İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/12/2025 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı ... tarafından Türk Patent Kurumu'na yapılan 05/07/2021 tarih ve 2021/007923 başvuru numaralı 372 Bülten No ve 2021/007923 Tescil Numaralı ... isimli tasarımın herhangi bir yenilik içermeyen, ayırt edicilik unsuru bulunmayan ve hatta bilinçli tüketici nezdinde dahi …
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO: 2023/1311 KARAR NO : 2025/1741 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 19/07/2023 NUMARASI : 2023/40 E. - 2023/224 K. DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/12/2025 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı ... tarafından Türk Patent Kurumu'na yapılan 05/07/2021 tarih ve 2021/007923 başvuru numaralı 372 Bülten No ve 2021/007923 Tescil Numaralı ... isimli tasarımın herhangi bir yenilik içermeyen, ayırt edicilik unsuru bulunmayan ve hatta bilinçli tüketici nezdinde dahi bu sıfatları taşımayan nitelikte olduğunu, davacı müvekkili ... firmasına ait olan TR 2013/00189 tescil numaralı "..." isimli tasarım ile davalı adına kayıtlı olan "..." 2021/007923 (1-10 arası) sayılı tasarımların karşılaştırılmış görsellerini birçok açıdan çekilmiş fotoğraflarla ibraz ettiklerini, ... firmasının tasarımının benzer olmasının ötesinde dayanak gösterilen ürünlerin adeta yedek parçası kadar benzer ve aynısı şeklinde olduğunu, davalı yan adına tescil edilmiş 2021/007923 (1-10 arası) sayılı tasarımlara ait görünümlerin dayanak gösterilen diğer tasarım ve ürünlerin karşılaştırılması yapıldığında Sınai Mülkiyet Kanunu'nun tasarım tescilleri yönünden aradığı yenilik ve ayrıt edilme özelliğinin bulunmadığını ve görsel şeklin ayırt edilemeyecek oranda benzeri olduğunun tespit edilebileceğini, açıklanan nedenlerle, 2021/007923 (1-10 arası) sayılı TPMK nezdinde kayıtlı tasarımın hükümsüzlüğüne, iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkiline ait tasarımların "Geçmeşi plakalı ... parçası" adıyla tescil edilmiş yani "..." parçaları olduğunu, tasarıma konu yapbozun bütün parçalarının aynı sistemle dilimlenmiş olduğunu, aynı sistemle kenetlenebildiğini, yapbozun birleşiminin üç erkek ucun üç dişi uca kenetlenmesi şeklinde tanımlanabileceğini, davacı tarafın özgün, yeni ve ayırt edici olmayan ve görselleri verilen tasarımların tescili için ... nolu başvuruyu yaptığını ve müvekkilinin davaya konu tescilli tasarımları nedeniyle davacının başvurusunun reddedildiğini, davacı yeni ve ayırt edici olmayan tasarımlarla müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan haklarını ihlal etmeyi, haksız rekabet yapmayı ve haksız kazanç elde etmeyi amaçladığını, davacının delil olarak dayandığı 2013/00189 nolu tasarımların birleşme yerlerinin sayısı ve şekli, birleşme ve geçme yerlerindeki ölçüleri, tasarımların gövdelerindeki şekiller müvekkilinin tasarımlarından genel görünüm itibariyle farklı olduğunu, davacının delil olarak dayandığı 2017/06842 nolu tasarımlar tasarımın bir ..., ... tasarımı olmayıp bir küp tasarımı olduğunu, dolayısıyla emsal olarak gösterilen bu tasarımın müvekkilinin tasarımlarından genel görünüm itibariyle farklı olduğunu, davacı tarafından davasına delil yapılan tasarımların müvekkilinin tasarımlarından genel görünüm ve form itibariyle farklı olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği web sitesinin web arşiv kaydıyla birlikte incelenmesi, emsal tasarımın kamuya sunulma tarihinin davaya konu tasarımlardan önce olup olmadığının tespiti gerektiğini, kataloglar ve broşürler yönünden ise bunların her zaman her türlü içerikte basılması kolay emtialar olup bunların asıllarının sunulması, basım tarihlerinin fatura, kağıt ve mürekkep yaşı tahlil edilerek tespiti gerektiğini, bunların tespitinden sonra davaya konu tasarımlardan önce kamuya sunulmuş oldukları ispat edilen tasarımlar yönünden yenilik ve ayırt edicilik mukayesesinin yapılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 1. maddesine