İSTİNAF KARAR TARİHİ:12/03/2026 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin plastik ve kauçuk ürünlerin üretimi ve ihracı işi ile iştigal olduğunu, özellikle trafikte kullanılan malzemelerin tümünü ürettiğini ve doksandan fazla ülkeye ihracatını gerçekleştirdiğini, müvekkilinin bu anlamda kullanılan trafik işaretlerini TPMK …
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO:2024/131 KARAR NO:2026/468 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:Bakırköy 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi TARİHİ:07/11/2023 NUMARASI:2022/43 E. - 2023/256 K. DAVANIN KONUSU:Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli) İSTİNAF KARAR TARİHİ:12/03/2026 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin plastik ve kauçuk ürünlerin üretimi ve ihracı işi ile iştigal olduğunu, özellikle trafikte kullanılan malzemelerin tümünü ürettiğini ve doksandan fazla ülkeye ihracatını gerçekleştirdiğini, müvekkilinin bu anlamda kullanılan trafik işaretlerini TPMK nezdinde ..., ..., ... ve ... sayılar ile kendi adına tescil ettirdiğini, davalı tarafın müvekkilinin tasarımlarına konu plastik ve kauçuk hammaddeli ürünlerin basılmasını/üretilmesini sağlamak üzere müvekkilinin detaylı tarifini verdiği plastik enjeksiyon kalıbını üretmek üzere müvekkili ile anlaşma gerçekleştirdiğini, ancak kalıpları üreterek müvekkiline teslim etmesi gereken davalının, müvekkilinin tüm ticari ve sınai mülkiyet sırlarını herhangi bir izin, lisans veya yetki almaksızın müvekkilinin rekabet halinde olduğu firmalarla paylaştığını, aynı kalıpları başkaca firmalar için üreterek sattığını ve halen satmaya devam ettiğini, bu hususların tespit edilebilmesi amacıyla Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/8 D.İş sayılı dosyasında delil tespiti ikame edildiğini, davalının bahse konu eylemlerinin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, tasarımdan doğan haklara tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, men'ini, ref'ini ve verilecek hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faaliyetlerinin davacının tasarımdan doğan haklarını ihlal eder bir nitelik taşımadığını, davacı karşı davalı tarafından müvekkili şirkete verilmiş bir sipariş bulunmadığını, davacının iddialarına ve talebine dayanak ettiği tasarımların yenilik ve ayırt edicilik şartlarını da taşımadığını, bu nedenle de davacının hukuken korunmakta olan bir tasarım hakkının da mevcut olmadığını, davacı/karşı davalı adına olan tasarımların harcı alem ürünler olduğunu, davacının bu tasarımları yeniymiş gibi kendi adına tescil ettirerek rakiplerine karşı kullanmasının kötü niyetin ve hukuku kendi menfaatleri için kullanma isteğinin bir göstergesi olduğunu, davacı iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddini, davacı -karşı davalı adına ... (1,2,3) sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararıyla; Dosya kapsamı deliller, bilirkişi rapor ve ek raporuna göre, davacı/karşı davalı adına tescilli ...- 1, 2 ve 3 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 26.04.2017 tarihi itibarı ile önceki tarihli kamuya sunulan ürün görselleri karşısında koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı anlaşılmakla, karşı davanın kabulüne, bu tasarımların hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. Asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede ise; davaya dayanak ...- 1, 2 ve 3 numaralı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne karar verilmiş olmakla, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından , hükümsüz kılınan tasarımlara dayalı tecavüz veya haksız rekabetten söz edilemeyeceğinden tescilli tasarıma dayalı talep yönünden dava reddedilmiştir. Davacının adına tescilli iken müddet olan ve herhangi bir koruma sağlamayan tasarımı yönünden ise, bu ürünün niteliği gereği davacı şirket ile bağlantı kurabilecek manada herhangi bir özelliği bulunmadığı gibi, davalı tarafça bu ürünün üretilip piyasaya sunulduğuna veya herhangi bir şekilde ticarete konu edildiğine dair bir delil bulunmadığından bu talep yönünden de dava reddedilmiştir. Yine, davacı vekili müvekkiline ait know-how bilgisinin kullanıldığını iddia etmiş ise de, bu yönde de herhangi bir delil bulunmadığından ve böylece davalının haksız rekabeti ispatlanamadığı gerekçeleri ile, A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN,. 