Kamu İhale Kurulu · K.2026/UY.II-1477 · KAHRAMANMARAŞ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI - YATIRIM İZLEME MÜDÜRLÜĞÜ

2025/1982636 İhale Kayıt Numaralı "ONİKİŞUBAT ŞEHİT EROL OLÇOK 24 DERSLİKLİ ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ + 200 KİŞİLİK PANSİYON BİNASI YAPIM İŞİ" İhalesi

Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Mar İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi, İHALEYİ YAPAN İDARE: Kahramanmaraş Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1982636 İhale Kayıt Numaralı “ Onikişubat Şehit Erol Olçok 24 Derslikli Anadolu İmam Hatip Lisesi + 200 Kişilik Pansiyon Binası Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kahramanmaraş Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü tarafından 10.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Onikişubat Şehit Erol Olçok 24 Derslikli Anadolu İmam Hatip Lisesi+200 Kişilik Pansiyon Binası Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Mar İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi nin 23.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 10.04.2026 tarih ve 212975 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/986 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1-2) Söz konusu ihaleye ilişkin kesinleşen ihale komisyonu kararı bildirim yazısında Sar Yatırım İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Tezcan Yapı Taahhüt ve Ticaret Anonim Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, Her iki isteklinin de adına teklifi imzalayan kişilere, yönetiminde bulunan görevlilere, ortaklara ve hisse oranlarına ilişkin olarak EKAP’tan alınan yeterlik bilgileri tablosu ile ortaklık tespit belgesinde yer alan ve ticaret sicilinde kayıtlı olan bilgiler arasında farklılıklar bulunduğu, beyan edilen bilgilerin anılan şirketlerin son durumunu göstermediği, yeterlik bilgileri tablosundaki vekâletname ve imza beyannamesi bilgilerinin eksik ve hatalı olduğu, vekâletnamelerde vekil eden sıfatıyla yer alan kişilerin ihale konusu iş için teklif vermek üzere vekil tayin etme yetkilerinin bulunmadığı, anılan istekliler adına e-teklifi imzalayan kişilerin ticaret sicili kayıtlarına göre anılan şirketleri temsil ve ilzama yetkili olmadığı, pay defteri ve yönetim kurulu karar defterindeki bilgilerin birbiriyle ve yeterlik bilgileri tablosundaki bilgilerle uyuşmadığı, anılan şirkete ait pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterlerinin usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, EKAP’a yüklenen pay defterlerinin pay sahiplerinin tamamını içermediği ve pay sahiplerinin adı ve soyadı, T.C. kimlik numarası, unvan ve adres bilgilerinin de bulunmadığı, pay defterinin açılış onayı ve pay devirlerine ilişkin tescil işlemlerinin yapılmadığı, yapılan pay devirlerinin ise şirket ana sözleşmesine uygun şekilde gerçekleştirilmediği, 3-4) Anılan isteklilerin geçici teminat olarak sunduğu geçici kefalet senedinin, ilgili mevzuatı uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kefalet sigortası kolunda yetkilendirilmemiş şirketler tarafından düzenlendiği, dolayısıyla geçersiz bir belge niteliği taşıdığı, anılan isteklilerin geçici teminat mektubuna ilişkin olarak yeterlik bilgileri tablosundaki gerekli bilgileri doldurmadığı, geçici teminat mektubu için beyan edilen ayırt edici numaranın hatalı olduğu, 5-6) Anılan istekliler tarafından yapım işleri ile ilgili ciro tutarlarını göstermek üzere beyan edilen bilgiler ve bu kapsamda idareye sunulan fatura bilgilerinde yer alan işler kısmen veya tamamen yapım işi niteliği taşımadığı halde ciro tutarının hesaplanmasında hukuka aykırı şekilde dikkate alındığı, ciro bilgilerini tevsik etmek üzere sunulan belgelerin yapım işleri ciro bilgileri tablosu standart formuna uygun şekilde düzenlenmediği, belgelerdeki imza ve kaşelerin eksik olduğu, belgelerin yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, yapım işleri ciro bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların yeterlik bilgileri tablosunda belirtilen yıla/yıllara ait olmadığı, ciro tutarları ile ilgili güncelleme işleminin hatalı şekilde yapıldığı , 7-8) Adı geçen isteklilerin sunduğu iş deneyim belgelerinde benzer işe ilişkin gerekli ayrıştırmaların yapılmadığı, anılan isteklilerin iş deneyim belgelerindeki esaslı unsurun (ana iş grubu) belirlenmediği, ayrıca iş deneyim belgesinde esaslı unsur olarak gösterilen ana iş grubunun ihale konusu işe ve benzer işe uygun olmadığı, mevzuat gereği esas unsur belirlenmeyen iş bitirme belgelerinin alınan idarelere yazılı başvuru yapılarak iade edilip esas unsur belirlenen yeni iş bitirmelerin EKAP’a yüklenmesinin gerektiği, dolayısıyla anılan firmaların iş bitirmelerinde esas unsurun belirlenmediği dolayısıyla tekliflerinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 9-10) Anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını ilişkin belgelerin her sayfasının imzalanıp kaşelenmediği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan belgelerin asıl veya onaylı suret olmadığı, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemleri için sunduğu analizlerin idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, ihale dokümanında tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye aykırı olduğu, isteklilerin hukuka aykırı şekilde sadece alış ya da satış faturası kullanarak açıklama yaptığı, anılan istekliler tarafından yapılan açıklamada analiz girdileri ve miktarlarının değiştirildiği, girdilerin adları ve birimlerinin hatalı şekilde gösterildiği, idarece açıklanması istenen tüm girdilerin açıklanmadığı, açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin birimi, birim fiyatı, miktarları ile girdi tutarlarının gösterilmediği, Açıklama istenen analiz girdilerine ait fiyat tekliflerinin faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı ve bu hususu tevsik eden belgelerin sunulmadığı, fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, fiyat tekliflerini veren firmalar ile bu teklifleri imzalayan ve onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi veya beyannamelerini imzalamaya yetki veren bir sözleşmenin bulunmadığı, Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile stok tespit tutanağında, tutanağa esas alınan son üç ay veya bundan önceki üç ayın hatalı şekilde belirlendiği veya hiç belirlenmediği, tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine ve ekindeki Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 standart formlarına aykırı şekilde düzenlendiği fiyat teklifleri, tutanaklar ve tutanakların dayanağı olan faturalarla ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ilgili fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklardaki fatura bilgileri tablosunda yer alan faturalarla ilgili Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde kayıtlı olmadığı, dolayısıyla bu faturalar dayanak alınarak düzenlenen EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının ve fiyat tekliflerinin kamu ihale mevzuatı açısından dikkate alınabilecek nitelikte olmadığı, söz konusu faturaların EK-O.6 tutanağına dayanak olamayacağı, anılan fiil ve davranışın ise Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinin (b) bendinde düzenlenen “ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak” fiili kapsamında değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği, Aşırı düşük teklif açıklama belgelerinin kendilerine verilen süre içerisinde idareye sunulmadığı, Analizlerde aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda, bu isteklinin düzeltilmiş analiz fiyatlarının, o iş kalemine ait teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesindeki açıklamaya aykırı olarak her bir analizde en az % 10 oranında yüklenici kârının öngörülmediği, bazı analiz girdilerinin tutarının bir kuruşun altında belirlendiği ve analizlerdeki birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutarların, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci ve 45.1.6’ncı maddeleri uyarınca, isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklif açıklamasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyat ve/veya rayiçlerin kullanılması halinde, Tebliğ’in 45.1.13’inci maddesinde belirtilen tevsik edici belgelerin sunulmasına gerek bulunmadığı ancak, bu istekli tarafından yapılan açıklamalarda yer alan analiz girdileri için, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, ihale ilan tarihi itibarıyla yayımlanmış cari yıl rayiç fiyatlarının kullanılması gerekirken, bir önceki yıla ait olan fiyatların kullanıldığı ve bu suretle cari yıl birim fiyatlarının altında kalan fiyatların teklif edildiği, ayrıca bu istekli tarafından yapılan açıklamalarda yine hukuka aykırı olarak cari yıl birim fiyat listesinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin rayiç fiyatların kullanıldığı, rayiç fiyatları kullanılan pozlar ile açıklama yapılması istenen pozların birbiriyle uyuşmadığı, dolayısıyla söz konusu analiz girdileri için kullanılan fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci ve 45.1.6’ncı maddelerine uygun olmadığı ve Tebliğin 45.1.13’üncü maddesine göre de belgelendirilmediği, Analizlerdeki işçilik bedellerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olarak 2025 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlendiği, işçilik maliyetleri için en az saatlik asgari ücretin esas alınması gerekirken işçilik maliyetlerinin de fiyat tekliflerine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dâhildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı, Anılan isteklinin açıklamalarında kullandığı akaryakıt fiyatlarının, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan ve ihale ilan tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olduğu, EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt fiyatının TL/lt cinsinden hesaplanmasında, mazotun litre’den kg’ye dönüşümündeki yoğunluğun 0,820-0,845 kg/lt aralığında belirlenmediği, “C 25/30 beyaz beton harc normal hazır beton harçları”, “Beton çelik çubuğu, nervürlü 0 8-12 mm (S420, B420B-C,B500B-C) (TS 708)”, “Demir boru (Karışık çaplı)”, “C 20/25 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TSEN 206)”, “C 16/20 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TSEN 206)”, “Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 102231)” girdileri başta olmak üzere tüm analiz girdilerine ait fiyat tekliflerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre fiyat teklifine konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı ve bu hususu tevsik eden belgelerin idareye sunulmadığı, Fiyat tekliflerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, fiyat tekliflerini veren firmalar ile bu teklifleri imzalayan ve onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi veya beyannamelerini imzalamaya yetki veren bir sözleşme bulunmadığı ya da bu sözleşmelerin geçerlilik sürelerinin sona erdiği, söz konusu belgelerde, meslek mensubunun kaşesi ve imzası ile iletişim bilgileri ve fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşenin de eksik olduğu, fiyat tekliflerindeki teklif sahibinin ve meslek mensubunun imzasının hem tutanaklarda hem de tutanakların ekinde sunulması gereken imza sirkülerlerinde ve imza beyannamelerindeki imzalarla aynı olmadığı, fiyat teklifleri ve ekindeki tutanakların farklı kişiler tarafından imzalandığı, Fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden faturaların, fiyat teklifine konu mala veya sunduğu hizmete ilişkin olmadığından fiyat tekliflerinin geçersiz olduğu, fiyat tekliflerinde tarih, fiyat teklifine konu malın veya hizmetin adının, birim fiyatının ve miktarının bilgilerinin bulunmadığı, yer verilen bilgilerin ise fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil etmesi gereken tespit tutanaklarındaki bilgilerden farklı olduğu, özellikle tespit tutanaklarının tarih ve sayıları ile bu tutanaklara istinaden düzenlenen fiyat tekliflerinde belirtilen tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının birbirleriyle çeliştiği, fiyat tekliflerinin geçerlik süresinin dolduğu, Fiyat tekliflerinde yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, satışlar dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların, satış tutarı tespit tutanaklarında gösterilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin, maliyetler dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların ise maliyet tespit tutanaklarında gösterilen ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olduğu, fiyat tekliflerini düzenleyen gerçek ya da tüzel kişilerin, ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifinin konusu mal miktarının 1/20’si kadar alım ya da satım yapmadıkları, Ayrıca, fiyat teklifi veren firmaların yasal defter ve belgelerinde, ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya bundan önceki üç ay içinde fiyat teklifine konu mal veya hizmetin alış, satış veya üretimine ilişkin kayıt bulunmadığı halde, sırf aşırı düşük teklif açıklaması yapılabilmesini sağlamak amacıyla muvazaalı bir biçimde gerçekte olmayan işlemler varmış gibi gösterilerek fiyat tekliflerinin düzenlendiği, fiyat teklifi veren kişi veya şirketlerin, faal durumda olmadıkları gibi, vergi ve oda kayıtlarının da bulunmadığı, Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile stok tespit