2026/93726 İhale Kayıt Numaralı "TÜBİTAK Depolama, Paketleme ve Dağıtım" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Dn Deniz Lojistik Filo A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim ve Toplum Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/93726 İhale Kayıt Numaralı “ Tübitak Depolama, Paketleme ve Dağıtım ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından 23.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Tübitak Depolama, Paketleme ve Dağıtım ” ihalesine ilişkin olarak Dn Deniz Lojistik Filo A.Ş. nin 09.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.04.2026 tarih ve 213688 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1074 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) 2025/1500922 İKN’li “TÜBİTAK Depolama, Sipariş Karşılama ve Dağıtım” işinde; işin süresinin 12 ay, yaklaşık maliyetin 429.571.566,06 TL tespit edildiği, ihalenin 03.11.2025’te gerçekleştirildiği, içerik itibarıyla; depolama, sipariş karşılama, paketleme, dağıtım, iade yönetimi, stok takibi ve yazılım entegrasyonu gibi çok bileşenli bir hizmet alımı niteliğinde olduğu, söz konusu ihale sürecinin, KİK kararı doğrultusunda düzeltici işleme tabi tutulduğu ve devamında iptal edildiği, sonrasında aynı mahiyette 2026/93726 İKN’li yeni ihale gerçekleştirildiği, işin süresinin 8 ay, yaklaşık maliyetin 261.963.417,00 TL tespit edildiği, ihalenin 23.03.2026’da gerçekleştirildiği, iki ihale değerlendirildiğinde; işin niteliği ve teknik kapsamının esas itibarıyla değişmediği, Teknik Şartname’de öngörülen hizmet modelinin (depolama + dağıtım + yazılım + operasyon yönetimi) korunduğu, yalnızca iş süresinin 12 aydan 8 aya düştüğü, iki ihale arasında yaklaşık 5 aylık bir süre bulunduğu ve bu süreçte ekonomik göstergeler incelendiğinde; genel fiyat seviyelerinde düşüş değil artış eğiliminin mevcut olduğu, TÜFE oranlarının istikrarlı şekilde yüksek seyrettiği, özellikle lojistik, personel, enerji ve hizmet maliyetlerinde artış yaşandığı, iş süresinin 12 aydan 8 aya düşürülmüş olması tek başına dikkate alınsa dahi, aradan geçen süre ve enflasyonist ortam göz önüne alındığında, yeni ihalede belirlenen yaklaşık maliyetin önceki ihaleye kıyasla bu ölçüde düşürülmesinin ekonomik gerçeklik ile bağdaşmadığı, Teknik Şartname hükümleri incelendiğinde ihale konusu işin; aylık yüz binler seviyesinde dergi gönderimi, milyonlarca adet kitap ve ürün stok yönetimi, Türkiye geneli dağıtım ve uluslararası gönderim, iade yönetimi, raporlama ve müşteri hizmetleri, barkod/RFID tabanlı stok takibi ve yazılım entegrasyonu, 7/24 operasyon yönetimi gibi çok sayıda karmaşık ve yüksek maliyetli operasyonu içerdiği, ihale konusu işin yalnızca süre üzerinden oransal olarak küçültülebilecek basit bir hizmet olmadığı, aksine; ölçek ekonomisi, sabit maliyetler (depo, personel, sigorta, yazılım, organizasyon), minimum operasyon kapasitesi gibi unsurlar nedeniyle belirli bir taban maliyetin altında gerçekleştirilemeyeceği, önceki ihale ile yeni ihale arasındaki yaklaşık maliyet farkının yalnızca süre azalması ile açıklanamayacak nitelikte olup yaklaşık maliyetin belirlenmesinde sağlıklı bir piyasa analizi yapılmadığı ve maliyet bileşenlerinin eksik veya hatalı değerlendirildiği, yaklaşık maliyetin önceki ihale üzerinden türetilmeyeceği, yeniden piyasa araştırması ile oluşturulması ve her ihale için bağımsız olarak belirlenmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti belirleme yöntemi açıkça mevzuata aykırı olduğu, yaklaşık maliyetin hatalı belirlenmesinin ise yalnızca bu aşamayı değil sınır değer hesaplamasını ve aşırı düşük teklif değerlendirmesini doğrudan sakatladığı, 2) Önemli teklif bileşenlerinin hatalı belirlendiği, aşırı düşük teklif sorgulaması geçersiz hale geldiği, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, isteklilerin açıklama