel SNYL 005, Özel SNYL 006 poz numaralı girdileri için, Anılan iş ortaklığı tarafından Haziran 2025 – Kasım 2025 dönemlerinde satışın ve/veya son 12 ay içerisinde ithalatın olmadığı gerekçesiyle İngiltere merkezli Turkish Media Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi alındığı, taraflarınca söz konusu fiyat teklifinde yer alan fiyatlar ile 2025 yılı TCDD Birim Fiyatları ve Analizleri kitabında yer alan birim fiyatların karşılaştırması neticesinde güvenli tarafta kalmak adına kamu kurumuna ait birim fiyatların kullanıldığının ifade edildiği görülmüş olup yapılan incelemede, listede yer alan fiyatlara %25 yüklenici genel giderleri ve karında dâhil olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda bahse konu analiz girdilerine ilişkin olarak güncel fiyatların kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (c) maddesinde yer alan iddiasına yönelik yapılan incelemede; İdarece isteklilere gönderilen analizlerde 14 adet alt analiz girdisinin ölçü biriminin “set” olarak düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük açıklamaları kapsamında 10 adet girdide 2025 yılı TCDD Birim Fiyatları ve Analizleri kitabında yer alan birim fiyatların kullanıldığı, 2 adet girdide Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan ihale ilan tarihinde geçerli birim fiyatların kullanıldığı, söz konusu girdilere ilişkin 2025 yılı TCDD Birim Fiyatları ve Analizleri kitabı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 Yılı Aralık ayı Elektrik Birim Fiyatları incelendiğinde; analizler ile ölçü birimi uyumsuzluğunun bulunmadığı, Açıklama istenilen ölçü birimi “set” olan ÖZEL YRD 001 poz numaralı Yürüyen Merdiven (Malzeme + Montaj dâhil) alt analiz girdisi için anılan istekli tarafından üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklamada bulunulduğu ve sunulan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklamalara uyumlu olduğu , söz konusu tutanaktaki fatura bilgilerindeki ölçü biriminin set olarak gösterildiği dolayısıyla ölçü birimi uyumsuzluğunun bulunmadığı, Açıklama istenilen ölçü birimi “set” olan 2009 poz numaralı “1 Yol için, Kontak Teli ve Kataner Teli Taşıyan Çeki & Bası (Pull Off & Push Off) Konsol Hobanlar” isimli iş kaleminin alt analiz girdileri içerisinde yer alan “ÖZEL KTN 004” poz numaralı “Konsol Hoban Seti” isimli girdi için ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından gümrük giriş beyannamesine dayalı açıklama yapıldığı, bu durumunda Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde sayılan belgelerle açıklama imkânı bulunmadığından gerekçelendirildiği tespit edilmiştir. Bu çerçevede yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda; ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından idarece isteklilere gönderilen analizlerde “ ölçü birimi “set” olarak belirlenen iş kalemlerine ilişkin yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (ç) maddesinde yer alan iddiasına yönelik yapılan incelemede; Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde yer alan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makineleri) için anılan isteklinin “kendi malı” beyanında bulunmadığı, açıklama istenen analiz girdileri arasında bulunan makine girdileri için Karayolları Genel Müdürlüğü ve Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan fiyatlar ile “TCDD 2025 Yılı Makine Kira Yakıt ve Bakım Bedelleri Tablosu”nda yer alan fiyatların kullanıldığı anlaşıldığından söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (d) maddesinde yer alan iddiasına yönelik yapılan incelemede; İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük açıklamaları kapsamında üçüncü kişilerden 16 adet fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı ve bu açıklamalara ilişkin fiyat teklifi ve dayanağı satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, anılan belgeler üzerinden gerçekleştirilen incelemede; Fiyat tekliflerinin tamamının satışlar esas alınarak düzenlendiği ve tekliflerin mevzuat gereği taşıması gereken meslek mensubuna ait beyan, imza ve adres bilgilerini içeren kaşesinin bulunduğu, tekliflerin teklife konu alanda faaliyet gösteren kişilerden alındığı, fiyat teklifi ve dayanağı tutanakların teklifi veren firma yetkilisi tarafından kaşelenerek imzalandığı, teklife konu girdilerin Teknik Şartname’ye uygun olduğunun beyan edildiği, fiyat tekliflerinde yer alan adet ve