İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/12/2025 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı (borçlu) arasında kendi içinde özel bir know how'a sahip, bakkal/ ... zinciri oluşturulması amacı çerçevesinde ... ... Sözleşmesi (AFS) akdedilmiştir. (Ek AFS Örneği) İşbu sözleşme müvekkil tarafından oluşturulan ... adı ile …
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO: 2023/1397 Esas KARAR NO: 2025/1752 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 05/06/2023 NUMARASI : 2020/765 E. - 2023/414 K. DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan(2918 S.K.Hariç)) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/12/2025 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı (borçlu) arasında kendi içinde özel bir know how'a sahip, bakkal/ ... zinciri oluşturulması amacı çerçevesinde ... ... Sözleşmesi (AFS) akdedilmiştir. (Ek AFS Örneği) İşbu sözleşme müvekkil tarafından oluşturulan ... adı ile anılan, kendi içinde özel bir know-how'a sahip, bakkal/... zinciri oluşturulması amacı kapsamında aktedilmiş olup, taraflar işbu sözleşme ile karşılıklı yükümlülük ve taahhütlerde bulundukları gerek müvekkil Şirket ve gerekse de sözleşmede Master Franchise olarak yer alan şirket sözleşme koşullarına uygun davrandığı, davalı borçlunun işyeri için yatırım bedeli ödemiş ancak davalı (borçlu), sözleşmeye aykırı edimlerde bulunduğu anılan sözleşme kapsamında müvekkil şirket hak ve yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmiş ancak davalı (borçlu) Franchise sistemi kapsamında işlettiği işletmesinde sözleşmenin 7.maddesine aykırı olarak işyerinin açık ve özellikle belirlenen saatlerde açık tutmaması ve faaliyetlerini kısıtlı yürütmeye başladığı, Hâlihazırda da davalı borçlu işyerini tamamen kapatarak ... faaliyetine son vermiş olup davalı taraf da itiraz dilekçesinde işyerini kapattığını kabul ve beyan ettiği, Hukukumuzda Franchise Sözleşmesi sürekli borç ilişkisi içeren bir sözleşme olduğu, Buna göre taraflar, hemen veya belli bir zaman içinde yerine getirdikleri tek bir edimle değil, sözleşme süresince sürekli hareketlerle veya belirli zaman aralılarında tekrarlanan tek tek edimlerle yerine getirilir. Bu kapsamda franchise alan, franchise verenin belirlediği ilkelere uymak ve verilen fikri/sınai unsurlardan yararlanmak kaydıyla, sisteme dahil mal veya hizmetlerin sürümünü kendi nam ve hesabına yapmayı ve desteklemeyi taahhüt etmekte olduğu, Franchise verenin böyle bir sözleşme yapmasındaki amaç, kendisine ait üretim, işletme ve pazarlama sistemini oluşturan fikri ve sınai unsurlar üzerinde, franchise alana kullanma hakları tanıyarak, onu kendi işletme organizasyonuna entegre etmek ve onu bu sisteme dayalı ticari faaliyet sırasında sürekli desteklemektir. Franchise alanın sözleşme çerçevesindeki ilk borcu, franı verenin menfaatlerini koruma ve sadakattir. Bunu, franchise verenin talimatlarına uyma ve kontrollerine katlanma, franchise verene bilgi ve hesap verme, mal ve gerekli malzemeleri franchise verenden alma borcudur. Davalı (borçlu) yapılan tüm uyarılara rağmen sözleşmeye aykırı davranışına devam etmiş ve işyerini tek taraflı olarak kapatarak ... faaliyetine tamamen son vermiştir. Davalı (borçlunun) taraflar arasında imza edilen sözleşmeye aykırı bu davranışı nedeniyle müvekkil şirketin sözleşmenin AFS'ni Feshi başlıklı 12. Maddesi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkı doğmuş ve taraflarınca herhangi bir ihtar ve hükmegerek kalmaksızın sözleşme feshedilmiştir. Davalı borçlu yukarıda belirtilen hususların ve üzerine düşen borçlarını yerine getirmemiş; sözleşme gereği yatırımlar yapılarak ... Franchise sisteminde açılan işyerini sözleşmeye aykın olarak haber vermeden faaliyetine son vererek kapatmış ve davacı müvekkilimin zarara uğramasına sebebiyet vermiştir. Yukarıda anılan sözleşmenin Teminat ve Cezai Şart başlıklı 13. Maddesi kapsamında davalı borçlunun sözleşmeye aykırı davranışı açık olduğundan, sözleşmenin feshine neden olan davranışı dolayısıyla müvekkilimin cezai şart talep etme hakkı doğmuş ve sözleşmede belirlenen 60.000-00 TL bedelli cezai şart ile sözleşmenin 11.1.2. Maddesi gereği ödenen 20.598,31.