2026/332197 İhale Kayıt Numaralı "MBB ASFALT VE STABİLİZE YAMA İŞLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA İŞİ (2026)" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Çamer Petrol Yapı Taşımacılık Turizm Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/332197 İhale Kayıt Numaralı “ Mbb Asfalt ve Stabilize Yama İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi Kiralama İşi (2026) ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 24.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Mbb Asfalt ve Stabilize Yama İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi Kiralama İşi (2026) ” ihalesine ilişkin olarak Çamer Petrol Yapı Taşımacılık Turizm Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 03.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.04.2026 tarih ve 213183 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1014 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan Arif Sun tarafından asgari işçilik maliyetinin altında teklif verildiği, 2) Beryaş Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından asgari işçilik maliyetinin altında teklif verildiği, 3) İhale üzerinde bırakılan Arif Sun tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan belgelerin, ihalede istenilen şartları sağlamadığı, şöyle ki; Söz konusu istekli tarafından özel sektöre gerçekleştirilen iş kapsamında sözleşme ve fatura sunulduğu; sözleşme konusunun benzer işe uygun olmadığı, sözleşme konusu işin, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulünün gerçekleşmediği, belge tutarının asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, fiyat farkı tutarının iş deneyim belge tutarına dâhil edilmesi dolayısıyla iş deneyim tutarının belgeyi düzenleyen idarece hatalı düzenlendiği, İstekli tarafından, iş deneyimine ait sözleşme, damga vergisi ödeme dekontu, sözleşme ile uyumlu faturalar ve sözleşme süresi ile uyumlu SGK belgeleri sunulmadığı, Sunulan faturaların; noter, YMM veya SMMM onaylı olmadığı, faturaların fotokopi şekilde sunulduğu, bu haliyle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinde belirtilen belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı, İş deneyimini göstermek üzere sunulan sözleşme ve faturaların, sadece iş deneyimi varmış izlenimi oluşturmak adına düzenlendiği, tüm faturaların geçmişe dönük olarak düzenlenerek beyan edildiği, Sunulan sözleşmede, sözleşmenin toplam tutarı ve iş kalemlerinin birim fiyatlarının düzenlenmediği, dolayısıyla düzenlenen faturaların, sözleşme konusu işe ait olup olmadığının teyidinin mümkün olmadığı, faturalar ile sözleşmenin eşleştirilmesinin mümkün olmadığı, Faturaların toplam tutarının sözleşme bedelinden daha düşük olduğu, ancak sözleşmenin iş eksilişi yapılarak tamamlandığını gösterir belge sunulmadığı, işin tamamlanmadığı, Özel sektöre yapılan işlere ait sözleşmenin iş deneyimi olarak kabulü için, sözleşme kapsamındaki diğer belgelerin de sözleşme ile uyumlu olması gerektiği, bu kapsamda istekliler tarafından SGK belgelerine konu olan işyeri sicil numarası ve işyeri adresi incelendiğinde, SGK belgelerine konu olan işyeri adresinin, sözleşmede yazılı adresle uyumlu olmadığının görüleceği, bu kapsamda, SGK kayıtlarına konu işyeri adresinin ve sözleşmede yazılı işyeri adresinin karşılaştırılarak değerlendirilmesi gerektiği, SGK kayıtlarına konu personelin istihdam süresinin, sözleşme süresi ile uyumlu olması gerektiği, oysa sunulan SGK belgeleri incelendiğinde, personel çalışma gün sayılarının, sözleşme konusu işin ifası için gerekli olan çalışma gün sayıları ile uyumlu olmadığının görüleceği, İş deneyimini göstermek üzere sunulan fatura, sözleşme ve SGK belgelerinin, Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen ve alt yüklenici çalıştırılmasının da açıkça yasaklandığı bir kamu ihale sözleşmesi kapsamında, alt yüklenici sıfatıyla gerçekleştirilen işlerden elde edildiği, oysa kamu ihale sözleşmeleri kapsamında yapılan herhangi bir iş için, özel sektöre yapılan işlerden elde edilen iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca deneyim elde edilmesinin mümkün olmadığı, dahası, alt yüklenici çalıştırılması yasak olan bir işten elde edilen deneyimin hükümsüz olduğu, İş deneyimini göstermek üzere sunulan belgeler kapsamında yer alan damga vergisinin, toplam sözleşme bedeli üzerinden binde 9,48 oranında hesaplanarak ödenmesi gerektiği, oysa isteklilerin sunduğu damga vergisi dekontundaki ödemenin, sözleşme bedelinin binde 9,48’ini karşılamadığı, ayrıca damga vergisi ödemesinin, ihale ilan tarihinden önce yapılmadığı, Özel sektöre gerçekleştirilen işlere ilişkin sözleşmelerde %10 üzerinde artış yapılmasının mümkün olmadığı, ancak sözleşme tutarında %10’u aşan artışların da belge tutarına dahil edildiği, Birden fazla iş için gerçekleştirilmiş olan doğrudan teminler için imzalanan sözleşmelerin birleştirilerek kullanıldığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinde “… j) Kurumun gelirleri aşağıda belirtilmiştir: 1) Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelere ilişkin düzenlenecek sözleşmelerden, bedeli yüzmilyar Türk Lirasını (Altımilyonsekizyüzonüçbinikiyüzdoksandört Türk Lirasını)* aşanlar için yükleniciden tahsil edilecek sözleşme bedelinin onbinde beşi (İdareler ve noterler bu tutarın yüklenici tarafından Kurum hesaplarına yatırıldığını sözleşmelerin imzalanması aşamasında aramak zorundadır.)