göre müvekkili ile aralarındaki akdi vekalet ücretinin, akdi vekalet ücretinin kabul edilmemesi halinde ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 3/1. Maddesi gereğince tarifede yazılı ücretinin 3 katı oranındaki vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Dosyaya hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan 2013/00189 ve 2017/06842 tescil numaralı tasarımlar ile youtube linki üzerinden 01 Ekim 2017 tarihli ürün görseli ve bilirkişilerce resen araştırma yükümlülüğü kapsamında bulunan 06/05/2016 tarihli ürün görselinin davaya konu çoklu tasarımın içinde yer alan her bir tasarımın kıyaslanması sonucunda, geçmiş tarihli ürün görselleri ile tasarım tescillerinin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebeple farklı algılandıkları, hükümsüzlük iddialarının ispatlanamadığından," davacının davasının REDDİNE, karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -bilirkişi raporuna itirazlarının değerledirmeye alınmadığını, teknik itiraz ve değerlendirmelerin HMK gereği bilirkişi tarafından incelenmesi gerekir iken bu hususun hukuki değerlendirme içerisine alınmasının usul ve esasa aykırı düştüğünü, dava dışı 3’üncü kişi ... Firmasına ait olan ve ‘ ...’ isimli ürün ile davalı adına kayıtlı olan “...” 2021/007923 (1-10 arası) sayılı tasarım(lar)ın karşılaştırmasında eksik ve hatalı bir değerlendirme yapıldığını, ... ... firmasının bu ürününü 2016 yılında kamuya sunduğunu, bu oyuncağın ... firmasına ait dava konusu TR ... nolu tasarımlar incelendiğinde, ... ... firmasının ürünüyle birebir aynı olduğunun görüldüğünü, yan dişlerinin adeti, dişlerin şekli ve hatta büyüklük-küçüklük ölçülerine varana dek ... ... firmasının ürünü ile aynı olduğunu, sadece iç bölgelerinde ufak değişiklikler yapılarak farklılık yaratılmaya çalışıldığını, yedek parçasına kadar benzer ve aynısı şeklinde olduğunu, görsel benzerliğin yanında en, boy, açı, şekil yönünden birebir aynısı olan davalı tarafa ait tasarım; herhangi bir yenilik içermemekte, her haliyle dayanak ürünlerin birebir aynısı durumunda olduğunu, davalı tarafa ait tasarımda mevcut parça, şekil, bağlantı noktası, iş yapı ve genel görünüm ile dayanak ürünlerin karşılaştırılması yapıldığında benzerlik ayırt edilemeyecek düzeyde yüksek mahiyette olduğunu, Davalı yan adına tescil edilmiş “...” 2021/007923 (1-10 arası) sayılı tasarım(lar)a ait görünümler dayanak gösterilen diğer tasarım ve ürünlerin karşılaştırılması yapıldığında Sınai Mülkiyet Kanunu’nun tasarım tescilleri yönünden aradığı yenilik ve ayrıt edilme özelliğinin bulunmadığını Yargıtay kararlarına göre, tescil başvurusu ve/veyahut ilk sunum öncesinde; dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş olan tasarımların yenilik ve buluş vasfına haiz olmadığını hükmün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2023/36 E sayılı davasındaki beyanları ile çelişerek iş bu davada emsal olduğunu ve müvekkilinin tasarım başvurusundan önce piyasaya sürüldüğünü iddia ettiği tasarımları gerekçe göstererek 2021/007923-1-2-3-4-5-6-7-8-9-10 nolu tasarımların hükümsüzlüğünü talep ettiğini, davacının iddialarında samimi olmadığın, Davacının iddialarının aksine bilirkişi ve mahkeme tarafından da tespit edildiği üzere davacının davaya dayanak yaptığı emsal tasarımların müvekkiline ait davaya konu tasarımlardan farklı olduğunu, müvekkiline ait 2021/007923 tescil nolu tasarımların .../... tasarımları olduğu, kare ve üçgen formda tasarlanıp simetrik ölçülerde girinti ve çıkıntılarla birleştirilmek üzere tasarlandığını, "Geçmeşi plakalı ... parçası" adıyla tescil edilmiş yani "..." parçaları olduğunu, incelendiğinde üçgen ve kare formunda olduklarını, yapbozun bütün parçalarının aynı ölçülerle dilimlendiğini, her bir parçanın dört tarafından kare formunda 3'şer çıkıntıya ve bu ölçüdeki çıkıntıların girebileceği 3'şer girintiye sahip olduklarını, bu şekilde herhangi bir parçanın herhangi bir parçaya montajının yapılabildiğini, yapbozun birleşiminin 3 erkek