-TL alacağının tahsili amacıyla, İstanbul 30. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız takip yoluna başvurulmuştur. Davalı (borçlu) imzasıyla gönderilen takibe karşı itiraz dilekçesi ile tarafımızca başlatılan takip ilgili icra müdürlüğünce durdurulmuştur. Yukarıda ayrıntılarını belirttiğimiz sözleşme hükümleri çerçevesinde davalı borçlunun itirazı haksız ve kötü niyetli olduğundan itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep etmekteyiz. Müvekkil şirketin içine yer aldığı ... Franchise sistemi, ülke çapında yüzlerce marketin içerisinde bulunduğu kavram dahilinde işleticilere yatırım yapılarak oluşturulan bir sistemdir. Sistemin, Franchise sözleşmesinin ve sözleşmeye aykırılık halinde cezai şart bedelinin talep edilebileceğine dair İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/595 E. , Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesi 2018-676 E. Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/1218 E. sayılı emsal kararları bulunmaktadır. İlgili kararda sözleşmeye aykırılığın haklı nedenle fesih sebebi olacağı kabul edilmiş ve buna uygun olarak cezai şart bedelinin talep edilebileceği hüküm altına alındığı, mahkememizin cezai şart hususunda değerlendirme yaparken ekteki emsal kararların da göz önünde bulundurmasını talep ettiği, arz ve izah edilen ayrıca Mahkememiz tarafından re'sen göz önüne alınacak sebeplerle; Davamızın kabulü ile itirazın iptali ve takibin devamına) itiraz haksız ve kötü niyetli olduğundan davalı (borçlunun) tazminat ile cezalandırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Alacaklı şirket 01.11.2017 tarihli Alt Franchise sözleşmesine aykırı davranışlarda bulunmadığını, bu sebeple davacı şirkete karşı hiçbir borcum olmadığı Davacı şirketin alacak taleplerini kabul etmiyorum. İş bu sözleşme ile aleyhime pek çok haksız hükme yer verildiği, Şöyle ki; Alacaklı-davacı ... şirketi ve sözleşmede 2. Firma olan Master Franchise olarak yer alan ... ... San. Ve Ltd. şirketi ile aramda yapılan davaya konu ... Alt Franchise sözleşmesi maktu şekilde hazırlanarak bir suret olarak düzenlenmiş ve tarafıma bir sureti dahi verilmemiştir. Bu sözleşmenin 11.1.2 maddesi ve yine 13,1 maddesinde yazılı bedeller sözleşmeye daha sonra eklendiği, dilekçesi ekinde sunduğu Yargıtay 23 H.D 2014/2934 E ve 2014/4034 kararında da görüleceği üzere matbu olarak hazırlanan sözleşmelerde boş bırakılan yerlerin sonradan doldurulmasının geçerli kılınabilmesi için boş kısma yapılan ilavelerin benim tarafımdan imzalanması gerekirken bu maddelerde imzası olmadığı görüleceği Dolayısıyla bu sözleşme öncelikle geçersiz olduğu ve geçersiz sözleşmeye dayanarak davacı tarafın benden cezai şart ve 20.598,31-TL yatırım bedeli isteme talebi usul ve yasaya aykırı olduğu, Bir an için sözleşmenin geçerliliği düşünülse bile bu sözleşmenin dışına çıkan davacı ... şirketi ile sözleşmede Master Franchise olarak görülen ... ... San. Ve Tic. şirketidir. Gerek davacı ... şirketi ve sözleşmede 2. Firma olan Master Franchisee tarafıma bir yatırım bedeli ödemediği gibi sözleşmenin başında sözleşmenin yapılması ve ... sistemi için gerekli ürünlerin ve araç gereçlerin tedariki için de sözleşme tarihinden yaklaşık 10 gün önce ortağım olan ve sözleşmede kefil olarak görülen ...08 T.C Nolu ... aracılı 20.598,31 TL Erzincan ... bayisine tarafımdan ödeme yapılmıştır. Bu ödeme de bu miktarda ... firması bana Alt Franchise şirketi aracılığıyla ... Markalı alkollü içecekler gönderdiği ve bu konuda Alt Franchisee firmasına da bu davanın ihbar edilmesi gereceği ve onlara karşı benim dava açma hakkımın saklı tutulmasını istediğini, ...'