tutanağında, tutanağa esas alınan son üç ay veya bundan önceki üç ay hatalı şekilde belirlendiği veya hiç belirlenmediği, Tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine ve ekindeki Ek- O.5, Ek-O.6., Ek-O.7 ve Ek-O.8 standart formlarına aykırı şekilde düzenlendiği, Stoklarda olduğu belirtilerek Stok Tespit Tutanağı kullanılmak suretiyle açıklama yapılan malın stoktaki miktarı, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olduğu halde, eksik kalan miktar için Tebliğ’deki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılmadığı, isteklinin kendi ürettiği ve aldığı mallara ilişkin maliyetlere dayanarak Ek-O.7 tutanağı ile yaptığı açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği halde, belirtilen süreler içinde mevzuatta düzenlenen asgari miktarda alım yapılmadığı, Maliyet/satış tutarı ve stok tespit tutanaklarında, söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisinin ve tutanak tarih ve sayısının bulunmadığı, tutanaklarda mükellefin ve meslek mensubunun adı, soyadı/unvanı ile diğer bilgilerinin (meslek mensubunun bağlı olduğu oda, oda sicil ve kaşe numarası bilgileri gibi) geçici vergi beyanname dönemi, defterlerin tasdik makamı, noter tasdik tarihi ve sayısı bilgilerinin yazılmadığı veya hatalı olarak ya da eksik yazıldığı, söz konusu defterlerin, e-defter veya defter beyan sistemi gibi elektronik ortamlarda tutulduğu halde buna ilişkin açıklayıcı bilgiye tutanaklarda yer verilmediği, aynı fiyat teklifi kapsamında birden fazla mal için fiyat teklifi alınmasına rağmen, bu tekliflerin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında her bir mal için satış veya maliyet tutarının hesaplanması amacıyla ayrı bir tablo düzenlenmediği, Tutanakların ekinde meslek mensuplarının oda faaliyet belgeleri ile mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ve mükellef adına temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi ya da Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, ayrıca vekile ait vekaletnameler ile vekilin imza beyannamesi açıklama kapsamında sunulmadığı, sunulan ticaret sicili gazeteleri veya tasdiknameleri ile vekaletnameler ise hem münferiden imza yetkisini, hem de üçüncü kişilere fiyat teklifi verilmesi yetkisini içermediği, ticaret sicili gazeteleri, ticaret sicili tasdiknamesi, imza beyannamesi ve vekaletnamelerdeki geçerlilik sürelerinin sona erdiği, meslek mensuplarının oda faaliyet belgelerinin, fiyat tekliflerinin ve tutanakların meslek mensubunca onaylandığı tarihi kapsamadığı, meslek mensubunun faaliyet belgelerinin, kendisi tarafından aslı gibidir şeklindeki tasdik yapılmadan sunulduğu, fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile fiyat teklifleri arasında, tutanakların tarih ve sayısı, hangi mala/hizmete ilişkin olarak düzenlendiği, fiyat teklifini veren ve meslek mensubuna ait bilgiler de dâhil olmak üzere içerdikleri bilgiler bakımından tutarsızlık bulunduğu, Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını düzenleyen mükellef (fiyat teklifini veren firma) adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye ticaret sicili gazetesinin aslı ya da sureti ile vekil sıfatıyla tutanağı imzalayan kişinin vekaletnamesi ve imza beyannamesinin aslı ya da suretinin sunulması kuralına uyulmaması nedeniyle bu isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği, Fiyat teklifi veren mükelleflerin ve Ek-O.7 (maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve Ek-O.8 (stok tespit tutanağı)) ile açıklama yapan isteklinin defter kayıtlarının ve faturaların ilgili meslek mensuplarından istenmesi ve iddia konusu edilen hususlara yönelik tespit ve değerlendirmelerin bu belgeler incelenmek suretiyle yapılması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.13.16’ncı maddesi niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin olarak istekli tarafından sunulan fiyat teklifleri beton priz süresini aşan mesafelerde bulunan üretim tesislerinden temin edildiği, bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık teşkil ettiği, 11) 09.12.2026 tarihinde elektronik ortamda ihalesi gerçekleştirilen ihalede doküman ekinde sunulan “İhale Dosyası” başlığı altında yer alan “Aşırı Düşük Sorgulama Evrakları” başlığı altında idarece ihaleden önce gizli kalması gereken yaklaşık maliyet bilgisinin ihale dokümanında örtülü bir şekilde bulunduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin doküman üzerinden bariz şekilde hesaplanabildiği ve bu değer ile açıklanan yaklaşık maliyetin aynı olduğu, ihale dokümanında yaklaşık maliyete yer verilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi ile “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde yer alan hükümlere aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında yer alan belgelerde ihale konusu işe ait tüm metrajlar, analizler, birim fiyatlar, istenilecek, istenilmeyecek iş kalemleri analizler tamamen yer aldığı, tüm bu belirtilen nedenlerle, ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından, a) Gerçek kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde noter tasdikli imza beyannamesinin, b) Tüzel kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. Yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir. (2) Vekâleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur. (3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. …” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İdareler ile EKAP üzerinden yürütülecek kamu alımı süreçlerine katılacak gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydolması zorunludur. (2) Birinci fıkra kapsamı dışında kalan kurum ve kuruluşlardan; EKAP’ta ilan veya benzeri işlemleri gerçekleştirmek isteyenler ile iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olanların da kaydı zorunludur. (3) Kayıt işlemlerinin elektronik ortamda yapılması esastır. Kayıt işlemlerine ve kullanıcılara ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ 32.4 EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirilecek işlemler” başlıklı 32.4’üncü maddesinde “32.4.1 EKAP Yönetmeliğinin “EKAP üzerinden gerçekleştirilecek iş ve işlemler” başlıklı 6’ncı maddesinin yedinci fıkrasında “Kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından kamu alımı süreçlerine ilişkin yapılması gereken iş ve işlemler, EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirilir.” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede; kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından, kamu alımı süreçlerinde kullanılacak bilgi ve belgelerin yüklenmesi ve/veya kaydedilmesi ile bunlara ilişkin kullanıcı tercihlerinin yönetilmesi, EKAP’ta tanımlanmış alanlar üzerinde yapılacak yönlendirmelere uygun şekilde gerçekleştirilecektir. … 32.4.3 Anonim şirketler (tek ortaklı şirketler hariç) tarafından ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgiler (halka arz edilen hisseler hariç) EKAP’a kaydedilecek olup bu kayıt kapsamında pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları EKAP’a yüklenir. Şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde üyelere veya kuruculara ilişkin olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu maddede istenen belgelerin yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır. 32.4.4 Sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketler açısından, sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP’a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP’a yüklenmesi gerekmez. 32.4.5 Anonim şirketlerde, ilgili mevzuatına göre yapılan işlemler sonucunda ortaklar ve ortaklık oranlarının değişmemesi şartıyla bu değişikliklere ilişkin belgelerin EKAP’a yüklenmemesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olamaz.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: a) Teklif mektubu b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler: 1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler. 2) Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler. c) Geçici teminat. ç) Bu Şartnamenin 7.2’nci ve 7.3’üncü maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeler. d) İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi” düzenlemesi bulunmaktadır. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan hükmünden, tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine /kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP’tan alınacağı, kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından kamu alımı süreçlerine ilişkin yapılması gereken iş ve işlemlerin, EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirileceği anlaşılmıştır. Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan Sar Yatırım İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına teklifini gönderen ve e-imza ile imzalayan kişinin temsile yetkili yetkili Mehmet Erdem (20*********) olduğu, anonim şirket statüsündeki isteklinin yönetimdeki görevlilerin MERSİS entegrasyonu kapsamında EKAP’a aktarıldığı söz konusu ihaleye vekâleten bir katılım olmadığı, Mehmet Erdem’in yönetim kurulu başkanı sıfatında, 11.11.2024-04.11.2027 tarihleri arasında münferiden temsile yetkili olduğu, EKAP üzerinden isteklinin ortaklarına ilişkin MERSİS entegrasyonu kapsamında ulaşılan belgede Mehmet Erdem’in % 51 ortaklık oranının, Fuat Kaptan’ın ise % 49 ortaklık oranının olduğunun anlaşıldığı, ayrıca mevzuat uyarınca sistem üzerinde pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları EKAP’a yüklendiği, bu bilgilerin sistem üzerindeki bilgilerle örtüştüğü, Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Tezcan Yapı Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketi adına teklifini gönderen ve e-imza ile imzalayan kişinin temsile yetkili yetkili İdris Tezcan (32*********) olduğu, anonim şirket statüsündeki isteklinin yönetimdeki görevlilerin MERSİS entegrasyonu kapsamında EKAP’a aktarıldığı söz konusu ihaleye vekâleten bir katılım olmadığı, İdris Tezcan’ın yönetim kurulu üyesi sıfatında, 26.02.2025-24.02.2028 tarihleri arasında münferiden temsile yetkili olduğu, EKAP üzerinden isteklinin ortaklarına ilişkin MERSİS entegrasyonu kapsamında ulaşılan belgede İdris Tezcan’ın % 100 ortaklık oranını ile şirketin tek ortağı olduğu belirlenmiştir. Mevzuat uyarınca tek ortaklı anonim şirketlerde pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP üzerine yüklenme zorunluluğu bulunmamaktadır. Yukarıda açıklanan nedenlerle söz konusu iddianın uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21'inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. ...İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dâhil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir...” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun'un 21'inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, ... izleyen günden itibaren başlar.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; ...c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, ...yönlerinden sırasıyla incelenir.. .” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16'ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir...” hükmü yer almaktadır. İdarece Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanağın EKAP üzerinden 10.12.2025 tarihinde gönderildiği, söz konusu tutanakta ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin geçici teminatının uygun olup olmadığının incelendiği, ayrıca bahse konu tutanakta “Tutanakta karara bağlanan hususlara ilişkin bu tebligatın yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde idaremize EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” ifadesinin de yer aldığı görülmüştür. 4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan 55’inci maddesinin birinci fıkrasından, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu anlaşılmaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise söz konusu Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, itirazen şikâyet başvurusunda dile getirilen söz konusu iddianın farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanağın EKAP üzerinden gönderilme tarihi olan 10.12.2025 tarihi olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre söz konusu iddiaların farkına varıldığı tarihi izleyen 10 gün içinde idareye yapılacak şikâyet başvurusunda dile getirilmesi gerekirken, başvuru sahibinin bu süre geçtikten sonra bahsi geçen iddiaları, 23.03.2026 tarihinde yapmış olduğu şikâyet başvurusuna konu ettiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin geçici teminata ilişkin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 5 ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu, b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir. (2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir. (3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması, … gerekir. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihaleler hariç olmak üzere, yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir. (4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. … (6) Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. (7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır. (8) Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellemesi” başlıklı 37’nci maddesinde “ (1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir: a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. b) Yapım işleri ciro tutarı, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: … 7.2.2 İş hacmini gösteren belgeler İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir; a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu, b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler, İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır. Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 174’üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır. Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi bulunmaktadır. Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan Sar Yatırım İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin İhaleye Katılım Belgesi’nde iş hacmine ilişkin 2024 yılına ilişkin toplam cironun **.***.163,02 TL olarak beyan edildiği, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, 2024 yılına ilişkin gelir tablosunda, net satış tutarının: **.***.163,02 TL olduğu, bu tutarın güncellenmemiş tutarının bile istekli tarafından sağlanması gereken asgari toplam ciro tutarının üzerinde olduğu (227.817.000,00 TL x0,25 = 56.954.250,00 TL ‹ **.***.163,02 TL) belirlenmiştir. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Tezcan Yapı Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketinin İhaleye Katılım Belgesi’nde, 2024 yılı toplam cironun:**.***.771,70 TL, 2023 yılına ilişkin toplam cironun: *.***.967,80 TL, 2022 yılına ilişkin :**.***.486,80 TL, 2021 yılına ilişkin toplam cironun: *.***.974,60 TL, 2020 yılına ilişkin toplam cironun: *.***.956,54 TL, 2019 yılına ilişkin toplam cironun: *.***.952,92 TL olarak beyan edildiği görülmüştür. Mevzuat uyarınca iş hacmine ilişkin olarak ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için ihale dokümanında istenilen kriteri sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilmektedir Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılması gerekmektedir . Adı geçen istekli tarafından sunulan son altı yılan ilişkin toplam cironun mevzuata belirlenen yönteme göre güncellenmiş tutarlarının ortalamasının: 5*.***.000,00 TL olduğu, bu tutarın istekli tarafından sağlanması gereken asgari toplam ciro tutarını ( 229.449.000,00 x0,25= 57.362.250,00 TL ) karşılamadığı belirlenmiştir. Ancak isteklinin İhaleye Katılım Belgesi’nde iş hacmine ilişkin olarak ayrıca 2024 yılı yapım işleri ciro bilgileri tablosunun da eklendiği, söz konusu belgenin standart forma uygun olduğu, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve onaylandığı, formda fatura bilgilerine yer verildiği, ayrıca bilgilerine yer verilen e-faturaların da EKAP’a yüklendiği, söz konusu faturaların toplam tutarının **.***.779,62 TL olduğu ve bu tutarın istekli tarafından yapım işlerine ait cironun beyan edilmesi durumunda istekli tarafından sağlanması gereken tutarın üzerinde olduğu belirlenmiştir (229.449.000,00 x0,15= 34.417.350,00 TL). Yukarıda yapılan tespitler sonucunda, başvuru sahibinin bu iddiası da uygun bulunmamıştır. 4) Başvuru sahibinin 7 ve 8’inci iddialarına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesindeki tanımlar ile Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesindeki tanım ve kısaltmaların yanında; a) (Mülga: RG-13/8/2012-28383) b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir: a) Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ile iş deneyim belgesinin her ihalede istenilmesi zorunludur.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur. (2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur. (3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir. (4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir. (5) İş deneyim belge tutarlarının; a) Kanun’un 19’uncu maddesi ile 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin; 1) İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla, 2) İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla, olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır . … (6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. (7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz. “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez. (2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” hükmü, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinde “İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır. Anılan Tebliğ’de “(B) ÜSTYAPI (BİNA) İŞLERİ I. GRUP: BİNA İŞLERİ 1. Taşınmaz kültür varlıklarının restorasyon işleri 2. Taşınmaz kültür varlıklarının rekonstrüksiyon işleri 3. Taşınmaz kültür varlıklarının fonksiyon değiştirme işleri II. GRUP: BİNA İŞLERİ 1. Askeri tesis ve binalar (20.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 2. Hastaneler (20.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 3. Havaalanı terminal binaları (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 4. İbadethaneler (5.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 5. İdari binalar (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 6. Kapalı spor salonları (5.000 ve üstü seyirci kapasiteli) 7. Kültür ve kongre merkezleri (20.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 8. Müze ve konser salonları (20.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 9. Stadyum, hipodrom ve veledromlar (en az 20.000’i kapalı olmak üzere toplam 25.000 ve üstü seyirci kapasiteli) 10. Ticaret ve alışveriş merkez ve kompleksleri (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 11. Toplu konut işleri (sosyal donatısı ile birlikte 50.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 12. Tren gar ve istasyonları ile liman binaları (20.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 13. Uluslararası fuar merkez ve kompleksleri (en az 20.000 m 2 si kapalı sergileme alanı olmak üzere toplam yapı inşaat alanı 25.000 m 2 ve üstü) 14. Üniversite ve eğitim binaları (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 15. Yüksek yapılar (30 kat üzeri ve 25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) 16. (5) ve üzeri yıldızlı oteller ve 1. sınıf tatil köyleri (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) III. GRUP: BİNA İŞLERİ 1. BII. Grup işler 2. BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri” olarak belirtilmiştir. İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.3.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 75'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur. İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş durum belgesi sunulması halinde, belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve geçici kabulü yapılmamış bir işe ait iş denetleme veya iş yönetme belgesinin sunulması halinde; belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işin geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa geçici kabul tarihi, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş iş bitirme belgesinin sunulması gereklidir. 