1-Davacının davasının REDDİNE, B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davalının karşı davasının KABULÜNE, davacı karşı davalı adına tescilli ... tescil nolu (1,2,3) sıra numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,Karar verilmiştir. İSTİNAF:Davacı -karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece hem asıl dava hem de karşı dava yönünden verilen kararın eksik ve hatalı inceleme yapıldığını, bilirkişi raporuyla davalının iş yerindeki kalıpların müvekkiline ait tescilli tasarımla aynı olduğunun ispatlanmasına rağmen mahkemenin sadece tasarımların hükümsüz kılınmış olmasını gerekçe göstererek haksız rekabet iddialarını incelemeden reddettiğini, oysa bir ürünün tasarım koruması olmasa dahi başkasının emek ve mesaisi ile oluşturulan iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmanın Türk Ticaret Kanunu'nun 55. maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğini, karşı dava yönünden ise bilirkişilerin tasarımlar arasındaki belirgin farklılıkları tespit etmelerine rağmen tasarımcının sahip olduğu seçenek özgürlüğünün kısıtlı olduğu trafik ekipmanları sektörünün özelliklerini ve Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 56/6. maddesini göz ardı ederek hatalı bir benzerlik sonucuna ulaştıklarını, Yargıtay içtihatları doğrultusunda tasarımcının seçenek özgürlüğü gözetilerek yeni bir bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini belirterek, yerel mahkemenin asıl dava ve karşı davaya yönelik tesis ettiği kararın kaldırılmasını, haksız rekabet hususunda yeniden değerlendirme yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.Davalı- karşı davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ...-1 sayılı tasarıma dayalı tecavüz iddialarının yerinde olmadığını, asıl davada dayanılmayan haksız rekabet hükümlerine istinaf aşamasında dayanılmasının taleple bağlılık ilkesine ve iddiaların genişletilmesi yasağına aykırı düştüğünü, müvekkilinin söz konusu tasarımı ihlal eden hiçbir ticari faaliyeti veya bu yönde alınmış bir siparişi bulunmadığını, sunulan fotoğrafların delil vasfı taşımadığını ve tanık beyanlarının soyut kaldığını, zaten karşı dava neticesinde bu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımadığı saptanarak hükümsüz kılındığını, hükümsüzlük kararının geriye etkili sonuç doğurması nedeniyle tecavüz davasının dayanaksız kaldığını, ayrıca ... sayılı tasarıma dayalı taleplerin istinaf edilmeyerek kesinleştiğini, karşı dava yönünden ise bilirkişi raporlarında tasarımcının seçenek özgürlüğünün kısıtlı olmadığına ve tasarımlar arasındaki farkların bütüncül algı içerisinde küçük ayrıntılardan ibaret olduğuna dair detaylı incelemeler yapıldığını, teknik işlevin varlığının doğrudan seçenek özgürlüğünü ortadan kaldırmayacağını ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde farklı bir genel izlenim yaratılmadığını belirterek davacı karşı davalının haksız ve kötü niyetli istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE:İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Asıl dava, tasarıma yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, hüküm özetinin ilanı, karşı davada ise dava; davacı adına ... (1), (2) ve (3) sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğü taleplidir.TPMK kaydına göre, ... (1), (2) ve (3) tescil numaralı çoklu tasarımın 26/04/2017 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle davacı- karşı davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/8 d.iş sayılı dosyasında bilirkişi raporunda özetle "20.01.2022 tarihinde aleyhine tespit talep olunan ... Şirketi firmasının ... Avcılar/İSTANBUL adresinde yapılmak istenen tespitte fotoğraf çekilmesine izin verilmemesi nedeniyle bilirkişi incelemesi yapılamadığı, bilirkişi incelemesinin yapılamaması nedeniyle ... A.ş. firmasının tasarım tescil belgeleri için heyetçe teknik değerlendirme yapılamadığı," belirtilmiştir. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.15/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davalı/karşı davacının davacı/karşı davalıya ait ... tescil no.lu tasarımı kullandığına dair bir tespitin bulunmadığı, davacı/karşı davalının davalı/karşı davacı işyerinde çekildiğini iddia ettiği ürün kalıplarının görselleri incelendiğinde; davacıya ait ...- 1 no.lu tasarım tescilinde yer alan üst parça ile davalıya ait olduğu iddia edilen söz konusu ürün kalıplarında yer alan üst parça tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, davacı/karşı davalıya ait ...