2023/819477 İhale Kayıt Numaralı "DHMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VE BÜNYESİNDE BULUNAN BAŞMÜDÜRLÜK/MÜDÜRLÜK İÇİN BİNEK, 4X2 ÇİFT KABİNLİ PİCK-UP, 4X4 ÇİFT KABİNLİ PİCK-UP, MİNİBÜS, AÇIK KASA ÇİFT KABİNLİ KAMYONET ARAÇ KİRALAMA İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler [adres satırı maskelendi] Başvuru sahibinin 1, 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği “ (1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. (2) Belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılacak ihalelerin ön yeterlik dokümanında; adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir. Ayrıca, yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın ihaleye davet edilmesinin öngörüldüğü hallerde, sıralama kriterleri ve puanlama yöntemi ile beşten az olmamak üzere listeye alınacak aday sayısı da ön yeterlik dokümanında belirtilir. (3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: DHMİ Genel Müdürlüğü ve bünyesinde bulunan Başmüdürlük/Müdürlük için Binek, 4x2 Çift Kabinli Pick-Up, 4x4 Çift Kabinli Pick-Up, Minibüs, Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Araç Kiralama işi. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DHMİ Genel Müdürlüğü ve Havalimanları (Teknik Şartname Ek-1 Araç Tahsis Listesinde belirtilmiştir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Teknik Şartnamede belirtilen giderler ile Karar Pulu tutarı, Sözleşme Damga Vergisi, KİK payı tutarı fiyata dâhil olacaktır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; İdarenin işletiminde bulunan ve ülkemizin değişik illerinde hizmet vermekte olan Başmüdürlük/Müdürlük ile Genel Müdürlüğün resmi hizmetler çerçevesinde mesai saatleri içerisinde veya mesai saatleri dışında görevli İdare personelinin, şehir içerisinde veya şehir dışında gidecekleri yerlere intikalini sağlamak üzere; a) 1 (bir) adet 1. Grup Binek Araç (Yakıt Hariç) b) 6 (altı) adet 2. Grup Binek Araç (Yakıt Hariç) c) 84 (seksen dört) adet 3. Grup Binek araç (Yakıt hariç), d) 57 (elliyedi) adet 4. Grup 4x2 çift kabinli pick-up (Yakıt hariç), e) 72 (yetmişiki) adet 5. Grup 4x4 çift kabinli pick-up (Yakıt hariç), f) 26 (yirmi altı) adet 6. Grup Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet(Yakıt hariç), g) 60 (altmış) adet 7. Grup 16+1 Minibüs (Yakıt hariç), h) 3 (üç) adet 8. Grup 8+1 Otomobil (Yakıt Hariç), ı) 1 (bir) adet 9. Grup 5+1 Otomobil (Yakıt Hariç), i) 5 (beş) adet 4x2 veya 4x4 çift kabinli pick-up'ın Alüminyum sürgülü bagaj kapatma işlemi ve 310 aracın 01.01.2024-31.12.2025 tarihleri arasında hizmet satın alınması yoluyla karşılanma işidir. İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi, Aynı Tasarı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2024; işi bitirme tarihi 31.12.2025 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Anılan Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Teknik Şartname Ek-1 Araç Tahsis Listesinde belirtilen yerler 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “İdarenin işletiminde bulunan ve ülkemizin değişik illerinde hizmet vermekte olan Başmüdürlük/Müdürlük ile Genel Müdürlüğün resmi hizmetler çerçevesinde mesai saatleri içerisinde veya mesai saatleri dışında görevli idare personelinin, şehir içerisinde veya şehir dışında gidecekleri yerlere intikalini sağlamak üzere; a)1 (bir) adet 1. Grup Binek Araç (Yakıt Hariç) b)6 (altı) adet 2. Grup Binek Araç (Yakıt Hariç) c)84 ( seksen dört) adet 3. Grup Binek araç (Yakıt hariç), d)57 ( elli yedi) adet 4 . Grup 4x2 çift kabinli pick-up (Yakıt hariç), e)72 (yetmiş iki) adet 5. Grup 4x4 çift kabinli pick-up (Yakıt hariç), f)26 (yirmi altı) adet 6. Grup Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet(Yakıt hariç), g)60 (altmış) adet 7. Grup 16+1 Minibüs (Yakıt hariç), h)3 (üç) adet 8. Grup 8+1-Otomobil (Yakıt Hariç), ı) 1 (bir) adet 9. Grup 5+1 Otomobil (Yakıt Hariç), i)5 (beş) adet 4x2 veya 4x4 çift kabinli pick-up ‘ın Alüminyum sürgülü bagaj kapatma işlemi ve araç kiralanmasının hizmet satın alınması yoluyla karşılanma işidir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Araçların nitelikleri ve çalıştırma esasları” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.9. Kiralanacak tüm araçların otoyol ve köprü geçiş ücretleri idareye ait olacaktır. İhtiyaç duyulması halinde köprü ve otoyol geçiş kartları Yüklenici tarafından çıkartılacak ve gideri İdarece karşılanacaktır. 3.10. Tüm araçların her türlü periyodik bakım, her türlü bakım-onarım ve tamiratlar(yedek parça ve işçilik dâhil), fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri her türlü vergi, sigorta, 7/24 çekici, gezici servis, araçların yetki belgeleri (D2 veya B2, K1 veya C2) ve benzeri araçla ilgili her türlü gider Yükleniciye ait olacaktır. Araçlar anahtar teslimi olarak kiralanacağından tescil amaçlı her türlü masraf ve vergi Yükleniciye aittir. … 3.12. Kiralanacak araçlar şehir içi ve şehirlerarası görevlerde kullanılacak olup, kiralama süresince araçlar hafta içi, hafta sonu ve resmi tatil günleri de dahil 24 (yirmi dört) saat İdaremiz emrinde olacaktır.