İSTİNAF KARAR TARİHİ: 22/01/2026 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... ...'ın tanınmış bir iç mimar olup 2015 senesinde davet üzere ... İmam Hatip Lisesi binasının mimarisine destek olmak üzere, lise müdürü, müdür yardımcısı, İBB çalışanı ve ... çalışanı ile birlikte gerçekleştirilen t…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO: 2023/1599 KARAR NO : 2026/80 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İstanbul 4. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 24/11/2022 NUMARASI : 2021/123 E. - 2022/151 K. DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 22/01/2026 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... ...'ın tanınmış bir iç mimar olup 2015 senesinde davet üzere ... İmam Hatip Lisesi binasının mimarisine destek olmak üzere, lise müdürü, müdür yardımcısı, İBB çalışanı ve ... çalışanı ile birlikte gerçekleştirilen toplantıda öğrenci masalarının tasarlanması ve mimari danışmanlık konusunda şifahi olarak anlaşmaya varıldığını, binanın tarihi kimliğine uygun bir masanın tasarlandığını, 20.11.2015 tarihinde TPE tescil başvurusunun yapıldığını, binanın restorasyonunu gerçekleştiren ... Ltd. Şti. ile iletişimde halinde derslik, konferans salonu, laboratuvar alanlarının yerleşimi vb konularda danışmanlık hizmeti verdiğine ilişkin müvekkil tarafından hazırlanmış kat planlarının mevcut olduğunu, Lise yönetiminin masayı beğenmesi akabinde, dolap, sandalye ve öğretmen masası tasarımlarının da talep edildiğini, müvekkilin talep edeceği tutarın ödeneceği hususunda anlaşıldığını, 2017 yılı Ocak ayına kadar devam eden süreçte müvekkile hiçbir ödeme yapılmadığını, devamında müvekkil tarafından tasarladığı mobilyaları üretmeyi ve hizmet bedellerininde dahil edilerek yapılan iş ve hizmetlerin bedelinin ödenmesini teklifinin olumlu karşılandığını, masa prototipinin üretildiğini, okul yönetiminin ise kendisine İBB tarafından ... Ltd. Şti. ile çalışılacağından bahisle süreçte firma yetkilileri ile de tanıştırıldığını, söz konusu kendi adına tescilli masanın kendi izni olmadan kullanılamayacağından bahsedildiğini, sonrasında müvekkille iletişime geçilmediğini, müvekkilin ancak 18.05.2019 tarihinde oğlunun sınavı nedeniyle gittiği okulda kendi tasarımının birebir taklit edilerek aynı şekilde kullanıldığından haberdar olduğunu, Lisenin youtube kanalındaki tanıtım - filminde masaların açıkça gösterildiğini, devamında İstanbul 17. Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/71 D. İş sayılı dosyası üzerinden gerçekleştirilen inceleme ile benzerliğin tespit edildiğini, aynı zamanda halen ... Mobilya tarafından tescilli tasarımların üretilip satışının yapılmaya devam edildiğini, tescilli tasarımların tasarım sahibi müvekkilin izni olmadan taklit edilerek üretildiğini tespiti neticesinde tecavüzün durdurulmasını ve sonradan arttırılmak üzere şimdilik 5.000 - TL olmak üzere maddi, 50.000 - TL manevi tazminatı ile yoksun kalınan kazancın bilirkişi incelemesi ile tespitini, tespite konu masaların üretim satış ve teslimine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin dosyaya sunulmasına karar verilmesini, ... Mobilya tarafından tescilli tasarımların internet sitesinde teşhirinin, üretiminin, üretim vasıtalarının el konularak kullanımının ve satışının durdurulmasını, taklit tüm masaların toplatılarak kullanımının tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; önceki İstanbul 17. SHM 2019/7I D.İş kapsamında ... tarafından verilen itiraz dilekçesinde öğrenci masalarının İBB tarafından ... Mobilya firmasına yaptırıldığını, açık ve net olarak ifade edildiğini, mail yazışmalarının ise kendi logosunu taşıyan erdemofis.com uzantılı e posta ile yapıldığını, yazışmaları yapan kişinin firma çalışanı olduğunun tespiti için SGK ya müzekkere yazılarak döküm talebinde bulunulmasını ve İBB'den müzekkere yazılarak tüm bilgi ve belgelerin dosyaya istenmesini, müvekkilin uğratıldığı maddi ve manevi zararın tazmini, husumet itirazlarının kabulünü, davanın usul müvekkil yönünden reddini, haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; önceki İstanbul 17. SHM 2019/71 D.