birimlerin analizlerde yer alan adet ve birimlerle uyumlu olduğu, fiyat tekliflerindeki tarih ve sayı bilgisi ile tutanaklarda yer alan tarih ve sayı bilgisinin uyumlu olduğu, Teklifler ekinde satış tutarı tespit tutanakları ile tutanaklar ekinde meslek mensubu faaliyet belgeleri, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin de açıklama kapsamında sunulduğu, Satış tutarı tespit tutanaklarının tutanağa esas dönemlerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olduğu ve tutanaklarda faturalara ilişkin bölümlerin bulunduğu, fiyat teklifi ve tutanağın fatura bilgileri tablosu bölümünde yer alan girdilerin cinsinin birbiri ile uyumlu olduğu, teklif edilen birim fiyatların, ilgili tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, Ayrıca 16 adet fiyat teklifine ilişkin olarak; tutanakta yer alan fatura bölümlerine göre sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (e) maddesinde yer alan iddiasına yönelik yapılan incelemede; İhale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan 23.12.2025 tarihinde EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) tarafından günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının baz alınmış olduğu, EPDK'nın resmi internet sitesinde yayımlanan Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyatı Bülteni motorin birim satış fiyatının KDV dahil 53,12625 TL/litre olduğu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 07.11.2014 tarihli ve 29168 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03.11.2014 tarihli ve 5291 sayılı kararı uyarınca motorin yoğunluk değerinin 0,845 ton/m3 olarak öngörüldüğü ve motorinin kg birim fiyatının asgari (0,90*(53,12625 TL/lt)/1,20/0,845 kg/lt)=47,15 TL/kg alınabileceği hesaplanarak analizlerde 48 TL/kg birim maliyetin kullanıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (f) maddesinde yer alan iddiasına yönelik yapılan incelemede; Brüt asgari ücret tutarına göre saatlik çalışma ücreti olarak 147,00 TL maliyet öngörüldüğü, açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde analiz girdisi olarak yer alan işçiliklerin 2026 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari işçilik ücretinin altında (146,80 TL) olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (g) maddesinde yer alan iddiasına yönelik yapılan incelemede; Nakliye girdilerine ilişkin açıklama kapsamında idarece verilen analizlerdeki formüllerin kullanıldığı, analizlerdeki taşıma mesafelerine, malzeme yoğunluk katsayılarına, zorluk katsayılarına uygun açıklama yapıldığı, elde edilen hesap değerlerinin birim fiyat olarak analizlere işlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (ğ) maddesinde yer alan iddiasına yönelik yapılan incelemede; Sunulan fiyat teklifleri üzerinde “…İşin gerçekleştirilmesi için gerekli her türlü malzeme, ekipman, bunlara ait yatay ve düşey taşıma ile nakliye bedelleri teklif fiyatımıza dahildir. Bu teklif, Samsun Kılıçdede-Şehir Hastanesi Tramvay hattı İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşi kapsamında ihtiyaç duyulan ve yukarıda detayları verilen imalatın teminine yönelik olup, ihale dokümanında belirtilen teknik şartname ve birim fiyat tariflerine uygun şekilde düzenlenmiştir.” ifadeleri yer almaktadır. Bu bağlamda anılan isteklinin açıklama ekinde sunduğu fiyat tekliflerinde ihale konusu işin adına yer verilerek bahse konu yapım işinin teknik şartnamesine, projesine ve birim fiyat tarifine uygun özellikte malzemeler/imalatlar için verildiği belirtildiğinden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Başvuru sahibinin (h) maddesinde yer alan iddiasına yönelik yapılan incelemede; Başvuru sahibinin idareye şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçeleri incelendiğinde, özetle fiyat teklifi kullanılarak yapılan açıklamalara dayanak teşkil eden faturaların örneklerinin Gelir İdaresi Başkanlığından istenilmesi gerektiği şeklinde olan iddiasının 24.04.2026 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 12.05.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede, şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin, söz konusu iddiaları, uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu 13.04.2026 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde şikâyet başvurusuna konu etmesi gerekirken bu süre geçtikten sonra 12.05.2026 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.