2026/101397 İhale Kayıt Numaralı "MALZEME DAHİL YEMEK PİŞİRME,DAĞITIM VE SONRASI HİZMET ALIMI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Arc Kurumsal Personel Hizmetleri A.Ş ., İHALEYİ YAPAN İDARE: Sağlık Bakanlığı- Gaziantep 25 Aralık Devlet Hastanesi Başhekimliği , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/101397 İhale Kayıt Numaralı “ Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Sağlık Bakanlığı - Gaziantep 25 Aralık Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 23.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Arc Kurumsal Personel Hizmetleri A.Ş .nin 23.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.04.2026 tarih ve 212806 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/973 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İhale üzerinde bırakılan Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, şöyle ki; a) Örnek menüde bulunan her öğün yemeğin birim maliyetleri hesaplanması gerekirken toplam tutar ve maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı, ortalama menü maliyetlerinin hatalı hesaplandığı, Teknik Şartname’de belirtilen örnek menülere uygun olarak açıklama sunulmadığı, b) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca, ana girdiler ile işçilik maliyetleri toplamının toplam teklif tutarına oranının, mevzuatta öngörülen 0,80 – 0,95 aralığında kalmadığı ve yapılan açıklamaların bu yöndeki hesaplama kriterlerini karşılamadığı, c) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesi uyarınca, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olması gerekirken, sunulan internet çıktılarında birim fiyatların geçerli olduğu tarihlerin bulunmadığı, belgede bulunan tarihin bilgisayardan çıktı alındığı tarih olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, ilgili kurumlardan teyitlerinin yapılması gerektiği, d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesi uyarınca, Ticaret Borsası tarafından ilan edilen birim fiyatların kullanılması durumunda ilgili malın ortalama birim fiyatının açıklamalarda kullanılması gerektiği, ancak sunulan açıklama dosyasında ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatlar yerine maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki asgari birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı, ayrıca sunulan bültenlerin internet çıktısı olarak sunulduğu, onaylı olarak sunulmadığından ilgili Ticaret Borsalarının internet sitelerinden teyit edilmesinin zorunlu olduğu, kullanılan bültenlerin teyit edilemediği, e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7 ’nci maddesi uyarınca sunulan Ek-O.7 belgelerinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım veya 1/20’si oranında da satış yapmış olması gerektiği, ancak sunulan açıklamada, sözleşme süresince kullanılması gereken çiğ girdi malzemelerinin hesaplanması ve düzenlenen Ek-O.7 belgelerinde hesaplanan bu miktarların en az yarısı kadar alım veya 1/20’si oranında satış yapıldığının belirtilmesi gerekmekteyken, sadece kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapılarak Ek-O.7 belgesinin hatalı tanzim edildiği, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında (Ek-O.7), kullanılması gereken malzemelerin 1/20’si oranında satış yapıldığına ilişkin hesaplamalar yapılmadığı, satış miktarlarının ise asgari miktarları karşılamadığı, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında (Ek-O.7), “Tarih” ve “Sayı” verilmediği, söz konusu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı, ilgili meslek mensubu tarafından her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın 1. sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait “Faaliyet Belgesi”nin de sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi anılan belgenin geçerlilik süresinin dolduğu, Diğer taraftan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında ana girdi listesine bir bütün olarak yer verildiği, belirtilen listenin isteklinin söz konusu malı imalatlarında kullanıyor olması durumuna göre 150- İlk madde ve malzeme ve 151- Yarı mamuller-üretim hesaplarında veya malların ticaretinin yapılıyor olmasına göre 153- Ticari mallar hesabında olup olmadığına ilişkin tablo hâlinde sınıflandırma yapılmadığı, diğer bir ifadeyle tutanakta ana girdi listesindeki hangi ürünlerin üreticisi, hangi ürünlerin satıcısı olduğunun ayrı tablolar hâlinde belirtilmediği, ayrıca tutanakta yer alan her bir ana girdi için ayrı ayrı satır açılması gerekirken, bütün