İş dosyasının tespite ilişkin olduğunu, tespitin gerçekleşmesi ile sona ererek asıl davanın eki olarak dosyaya sunulduğunu, bekletici mesele yapılabilecek devam eden bir dava olmadığını, müvekkilin masanın tasarımının yanı sıra, bir çok konuyla ilgili danışmanlık hizmeti de vermiş olup bununda davalı tarafından kabul edildiğini, dava konusu tecavüz fiiline doğrudan bağlantısı olduğu anlaşılan İBB Başkanlığının davaya dahil edilerek, duruşma davetiyesi çıkartılmasını talep ettiklerini, tüm dava taleplerini yineleyerek, davanın davalı müvekkil açısından öncelikle husumetten, her durumda esastan reddini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı ile; Davanın KABULÜ İLE, davalılar kullanımlarının davacıya ait ... sayılı tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiğinin tespiti ile, bu tecavüzün durdurulmasına, kaldırılmasına, bu bağlamda tecavüz oluşturan ürünler ile, bu ürünlerin üretiminde kullanılan cihaz ve makinelerin kararın kesinleşmesine müteakip el konulmasına, 74.349,73 TL maddi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı ... Ltd. Şti. vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; davanın müvekkili şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, mahkemenin husumete yönelik tespitleri hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket, ne ... İmam Hatip Lisesi yönetimi ile ne de Milli Eğitim Bakanlığı ile davacı tarafça dosya kapsamında mübrez dilekçelerinde iddia edildiği şekilde söz konusu mahalde bir araya gelmediği gibi herhangi bir ticari ilişki içerisinde de olmadığını, akdedilen yazılı veya şifahi bir sözleşme ilişkisi de bulunmadığını, ... Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 02.04.21 tarihli yazısında işi yapan firmanın ... A.Ş. olduğu tespit edildiğini, bu firmanın unvanının ... A.Ş. Olduğunu, davacı ile ticari ilişkide bulunan bu firmaya davanın yöneltilmesi gerektiğini, mahkeme tarafından, husumet itirazlarına itibar edilmemesi hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket yetkilisi ile davacı ... ... arasında herhangi bir görüşme gerçekleşmediğini, bu iddianın tamamen gerçek dışı olduğunu, söz konusu davada müvekkili şirkete davanın yöneltilmesi tamamen davacı tarafça unvan tespitinin hatalı olarak yapılması ve husumetin yanlış tarafa yöneltilmesinden kaynaklandığını, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme neticesinde oluşturulduğunu ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, raporda müvekkiline ait ticari defterler incelenmeden sonuca varıldığını, raporda asgari tasarım bedeli olarak emsal alınan elektrik sayacı huzurdaki dava ile herhangi bir ilgi barındırmadığından bilirkişi raporundaki hesaplamanın hükme esas alınmasının kabulü mümkün olmadığını, davacı tarafça ıslah harcı yatırılmadığı gibi yeni bir dilekçe mahiyetinde olan ıslah dilekçesinde yalnızca maddi tazminata ilişkin talepler yer aldığını, mahkeme manevi tazminat yönünden hüküm kurmasının hatalı olduğunu, harcı yatırılmayan ıslah dilekçesinin yok hükmünde olduğunu, dava haksız fiilin niteliğinde olduğundan ıslah tarihi itibariyle ıslaha konu kısmın zamanaşımına uğradığını, 23/09/2019 dava tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımının dolduğunu, ıslah edilen kısım bakımından talepler zamanaşımına uğradığını belirterek istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; davanın müvekkili açısından reddi gerektiğini, müvekkilinin davaya dahil edilmesi haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının iddia ettiği okul öğrenci sıra ve masaları 2016 yılında okulun restorasyonu sırasında okula gelen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından yaptırıldığını ve okula hibe edildiğini, bağışçı eliyle bir hizmet alındığını, sıra ve masaların yaptırılmasında ve satım alınmasında müvekkilinin anılan diğer davalı ile herhangi bir ilişkisi bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli olmadığını, rapora karşı yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, davacı yan sunduğu beyan dilekçesinde mevcut zararın tazmini için Sınai Mülkiyet Kanumu 151/3."maddesi uyarınca, "sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun bir şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeli" yönünde kullandığımızı beyan ederiz.” dediğini, bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere davacı tarafından bildirilen kurumlara yazılan müzekkereler sonucunda, dava konusu tasarımlara ait emsal lisans sözleşmesinin olmadığı ve dosyaya sunulmadığından istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir. Dava, davacıya