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Bu ihalede benzer iş olarak, 11.06.2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşlerinde benzer iş grupları Tebliğinde yer alan Benzer İş Gruplarından (B) üst yapı Grubu III. grup bina işleri benzer iş olarak değerlendirilecektir. 7.3.1.1.1 İş deneyimi olarak mezuniyet belgesini/diplomasını sunmak suretiyle ihaleye teklif verecek olan mühendis ve mimarlar için, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri: Belge Adı Açıklama İnşaat Mühendisliği Mimarlık 7.3.1.2. Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, e-forma uygun belgenin kullanılması zorunludur. 7.3.1.3. 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belgelerin sunulması zorunludur. 7.3.1.4. Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren e-forma uygun belgenin sunulması zorunludur.” düzenlemesi bulunmaktadır. Söz konusu ihaleye ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinde isteklilerce teklif dosyaları kapsamında teklif ettikleri bedelin % 75’inden az olmamak üzere iş deneyim belgesi sunmaları gerektiği düzenlenmiş ve benzer iş, 11.06.2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşlerinde benzer iş grupları Tebliğinde yer alan Benzer İş Gruplarından (B) üst yapı grubu III. grup bina işleri olarak tanımlanmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Sar Yatırım İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin İhaleye Katılım Belgesi’nde 2017/619131-2542845-1-1 sayılı EKAP üzerinden düzenlenen iş deneyim belgesinin yüklendiği, söz konusu iş deneyim belgesinin 31.05.2021 tarihli Yüksek Öğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından düzenlenen “Manisa Soma 300 kişilik Yurt Yapımı İşi” için düzenlenen yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, belgenin üzerinde uygulanan yapı tekniği: “betonarme karkas yapı tekniği ile yapılmış 1 adet yurt binası, sosyal tesis ve nizamiye binası ile altyapı ve çevre düzenlemesi işi (yaklaşık 10.000,00 m 2 ) BIII sınıfına dâhil yapı işleri”, belgeye konu işin esaslı unsuru: “üstyapı işleri”, ilk sözleşme bedeli: “ 12.450.000,00 TL”, toplam sözleşme bedeli: “12.597.523,36 TL”, sözleşme tarihi: “26.02.2018”, ihale tarihi: “28.12.2017”, işin geçici kabul/tasfiye veya iskan tarihi: “02.03.2020 ”, belge tutarı: “ 12.597.523,36 TL ” olarak belirtilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde esaslı unsurun belirtildiği, belgeye konu işin ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olduğu, iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının: 189.973.605,85 TL olduğu ve bu tutarın isteklinin teklif ettiği bedelin %75’inin üzerinde olduğu (227.817.000,00 TL x 0,75 = 170.086.750,00 TL) tespit edilmiştir. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Tezcan Yapı Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketinin İhaleye Katılım Belgesi’nde, 2018/409146-3035843-1-2 sayılı iş deneyim belgesinin yüklendiği, söz konusu iş deneyim belgesinin 28.08.2023 tarihli Kahramanmaraş Valiliği tarafından düzenlenen “Kahramanmaraş Andırın 24 Derslik İmam Hatip Lisesi ve 2000 Kişilik Pansiyon Binası Yapım İşi” için düzenlenen yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, belgenin üzerinde uygulanan yapı tekniği: “betonarme, karkas ve çevre düzenlemesi”, belgeye konu işin esaslı unsuru: “(B) Üstyapı (Bina) İşleri (III. Grup Bina İşleri”, ilk sözleşme bedeli: “ 20.641.000,00 TL”, toplam sözleşme bedeli: “22.686.952,79 TL”, sözleşme tarihi: “09.11.2018”, ihale tarihi: “11.10.2018”, işin geçici kabul/tasfiye veya iskan tarihi: “09.09.2022 ”, belge tutarı: “22.686.952,79 TL ” olarak belirtilmiştir. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin iş deneyim belgesinde esaslı unsurun belirtildiği, belgeye konu işin ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olduğu, iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının: 242.882.148,18 TL olduğu ve bu tutarın isteklinin teklif ettiği bedelin %75’inin üzerinde olduğu (229.449.000,00 TL x 0,75 = 172.086.750,00 TL) tespit edilmiştir. Yukarıda yapılan tespitler neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin sunduğu iş deneyim belgelerinde esaslı unsurun belirtildiği, belgelere konu işlerin ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olduğu, iş deneyim belgelerinin güncellenmiş tutarlarının söz konusu ihalede isteklilerce karşılanması gereken asgari iş deneyim tutarının üzerinde olduğu belirlendiğinden, başvuru sahibinin bu iddiası da uygun bulunmamıştır. 5) Başvuru sahibinin 9 ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. (4) Yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur. (5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “… (2) Birinci fıkraya göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Bu değerlendirme, idari şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Değerlendirme işlemi; aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, teklifi aşırı düşük olan isteklilerin tamamı için gerçekleştirilir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde tüm başvurular ve/veya teklifler değerlendirilir. … (4) Aşırı düşük teklif açıklamaları, ikinci fıkra kapsamında yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır. 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir . … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kâr ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kâr ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kâr ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için (öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.2. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 31. md.) 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Mülga ibare: 06/02/2018-30324 R.G./4. md.) 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1’inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 45.1.13.12. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 36. md.) 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. 45.1.15. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 37. md.) 