yapacağı önemli teklif bileşenlerinin açık, somut ve bütün istekliler için aynı şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, somut olayda idare tarafından şikayete karşı verdiği cevapta açık şekilde belirtildiği üzere “yaklaşık maliyetin %40’ına tekabül eden 0-1 desi arası dosya ve doküman birim fiyatı” nın tek başına önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği, mevzuat hükmü gereğince idareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamayacağı, bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmayacağı, “ 0-1 desi arası dosya ve doküman fiyatı” ihale dokümanının tamamı incelendiğinde her türlü gider kapsamında değerlendirilecek bir tespit olduğu, “ 0-1 desi arası birim fiyat ” nın bir maliyet bileşeni değil, birçok maliyet unsurunun birleşiminden oluşan sonuç fiyatı olduğu, birim fiyatın içinde; personel giderleri, kargo/nakliye giderleri, depo giderleri, sigorta giderleri, yazılım ve entegrasyon giderleri bulunduğu, idarenin bu alt bileşenleri takdir hakkını kullanmak suretiyle uygun gördüğü kalemleri ayrı ayrı sorgulamak yerine, doğrudan nihai birim fiyatı sorguladığı, aşırı düşük teklif sorgulamasını soyut hale getirdiği, maliyet analizi yapılmasını imkânsız kıldığı, ayrıca aşırı düşük teklif değerlendirmesinin mevzuata aykırı olduğu, ihale komisyonu kararında yalnızca; “sunulan belgelerin şekil yönünden uygun olduğu” şeklinde bir değerlendirme yapıldığı, ihale komisyonunun açıklamayı kendisi yorumlayarak tamamlayamayacağı, maliyet unsurlarının somut ve belgeli şekilde ortaya konulması gerektiği, şekli uygunluk değerlendirmesinin yeterli olmadığı, satış tutarı tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesine aykırı olduğu, ilgili hüküm gereğince tutanakların tek bir üç aylık dönem esas alınarak düzenlenmesi gerektiği, tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay ya da bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi, söz konusu dönemlerden birinin esas alınması gerektiği, toplam 6 aylık dönemin birlikte kullanılmasının anılan maddeye açıkça aykırı olduğu, ihale üzerine bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, birim fiyat üzerinden yapılan sorgulamanın mevzuata aykırı olduğu, ihale dokümanına göre teklif birim fiyat esasına göre verildiği, ancak birim fiyat; personel, kargo, depo, yazılım, sigorta, genel giderler gibi çok sayıda maliyet kaleminin birleşiminden oluştuğu, idarenin ise bu kalemleri ayrı ayrı sorgulamak yerine yalnızca birim fiyat üzerinden açıklama istediği, Teknik Şartname’nin kapsamında ana maliyet kalemlerinin somut şekilde incelenmediği, şartname uyarınca ihale konusu işin; Türkiye geneli(köy, mezra dahil) dağıtım yüksek hacimli depolama, uluslararası gönderim, yazılım entegrasyonu, 7/24 operasyon, en az 40 personel istihdamını içerdiği, personel, sigorta, kargo/nakliye, yazılım, depo giderleri ana maliyet bileşenleri olduğu, ihale komisyonu kararında bu kalemlerin; nasıl hesaplandığı, hangi belgelerle tevsik edildiği, Teknik Şartname’ye uygunluğu hiçbir şekilde ortaya konulmadığı, İhale mevzuatı gereğince birim fiyat teklifine tabii ihalelerde birim maliyetlerini oluşturan kalemlerin belirlenmesi ve alt unsurlar/bileşenlerin belirlenmesine müteakiben idarenin takdir yetkisi kapsamında açıklama istenen alt bileşenler yönünden açıklama yapılması gerektiği, somut olayda birim fiyat yönünden maliyet açıklaması yapılmasının makul mümkün olmadığı, isteklinin sunduğu açıklamanın ihale kapsamında yalnızca kargo maliyetini açıklamaya sebebiyet vereceğinin zımni olarak kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “ Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30’uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır. ” hükmü, “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. ” hükmü, “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır… ” hükmü, Hizmet İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “… (5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez…” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği “Başvuru ve/veya tekliflerin açılması” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP’ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı, EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir. (2) Birinci fıkra kapsamında yapılan işlemlere ilişkin hususlar ile yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler ile teklif fiyatları ve varsa açılamayan teklifler tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir. (3) Pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde son fiyat teklifleri, danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise mali teklifler, yaklaşık maliyet ile birlikte isteklilere bildirilir. Fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılması öngörülen ihalelerde eksiltme tamamlandıktan sonra yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilere bildirilir. (4) Bu madde kapsamında yer alan hükümler, niteliğine uygun düştüğü ölçüde ön yeterlik/yeterlik başvurularının açılmasında da uygulanır. ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “İhaleye ilişkin bilgiler 3.1. a) İhale kayıt numarası: 2026/93726 b) İhale usulü: Açık ihale usulü c) İhale tarihi ve saati: 23.03.2026 Saat: 10:30 ç) İhalenin yapılacağı (e-tekliflerin açılacağı) adres: TÜBİTAK Satınalma Müdürlüğü Atatürk Bulvarı No:221 Kat:7 06100 Kavaklıdere/ANKARA” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiasının yaklaşık maliyet hesabına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, şikâyete konu edilen hususlar için şikâyet konusu işlemin/eylemin farkına varıldığı ya da farkına varılmış olması gerektiği tarihin şikâyet süresinin başladığı tarih olduğu; 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ihale günü ilk oturumda isteklilerin teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarının açıklanması suretiyle yaklaşık maliyetin alenileştiği, bu bakımdan yaklaşık maliyetin hesaplanması işlemlerinin hukuka aykırılığını iddia eden istekliler için ilgili durumun farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarihin, yaklaşık maliyetin mevzuat gereği tüm isteklilere açıklandığı ihale tarihi olduğu, Elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde de yaklaşık maliyetin ihaleye katılan tüm isteklilerce ihale tarihinde EKAP üzerinden ihale durum izleme ekranından görülebildiği, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığını ve bu nedenle hak kaybına uğramasının muhtemel olduğu hakkında şikâyet başvurusunda bulunacak istekliler için bu durumun farkına vardığı tarihin veya farkına varılmış olması gereken tarihin de ilk oturumun gerçekleştiği ihale tarihi olduğu, yaklaşık maliyetin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği açıktır. Başvuru sahibinin yaklaşık maliyet hesabına ilişkin iddiasına yönelik olarak; Başvuruya konu ihalede olduğu gibi elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde, e-tekliflerin, aynı günün mesai saatleri içerisinde istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılacağı, ihale günü ilk oturumda tekliflerin alınması ve açılması sürecinde yaklaşık maliyet tutarının da isteklilere açıklanacağı, isteklilerin de ilgili tutanaklara erişebildiği ve ihalenin yaklaşık maliyetini de bu tutanaklardan öğrenebildikleri, buna göre; şikâyete konu ihalede, istekliler tarafından EKAP'ta yaklaşık maliyet bilgisine ve isteklilerce teklif edilen fiyatlara ilişkin “Tekliflerin açılmasına ilişkin tutanağın tebliği” tutanağının tutulduğu, söz konusu tutanağa 23.03.2026 tarihi itibarıyla erişilebildikleri tespit edilmiştir. Başvuruya konu ihalenin 23.03.2026 tarihinde gerçekleştirildiği, istekliler tarafından yaklaşık