ana girdilere tek bir tabloda bir bütün olarak yer verildiği, Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında açıklamaya konu malların toplam alış/satış tutarlarının toplam miktara bölünmesi sonucunda bulunan ortalama birim maliyetleri/ortalama birim satış fiyatlarının yanlış hesaplandığı, yapılan bu hatalı hesaplamaların sunulan açıklamanın da yanlış olmasına sebep olduğu, ayrıca sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının standart forma uygun olarak hazırlanmadığı, İhale ilan tarihi itibariyle düzenlenen Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının ilan tarihinden önceki üç ay içerisinde ilgili firmaların mali bilgilerini içerir şekilde düzenlenmesi gerektiği, ancak sunulan belgeler ve tevsik etmek üzere beyan edilen faturaların bu dönemi kapsamadığı, hangi dönemi kapsadığına ilişkin belirleme yapılmadığı, f) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, kahvaltı grubunda yer alan tek porsiyonluk piknik reçel, piknik bal, piknik kakaolu fındık kreması, piknik eritme peynir, piknik tereyağı, piknik tahin pekmez, piknik tahin helvası gibi ürünlerin birim fiyatlarının teknik şartnamede öngörülen gramaj miktarlarıyla uyumsuz olduğu, söz konusu birim fiyatların Ticaret Borsası Bültenlerinde gramaj miktarı belirtilmeyen ürünlerin birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı ve bu durumun mevzuata uygun olmadığı, g) Aşırı düşük teklif açıklamasında, ortalama menü (normal kahvaltı 15 gün, diyet kahvaltı 15 gün, normal öğle yemeği 15 gün, normal akşam yemeği 15 gün, diyet öğle yemeği 14 gün, diyet akşam yemeği 14 gün ve ara öğün 16 gün) maliyetlerinin hatalı hesaplandığı, yapılan hesaplamalarda gün sayısı fazla, menü toplam maliyeti eksik, ortalama maliyet ise ana girdi hesabına eksik hesaplama yapılarak yansıtıldığı normal yemek menüleri (öğle ve akşam) ortalama birim maliyetleri hatalı hesaplanmış, hesaplamaya dâhil edilen gün sayısı 15 gün yerine 14 gün üzerinden hesaplanmıştır. Yapılan bu hatalı hesaplama neticesinde ortalama öğün maliyeti düşük hesaplanmış olup bu durumun mevzuata aykırı olduğu, h) Ana girdilerden olan “ ceviz içi”, “fındık içi”, “badem içi” ve “çam fıstık içi” ürünlerinin birim fiyatlarının ticaret borsası bültenlerinde yer aldığı, ancak ilgili ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla, ticaret borsalarında yer alan “kabuklu ceviz” ve “kabuklu fındık” birim fiyatlarının kullanıldığı ya da ticaret borsa bültenlerinde salt “fındık”, salt “ceviz”, “fındık içi”, “ceviz içi” ürünleri ayrı ayrı yer almasına rağmen salt “fındık” ve salt “ceviz” ürünlerinin fiyatları ile açıklama yapıldığı, ı) Ekmek, ayran, süt, yoğurt, bardak su gibi ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği vb. gibi kamu kurumu niteliğini haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı ancak sunulan fiyat listelerinin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan fiyatlara ilişkin olması gerekirken, mevzuata aykırı olarak ilan/davet tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı, i) Adet olarak maliyeti tevsik edilmesi gereken ürünlerin kilogram fiyatları üzerinden, kilogram olarak maliyeti tevsik edilmesi gereken ürünlerin ise adet fiyatları üzerinden açıklandığı, özellikle maydanoz, dereotu, limon, yumurta gibi ürünlerin piyasadaki adet ve kilogram fiyatlarının birbirinden farklı olduğu, bu ürünlerin teknik şartname hükümlerine göre, kilogram olarak hesaplanması gerekirken, adet fiyatlarının kullanıldığı, adet olarak tevsik edilen ürünlerin ise 1 adet = 1 kilogram olduğu yönünde herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı, j) Ayçiçek yağı, zeytinyağı, salça gibi ürünlerin piyasada farklı ambalajlarının bulunduğu, bu ürünlerin 1 lt ve/veya 1 kg olarak fiyatları üzerinden açıklanması gerekirken 0,5 lt ve/veya 0,5 kg olan ürünlerin birim fiyatları kullanılarak açıklama yapıldığı, k) Yemek ve işçilik maliyetleri toplamının, teklif edilen birim fiyatın üzerinde olduğu, teklif fiyatının maliyet bileşenlerini karşılamaması nedeniyle söz konusu açıklamanın gerçekçi olmadığı, l) Özellikle süt, yoğurt gibi süt ürünlerinin tam yağlı olması gerektiğinin düzenlendiği ancak bu ürünlerin maliyetini tevsik etmek için sunulan belgelerden ürünün tam yağlı olmadığı, yarım yağlı ve/veya az yağlı ve/veya yağ oranı belirtilmeyen ürünlerin birim fiyatları kullanılarak maliyet hesaplamaları ile açıklama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir… ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. … 78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır. … Teklif fiyatına dahil edilmesi öngörülen malzemelerin tamamı tek bir iş kalemi olarak kabul edilmek suretiyle birim fiyat teklif cetvelinde malzeme için tek bir satır açılması halinde “birim” sütununda “ay” veya “gün” ibaresine yer verilecek, her bir malzeme için ayrı satır açılması halinde ise “birim” sütununa malzemenin türüne göre adet, kg, lt, m, kutu, paket vb. yazılacak ve “miktar” sütununda işin toplam süresi boyunca kullanılması öngörülen malzeme miktarı (toplam adet, kg, lt, m, kutu, paket vb.) belirtilerek teklif alınacaktır…” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir.Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5 Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: MALZEME DAHİL YEMEK PİŞİRME, DAĞITIM VE SONRASI HİZMET ALIMI b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 372.000 Öğün Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: 25 Aralık Devlet Hastanesi Hizmet Binası” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. 1)Sözleşmenin uygulanması sırasında ulaşım, vergi (KDV Hariç), resim, harç giderleri, ihale dokümanında belirtilen ve işin yürütülmesi için gerekli olan, ayrıntısı teknik şartnamede yazılı her türlü gider teklif fiyata dahil edilecektir. 2) Hizmetin muayenesi aşamasında gerek duyulması halinde, laboratuar tahlil ve testler idarece yaptırılacak ve bunlara ait tetkik bedelleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. 3) Teknik şartnamede belirtilen, hizmetin ifası için kullanılacak olan sarf malzeme, teçhizat, ekipman vb. malzeme giderleri, 4) Sağlık tesislerinde yüklenici tarafından kullanılacak elektrik, su, doğalgaz, sıcak su, sanayii tüpü giderleri ve atık yağların bertaraf giderleri teklif fiyata dahildir. Elektrik, su, doğalgaz abonelik işlemlerini yapacak ise yer tesliminden itibaren 24 saat içerisinde ilgili kuruma başvuracak ve abonelik işlemlerini 2 iş günü içerisinde tamamlayacaktır. 5) Teknik şartnamede belirtilen alanların ilaçlanması giderleri, … 9)İşçilerin sözkonusu hizmet kapsamında giyecek olduğu iş kıyafetleri yüklenici tarafından karşılanacak olup teklif fiyatına dahildir. 10)İşyerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin sorumluluk yükleniciye ait olup ayrıntısı sözleşme tasarısında (Madde 21.İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması) belirtilen giderler teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Kısa vadeli sigorta prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2,25'idir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin Süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.04.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2026 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihaleye ait Teknik Şartnamede, kuruluş bazında alınacak öğün miktarları, örnek menü, Ek:1 listesi, “Rejim 1, Rejim 2, Rejim 3 Yemekleri, Ara Öğün ve Özel Diyet İçerikleri” ve yemeklerde kullanılacak malzemelerin özellikleri yer almaktadır. Gaziantep 25 Aralık Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle geçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin süreçte, 13.03.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararından; 13 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca sınır değerin 30.861.061,42 TL olarak hesaplandığı, söz konusu tutarın altında teklif veren 4 isteklinin bulunduğu; bu isteklilerden, EKAP üzerinden yapılan 24.02.2026 tarihli “Aşırı Düşük Teklif Açıklaması Tebligatı” ile 02.03.2026 tarihi saat 18.00’e kadar aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği; ancak ilk tebligatta aşırı düşük teklif açıklamasında istenilen önemli teklif bileşenlerinin belirtilmemesi nedeniyle yapılan şikâyet üzerine, 26.02.