ın tanık olarak dinletilmesini talep ettiğini, Zaten sözleşmenin 11.1.2 maddesi “nakdi veya benzeri destekte bulunacaktır” demek suretiyle MFve FV toplam 20.598,31- TL'yi yatırmayı sadece taahhüt etmiştir. Alacaklı göstermelik olarak 20.598,31 TL'yi sözleşmenin 11.1.2 maddesi sonradan ekleyerek sanki kendi veriyormuş gibi göstermiş ve tarafımdan haksız olarak istemiştir. Bu sebeplerle şirkete herhangi bir borcum yoktur. Aslında şahsımdan alınan 20.598,31 TL tutar yine şahsımdan talep edilerek aleyhime haksız icra takibi başlatıldığı, Erzincan ... Pilsen bayisine müzekkere yazılarak benden 20.598,31 TL miktarın alınıp alınmadığın bana paranın karşlığında ..., Markalı alkollü içeceklerin verilip verilmediğinin verildiyse miktarının sorulmasını talep etmekte ve kesinlikle kabul anlamına gelmemekle, bir an için şirketin toplam 20.598,31-TL'yi sözleşme gereği tarafıma verdiği düşünülse dahi; Dekorasyon Harcamları adı altında verilebileceği gösterilen 16.000 TL, alacaklı, işyerimdeki malzemeleri (raf, dolap, kasa vs.) eksiksiz/sağlam olarak geri aldığından (ki sözleşmede AFS'nin bu malzemeler alınmadan sonlandırılmadığı açıkça görüleceği) 16.000 TL'lik tutar gerek benden alındığından, gerekse bu tutara karşılık gelen ürünler alacaklı tarafından eksiksiz geri alındığından, bu tutarı tekrar alacaklıya ödemem hakkaniyetle bağdaşmayacaktır. AFS'nin 11.1.2 maddesi “MF ve/veya FV ....nakdi ve benzeri destekte bulunacağı" demek suretiyle Franchise sözleşmesinin esaslı unsuru olan “EV, Franchise alanı destekler” asli yükümlüğüne yer verilmiş gibi görünse de; sözleşmenin 3.2 maddesi ile “... konseptinin gerekli kıldığı her türlü yer araç ve gerecin sağlanması FA'nın yükümlülüğündedir” denilerek bu esaslı unsura aykırı şekilde düzenleme getirilmiştir Sözlü fesih beyanında bulunulduğu iddialarına da AFS'nin feshi düzenleyen 12. Maddesinin hükümsüz olması nedeniyle itibar edilmemelidir. Davacı taraf, bu sözleşme ile kendisine tek taraflı hak tanıyan yetkilerini kötüye kullanmıştır. Bu sebeple, sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğine ilişkin bu iddia yersiz ve kötü niyetlidir. Şirket, basiretli bir tacir gibi davranmamıştır. Karşı tarafın hiçbir hak ve alacağı yoktur. Ayrıca sunulan sözleşmenin 8 ve 9. sayfalarının mevcut olmaması ve sözleşmede karşı tarafın banka bilgileri ileride çıkacak İlticalara karşı bilinçli olarak saklanması, davacının kötü niyetli olduğunu ve feshe mesnet olarak gösterilen sebeplerin kötü niyetli olarak iterim sürül. aıkça göstermekte olduğu, Davacı, haksız ve ticari güven ilkesine aykırı olarak hareket etmiştir. Bu sebeplerle; benim davacı tarafa karşı hiçbir borcum yoktur ve haksız bu davanın reddi gerektiği, Mahkeme aksi kanaatte ise; 20.598,31 TL dekorasyon bedeli olmadığı, ödediği bu bedel karşılığı kendisine ... markalı içki satıldığı ve benim ödediğim bu bedel dolap ve raf bedeli olmadığı, ... sistemi için tesis edilen malzemeler benden sağlam/eksiksiz olarak işletmem devam ederken alınmış ve sözleşme iddia edildiğin aksine onlar tarafından sonlandırıldığı, Dolayısıyla geçersiz sözleşmenin ve onlar tarafından filen sonlandırılan sözleşmede benden cezai Şart talebi de usul ve yasaya aykırıdır. Ayrıca; 60.000 TL olarak belirlenen cezai miktarı ekonomik yıkıntıya uğratacak kadar ağır ve fahiş olarak tek taraflı belirlendiği, şuan mevcut bir işi olmadığ, Yazları inşaat işleriyle uğraştığını kışın ise iş olmadığından çalışamadığı, Mali durumum son dönemlerde yaşanan ekonomik kriz sonucunda bozulduğunu belirmiştir. Öncelikle davanın usulden reddine, Sayın Mahkememiz aksi kanaatte ise haksız olarak açılmış bulunan iş bu itirazın iptali davasının tüm ferileriyle birlikte esastan reddine, Davacı şirketin takibinde haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminata mahküm edilmesine, 60.000 TL olarak ağır ve fahiş şekilde belirlenen cezai şartın tamamen kaldırılmasına, bu mümkün değilse makul bir miktarda ve ekonomik durumuma uygun olarak takdiren indirilerek hükmedilmesine, Erzincan Esnaf ve Sanatkârlar Odasına müzekkere yazılarak 2017-2018 yıllarına ait oda kaydımın olup olmadığının sorulmasına ve tacir olup olmadığımın da tespitine, ... adresli Erzincan ... Pilsen bayisi ve sözleşmenin tarafı olan ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti *ye müzekkere yazılarak 20.598,31 TL'nin kendilerine 2017 yılında yatırılıp yatırılmadığının ve bu paraya karşılık ... Markalı alkollü içeceklerinin teslim edilip edilmediğinin sorulmasına ve yine dükkândaki tüm demirbaşların (dolap, raf vs. dahil) benden teslim alınıp alınmadığının, alındıysa ne zaman alındığının sorulmasına, Sözleşme geçerli kabul edilecekse mali durumumun da zabıta marifetiyle tespit edilmesine, Erzincan ... ... San. Ve Tic. Ltd. şirketine karşı dava hakkımın saklı tutulmasına Erzincan Fevzi paşa Vergi dairesine müzekkere yazılarak işletmemi ne zaman kapattığının sorulmasına karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; " davacı ... Pazarlama ve Dağıtım Tic. A.