ait ... tescilli masa tasarımının davalılar tarafından izinsiz olarak üretilip kullanıldığı ve bu suretle tasarım hakkına tecavüz edildiği iddiasına dayalı tecavüzün tespiti, durdurulması ve maddi- manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkilinin tanınmış bir iç mimar olduğunu, 2015 yılında ... İmam Hatip Lisesi yönetimi ile öğrenci masalarının tasarımı ve mimari danışmanlık konusunda şifahi olarak anlaşıldığını, müvekkilinin tarihi dokuya uygun bir masa tasarladığını, 20.11.2015’te bu tasarım için TPE tescil başvurusu yaptığını, daha sonra dolap, sandalye ve öğretmen masalarının da tasarlanmasının istendiğini, tasarımının izinsiz kullanılamayacağı söylenmesine rağmen kendisine bilgi verilmediğini, 2019’da okulda oğlunun sınavı sırasında tasarımının birebir kopyalanarak kullanıldığını fark ettiğini, okulun tanıtım videosunda masaların açıkça yer aldığını, ... Mobilya’nın tasarımları üretip sattığını beyanla tecavüzün durdurulması ile 5.000,00TL maddi ve 50.000,00TLmanevi tazminat talep etmiştir. Davalı ... vekili, tespit dosyasında ...’in öğrenci masalarının İBB tarafından ... Mobilya’ya yaptırıldığının açıkça belirtildiğini, mailleşmelerde kullanılan erdemofis.com uzantısının müvekkilin adresi olduğunu ve yazışmayı yapan kişinin kimliğinin SGK’dan sorulmasını istediğini husumetin yanlış olduğunu, müvekkilin zarara uğratıldığını, davanın hem usulen hem esastan reddi gerektiğini savunmuştur.Davalı ... vekili, danışmanlık verildiğinin davalı tarafından kabul edilmiş olsa da bunun tecavüz ile ilgisi olmadığını, İBB’nin davaya dahil edilmesi gerektiğini, tüm taleplerin reddi gerektiğini bildirmiştir. 20/11/2015 başvuru tarihli, ... tescil numaralı Masa Tasarımının davacı adına tescil edildiği görülmektedir. İstanbul 17. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/71 D. İş sayılı dosyasında 02/07/2019 tarihinde aleyhine tespit istenen T.C Milli Eğitim Bakanlığı- ... İmam Hatip Lisesine ait adreste tecavüz iddiasına konu ürünlerle, davacıya ait tasarımların karşılaştırılması sonucunda hazırlanan raporda tespit isteyen/ işbu dosya davacısına ait ... numara ile tescilli tasarım ile aleyhine tespit istenene ait ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, aleyhine tespit istenen adreste toplam 350 adet tespite konu masa-sıra tespit edildiği belirtilmiştir. 23.11.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda ; okulda mevcut masa ürünlerinin davacıya ait ... tescilli masa tasarımıyla genel izlenim itibarıyla benzer olduğunu, karıştırılma ihtimali bulunduğunu, ...’le yapılan mail yazışmalarındaki ürün fotoğrafları ile 2018 tescilli tasarım arasında da benzerlik olduğu, mali yönden, davacının seçimlik hak belirtmediği, mahkeme tecavüzü kabul ederse yöntemin belirlenmesi gerektiği bildirilmiştir. 09.05.2022 tarihli ek raporda; davacının 151/2-c uyarınca lisans bedeli yöntemiyle tazminat istediği, emsal lisans araştırması yapılamadığı, İç Mimarlar Odası özel ürünlerde rayiç belirlenemeyeceğini, davacının sunduğu ETMK’nın 19.11.2001 tarihli belgesindeki asgari tasarım ücretinin güncellenmesiyle 74.349,73 TL lisans bedeli hesaplandığı belirtilmiştir. Davacı vekili 22.09.2022 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 74.349,73 TL olarak arttırmış, 21.10.2022 tarihinde tamamlama harcını ikmal etmiştir. Mahkemece, husumet itirazının yerinde olmadığı, okuldaki masaların davacının ... tescilli tasarımıyla genel izlenimde benzer olduğu, bu nedenle kullanımın tasarım hakkına tecavüz oluşturduğu gerekçesi ile , davanın kabulüne , tecavüzün tespiti ve durdurulmasına ,74.349,73 TL maddi tazminat ve 50.000 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir. Davalı vekilleri karara karşı istinaf talebinde bulunmuştur. Husumet itirazı yönünden ; Fatih İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün cevabında işin ... A.Ş. tarafından yapıldığı bildirilmiş olup, bu şirketin adresi ile davalı şirketin adresinin aynı olduğu, davalı şirket yetkilisinin dava dışı A.