2025/2465700 İhale Kayıt Numaralı "Ardıçlı Bilgehane-Lima Binası Yapım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Düzyap İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Konya Büyükşehir Belediyesi Yapı Kontrol Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2465700 İhale Kayıt Numaralı “ Ardıçlı Bilgehane-Lima Binası Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Konya Büyükşehir Belediyesi Yapı Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından 02.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Ardıçlı Bilgehane-Lima Binası Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Düzyap İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 03.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 17.04.2026 tarih ve 213662 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1067 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Naya Proje Mimarlık Mühendislik İnşaat Sanayi Otomotiv Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; İstekli tarafından oluşturulan analiz içerikleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış olan analiz içeriklerinin uyuşmadığı, Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının % 10’undan daha düşük oranda yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü, Sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin, isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olduğu, Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörüldüğü, Analizlerde yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları nedeniyle teklif edilen fiyatların aşıldığı, Farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatların kullanıldığı, İdare tarafından, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı düzenlendiği, ancak ihale dokümanında ilgili kalemlere ait analiz formatlarının bir kısmının belirtilmediği, bahse konu analizler için idareye sunulan açıklamalardaki girdi cinslerinin uygunsuz olduğu, Akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında fiyat sunulduğu, Aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulan analizlerin, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye uygun olmadığı, İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde (02.02.2026) yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu, Niteliği gereği idare tarafından analiz formatı hazırlanmayan iş kalemlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13’üncü maddesi uyarınca açıklama yapılan iş kalemleri ile ilgili olarak; İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının açıklama ekinde sunulmadığı, İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında, fiyat teklifi konusu olan mal miktarının en az 1/20 si oranın alış veya satış yapılmadığı, bahse konu miktarların tespitinde hataların söz konusu olduğu ve alım/satım yapılan malların söz konusu işe ait şartnamelerde belirtilen kalemler ile aynı olmadığı, Fiyat teklifleri üzerinde, meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarelerin bulunmadığı, Fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içermediği, malzeme, yakıt ve işçilik kalemleri yönünden ayrı ayrı açıklama yapılması gerektiği, pek çok kalemin idarenin analiz girdilerinde ve ilgili kamu pozunun analiz girdilerinde bulunmasına rağmen fiyat tekliflerinde açıklanmadığı, analiz girdilerine ilişkin miktarların azaltıldığı ve metrajların yanlış hesaplandığı, Malzemelerin cinslerinde adet, m3, m2, m, kg ve ton olarak yanlış birimlerin yazıldığı, fiyat teklifleri ile satış ve maliyet tespit tutanakları arasında malzemelerin cinsleri yönünden uyumsuzluk bulunduğu, Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, Tespit tutanağı ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunmadığı, İmza beyannamesinin ticaret sicil gazetesinde şirket müdürü olarak gösterilen kişiye ait olmadığı, Ticaret sicil gazetesinin şirket müdürü olarak kimin seçildiğini göstermesi gerektiği halde buna ilişkin gazetede bir bilginin yer almadığı, Mali müşavirin faaliyet belgesi yerine oda kayıt belgesi sunulmasının mevzuata aykırı olduğu, sunulan belgelerin geçerlilik sürelerinin aşılmış olduğu, Sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, Fiyat tekliflerinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından imzalanması ve mali müşavir tarafından TÜRMOB kaşesi ile kaşelenmesi gerektiği, ancak açıklamada sunulan fiyat tekliflerinin bu özellikleri taşımadığı, Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu, tespit tutanakları ve ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tutanağa esas üç aylık süre kapsamında bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3, 45.1.13.4.1, 45.1.13.5, 45.1.13.7, 45.1.13.8, 45.1.13.9, 45.1.13.15, 45.1.13.16 ve 45.1.13.17’nci maddelerinde yer alan düzenlemelere uygun açıklama yapılmadığı, İlan tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2026 yılı birim fiyatları yayımlanmış olmasına rağmen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine aykırı olarak 2025 yılı fiyatlarının kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesi uyarınca nakliye mesafelerinin belirtilmediği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, … sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb.dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. … Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. … 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3- 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Ardıçlı Bilgehane-Lima Binası Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Yaklaşık 8750 m2 inşaat alanına sahip bilgehane binası yapılması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ardıçlı Mahallesi, Selçuklu/KONYA” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. … ” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Konya Büyükşehir Belediyesi Yapı Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından 02.02.2026 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel üzerinden gerçekleştirilen “Ardıçlı Bilgehane-Lima Binası Yapım İşi” ihalesine 8 isteklinin katıldığı, teklifi sınır değerin altında kalan tek istekli olan Naya Proje Mimarlık Mühendislik İnşaat Sanayi Otomotiv Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve sunulan açıklamanın uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İdare tarafından düzenlenen analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında isteklilere verildiği, ayrıca aşırı düşük teklif sahibi istekliye gönderilen 17.02.2026 ve 26.02.2026 tarihli açıklama istenmesine ilişkin yazıların ekinde, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan 58 inşaat, 13 elektrik ve 9 makine tesisatı olmak üzere toplam 80 iş kaleminden oluşan “Açıklama İstenilen İş Kalemleri Listeleri”nin, açıklama istenilen özel iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin yer aldığı görülmüştür. Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında nakliyeye ilişkin olarak herhangi bir açıklama yapılmasının istenilmediği, nakliye hesabı yapılmasını gerektirecek bir iş kaleminin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin toplam tutarın da belirtildiği, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olmadığı, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olduğu, bu bedelin isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olmadığı, 37 inşaat, 13 elektrik ve 6 makine tesisatı olmak üzere toplam 56 iş kalemi için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun şekilde kamu kurum ve kuruluşlarınca (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İller Bankası, PTT Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü, TEDAŞ) yayımlanmış 2026 yılı Ocak ayı birim fiyatlarının poz numaraları belirtilerek liste halinde sunulduğu, bu nedenle söz konusu iş kalemleri için analiz düzenlenmesinin zorunlu olmadığı, açıklama istenilen diğer 24 iş kalemi için idarece verilen analiz formatlarına uygun analizlerin ve analizlerde yer alan 13 girdinin (malzeme girdisi) fiyatını tevsik etmek üzere üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür. Açıklama kapsamında sunulan hesap cetveli ile analizlere ilişkin iddialar yönünden yapılan incelemede; Söz konusu analiz içeriklerinin idarece verilen analizlerle uyumlu olduğu, sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider belirlendiği, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülmediği, yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıklarının bulunmadığı, farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatların kullanılmadığı, Analizlerdeki işçilik girdilerinin tamamı için 147,00 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu tutarın ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (146,80 TL) altında olmadığı, Motorin fiyatı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2026 yılı Ocak ayı rayiç fiyatının kullanıldığı görülmüştür. Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerine ilişkin iddialar yönünden yapılan incelemede; ÖZEL-02 no’lu “Halı Kaplama Yapılması”, ÖZEL-03 no’lu “Alüminyum Panel Dekoratif Mesh Cephe Kaplama Yapılması”, ÖZEL-05A no’lu “Yangın Kapısı Yapılması 90 dk. (100/220 cm”, ÖZEL-05B no’lu “Yangın Kapısı Yapılması 90 dk. (120/220 cm)”, ÖZEL-06 no’lu “Fin Hamamı ve Buhar Odası Yapılması”, ÖZEL-07 no’lu “Fotoselli Kapı Yapılması”, ÖZEL-08 no’lu “5 mm Kalınlıkta (-25 °C Soğukta Bükülmeli) Taşıyıcısız Polimer ile Modifiye Edilmiş Bitümlü Örtü ile Tek Kat Yalıtım Yapılması”, ÖZEL-11 no’lu “Sifonik Sistem Yağmursuyu Drenajı Yapılması”, ÖZEL-14 no’lu “Giydirme Cephe Yapılması (Vizyon Camlar ve Tüm Açılırlar Dâhil)”, ÖZEL-15 no’lu “Konferans Salonu Koltuk Temini ve Yerine Montajı Yapılması”, TÖBF.HT04 no’lu “Havuz Nem Alma Santrali 5000 m3/h, Qısıtıcı=50000 kcal/h Sıcak Su Rejimi=80/60 °C; Nem Alma Kapasitesi=40 kg/h”, TÖBF.HT05 no’lu “Isı Geri Kazanımlı Klima Santrali 6710 m3/h, Qısıtıcı=45000 kcal/h, QSoğutucu=46000 kcal/h Aspiratör:V=6710 m3/h”, TÖBF.ST03 no’lu “Yüzme Havuzu Elektro-Mekanik Filtrasyon ve Tesisat İşleri” iş kalemlerinin analizlerinde yer alan malzemeler