Ş. yetkilisi master franchise dava dışı ... ... San. Ve Tic. LTD. ŞTİ. İle davalı ... arasında 01/11/2017 tarihli "... Alt Franchise Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşmenin 7. Maddesinde davalı Franchise alan tarafın hak ve yükümlülüklerine yer verildiğii, yine sözleşmenin 12.1 maddesi gereğince sözleşme hükümlerine aykırılık halinde davacı yanın herhangi bir ihtar ve hükme gerek kalmaksızın tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedebileceği hususu düzenlenmiştir. Ve yine sözleşmenin 11.1.2. Maddesinde uyuşmazlık konusu katkı bedellerine ilişkin hususlara ayrıntılı olarak yer verilmiş davalı tarafça sözleşmenin 11.1.2. Maddesine konu ödemelerin dava dışı master franchise ... ... San. Ve Tic. LTD. ŞTİ. Tarafında yapılmadığını belirtmiştir. Mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan gerek davalı yanın gerekse dava dışı master franchise ... ... San. Ve Tic. LTD. ŞTİ.'nin ticari defter ve kayıtlarına ilişkin bilirkişi raporlarıyla takibe ve dolasıyla davaya konu ödemelerin yapıldığı hususunun ispat edilmediği anlaşılmakla bu alacak kalemleri yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Cezai şart istemine ilişkin ise davalı tarafça işletmenin zarar nedeniyle feshedildiğinin belirtildiği, mahkememizce aldırılan ve davalı yanın vergi kayıtlarına göre kar elde etmiş olduğunun anlaşıldığı, işletmenin herhangi bir bildirim yapılmaksızın feshedilmesinin sözleşmenin 7. Maddesine aykırılık teşkil ettiği kaldı ki basiretli bir tacir gibi davranması gereken davalı yanın istediği karı elde edememesinin sözleşmenin feshi gerekçesi olamayacağı bu nedenle davacı yanın cezai şart alacağına hak kazandığı, hüküm tarihi itibariyle paranın alım gücü dikkate alındığında cezai şart bedelinin davalı yanın mahvına sebep olup olmadığı hususunda ayrıca rapor alınmaksızın,"1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;İstanbul 30. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 60.000,00-TL cezai şart üzerinden ticari faizi ile devamına, 2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,3-Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -taraflar arasında franchise sözleşmesi yapıldığını ancak davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle sözleşmenin tek taraflı feshedildiğini, davanın cezai şart yönünden verilen kararın uygun olduğunu ancak katkı payı ödemesine ilişkin kısmın hukuka aykırı olduğunu, Bilirkişiler tarafından sunulan raporda da özellikle katkı bedelleri açısından "İtiraza uğrayan ilamsız icra takibinde her ne kadar takip alacaklısı franchise veren davacı taraf daha önce takip borçlusu davalı franchise verene daha önce ödediğini iddia ettiği dekorasyon harcamaları işyerinin alt yapı harcamaları ve işletmenin ticari faaliyetine destek için 20.598.31.TL’nın davalı franhise alan tarafından mevcut takipte geri ödenmesini faiziyle birlikte geri ödenmesini talep etmişse de davacı takip alacaklısı franchise verenin davalıya bu yönde ödeme yaptığına dair ispat yükünü yerine getiremediği," yönünde tespitte bulunulduğunu, ilgili bilirkişi raporuna karşı taraflarınca özellikle taraflar arasında doğrudan bir cari hesap ilişkisinin bulunmadığı, katkı bedellerinin bayi vasıtasıyla davalıya yapıldığı, bu hususların faturalar ve defter kayıtları ile de sabit olduğu ve aynı konular ve sistem hakkında emsal kararlar bulunduğu konularına değinilerek itiraz edildiğini ancak ek rapor itirazlarının reddedildiğini, Davada, mübrez defter kayıtları ve faturalar ile alt franchise sözleşmesinin 11.1.2 maddesinde yer alan katkı bedellerinin davalı tarafa ödendiği ve verildiği ispatlanmış olmasına rağmen katkı bedeli açısından davanın reddine karar verilmesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, Davanını, müvekkili, dava dışı ... ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. ve davalı taraf arasında imzalanan (3'lü sözleşme) ... Alt Franchise Sözleşmesinde yer alan katkı bedellerinin iadesine ilişkin açılan icra takibine dair olduğunu, ilgili sözleşme Franchise sözleşmesi olup yapılan katkı bedelleri de, Franchise sözleşmesi kapsamında ve şartlarında, müvekkili şirketin - sözleşmenin 3.tarafı olan dava dışı şirket ve davalı arasındaki muhasebesel kayıt ile ve yansıtma faturaları ile davalı tarafın işyerine yapılan katkıların bedeli olduğunu, 3 taraflı imzalanan ... Alt Franchise sözleşmesi ile davacı müvekkilinin, bir defaya mahsus olmak üzere davalı tarafa İşletme Faaliyetlerine katkı payını sözleşme tarafları yani DAVACI taraf müvekkilinin, sözleşmedeki 3.kişi olan ... ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. vasıtasıyla davalı tarafa verdiğini ve tüm faturalaşmaların bu üçlü faturalaşma silsilesi ile yapıldığını, bilirkişi tarafından müvekkili ile davalı taraf arasında doğrudan bir cari hesap ilişkisi varmış gibi araştırma yapılarak ödemenin yapılmadığı şeklinde tespitte bulunulduğunu, yerel mahkemece de bu husus dikkate alınarak sanki katkı bedelleri davalı tarafa yapılmamış gibi davanın bu sebeple reddine karar verildiğini, davalı tarafın; 35501 nolu ve 35502 nolu faturaları, dava dışı ... ... San. Ve Tic. Ltd.Şti.'nin 274978,274979 nolu katkı faturaları ve 141289 ve 141288 nolu yansıtma faturaları ile e- defter yevmiye kayıtlarında açıkça görüldüğü üzere davalı tarafa sözleşmenin 11.1.2.maddesi gereği KDV hariç 15.380,35 dekorasyon ile 4.598,00 TL İşletme Faaliyetlerine katkı payı ödenmiş olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini,-davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı olarak ... Franchise Sistemi içerisinde bulunan işyerini kapattığı, davadaki "işletmesini zarar nedeniyle kapatmak zorunda kaldığına" dair iddiasının yerinde olmadığının belgeler ile ispatlandığını, yaklaşık 3 yıl boyunca her maddesini önceden okuduğunu ve anladığını ve tamamı üzerinde mutabakata vararak imzaladığını beyan ettiği sözleşme hükümlerini hukuki ihtilaf oluşuncaya kadar kabul ettiğini, davalı tarafın sözleşmeye aykırı olarak işyerini kapattığı ve cezai şart bedelinin talep edilebileceği açık olduğundan yerel mahkemenin bu yöndeki kararının hukuka ve kanuna uygun olduğunu karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;-bilirkişi raporunda davacı tarafın müvekkili Özgür'den cezai şart talep edemeyeceğine ilişkin tespiti olduğunu,-hüküm tarihi itibariyle paranın alım gücü dikkate alındığında cezai şart bedelinin davalı tarafın mahvına sebep olup olmadığı hususunda da rapor alınmadan karar verildiğini, -Alt-franchising Sözleşmesinin 12.1 maddesinin, sözleşmeye aykırılık halinde, davacı tarafa önceden hiçbir hükme ve ihtara gerek kalmaksızın tek taraflı olarak davaya konu sözleşmeyi feshetme yetkisi tanıdığı halde, karşı tarafça müvekkilinin sözleşmeyi eylemli feshettiğine karşılık iddialarının davacı tarafın samimi olmadığını ve kötü niyetli olduğunu açıkça gösterdiğini, dava konusu AFSÇ (Alt-Franchise Sözleşmesi)'nin, sadece davacı tarafa fesih hakkı tanıdığını, davacı tarafın, daha önce müvekkili ile görüşüldüğünü ve sözleşmeyi feshettiklerini iddia etmesine rağmen bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde müvekkilinin sözleşmeyi eylemli feshettiğini iddia ederek de davasının haksızlığını kanıtladığını, -sözleşmenin 12.1 maddesinde düzenlenen bir ihtar ve hükme gerek kalmaksızın ifadesinin TTK 18. Maddesine kanuna kesin aykırılık teşkil ettiğinden batıl olduğunu, ihtar yada ihbarın noter aracılığı ile taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılması gerektiğini, herhangi bir haklı fesih mevcut olmadığından ve sözleşme ile katkı bedeli ve cezai şart sadece sözleşmeyi fesih nedeniyle istenebileceğinden davacı tarafın hiçbir hak ve alacağı olmadığını, -sözleşmenin 12.3 hükmünün TBK'nın 20 ve 28. maddesi gereğince, davacı taraf lehine gabin olduğunu, iş bu maddeler kanuna aykırı olduğundan kesin olarak hükümsüz olduğunu,-sözleşmenin iş bu dava tarihinde bir nüsha olarak hazırlandığından, sözleşmenin 11.2 maddesi