Ş.’nin eski yönetim kurulu üyesi olduğu, keza dava dışı şirketin mevcut yetkilisinin ise davalı şirketin eski ortağı olduğu, e-posta yazışmalarının “erdemofis.com” uzantılı kurumsal adresler üzerinden yapıldığı, dikkate alındığında, her iki şirket arasında ticari ve ekonomik bütünlük bulunduğu , davalı şirketin uyuşmazlık konusu tasarımın uygulanmasına yönelik süreçte yer aldığı, bu sürecin tamamen dışında bir üçüncü kişi konumunda bulunmadığı, yönetim ve ortaklık yapılarının zaman içinde birbirinin yerine geçtiği, davaya konu ürünlerin üretim ve teslimine ilişkin kamu kurumlarıyla yapılan yazışmalarda davalı ile aynı ticari ad ve kurumsal e-posta uzantılarının kullanıldığı bu nedenlerle , ... Ltd. Şti. ile ... A.Ş.’nin fiili olarak tek bir işletme bütününün parçaları halinde faaliyet gösterdikleri anlaşıldığından davalı şirket vekilinin husumet itirazının yerinde olmadığı, davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekilinin de husumet itirazının tasarım ürünleri yaptıran hizmet alan konumu nedeni ile yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Esasa ilişkin olarak; dosyada mevcut bilirkişi raporlarında ... İmam Hatip Lisesinde kullanılan, masa-sıra modellerinin davacının tescilli tasarımı ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, davacıya ait ... tescil nolu tasarımın koruma kapsamında kaldığı tespit edilmiş olup, bu kullanımın SMK 81.maddesi uyarınca tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği, davaya dayanak tasarım hakkında hükümsüzlük talebi bulunmadığından tasarımın yenilik ve ayırt edicilik yönünden yapılan itirazların ihlal davasında dikkate alınamayacağı yönündeki mahkeme değerlendirmesi yerindedir. Mahkeme, çözümü teknik bilgi gerektiren bir konuda, tasarım uzmanı bilirkişinin yer aldığı üçlü bilirkişi heyetinden rapor almış; tespit dosyası ile çelişmeyen, genel izlenim değerlendirmesini içeren, raporun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik söz konusu değildir. Davacı yoksun kaldığı kazancın SMK m.151/2-c uyarınca lisans bedeli yöntemiyle hesaplanmasını talep etmiş, emsal lisan sözleşmelerinin sunulamadığı, meslek odasından rayiç bildirilemediği, davalı tarafın da , defter ve kayıtlarını sunmadığı, davacı tarafından Endüstriyel Tasarımcılar Meslek Kuruluşu İstanbul Şubesi tarafından 19.11.2001 tarihinde hazırlanan belgede belirlenen özel üretim Asgari Tasarım Ücreti bedeli üzerinden bilirkişilerce dava konusu 350 adet tespit edilen tasarımlara ait ürünlerin tespit tarihi, enflasyon güncellemesi ile TCMB döviz kurları dikkate alınarak davacı tarafın 74.349,73 TL. talep edebileceği hesaplanmış olup, belirlenen maddi tazminatın TBK 50-51 maddesine göre somut olayın özelliği, ihlalin boyutuna göre dosya kapsamına uygun bulunmuştur. Aynı şekilde, somut olayın özelliği, ihlalin boyutu ve süresi dikkate alındığında hüküm altına alınan manevi tazminatın hak ve adalet ilkesine uygun düştüğü kanaatine varılmıştır. Davalı vekili ıslah harcının kesin süreden sonra yatırıldığını, ıslah dilekçesinde yeniden manevi tazminat talep edilmediğini ve talebin ıslah tarihine göre zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş ise de, tazminat talebinin yargılamayı gerektirdiği, belirsiz alacak davası niteliğinde olduğu, tespit ve dava tarihi itibariyle tazminat talepleri yönünden zamanaşımının dolmadığı, ıslah dilekçesinin maddi tazminat talebinin artırımı niteliğinde olduğu, yeni bir dava dilekçesi anlamına gelen tam ıslah olmadığı dolayısıyla dava dilekçesi ile talep olunan manevi tazminatın ayrıca talep artırım dilekçesinde yeniden talep edilmesine yasal bir gereklilik bulunmadığı , dava ve talep arttırım tarihinin dilekçenin verildiği tarih olduğu, harcın sonradan yatırılmasının talep artırımının süresinde yapılmadığı sonucunu doğurmadığı, bu yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Tüm bu nedenlerle, mahkeme kararında maddi ve hukuki isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varıldığından davalıların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine, karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 4. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 24/11/2022 tarih ve 2021/123 E. 2022/151 K. sayılı kararına karşı davalılar tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 8.575,03-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 2.143,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.431,28-TL harcın davalı ... Limited Şirketinden tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Milli Eğitim Bakanlığı, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 4-Davalılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 22/01/2026