için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, Fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içerdiği, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifleri ile uyuştuğu, fiyat tekliflerinin üzerine Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazıldığı, fiyat teklifleri ve tutanakların meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, Satış tutarı tespit tutanaklarının ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmiş olduğu, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ait tarihlerin tutanağa esas üç aylık süre kapsamında bulunduğu, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinde kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/malzeme miktarının 1/20’si tutarında satış yapma şartının sağlanmış olduğu, fiyat teklifleri ile tespit tutanakları arasında malzemelerin cinsleri yönünden uyumsuzluk bulunmadığı, malzemelerin ölçü birimlerinin idarece verilen analizlere uygun olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında faaliyet alanına ilişkin bir belge sunma zorunluluğunun bulunmadığı, bununla birlikte fiyat tekliflerinin ekinde sunulan ticaret sicili gazetelerinden ve https://www.ticaretsicil.gov.tr adresi üzerinden yapılan sorgulamada ulaşılan ticaret sicili bilgilerinden, fiyat teklifi verenlerin teklife konu alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşıldığı, Satış tutarı tespit tutanaklarının ekinde, mükellef adına tutanağı imzalayanların yetkisini gösteren belgelere yer verildiği, tutanakların yetkili kişilerce imzalandığı tespit edilmiştir. Satış tutarı tespit tutanaklarının ekinde ilgili meslek mensuplarına ait faaliyet belgelerine yer verilmiş olup, ÖZEL-03, ÖZEL-05A, ÖZEL-05B, ÖZEL-07, ÖZEL-08, ÖZEL-14, ÖZEL-15 ve TÖBF.ST03 no’lu iş kalemlerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı tespit tutanaklarının ekinde yer alan meslek mensubu faaliyet belgelerinin geçerlilik sürelerinin dolduğu görülmekte ise de, meslek mensubunun faaliyetine ilişkin belgenin geçerlilik süresinin fiyat teklifi ile fiyat teklifinin dayanağı tespit tutanağının esasını etkileyecek nitelikte olmadığı ve söz konusu belgenin geçerlilik tarihinin fiyat teklifinin düzenlenme tarihini kapsamamasının meslek mensubunun yetkisinin sona erdiği anlamına gelmeyeceği göz önünde bulundurulduğunda bu husustaki iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin itirazına konu Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3, 45.1.13.4.1, 45.1.13.5, 45.1.13.7, 45.1.13.8, 45.1.13.9, 45.1.13.15, 45.1.13.16 ve 45.1.13.17’nci maddelerinde yer alan düzenlemeler yönünden yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil etmek üzere sunduğu bilgi ve belgelerin anılan Tebliğ düzenlemeleri kapsamında bulunmadığı görülmüştür. Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesi uyarınca anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen yapım işi ihalelerinde idare tarafından ihale dokümanı kapsamında iş kalemlerine ilişkin sadece girdi cinsleri belirtilmekte ancak imalat miktarlarına yer verilmemekte olup, söz konusu imalat kalemlerine ilişkin metrajların ihale dokümanında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. üzerinden isteklilerce hesaplanarak teklif fiyatı oluşturulması gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü, metraj hesabı yapan kişilerin kabulleri gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarlar ile idarenin belirlediği miktarların bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte, idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir seviyede olması ve açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığının, diğer bir ifade ile isteklinin lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun dikkate alınması gerekmektedir. Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kalemi miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı gibi, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı açıktır. Buna göre, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hazırlanan hesap cetvelinde yer alan metrajlar ile yaklaşık maliyete dayanak teşkil eden ve açıklanması istenilen 80 iş kaleminin metrajları kıyaslandığında, 18 iş kalemi haricindeki kalemlerde, isteklinin metrajlarının idareninki ile aynı veya daha yüksek olduğu, söz konusu 18 iş kaleminin 16’sında %10’u aşan metraj farklılıklarının olduğu, ancak sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri için belirlenen birim fiyatlar ile miktar farkları çarpıldığında, bulunan fiyatın istekli lehine bir fiyat avantajı oluşturmadığı, bir başka deyişle, toplam hesaplamada idarenin hesaplamalarına göre istekli tarafından daha fazla metraj hesaplamasının yapıldığı, dolayısıyla teklif sıralamasının değişmediği tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası uygun görülmemiştir. Netice itibarı ile başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan Naya Proje Mimarlık Mühendislik İnşaat Sanayi Otomotiv Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez. … ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.