2026/66760 İhale Kayıt Numaralı "Hastane Mutfağında Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Susa Ağır ve Hafif Yapı Çelik Gıda İnş. İth. İhr. A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Adana İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/66760 İhale Kayıt Numaralı “ Hastane Mutfağında Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Adana İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 05.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Hastane Mutfağında Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Susa Ağır ve Hafif Yapı Çelik Gıda İnş. İth. İhr. A.Ş. nin 27.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.03.2026 tarih ve 210747 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/751 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihalede sağlıklı bir teklif oluşturulabilmesi ve ihale sonrasında sağlıklı aşırı düşük teklif açıklaması sunabilmeleri için dilekçelerinde yer alan hususlarla idareye başvurdukları ancak idare tarafından aşağıda yer verilen hususların netleştirilmediği, şöyle ki; 1) Teknik Şartname’de bazı hastanelerde çayın sallama çay olarak verileceği belirtilmiş olmakla birlikte Dr. Ekrem Tok Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinde verilecek çayın demleme mi yoksa sallama çay mı olacağının açıkça belirtilmediği, demleme çay olması halinde kullanılacak çay ve şeker gramajı maliyet hesaplamasını doğrudan etkileyeceği, 2) Teknik Şartname’de R2 diyet yemeklerinin altıncı kap yemek grubundan dört çeşit olarak verileceğinin belirtildiği, ancak hakedişte ara öğün fiyatı üzerinden ücretlendirileceğinin düzenlendiği, aynı şekilde R1 öğünleri için 5 adet R1’in 1 ara öğün olarak ücretlendirileceğinin belirtildiği, bu düzenleme ile farklı içerik ve maliyetlere sahip öğünlerin aynı fiyatlandırma sistemi içerisinde değerlendirilmesine yol açacağı, bu durumun teklif hazırlama aşamasında ciddi maliyet farklılıkları doğuracağı ve belirsizlik yaratacağı, 3) Teknik Şartname’de bazı gıda ürünlerinin türünün açık şekilde belirtilmediği, örneğin; kırmızıbiberin baharat mı yoksa taze sebze mi olduğu, mercimeğin türü, şehriyenin arpa mı tel mi olduğu, bezelye ve benzeri ürünlerin taze mi yoksa donuk mu olduğunun belirtilmediği, bu durum ürünlerin maliyetlerini ve aşırı düşük teklif açıklaması yöntemlerini doğrudan etkilediğinden önemli bir belirsizlik yarattığı, 4) Teknik Şartname’de bazı ürünler için piyasada yaygın şekilde bulunmayan gramajlar belirlendiği, örneğin dondurma için 80 gram kup/kase şeklinde bir gramaj belirtilmiş olup piyasada yaygın olarak 70 gram veya 100 ml ürünler bulunduğu, bu durumun hem tedarik hem de aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında sorun oluşturabileceği, Kamu İhale mevzuatına gereği ihale dokümanının açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde hazırlanması gerektiği, isteklilerin tekliflerini sağlıklı şekilde oluşturabilmesi için maliyet unsurlarının belirli ve öngörülebilir olmasının zorunlu olduğu, yukarıda belirtilen belirsizliklerin teklif hazırlanmasını güçleştirdiği ve istekliler arasında eşit şartların oluşmasını engelleyebilecek nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. … 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir…” açıklaması, Teknik Şartname’nin “HİZMETİN YAPILMA ŞEKLİ” başlıklı “B” maddesinde “8.1.Seyhan Devlet Hastanesi, Adana 5 Ocak Devlet Hastanesi, Yüreğir Devlet Hastanesi, Çukurova Devlet Hastanesi ve Karşıyaka Devlet Hastanesinde; yatan hasta, refakatçi ve nöbetçi personele kahvaltı servisi tek kullanımlık üç gözlü, kapaklı köpük kahvaltı tepsisi ile yapılacak ve her kahvaltı tepsisinde kapalı şeffaf ambalaj İçerisinde tek kullanımlık şeffaf plastik kaşık, şeffaf plastik çatal, şeffaf plastik bıçak, peçete, ıslak mendil ve ambalajlı kürdan bulunacaktır. Bu malzemeler TSE belgeli ve insan sağlığına uygun malzemeden üretilmiş olacaktır. Bir öğünde kullanılan malzeme hiçbir suretle diğer öğünlerde kullanılmayacaktır. Çay servisi tek kullanımlık standart dokulu karton bardak, ambalajlı şeker ve sallama poşet çay ile yapılacaktır. Çay servisinde kullanılan ambalajlı şeker, sallama poşet çay ve karıştırıcı aynı ambalajlı paket içerisinde olacaktır. 8.2. Dr.Ekrem TOK Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi’nde yatan hasta ve nöbetçi personele kahvaltı servisi tek kullanımlık üç gözlü, kapaklı köpük kahvaltı tepsisi ile yapılacak ve her kahvaltı tepsisinde kapalı şeffaf ambalaj içerisinde tek kullanımlık plastik şeffaf kaşık bulunacaktır. Bu malzemeler TSE belgeli ve insan sağlığına uygun malzemeden üretilmiş olacaktır. Bir öğünde kullanılan malzeme atılacak ve hiçbir suretle diğer öğünlerde kullanılmayacaktır. Sabah kahvaltısı öncesinde Çay Hastane mutfağında servise hazırlanıp sonrasında termoslarla, karton bardak ile sunumu yapılacaktır .” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “KAHVALTI VE YEMEK TANIMLARI, MİKTARLARI, SAATLERİ VE DİĞER HUSUSLAR” başlıklı “J” maddesinde “ 102.9. R2 diyet yemekleri altıncı kap yemek grubundan 4 çeşit, diyetisyenler tarafından hastanın diyetine uygun olarak verilecektir. Aylık hak edişte ara öğün fiyatı şeklinde ücretlendirilecektir. 102.10.R1 sadece çay, tanesiz komposto suyundan oluştuğu için R1 ara öğün olarak ücretlendirilebilir. Ancak 5 Adet R1 1 adet ara öğün olarak ücretlendirilecektir .” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “PİŞİRMEDE ve SUNUMDA KULLANILACAK YİYECEK MALZEMELERİNİN EVSAFI” başlıklı “K” maddesinde “ 96.DONDURMA… 3-Orijinal, insan sağlığına zarar vermeyen ambalajlarda 80 gr kup(kâse) dondurma olacaktır. Türk gıda kodeksi tebliğine uygun üretilmiş, ambalajlanmış, etiketlenmiş, işaretlemiş, taşınmış ve depolanmış olmalıdır .” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede Teknik Şartname ekinde gramaj listesine, 14 günlük (iki haftalık) örnek menü (kahvaltı, öğle menüsü ve akşam menüsü), iki haftalık örnek diyet menü (kahvaltı, öğle menüsü ve akşam menüsü), iki haftalık ara öğün menülerine yer verildiği, yer verilen örnek menülerde yer alan yemeklerin çiğ girdi miktarlarının da anılan şartnamede yer aldığı, bu itibarla isteklilerin fiyat tekliflerini hazırlarken anılan menü, girdi ve miktarlarını dikkate alması gerektiği anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’de yer alan “Tablo 7: Kahvaltı Gramajları" ile "Tablo 7-1 Diyet Kahvaltı Gramajları" bölümünde gramajların, her bir öğün için "çay: 1 poşet (en az 1,5 gram)" ve "çay şekeri: 20 gr" olarak açıkça belirlenmiş olduğu, dolayısıyla maliyet hesaplamasında kullanılacak gramajlarda ihale dokümanında herhangi bir belirsizlik bulunmadığı, Teknik Şartname'nin "8.2. Dr. Ekrem TOK Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi’nde" başlıklı maddesinde çay sunumuna ilişkin olarak " Sabah kahvaltısı öncesinde Çay Hastane mutfağında servise hazırlanıp sonrasında termoslarla, karton bardak ile sunumu yapılacaktır " düzenlemesinin Dr. Ekrem TOK Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesine yönelik olduğu, Diğer hastaneler için ise anılan Şartname’nin 8.1'inci maddesinde " Çay servisi tek kullanımlık standart dokulu karton bardak, ambalajlı şeker ve sallama poşet çay ile yapılacaktır " düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemeler arasında herhangi bir çelişki olmayıp çay servisinin sunumuna ilişkin olduğu, fiyat teklifi verme önünde bir engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin 102.9’uncu maddesinde “ (R2 Diyet Yemekleri): "R2 diyet yemekleri altıncı kap yemek grubundan 4 çeşit, diyetisyenler tarafından hastanın diyetine uygun olarak verilecektir. Aylık hak edişte ara öğün fiyatı şeklinde ücretlendirilecektir." düzenlemesi ile 102.10’uncu maddesinde “ (R1 Diyet Yemekleri): Verilecek R1 sayısı ara öğün sayısına dahil edilecek olup, 5 Adet R1 1 adet ara öğün olarak ücretlendirilecektir ." düzenlemesinin yer aldığı, R1 ve R2 menülerinin ara öğün kapsamında değerlendirildiği, bu menülerin kapsamının (girdilerine ilişkin bilgilerin) dokümanda açıkça yer aldığı, bunların hakediş aşamasında "ara öğün" kalemi üzerinden ücretlendirileceğinin düzenlendiği, bu yönüyle isteklilerin fiyat tekliflerini oluşturması önünde herhangi bir engel bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname'nin gıda evsafı bölümü incelendiğinde, iddiaya konu mercimeğin anılan bölümün 31'inci maddesinde kullanılacak ürünün açıkça "Kırmızı Mercimek" olarak tanımlandığı, şehriyenin anılan bölümün 53'üncü maddesinde "Şehriye (Tel/Arpa)" şeklinde kullanılarak, idare tarafından her iki türün de kabul edileceği belirtilerek ve isteklilere seçenek sunulduğu, bezelyenin ise anılan bölümün 16’ncı maddesinde “dondurulmuş bezelye” olarak anıldığı, piyazlı kuru köfte, fırın köfte, kuru köfte, çiftlik köfte, terbiyeli köfte içerisinde kırmızıbibere yer verildiği, diğer yemeklerde ise taze biber ibaresinin yer aldığı, dolayısıyla taze biber ibaresinin olmadığı girdilerin baharat cinsinden kırmızıbiber olarak anlaşılması gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: “Örnek Yemekler ve Kullanılacak Malzeme Miktarları" başlıklı 17 nolu tabloda dondurma ürünü için "80 gram kup (kase)" belirlemesi yapıldığı, başvuru sahibinin piyasada yaygın olan gramajın 70 gr ve 100 gr olduğunu belirtiği, aşırı düşük teklif açıklama aşamasında ihale dokümanında istenen ürün gramajının piyasadaki ambalaj gramajlarıyla birebir örtüşmediği durumlarda, isteklilerin ürünün kilogram veya farklı ambalaj fiyatları üzerinden matematiksel dönüşüm/orantı kurarak açıklama yapabileceği kaldı ki 80 gram kup (kase) dondurmanın piyasa satışının bulunduğu, idarenin ihtiyaçlarına uygun olarak bir ürüne ilişkin gramaj belirlemesinde takdir yetkisinin bulunduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin 4’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.