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yeni bir tebligat ile 05.03.2026 tarihi saat:18.00’e kadar tüm aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden yeniden açıklama yapmalarının istenildiği; bunun üzerine 2 isteklinin açıklama sunmadığı; ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise teklif tutarı sınır değerin üzerinde bulunan ve aynı zamanda başvuru sahibi olan Arc Kurumsal Personel Hizmetleri Anonim Şirketi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Teknik Şartname’de 15 günlük normal ve diyet kahvaltı örnek yemek listesi, 15 günlük öğle-akşam hasta-refakatçiler ve hastane personeli için normal (Rejim 3 ) yemek listesi şeklinde örnek menünün yer aldığı, yemek gramajları listesine ve diyet yemekleri gramaj listesine de yer verildiği, diyet yemeği örnek menüsünün ise 14 günlük olarak düzenlendiği tespit edilmiştir. İdarece düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi idarenin takdir yetkisi kapsamında olmakla birlikte, işlemin tesisinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine net bir şekilde yer verilmesi ve isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olan bahse konu önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi gerekmektedir. Bu açıklamalardan, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerindeki aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere, teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılacağı, ayrıca bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, isteklilerin ise sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapacağı anlaşılmaktadır. İdare tarafından Teknik Şartname’de iki hafta yerine farklı sürelerle ve farklı içeriklerle yemek menülerinin hazırlandığı, aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazılarında ise “Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri: Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (Teknik şartname Normal Yemek ÖĞLE (Rejim 3 ), Diyet Yemek, Normal Kahvaltı, Diyet Kahvaltı ve Ara Öğün iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır.)” şeklinde bir ifadeye yer verildiği, ancak “EK: Yemek İhalesi Örnek Menüleri.doc” şeklinde belirtilen ek kısmında, öğle-akşam hasta-refakatçiler ve hastane personeli için normal (Rejim 3 ) yemek listesi için 15 günlük, normal ve diyet kahvaltı yemek listesi için 15 günlük, diyet yemeği içinse 14 günlük örnek yemek menüsü düzenlendiği, ayrıca idare tarafından tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulaması ile ekleri arasında çelişki olduğu; söz konusu ihalede “öğle-akşam hasta-refakatçiler ve hastane personeli için normal (Rejim 3 )” yemek listesine yönelik açıklama istendiği, ancak tebligat metninde yalnızca "Normal Yemek ÖĞLE (Rejim 3 )" ifadesine yer verilerek sadece öğle yemeği için açıklama talep edildiği; buna karşın, tebligat ekinde paylaşılan menü listesinde akşam yemeği içeriğinin de yer aldığı görülmüştür. Bu durumun, hangi öğünün açıklama kapsamında olduğu hususunda belirsizlik yaratmak suretiyle istekliler nezdinde tereddüt oluşturabileceği, sorgulamanın sıhhatini bozan bu çelişki nedeniyle mevzuata uygun bir açıklama isteme şartının yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, aktarılan durumun istekliler nezdinde tereddüt yaşanmasına neden olabileceği ve anılan 15 günlük örnek menülerdeki hangi günlerin 2 haftalık (14 günlük) örnek menü kapsamında ele alınacağının belirsiz olduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının sıhhati açısından idarece Teknik Şartname’de yer verilen yemek menüleri kullanılarak her bir öğün için sadece 2 haftalık (14 günlük) örnek menü oluşturulması, bu menüde Teknik Şartname’de gramajı belirli yemeklere yer verilmesi ve teklif fiyatı sınır değerin altında olan isteklilerden bu menüye dayalı olarak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan incelemeler neticesinde, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun şekilde hazırlanabilmesi ve idarenin de açıklamaları sağlıklı bir şekilde değerlendirebilmesi için idareler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yapılması gerektiği, söz konusu ihaleye ait aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ile ekleri arasında yapılan incelemede, tebligat metninde belirtilen önemli teklif bileşenleri ile ek listede yer alan kalemlerin birbiriyle örtüşmediği ve farklı bileşenlere yer verildiği dolayısıyla isteklilerin geçerli bir açıklama yapabilmesi, idarenin ise açıklamaları nesnel ve gerçekçi bir şekilde değerlendirebilmesi imkânının bulunmadığı anlaşıldığından, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısının Tebliğ’in yukarıda aktarılan 79.2.1’inci maddesine uygun olarak yeniden hazırlanması, anılan yazı içerisinde önemli teklif bileşenlerine açık, net ve birbiriyle çelişmeyen ifadeler ile yer verilmesi gerektiği ve aşırı düşük teklif değerlendirme sürecini mevzuata uygun şekilde tamamlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgu yazısının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun olarak yeniden hazırlanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.