ve 13.1 maddesinde yazılı bedellerin sözleşmeye daha sonra eklendiğini, maktu olarak hazırlanan sözleşmelerde boş bırakılan yerlerin sonradan doldurulup geçerli kılınabilmesi müvekkili tarafından imzalanması gerektiğini, davaya konu sözleşmenin bu yönüyle de geçersiz olduğunu, davacı tarafın haklı fesih ile sözleşmeyi (TTK'nun 18/3. Md sine uygun olarak) feshettiğine dair iddiasını ispatlayamadığını, bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere davacı tarafın, müvekkilinden cezai şart dahil yaptığını iddia ettiği ancak ispatlayamadığı katkı bedellerini de isteyemeyeceğini, cezai şart miktarını düzenleyen hüküm, TBK'nın 21 md.si genel işlem koşullarına aykırı olduğundan, sözleşmenin ekonomik olarak güçsüz tarafı aleyhine tek taraflı cezai şart düzenlemesi içerdiğinden geçersiz olduğundan kararın cezai şart yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, franchise sözleşmesinden kaynaklı alacak için başlatılmış, icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İcra İflas Kanunu madde 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır.Mahkemece 18/10/2022 tarihli ara karar ile dava dışı ... ... San. Ve Tic. A.Ş. 'nin ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifeti ile incelenmesi ile, davalı ve dava dışı şirket arasında katkı bedeli, nakit bazlı katkı ve dekorasyon bedeli veyahut mal alım satımı altında ödemelerin olup olmadığı hususları ile tüm dosya kapsamında rapor düzenlenmesinin istenilmesine, bu hususta İlgili Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.12/10/2021 tarihli Erzincan talimat bilirkişi raporunda; davalının ticari defterleri üzerinde yapmış olduğu tespitler ışığında davalının Dava Dışı ... ... San Ve Tic. Ltd Şti'ne 18.148,81-TL dekorasyon bedeli ve 43.265,71-TL ticari mal bedeli ödediği, davacı firma ile ilgili ticari defterlerde herhangi bir kayda rastlanmadığı bu nedenle davalının davacıya herhangi bir borcunun olmadığı görüş ve kaaati bildirilmiştir. 20/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ve takip alacaklısı franchise veren ... Pazarlama Ve Dağıtım Ticaret A.Ş., dava dışı master franchisee ... ... San. Ve Ticaret LTD. ŞTİ ve davalı takip borçlusu franchise alan davalı ... arasında davacı taraftan ürün temini konusunda bir alt franchise sözleşmesinin beş yıl süreli olarak 01.11.2017 tarihinde imzalandığı, Davalı ve takip borçlusu franchise alan tarafın davacı tarafa herhangi bir bildirimde bulunmaksızın zarar ettiği gerekçesiyle işletmesini kapattığı, esasen davalı tarafın dosyada mevcut mükellefiyetinin bulunduğu vergi dairesi kayıtlarına göre açılışı izleyen 2018 yılı ve faaliyette bulunduğu 2019 yılının ilk 9.5 ayı içerisinde kâr etmiş olduğu, Davalı ve takip borçlusu franchise alan ...'ın iş yerini 15.09.2017 tarihi itibarıyla kapattığı bu çerçevede davalı franchise alan takip borçlusunun doğrultusunda sözleşmenin ifası ve sürdürülmesinin imkânsız hale gelmesinden ötürü sözleşmenin sona erdiği, bu çerçevede davacı franchise veren tarafın davalı franhise alandan sözleşmenin sona ermesi dolayısıyla müspet zararını talep edebileceği, Davacı takip alacaklısı franchise verenin davalı takip borçlusu franchise alan tarafa sözleşmenin feshedildiği konusunda herhangi bir bildirim veya ihbarda bulunmadığı, davalı takip borçlusunun da bu meyanda sözleşmenin feshedildiği hususunda davacı tarafa bildirimde bulunmadığı, Davacı takip alacaklısı franchise verenin davalı takip borçlusu franchise verenden sözleşmenin 11.3. bendi çerçevesinde sözleşmenin feshedilmesi dolayısıyla cezai şart talebinde bulunduğu, ancak taraflar arasındaki sözleşme feshedilmeyip ifasının imkânsız hale gelmesinden dolayı sürdürülebilirliğinin imkânsız hale gelip sona erdiği, Sözleşmenin davacı ve takip alacaklısı franchise alan tarafından hazırlandığı bu çerçevede standart sözleşme olduğu ve sözleşme hükümlerinin genel işlem şartları çerçevesinde yoruma tabi olduğu, Sözleşme hükümlerinin yorumlanmasında TBK 23. maddesi doğrultusunda zayıf olan ve sözleşme şartlarına müdahele edemeyen davalı franchise alan takip borçlusu lehine yorum yapılarak bu itibarla cezai şart maddesinin dar yorumlanarak