…” hükmü, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun ekinde yer alan “Damga Vergisine Tâbi Kâğıtlar” başlıklı 1 sayılı tablonun “I. Akitlerle ilgili kâğıtlar” bölümünün “Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar” başlıklı (A) kısmında “1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler Kanunla Getirilen (Binde 7,5) Uygulanacak Olan (Binde 9,48) 2. Kira mukavelenameleri (Mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden) Kanunla Getirilen (Binde 1,5) Uygulanacak Olan (Binde 1,89)…” hükmü, Anılan tablonun “II. Kararlar ve mazbatalar” bölümünde “2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları Kanunla Getirilen (Binde 4,5) Uygulanacak Olan (Binde 5,69)” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. … 78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır…” açıklaması, “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: MBB ASFALT VE STABİLİZE YAMA İŞLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA İŞİ (2026) b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 9 Ay süreli 12 Adet Araç/İş Makinası Kiralanması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Mardin İl Sınırları” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Her türlü işçilik, servis bakım, onarım zorunlu trafik sigortası, kasko bedeli, vb. her türlü gider teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Mer'i sigorta prim oran uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir: A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Şoför veya Operatör Ücreti(Brüt asgari ücret) Ay 12 9 2 Yardimcı Personel Ücreti(Brüt asgari ücret) Ay 12 9 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Damperli Kamyon (DAMTRAK) (Şoför veya Operatör Ücreti Hariç) adet x ay 54 2 Silindir + Silindir Römorku (Şoför veya Operatör Ücreti Hariç) adet x ay 27 3 Beko Loader (Şoför veya Operatör Ücreti Hariç) adet x ay 27 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı ifade edilmiştir. Anılan Tebliğ’in 78.6’ncı maddesinde, tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret tutarının dikkate alınacağına yönelik açıklamalara yer verilmiştir. Sözleşme giderlerinin hesaplanmasına ilişkin olarak, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünde “A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar: 1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler” için sözleşme bedelinin binde 9,48 oranında damga vergisi alınacağı, “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünde “2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları” için sözleşme bedelinin binde 5,69 oranında karar pulu ücreti alınacağı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince ödenmesi gereken Kamu İhale Kurumu payı oranının %0,05 olduğu hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat açıklamaları ve düzenlemeler çerçevesinde, itirazen şikayete konu edilen ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu ve bu kapsamda çalıştırılması öngörülen personelin işçilik maliyetlerinin hesaplanmasında asgari işçilik maliyetine %4 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlerin eklenmesinin gerekmeyeceği, buna karşın söz konusu sözleşme giderleri ve genel giderlerin ilgili mevzuat uyarınca başvuru konusu ihale açısından sözleşme damga vergisi, sözleşme karar pulu ücreti ve Kamu İhale Kurumu payı olmak üzere isteklilerin teklif bedelinin %1,567’sine tekabül eden tutarda hesaplanmasının gerektiği hususu anlaşılmıştır. Buna göre yapılan incelemede “Şoför veya Operatör Ücreti(Brüt asgari ücret)” ve “Yardımcı Personel Ücreti(Brüt asgari ücret)” iş kalemlerinin sözleşme ve genel giderler hariç aylık asgari işçilik maliyet tutarının 40.874,63 TL olduğu tespit edilmiştir. İlgili mevzuat uyarınca söz konusu aylık asgari işçilik maliyetine %1,567 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler eklenmesi gerektiği, bu çerçevede sözleşme ve genel giderler dahil aylık asgari işçilik maliyetinin 41.515,13 TL olarak hesaplandığı, Arif Sun tarafından söz konusu satırlar için teklif edilen birim fiyatın (42.550,00 TL) sözleşme ve genel giderler dahil aylık asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı, Beryaş Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından söz konusu satırlar için teklif edilen birim fiyatın (42.510,00 TL) sözleşme ve genel giderler dahil aylık asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü, “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; … 2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; … d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler, e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler. … İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. …” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar ile Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesindeki tanım ve kısaltmaların yanında; a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri, … c) İş: Hizmet işlerini, ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini, d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47 nci maddesinde belirtilen belgeleri… ifade eder.” hükmü, “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, c) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin, istenilmesi zorunludur. … (2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. (3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde, yaklaşık maliyetin %25’i ile % 50’si aralığında, idarece belirlenecek parasal tutardan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir. (4) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş deneyimine ilişkin oranlar üçüncü fıkranın (a) bendine göre belirlenen oranın, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde 2/5’i alınarak hesaplanır ve bu oranlar yeterlik kriteri olarak öngörülür. Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar yeterlik kriteri olarak öngörülür. (5) İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur…” hükmü, “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “ (1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır: (a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz. … (c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır. (ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur. (d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır. (e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir. (f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak iş deneyim tutarı hesaplanır. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyim tutarı, ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın belge tutarı esas alınarak hesaplanır. (g) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, her bir ortak tarafından gerçekleştirilen iş kısmına yönelik tutar iş deneyim tutarı olarak kabul edilir...” hükmü, “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz. (2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. (3) İş deneyimini gösteren belgeler, belge sahibi gerçek veya tüzel kişiler dışındaki aday veya istekliler tarafından kullanılamaz, devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde; en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, teminat süresi sonuna kadar bu şartların muhafaza edilmesi zorunludur. (4) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, sözleşme süresi ile sınırlı olmak üzere yapılan işin tutarı iş deneyim tutarı olarak kabul edilir. (5) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde ortakların iş deneyim tutarı, iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak belirlenir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyim tutarı, ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın belge tutarı esas alınarak hesaplanır. (6) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, her bir ortağın iş deneyim tutarı, gerçekleştirdiği iş kısmına ilişkin tutar esas alınarak belirlenir. (7) Şahıs şirketi ortaklarının (komandit şirketin komanditer ortağı hariç) şirketten ayrılmaları halinde, ortaklık döneminde tamamlanan işlere ait, şirket adına düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerdeki tutarların, ayrılan ortakların hisseleri oranında şahsi iş deneyimi olarak değerlendirilebilmesi için, belgeyi kullanan kişinin işin kabul tarihinde şahıs şirketinin ortağı olduğunu gösteren ticaret sicil gazetesi veya benzeri belgeleri de başvuru veya teklif kapsamında sunması zorunludur. Bu belgelerin şirket adına kullanılmasında belge tutarı değerlendirilirken ayrılan ortakların hisselerine isabet eden tutar, belge toplamından düşülür. (8) İş deneyim belgesi sözleşmeyi imzalayan yüklenici adına düzenlenir. Ancak adına belge düzenlenen; a) Ticari işletmenin/esnaf işletmesinin ya da şahıs veya sermaye şirketinin ünvan değiştirmesi, b) Şahıs veya sermaye şirketinin Türk Ticaret Kanununa göre tür değiştirmesi, c) İş ortaklığının ortağı olan şirketlerin tasfiyesiz sona ererek kendi aralarında devralma ya da yeni şirket kurma yoluyla birleşmesi, hallerinde bu iş deneyim belgesinin ihalelerde kullanılabilmesi için bu değişikliklere ilişkin belgelerin de teklif veya başvuru kapsamında sunulması zorunludur. (9) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında hangi sıfatla olursa olsun görevli olanlara ait iş deneyimini gösteren belgeler, bu kişilerin görevleri devam ettiği sürece kullanılamaz ve kullandırılamaz. (10) Adaylar veya isteklilerce, iş deneyimini gösteren belge olarak adlarına ya da unvanlarına düzenlenen teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulabilmesi için belgenin düzenlendiği hizmetin ihale dokümanında tanımlanan ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması zorunludur. Adaylar veya isteklilerin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Teknolojik ürün deneyim belgesi, belgenin düzenlendiği hizmetin piyasaya arz tarihinden itibaren beş yıl süreyle kullanılabilir.” hükmü, “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir: a) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. b) (a) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. c) Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir. (2) Yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin olarak; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinde; alt yüklenici iş bitirme belgeleri dahil diğer belgeler ise belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilerek yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde birinci fıkranın (a) bendine göre, bu kapsama girmeyen işlerde ise, birinci fıkranın (b) bendine göre güncellenir.” hükmü, - İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: MBB ASFALT VE STABİLİZE YAMA İŞLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA İŞİ (2026) b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 9 Ay süreli 12 Adet Araç/İş Makinası Kiralanması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Mardin İl Sınırları” düzenlemesi, “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.3.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Her türlü, İş Makinesi veya Araç Kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere…” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden, istekliler tarafından teklif ettikleri bedelin % 25'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin ilk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan ihale konusu iş veya benzer işe ait iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerektiği; her türlü iş makinesi veya araç kiralama işlerinin benzer iş olarak kabul edileceği, Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyiminin tevsiki amacıyla, işe ilişkin sözleşme, sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak düzenlenen fatura örnekleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da anılan belgelerin onaylı örnekleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin istekliler tarafından başvuru veya teklifi kapsamında beyan edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuruya konu ihalenin Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından açık ihale usulüyle 24.03.2026 tarihinde gerçekleştirilen “Mbb Asfalt ve Stabilize Yama İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi Kiralama İşi (2026)” ihalesi olduğu, ihaleye 8 isteklinin katıldığı, 31.03.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Arif Sun üzerinde bırakıldığı, Beryaş Tur. Tem. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan Arif Sun tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin, “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının, “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” bölümünün, “EKAP’ta Kayıtlı Olmayan Yüklenici İş Bitirme Belgesi” kısmında; “799880-603-00001_ARİF SUN İŞ DENEYİM BELGESİ.pdf - EKAP’a yüklenen belgedir.” şeklindeki beyanın yer aldığı görülmüştür. Söz konusu istekli tarafından yüklenen belgeler incelendiğinde; “Sun İnşaat-Hafriyat Yol Yapım-Alt Yapı -Arif Sun” ile “Hesa Teknik Enerji Sanayi Ticaret Limited Şirketi - Hasan Tahsin” arasında imzalanan “Makina/Araç Kiralama Sözleşmesi”nin sunulduğu, sözleşme kapsamında kesilen 4 adet e-faturanın, damga vergisi ödendiğine ilişkin belgenin beyan edildiği anlaşılmıştır. Anılan sözleşmenin “Taraflara ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İş bu sözleşme kanuni adresi BAŞKAVAK MAH.LSK.:59 SAVUR MARDİN (KİRALAYAN) SUN İNŞAAT-HAFRİYAT YOL YAPIM-ALT YAPI -ARİF SUN ile kanuni adresi Kazımdirik MAH.375 sokak no.ll iç kapı no.158 k.6 BORNOVA *İZMİR HESATEKNİK ENERJİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ HAŞAN TAHSİN (KİRACI) arasında aşağıdaki şartlar ve sorunluluklar kapsamında geçerlidir.” ifadelerinin, “Sözleşmenin konusu” başlıklı 4’üncü maddesinde “ Makinannın Cinsi ADET AY BİRİM FİYATI TOPLAM FİYATI Paletli Eskavatör(Kırıcılı) 3 2 230,000.00 1,380,000.00 Dozer Paletli İş Makinası 2 2 650,000.00 2,600,000.00 Silindir İş Makinası 1 2 250,000.00 500,000.00 Arazöz Sulama Aracı 1 2 250,000.00 500,000.00 Teleskopik Manitou 2 2 300,000.00 1,200,000.00 Kazıcı Yükleyici 2 2 150,000.00 600,000.00 TOPLAM 6,180,000.00 ” ifadelerinin, “Sözleşmeye konu olan makine/araçların kullanım yeri” başlıklı 5’inci maddesinde “MARDİN ili ARTUKLU ilçesi sınırlan içerisinde bulunan OYAK ÇİMENTO Fabrikasında kurulacak olan Güneş Enerji Sistemlerinin zemin hazırlığında kullanılacaktır. Ödeme bir kısım Peşin geri kalan kısım hak ediş ve fatura mukabilinde ödenecektir.