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklaması bulunmaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde, “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Onikişubat Şehit Erol Olçok 24 Derslikli Anadolu İmam Hatip Lisesi + 200 Kişilik Pansiyon Binası Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 1 adet Betonarme Bodrum + Zemin + 3 Katlı 24 Derslikli Lise ve 1 Adet Bodrum + Zemin + 3 Katlı Pansiyon Yapım İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Onikişubat” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1’inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir .” düzenlemesi bulunmaktadır. İhale dokümanında yer alan belge ve bilgilerden şikâyete konu ihalenin Onikişubat Şehit Erol Olçok 24 Derslikli Anadolu İmam Hatip Lisesi+200 Kişilik Pansiyon Binası yapım işine ilişkin olduğu, yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 700 (YediYüz) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorunda olduğu, ihalenin 10.12.2025 tarihinde elektronik ortamda anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, ihaleye 26 isteklinin katıldığı, ihale komisyonunca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı uygun bulunan isteklilerin tekliflerinin esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerin belirlendiği, daha sonra yapılan değerlendirme neticesinde Salih Yüksel Dizayn Yapı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Salih Yüksel Dizayn Yapı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın ve Abdullah Ünsal’ın iş deneyim belgelerinin tutarının yetersiz olması nedeniyle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi aşırı düşük teklif sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen isteklilerden idarenin 12.01.2026 tarihli yazısı ile, 22.01.2026 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, Sar Yatırım İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Tezcan Yapı Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketinin açıklamalarını süresi içerisinde idareye sunduğu, sunulan açıklamaların incelendiği ve ihale komisyonunca kabul edildiği, 12.03.2026 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile, Sar Yatırım İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve Tezcan Yapı Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir. İdarenin 12.01.2026 tarihli yazısı ile, hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerin altında teklif vermiş olan 7 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarını 22.01.2026 tarihine kadar EKAP üzerinden göndermelerinin talep edildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenecek aşırı düşük kalemlerinin, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin, sıralı analiz listelerinin ve analiz formatlarının gönderildiği, daha sonra idarenin isteklilerden gelen talepler doğrultusunda, 11.02.2026 ve 18.02.2026 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin eksik analizlerin, özel pozlara ilişkin analiz formatlarının ve nakliye mesafelerinin belirtilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulma süresinin 26.02.2026 tarihine uzatıldığı belirlenmiştir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Sar Yatırım İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını 26.02.2026 tarihinde (en son 18.02.2016 tarihli idare yazısında belirtilen son açıklama verme süresine uygun tarihte) EKAP üzerinden idareye gönderdiği görülmüştür . Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderileceği, aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, açıklama kapsamında yüklenen belgelerin bu haliyle değerlendirmeye esas alınacağı, ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulmasının istenmeyeceği, fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin tekliflerinin reddedilerek geçici teminatlarının gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında EKAP üzerinden yüklenen belgelerin bu şekliyle idarece kabul edileceği, gerek duyulması halinde bu belgelerin fiziki olarak sunulmasının istenileceği ve bu durumda fiziksel olarak sunulan belgelerin “Belgelerin sunuluş şekli” ne uygun olarak sunulacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının uygun olmadığı belirlenmiştir. Sar Yatırım İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı isteme yazıları ekinde gönderdiği analiz girdilerinin miktarlarının belirtildiği analiz formatlarının birebir kullanıldığı, girdilerde ve miktarlarda değişiklik yapılmadığı, açıklama istenilmeyen girdiler için de miktar ve fiyat bilgisine yer verildiği belirlendiğinden bu iddia da uygun bulunmamıştır. Anılan istekli tarafından açıklama istenilen hiçbir iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinde piyasadan fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin dilekçesinde yer alan fiyat tekliflerinin alanında faaliyet göstermeyen firmalardan alındığı ya da maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı, faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı’nda kayıtlı olmadığı gibi fiyat teklifi ve ekinde sunulması gereken maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına ilişkin tüm iddialarının yerinde olmadığı belirlenmiştir. Sunulan analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlandığı, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerlerin bir kuruşa tamamlandığı, yarım kuruşun altındaki değerlerin dikkate alınmadığı, yuvarlamalar nedeniyle herhangi bir hesap hatası oluşmamıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde, sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin her iş kalemine ilişkin analizde teklif edilen fiyatın üzerine en az % 10 kâr ve genel gider eklendiği belirlendiğinden, bu yöndeki iddia da uygun bulunmamıştır. Söz konusu isteklinin açıklamaları kapsamında ilan tarihi 18.11.2025 olan şikâyet konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü, PTT Genel Müdürlüğü ve İller Bankasının 2025 yılı Kasım ayı için yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerinin kullanıldığı belirlendiğinden bu konudaki iddia da yerinde bulunmamıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı belirtilmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde işçilik saatlik ücretin: 130TL/saat olarak belirtildiği, bu rakamın ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (26.005,50/30x7,5= 115,58 TL) üzerinde olduğu belirlendiğinden, işçilik ücretlerine ilişkin açıklamanın da mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.7’inci maddesine göre her hangi bir malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmediği dolayısıyla Stok Tespit Tutanağı sunulmadığı görülmüştür. Mazot için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Kasım 2025 ayına ait TL/kg rayiç bedelinin kullanıldığı belirlenmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.13.16’ncı maddesi niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin olarak istekli tarafından sunulan fiyat teklifleri beton priz süresini aşan mesafelerde bulunan üretim tesislerinden temin edildiği, bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık teşkil ettiği iddiasına ilişkin olarak; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.16’ncı maddesinde, niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esas olduğu, idarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamayacağı açıklanmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin C25/30, C16/20, C30/37,… hazır beton imalatına ilişkin tüm analizlerde Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Kasım 2025 rayiçlerini kullandığı, fiyat teklifi almak suretiyle herhangi bir açıklama yapmadığı belirlendiğinden, bu konudaki iddia da uygun bulunmamıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Tezcan Yapı Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını süresi içerisinde idareye sunduğu, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, asansör, diesel elektrojen, havalandırma cihazı ve VRF, panel radyatör, yangın kapısı için fiyat teklifi ile açıklama yaptığı, ayrıca açıklamalar kapsamında inşaat, makine tesisat, elektrik ve özel pozlara ilişkin analizleri ve demirbaş listesini sunduğu belirlenmiştir. İsteklinin sunduğu analizlerin idarece aşırı düşük teklif acıkama isteme yazılarının ekinde gönderilen analiz formatlarına gerek miktar, gerek se girdi adı olarak aynen kullanıldığı, analizlerde birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlandığı, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerlerin bir kuruşa tamamlandığı, yarım kuruşun altındaki değerlerin dikkate alınmadığı, yuvarlamalar nedeniyle herhangi bir hesap hatası oluşmamıştır. Analizlerde genel olarak kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının ve rayiçlerin kullanıldığı poz numarasından anlaşılmış olsa da, hangi kamu kuruluşunun birim fiyatının ve hangi aya ilişkin olduğunun belirtilmediği görülmüştür. Ancak internet üzerinden yapılan araştırma da genel olarak analizlerde Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Aralık 2025 rayiçlerini kullanıldığı belirlendiğinden, bu açıklamalarda mevzuat aykırılık bulunmadığı belirlenmiştir. Analizlerde kullanılan işçilik maliyetinin rayiç bedelleri üzerinden açıklandığı, dolayısıyla saatlik asgari işçilik bedelinin üzerinde olduğu, mazot girdisi için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Aralık 2025 rayicinin kullanıldığı ve açıklamanın uygun olduğu tespit edilmiştir. İsteklinin C25/30, C16/20, C30/37,… hazır beton imalatına ilişkin tüm analizlerde Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Aralık 2025 rayiçlerini kullandığı, fiyat teklifi almak suretiyle herhangi bir açıklama yapmadığı belirlendiğinden, bu konudaki iddia da uygun bulunmamıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde, sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Ancak anılan isteklinin analizlerde kâr ve genel gider hariç tutarlara % 2 kâr ve genel gider tutarı eklediği ve bu yönüyle açıklanmanın uygun olmadığı belirlenmiştir. Adı geçen isteklinin açıklamaları kapsamında, asansör, diesel elektrojen, havalandırma cihazı ve VRF, panel radyatör, yangın kapısı için fiyat teklifi almak suretiyle açıklama yaptığı, alınan fiyat tekliflerinin üzerinde ilgili meslek mensubunun imzasının ve kaşesinin bulunduğu, fiyat tekliflerinin üzerinde satışlar dayanak alınarak açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadeye yer verildiği, ancak tutanağın tarih ve sayı bilgisinin boş bırakıldığı, hiçbir fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının eklenmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, başvuru sahibinin tutanaklara ilişkin başvuru dilekçesinde yer verdiği birçok iddiasının incelenmesi yapılamamıştır. Yapılan tespitler neticesinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin fiyat teklifi almak suretiyle açıklama yaptığı hiçbir girdinin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olmadığı belirlendiğinden, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 11’inci iddiası ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü, Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “ Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir .” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, izleyen günden itibaren başlar.” hükmüne, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir. … (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca şikâyet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikâyete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır. (2) Süreler; … b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, … (5) Tatil günleri sürelere dâhil olup, sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde süre, tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” a çıklaması yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetlerin doküman edinilen tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde ve her hâlükârda en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar ihaleyi yapan idareye yapılması, bu yöndeki başvuruların da idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması gerekmektedir. Başvuru sahibinin ihalede doküman ekinde sunulan “İhale Dosyası” başlığı altında yer alan “Aşırı Düşük Sorgulama Evrakları” başlığı altında idarece ihaleden önce gizli kalması gereken yaklaşık maliyet bilgisinin ihale dokümanında örtülü bir şekilde bulunduğuna yönelik şikâyet konusunun başvuru sahibinin ihale dokümanını EKAP’tan indirdiği tarih olan 08.12.2025 tarihinde öğrendiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarda belirtilen hükümleri gereği, söz konusu iddiaya ilişkin olarak ihale dokümanının indirildiği tarihten (08.12.2025) itibaren 10 gün içerisinde ve her halde ihale tarihinden (10.12.2025) en geç üç iş günü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 23.03.2026 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla idareye yapılan şikâyet başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54’üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 11 (onbir) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı (1/11) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 23.292,90 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Tezcan Yapı Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.

• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1570 · ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI - SOSYAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1570 · ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI - SOSYAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UY.II-1599 · DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UM.II-1600 · DİCLE VE YÖRESİ HES İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ12.06.2026