- 1, 2 ve 3 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 26.04.2017 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, davalının, davacıya ait müddet olan ... no.lu tasarıma ilişkin tespit edilmiş bir üretiminin bulunmadığı, davacının davalıya verdiğini ileri sürdüğü ... bilgisi ile ilgili olarak dosyada bir whatsapp yazışmasına dayanıldığı, yazışmada yer alan dosyanın içeriğinin bilinmediği, dava konusu tasarımlarla ilgili davalı uhdesinde tespit edilmiş bir ... bilgisi kaydının mevcut olmadığı, davalı 2011 tarihli -SMK kapsamında korunmayan- tasarımı üçüncü kişiler için üretmişse bile, dosyaya sunulu bilgi ve delillerden hareketle davalının bu eyleminin TTK anlamında haksız rekabet unsuru barındıracağı yönünde bir tespitin yapılamadığı" belirtilmiştir. 18/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporda özetle", resen yapılan araştırmalar, dosyadaki deliller ve tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan teknik değerlendirmeler sonucunda, kök raporda da belirtildiği gibi, davacı/karşı davalıya ait ...- 1, 2 ve 3 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 26.04.2017 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, davacı vekilinin sunduğu fotoğraflarda yer alan, davalı tarafa ait olduğunu iddia ettiği ürünlere ait kalıp görsellerinin ...-1 no.lu tasarım ile benzerlik gösterdiği yönünde kök raporda ulaşılan kanaatten dönülmesini gerektiren bir durum tespit edilemediği, davalı tarafın söz konusu tasarımı kullandığına dair bir tespitin dosyada yer almadığı kök raporda belirtildiği, heyetçe mahkemenin takdirine bağlı olarak sunulan bütün belgeleri-delilleri incelemiş ve “davalıya ait olduğu iddia edilen ürünlerin kalıp görselleri” açıklamasıyla raporunda yer verdiği, davacının sunduğu fotoğrafların kabulü ya da reddi mahkemenin takdirinde olduğu" belirtilmiştir. Tasarımın hükümsüzlüğü davası baştan itibaren sonuç doğuracağından önce karşı dava incelenmiştir.Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, karşı davada, davalı-karşı davacı vekili tarafından, davacı-karşı davalı adına tescilli ...- 1, 2 ve 3 numaralı çoklu tasarımının hükümsüzlüğünün talep ve dava edildiği, dava konusu tasarımların başvuru tarihi 26.04.2017 tarihi itibarı ile yenilik ve ayırt edici olmadığı bilirkişi heyet raporu ile tespit edildiği, bilirkişi raporunun denetlemeye ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, karşı davanın sübut bulduğu anlaşılmış olup ve hükümsüzlük davası baştan itibaren sonuç doğuracağından tasarıma tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasının reddine karar verilmesi yerindedir.Davacı tarafından fotoğraflar ibraz edilmiş ise de, fotoğrafların davalı tarafından kabul edilmediği, fotoğrafların davalı iş yerinde çekilip çekilmediğinin belli olmadığı, mahkemece tanık olarak dinlenen ...'ın davalı çalışanı olduğu için beyanının tek başına ispata yeterli olmadığı anlaşılmıştır.Davacı-karşı davalı, Davalı-karşı davacının, davacı adına önceki tarihle TPMK nezdinde tescilli ancak koruma süresi dolan ... numaralı “esnek şerit ayırıcı” isimli tasarımdan dolayı haksız rekabet teşkil eden iş ve eylemleri sebebiyle; haksız rekabetin, tespiti ve kaldırılmasını talep etmiş ise de, davacıya ait ... tescil nolu tasarım Bakırköy 1. FSHHM nin 2014/59 esas, 2016/178 karar sayılı kararı ile hükümsüzlüğüne karar verildiği, bu ürünün niteliği gereği davacı şirket ile bağlantı kurabilecek manada herhangi bir özelliği bulunmadığı, davalı tarafça bu ürünün üretilip piyasaya sunulduğuna veya herhangi bir şekilde ticarete konu edildiğine dair bir delil dosyada bulunmadığından bu talep yönünden de davanın reddine dair verilen karar dosya kapsamına göre yerindedir.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacı- karşı davalı vekili istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 07/11/2023 tarih ve 2022/43 E., 2023/256 K. sayılı kararına karşı davacı- karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince asıl dava yönüden alınması gereken 732,00 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davacı karşı davalı tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince karşı dava yönünden alınması gereken 732,00 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davacı karşı davalı tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4- Davacı karşı davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 12/03/2026