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür. Yapılan incelemede, sözleşme konusu “Makine - araç kiralama” işinin ihale konusu iş ve benzer iş kapsamında olduğu anlaşılmıştır. Sözleşme üzerinde, sözleşmeye konu araç ve iş makinelerinin kullanım yerinin oyak çimento fabrikasında kurulacak olan güneş enerji sistemlerinin zemin hazırlığı olduğunun belirtildiği, anılan istekli tarafından sunulan 2024 yılı tarihli 4 adet e-fatura üzerinde “Mardin Oyak Çimento Ges Şantiyesi İş Makinası Çalıştırma Bedeli” ifadelerinin yer aldığı, sözleşme ile fatura konusu işin kapsamının uyumlu olduğu, Sözleşme kapsamında personel çalıştırılmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin SGK belgelerine ilişkin iddialarının yerinde olmadığı, Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından faturaların fotokopi şeklinde sunulduğu, belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı iddiası incelendiğinde; anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla İhaleye Katılım Belgesine yüklenen uyuşmazlığa konu sözleşme ve faturalara yönelik olarak idare tarafından mevzuat hükümleri kapsamında tereddüt duyulması halinde belgenin aslının fiziki olarak da istenebileceği, ancak idarece bu şekilde bir işlem gerçekleştirilmediği, anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla İhaleye Katılım Belgesine uyuşmazlığa konu 4 adet e-faturanın yüklendiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin sunulması gerektiğinin hüküm altına alındığı, buna göre, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örneklerinin sunulması durumunda herhangi bir onay şartının bulunmadığı, bu doğrultuda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen ve yüklenen e-fatura örneklerinin belgelerin sunuluş şekline uygun olmasının gerekmediği, Başvuru sahibinin faturaların gerçek olmadığı doğrultusundaki iddialarının belli bir girdiye yönelik olmadığı, ayrıca somut destekleyici herhangi bir bilgi veya belgeye de yer verilmediği, varsayımsal ifadelere dayandığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek bulunmadığı, Sözleşmeye ait damga vergisinin ödendiğine ilişkin belgenin teklif kapsamında beyan edildiği, yapılan incelemede sözleşme tutarının 6.180.000,00 TL olduğu, ihale ilan tarihinden önce ödenen damga vergisi tutarının ise sözleşme tutarının binde 1,89 oranı olan 11.680,20 TL ile uyumlu olduğu, Sözleşmede fiyat farkına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, sunulan sözleşmeye konu işin kamuya yapılan bir işin alt yüklenicisi olarak yapıldığına dair herhangi bir emareye rastlanmadığı, başvuru sahibinin de bu konuda herhangi bir destekleyici veya kanıtlayıcı bir belge sunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak, faturaların KDV hariç toplam tutarlarının 5.949.243,5 TL olduğu, sözleşme bedelinin ise 6.180.000,00 TL olduğu, fatura tutarlarının sözleşme bedelinden daha düşük tutarda olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinin 1’inci fıkrasının (ç) bendindeki hükmü uyarınca sözleşmede iş eksilişi yapılması durumunda sözleşme taraflarının işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösteren belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle sunulması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan Arif Sun tarafından İhaleye Katılım Belgesine yüklenen iş deneyimine konu belgeler arasında sözleşme taraflarınca sözleşmenin iş eksilişi yapılarak tamamlandığını gösterir belgenin bulunmadığı görüldüğünden sunmuş olduğu belgelerin bu kapsamda uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer yandan, başvuru sahibinin birden fazla iş için gerçekleştirilmiş olan doğrudan teminler için imzalanan sözleşmelerin birleştirilerek kullanıldığı yönünde ileri sürülen iddiaların, idareye şikâyet başvurusunda yer almadığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede, şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakta olup başvuru sahibinin “birden fazla iş için gerçekleştirilmiş olan doğrudan teminler için imzalanan sözleşmelerin birleştirilerek kullanıldığı” na ilişkin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 3 iddiasından 1 iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/3 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 129.385,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 42.697,05 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır. “Şoför veya Operatör Ücreti(Brüt asgari ücret)” ve “Yardımcı Personel Ücreti(Brüt asgari ücret)” iş kalemlerinin sözleşme ve genel giderler hariç aylık asgari işçilik maliyet tutarının 40.874,63 TL olduğu tespit edilmiştir. İlgili mevzuat uyarınca söz konusu aylık asgari işçilik maliyetine %1,567 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler eklenmesi gerektiği, bu çerçevede sözleşme ve genel giderler dahil aylık asgari işçilik maliyetinin 41.515,13 TL olarak hesaplandığı, Altınok Oto. ve Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından söz konusu satırlar için teklif edilen birim fiyatın (33.030,00 TL) sözleşme ve genel giderler dahil aylık asgari işçilik maliyetinin altında olduğu anlaşıldığından anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Arif Sun ile Altınok Oto. ve Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.