ucun 3 dişi uca kenetlenmesi şeklinde tanımlandığını, tasarımlar özgün, yeni ve ayırt edici olduğunu, Davacının tasarımlarının da "... parça seti" olup incelendiğinde müvekkilinin tasarımında olduğu gibi kare formunda oldukları, yapbozun bütün parçalarının aynı ölçülerle dilimlendiği, her bir dört tarafından kare formunda 2'şer çıkıntıya ve bu ölçüdeki çıkıntıların girebileceği 2'şer girintiye sahip oldukları, bu şekilde herhangi bir parçanın herhangi bir parçaya montajının yapılabildiğini, davacının davaya dayanak yaptığı emsal tasarımların, birleşme yerlerinin sayısı ve şekli, birleşme ve geçme yerlerindeki ölçüleri, tasarımların gövdelerindeki şekiller müvekkilimin tasarımlarından genel görünüm itibariyle farklı olduğunu, Davacının delil olarak dayandığı 2017/06842 nolu tasarımlar bir ..., ... tasarımı olmayıp bir küp tasarımı olup; genel görünüm itibariyle farklı olduğunu, istinaf istemlerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, davalı adına kayıtlı tasarım tescil belgelerinin hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davalı adına kayıtlı tasarım tescil belgeleri celp olunmuştur. Dosya, davalı yana ait 2021/007923 (1'den 10'a kadar) tescil numaralı çoklu tasarımın hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişilerin 29/05/2023 havale tarihli raporlarında; "2021/007923 – 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 numaralı tescillerinin başvuru tarihi olan 05/07/2021 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Burada kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak fonksiyona değil, görünüme koruma bahsetmiştir. Bu nedenle ürünün "görünümü" nazara alınarak değerlendirilmelidir. Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde oluşturduğu genel izlenim ile bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların birlikte dikkate alınması gerekir. Kıyaslanan tasarımlar arasında sadece küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarımların aynı olduğu kabul edilir. Yine bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenim arasında genel bir farklılık varsa tasarım ayırt edici niteliğe sahip demektir. Burada, tasarım alanında, özellikle dikkat edilmesi gereken husus korumanın, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklere hasredilmesidir. Tasarım hakkı ürün ve eşyaların teknik işlevini değil, dış görünümünü konu etmektedir. Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.Ayırt edici nitelik araştırması yapılırken farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın, kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmesi gerekir. Tasarım, belgesine konu hususlar hakimlik mesleğinin gerektirdiği bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan teknik hususlardan olduğundan, dosyaya sunulan bilirkişi raporlarının marka, tasarım uzmanı ve bilişim uzmanı bilirkişinin yer aldığı heyet tarafından resen araştırma da yapılarak , gerekçeli ve denetime elverişli şekilde usul ve yasaya uygun düzenlendiği, bu nedenle somut uyuşmazlık bakımından 22.05.2023 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamına göre, dava konusu benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımların “.../...” tasarımı olduğu, tasarımların, yan ve üst yüzeylerinin biçimi ile yüzey üzerinde yer alan aksesuarların biçim, oran ve yerleşimi işe ayırt edici nitelik kazandığı, davalı tasarımlarının üçgen ve kare formunda oldukları, 3'şer çıkıntıya ve bu ölçüdeki çıkıntıların girebileceği 3'şer girintiye sahip oldukları, birbirine geçmeli olduğu, davacı tasarımlarının ise 2 çıkıntıyı olduğu, emsal olarak sunulan ..... firmasının tasarımlardan ise görünüş olarak ayrıldığı, kabartmalı olduğu, tasarımlar arasında bulunan farkların yeni ve ayırt edici nitelikte olduğu bu tasarım yönünden hükümsüzlük şartlarının bulunmadığı anlaşılmıştır. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 19/07/2023 tarih ve 2023/40 E., 2023/224 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 18/12/2025