sözleşmenin ifasının ve sürdürülebilirlik durumunun imkânsızlığının sözleşmenin feshinden farklı olduğu değerlendirilerek davacı ve takip alacaklısının davalı franchise alandan cezai şart bedeli olarak bir talepte bulunmayacağı, İtiraza uğrayan ilamsız icra takibinde her ne kadar takip alacaklısı franchise veren davacı taraf daha önce takip borçlusu davalı franchise verene daha önce ödediğini iddia ettiği, dekorasyon harcamaları işyerinin alt yapı harcamaları ve işletmenin ticari niyetine destek için 20.598.31.TL'nın davalı franhise alan tarafından mevcut takipte geri ödenmesini faiziyle birlikte geri ödenmesini talep etmişse de davacı takip alacaklısı franchise verenin davalıya bu yönde ödeme yaptığına dair ispat yükünü yerine getiremediği, Davacı ve davalı tarafın dava ve cevap dilekçelerinde yer alan birbirlerinden diğer taleplerine yönelik karar verme yetkisinin münhasıran sayın mahkemeye ait olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır. 30/01/2023 tarihli Erzincan talimat bilirkişi raporunda; Dava Dışı ... ... SAN.VE TİC.A.Ş.nin Ticari Defter ve E-Defter Beratları incelenerek tespit edilen hususlar; Dava Dışı şirketin 2017,2018 ve 2019 yıllarına ait Ticari defterleri Ticaret kanunun 64 ve 213 sayılı VUK ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuştur. Dava Dışı şirketin 2017,2618 ve 2019 yılına ait Ticari defterleri TTK 69 ve 213 sayılı kanunun 216.md gereğince açılış ve kapanış tastiklerinin yapıldığı, Dava dışı şirketin 2019 yılında ait Ticari defterleri ve dayanağı e-defter berattı ile yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TTK 85md ve HMK 222. Maddesi gereğince delili niteliğine haiz olabileceği kanaati oluşmuştur. Detaylıca verilen Dava dışı şirketin davalı taraf (...) ile 2017,2018,2019 yılları yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre davalı taraf,dava dışı şirkete 09.04.2018 tarihinde 35501 n-N.Fatura ile 18.148,81.-TL ve yine 09.04.2018 tarihinde 35502 N.Fatura ile 5.425,64.-TL İşletme Katkı Payı açıklamalı iki adet fatura düzenlemiştir. Buna karşın Dava dışı ... ... San.ve Tic.A.Ş. davalı ...'a ise yukarıda dökümleri yer alan ticari emtia satış faturalarının dışında,09.04.2018 tarih ve 274978-274979 N.Faturalarla 18.148,81.-TL Dekorasyon Bedeli açıklamalı Fatura düzenlediği, karşılıklı tanzim edilen bu faturalar dava dışı şirketin ticari defterlerinde cari hesaplarıyla karşılaştırılarak (mahsup edilerek) muhasebe kayıtları, defterlerine intikal ettirilmiş olup, nakite dayalı bir işleme defter ve belgelerde rastlanılmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.Davacı istinaf istemine ilişkin olarak;Somut olayda, Davacı ve takip alacaklısı franchise veren ... Pazarlama Ve Dağıtım Ticaret A.Ş., dava dışı master franchisee ... ... San. Ve Ticaret LTD. ŞTİ ve davalı takip borçlusu franchise alan davalı ... arasında sözleşme imzalandığı, alt franchise sözleşmesinin beş yıl süreli olarak 01.11.2017 tarihinde imzalandığı, taraflar ve dava dışı şirket ile birlikte imzalanan 3 taraflı ... alt franhcise sözleşmesine aykırılık sebebiyle, davacı şirket tarafından işletme faaliyetlerine katkı olarak ödenen KDV hariç 20.598,31 TL bedelin, taraflar arasında doğrudan bir cari hesap ilişkisinin bulunmadığı ve katkı bedellerinin bayi vasıtasıyla davalıya yapıldığı, bu hususların faturalar ve defter kayıtları ile de sabit olduğu ileri sürülmüş ise de, bilirkişi raporlarında dava dışı şirketin davalı taraf ile 2017,2018,2019 yılları yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre davalı taraf,dava dışı şirkete 09.04.2018 tarihinde 35501 n-N.Fatura ile 18.148,81.-TL ve yine 09.04.2018 tarihinde 35502 N.Fatura ile 5.425,64.-TL İşletme Katkı Payı açıklamalı iki adet fatura düzenlediği, buna karşın Dava dışı ... ... San.ve Tic.A.Ş. davalı ...'a ise ticari emtia satış faturalarının dışında 09.04.2018 tarih ve 274978-274979 N.Faturalarla 18.148,81.