maliyet bilgisine ve isteklilerce teklif edilen fiyatlara 23.03.2026 gününden itibaren erişilebildiği, yaklaşık maliyetin isteklilerce bu tarihte öğrenildiği dikkate alındığında, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri 23.03.2026 tarihinde öğrendiği, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikâyet süresinin yaklaşık maliyetin öğrenildiği 23.03.2026 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, başvuru sahibinin de bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 09.04.2026 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu hususlardaki iddialarının 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2‘nci maddesinde “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: TÜBİTAK Depolama, Paketleme ve Dağıtım Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 6.163.104 Adet Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Firmanın belirleyeceği Ankara?da yerleşik olan depoda” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ile hizmetin gerçekleştirilmesine ilişkin teknik şartnamelerde belirtilen personel bulundurulması, makine, bilgisayar destekli sistem kurulması ile ihale dokümanında belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir. Ayrıca Posta Hizmet Bedelide fiyata dahildir.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde ise “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 0-1 desi arası dosya ve doküman adet 1.300.000 2 1-2 desi arası dosya ve doküman adet 280.000 3 2-3 desi arası dosya ve doküman adet 100.000 4 3-4 desi arası dosya ve doküman adet 40.000 5 4-5 desi arası dosya ve doküman adet 30.000 6 5-10 desi arası dosya ve doküman adet 25.000 7 11-15 desi arası dosya ve doküman adet 15.000 8 16-20 desi arası dosya ve doküman adet 10.000 9 20-25 desi arası dosya ve doküman adet 5.000 10 26-30 desi arası dosya ve doküman adet 2.400 11 30+ desi arası dosya ve doküman adet 2.000 12 Operasyon Stoklama Ürün Giriş (Mal Kabul) Adetli Giriş adet 20.000 13 Operasyon Stoklama Koli Giriş (Mal Kabul) Orijinal Koli Paket Girişleri adet 600 14 Operasyon Stoklama Palet Giriş (Mal Kabul) Palet Bazında Girişler adet 1.000 15 Operasyon Stoklama Adetli Çıkış (Sipariş Karşılama) Adetli Çıkış adet 4.000.000 16 Operasyon Stoklama Koli Çıkış (Sipariş Karşılama) Orijinal Koli Paket Çıkışları adet 30.000 17 Operasyon Stoklama Palet Çıkış (Sipariş Karşılama) Palet Bazında Çıkışlar adet 500 18 Operasyon Stoklama - Stoklama-Palet - Palet/Gün adet 300.000 19 Yurt İçi Nakliye 0-500 Kg adet 250 20 Yurt İçi Nakliye 500-1 ton adet 250 21 Yurt İçi Nakliye Kamyon (6-10 Palet) adet 20 22 Avusturya 0-1.000 gr/desi/Adet adet 40 23 Belçika 0-1.000 gr/desi/Adet adet 40 24 Kanada 0-1.000 gr/desi/Adet adet 40 25 Danimarka 0-1.000 gr/desi/Adet adet 40 26 Fransa 0-1.000 gr/desi/Adet adet 40 27 Almanya 0-1.000 gr/desi/Adet adet 70 28 Hollanda 0-1.000 gr/desi/Adet adet 40 29 Singapur 0-1.000 gr/desi/Adet adet 20 30 İspanya 0-1.000 gr/desi/Adet adet 50 31 İsveç 0-1.000 gr/desi/Adet adet 40 32 İsviçre 0-1.000 gr/desi/Adet adet 50 33 İngiltere 0-1.000 gr/desi/Adet adet 50 34 ABD 0-1.000 gr/desi/Adet adet 40 35 Diğer Ülkeler 0-1.000 gr/desi/Adet adet 200 36 Almanya 1.001-2.000 gr/desi/Adet adet 20 37 Hollanda 1.001-2.000 gr/desi/Adet adet 20 38 İsviçre 1.001-2.000 gr/desi/Adet adet 50 39 ABD 1.001-2.000 gr/desi/Adet adet 40 40 Diğer Ülkeler 1.001-2.000 gr/desi/Adet adet 40 41 Almanya 2.001-3.000 gr/desi/Adet adet 20 42 Hollanda 2.001-3.000 gr/desi/Adet adet 10 43 İsviçre 2.001-3.000 gr/desi/Adet adet 10 44 ABD 2.001-3.000 gr/desi/Adet adet 10 45 Diğer Ülkeler 2.001-3.000 gr/desi/Adet adet 40 46 Almanya 3.001-4.000 gr/desi/Adet adet 6 47 Hollanda 3.001-4.000 gr/desi/Adet adet 6 48 İsviçre 3.001-4.000 gr/desi/Adet adet 6 49 ABD 3.001-4.000 gr/desi/Adet adet 6 50 Diğer Ülkeler 3.001-4.000 gr/desi/Adet adet 40 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Başvuruya konu ihalenin Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda gerçekleştirilen “Tübitak Depolama, Paketleme ve Dağıtım” ihalesi olduğu ve 6 adet ihale dokümanı indirildiği, 3 isteklinin katıldığı başvuru konusu ihalede 03.04.2026 tarihli kesinleşen ihale kararına göre, başvuru sahibi Dn Deniz Lojistik Filo A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi, sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulan Oplog Operasyonel Lojistik A. Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Coşkun Lojistik ve Tic. A.Ş.nin ise geçerli teklif olarak belirlendiği görülmüştür. Birim fiyat teklif usulü ile gerçekleştirilen incelemeye konu ihalede, idare tarafından, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliye, 26.03.2026 tarihli “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazının ekinde açıklama istenilen iş kaleminin yer aldığı, aşırı düşük teklif açıklamalarının son teslim tarihinin 02.04.2026 tarihi olduğu görülmüştür. Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının ekinde “ 2026/93726 İKN’li “TÜBİTAK Depolama, Paketleme ve Dağıtım” ihalesi kapsamında Birim Fiyat Cetvelinin 1 no’lu sırasında bulunan “0-1 desi arası dosya ve doküman” kalemi önemli bileşen olarak belirlenmiş olup aşırı düşük açıklamasının bu kalem üzerinden yapılması gerekmektedir .” İbaresinin yer aldığı, birim fiyat teklif cetvelinin 1’inci sırasında yer alan “ 0-1 desi arası dosya ve doküman ” iş kaleminin açıklanmasının istenildiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının belirsiz olduğu ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Oplog Operasyonel Lojistik A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının belirsiz olduğu iddiasına yönelik olarak; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinden teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla idarenin hangi unsurları teklifte önemli bileşen olarak belirleneceği hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, ancak söz konusu yetki kapsamında önemli teklif bileşenlerinin şüpheye mahal vermeksizin açık, net ve sağlıklı bir değerlendirme yapılmasını sağlayacak şekilde belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifteki önemli bileşenlerin tereddüde yer vermeyecek şekilde açık ve net olarak belirlenmesi gerektiği, ancak idarece söz konusu yazıda ve ekinde birim fiyat teklif cetvelinin birinci sırasında yer verilen iş kaleminin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, söz konusu iş kaleminin “ 0-1 desi dosya ve doküman ” olduğu, anılan iş kaleminin alt girdilerinin olup olmadığının ihale dokümanlarından da anlaşılamadığı, sadece bir iş kaleminin önemli teklif bileşeni belirlenerek açıklama istenilmesinin belirsizlik oluşturacağı hangi girdilerin maliyet bileşeni olarak değerlendirebileceği hususun anlaşılamadığı, kaldı ki doküman düzenlemelerinde yer alan diğer gider bileşenlerini kapsayıp kapsamadığı hususunda tereddütler yaratacağı, bu itibarla idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifte önemli olan bileşenleri mevzuata uygun, açık ve net olarak belirlemediği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından teklifte önemli olan bileşenlerin açık, net ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde tespit edilmesi ve mevzuat kapsamında teklifte önemli olduğu belirlenen bu bileşenlere ilişkin olarak başvuruya konu ihalenin teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 2 (iki) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/2 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 97.042,05 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından bahse konu ihalede önemli teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarında haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.