-TL Dekorasyon Bedeli açıklamalı Fatura düzenlediği, davacının iddia ettiği ödemenin dava dışı şirket kayıtlarında da yer almadığı, yer alan kayıtlara göre ise mahsup işleminin yapılmış olması nedeniyle herhangi bir borç-alacak durumunun davacı ve davalı arasında bulunmadığı, sözleşmenin 3 yıl 7 ay 24 gün sürdüğü dikkate alındığında katkı payı konusunda verilen kararda aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.Davalı istinaf istemine ilişkin olarak;TBK 26.maddesi uyarınca taraflar bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde serbestçe belirleyebilirler. TBK 27. maddesinde, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya imkansız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür düzenlemesi mevcuttur. Taraflar arasındaki sözleşmede TBK'nun 27.maddesinde belirtilen kesin hükümsüzlük halleri mevcut olmadığından, sözleşme tarafların özgür iradeleri ile akdedildiğinden (Yargıtay HGK'nun 2016/19-496 esas ve 2016/574 karar sayılı kararı ) TBK 26. Maddesindeki sözleşme serbestliği uyarınca, cezai şarta hükmedilmesinde yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Ancak Yargıtay 19. HD'nin 20/04/2011 tarih ve 2011/3982-5325 esas ve karar sayılı kararında vurgulandığı gibi, cezai şartın tarafların tacir olması nedeniyle tenkisi mümkün değil ise de, BK 182/son maddesine göre tarafın ekonomik olarak mahvına sebep olması halinde, cezai şartın kısmen veya tamamen kaldırılmasına karar verilebilir. Mahkemece yazılan müzekkere sonrası Erzincan Fevzi Dairesinden gelen yazı cevabında davalının dönemsel olarak 2017 yılında 547,33 TL zarar, 2018 yılında 5.085,31 TL kar, 2019 yılında 3110,58 TL kar elde ettiği, buna göre davalının mali durumuna bakıldığında belirlenen cezai şartın ekonomik mahvına neden olacağı, cezai şartın tenkisi gerektiği anlaşılmakla, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin de yerinde olduğu tenkis ile 10.000 TL cezai şart yönünden hüküm kurulması gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.Sonuç olarak, Davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine, Davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile, kararın 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, cezai şarttan taktiren indirim yapıldığından, reddedilen cezai şart yönünden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, yargılama gideri hesabında da taktiren yapılan indirim miktarının dikkate alınmamasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile,3-İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/06/2023 tarih, 2020/765 E. 2023/414 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, Davanın KISMEN KABULÜ ile;-İstanbul 30. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 10.000,00-TL cezai şart üzerinden ticari faizi ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, -Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında hesaplanan 2.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 683,10 TL karar harcından peşin alınan 973,43- TL'nin mahsubu ile 290,33 TL harcın talebi ve isteği halinde davacı tarafa iadesine,5/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 973,43 TL başvurma harcı, 54,40 peşin harç, 7,80 TL vekalet harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,5/c-Davacı tarafından yapılan 2.550,00-TL bilirkişi ücreti, 305,30-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 2.855,30-TL'nin, davanın kısmen kabul edilmiş olması sebebiyle, 933,16-TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 5/ç-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan, yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,4/d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 4/e-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 20.598,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 5/f-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00-TL’nin davadaki kabul ve red oranına göre; 431,40-TL ‘sının davacıdan, 898,60 TL’sının davalıdan alınarak, hazineye GELİR KAYDINA,5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 5/b-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/c-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 738,00x2= 1.476 00-TL istinaf yoluna başvurma harcının davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,5/ç-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5/d-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 18/12/2025