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Araçların İlk Teslimi, İadesi ve Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.6. Araçların bakım kitapçığında belirtilen kilometre/zamanlardaki periyodik bakımları orijinal parçalar kullanılmak suretiyle Yüklenicinin belirlediği anlaşmalı servislerde Yüklenici tarafından yapılacak/yaptırılacaktır. Araçların periyodik bakım zamanları İdare tarafından Yükleniciye yazılı olarak bildirilecektir. İlgili bakımların idarece yapılması durumunda oluşacak fatura bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır: … ç) Taşıtlar yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir. d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır. Şikâyete konu ihalenin Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait “DHMİ Genel Müdürlüğü ve Bünyesinde Bulunan Başmüdürlük/Müdürlük İçin Binek, 4X2 Çift Kabinli Pick-Up, 4X4 Çift Kabinli Pick-Up, Minibüs, Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Araç Kiralama İşi” olduğu, ihale konusu işin genel müdürlük ve şube müdürlükleri dahil toplam 58 bölgede gerçekleştirileceği, 15.09.2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 isteklinin katıldığı, ihaleye katılan 5 isteklinin geçici teminat mektubu tutarlarının yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 28.09.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Onural Turizm Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır. Birim fiyat teklif cetvelinde günlük birim fiyat üzerinden çalıştırılacak 9 farklı kategorideki toplamda 310 adet araca ilişkin teklif fiyatların verileceği belirlenmiştir. Yukarıda aktarılan dokuman düzenlemelerinden, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin akaryakıt ve şoför giderleri ile otoyol ve köprü geçiş ücretlerinin idare tarafından karşılanacağı, bunun dışındaki her türlü periyodik bakım, her türlü bakım-onarım ve tamiratlar (yedek parça ve işçilik dâhil), fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri her türlü vergi, sigorta, 7/24 çekici, gezici servis, araçların yetki belgeleri (D2 veya B2, K1 veya C2) ve benzeri araçla ilgili her türlü giderin yükleniciye ait olduğu, ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde araç kiralanmasına ilişkin günlük olarak belirleme yapıldığı (kilometre üzerinden birim oluşturulmadığı), bu kapsamda idare tarafından ihaleye katılan isteklilerden günlük araç kiralamalarına ilişkin teklif verilmesinin istenildiği, diğer taraftan ihale konusu iş süresince araçların yapacakları kilometre bilgisine yer verilmediği anlaşılmıştır. Başvuruya konu ihale dokümanında ihale konusu işte çalıştırılacak araçların yapacağı kilometre bilgisine yer verilmediği görülmekle birlikte, söz konusu araçların kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde ihale konusu hizmetin ifasında kullanılacağı, bununla birlikte ihale konusu işte çalıştırılacak araçların yapacağı kilometre bilgisinin akaryakıt gibi asli bir maliyet kalemi için önem arz edeceği, ihale konusu iş kapsamında ise akaryakıtın idare tarafından karşılanacağının düzenlendiği, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde tekliflerin araç sayısı ve gün üzerinden verilmesinin istenildiği, kiralanacak araçlarda sınırsız kilometre düzenlemesi bulunmasından, birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen günlere ilişkin kiralanacak olan araçların idare tarafından bu süre içerisinde herhangi bir kilometre kısıtı olmaksızın kullanılmasının amaçlandığı, araçların kiralama bedeline ilişkin idare tarafından yapılacak hak edişlerin de araçların yaptığı kilometre esas alınarak değil, aylık dönemler itibariyle ödeneceği, dolayısıyla ihale dokumanı kapsamında araçların yapacağı kilometre bilgisine yer verilmemesinin isteklilerin tekliflerini oluşturmaları bakımından herhangi bir engel teşkil etmeyeceği, Diğer taraftan ihale dokümanı düzenlemeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde ihale konusu işin gerçekleştirileceği yere ilişkin çelişkili bir düzenleme bulunmadığı, ayrıca dokümanda belirtilen trafik sigortası ve fenni ve egzoz muayenelerinin teklif fiyata dahil olduğuna ilişkin yapılan düzenlemenin hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesine ilişkin usul ve esaslara ve kamu ihale mevzuatına bir aykırılık teşkil etmediği, belirtilen giderler kanunen yaptırılması zorunlu giderler olmakla birlikte ihale konusu işte çalıştırılacak olan araçların idarenin hizmetinde kullanılacağı, dolayısıyla iddia konusu giderlerin teklif fiyata dahil olmasının mevzuata uygun olduğu, idarece gönderilen işlem dosyasında da söz konusu giderlerin mevzuata uygun olarak yaklaşık maliyete dahil edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi, Adı geçen Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” düzenlemesi, Söz konusu Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin Araçların nitelikleri ve çalıştırma esasları” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.11.Sözleşme süreci içerisinde kasko, trafik vb. sigortalar ile fenni ve egzoz muayeneleri biten araçların mezkur işlemleri yüklenici tarafından, en geç süre bitmeden yaptırılır ve teklif fiyata dahildir. Yaptırmadığı takdirde cezalar yükleniciye aittir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Yüklenici görev ve sorumlulukları “ başlıklı 5’inci maddesinde “…5.3. Araçların Motorlu Taşıtlar Vergisi (motorlu taşıtlar ek vergileri dahil), Zorunlu Trafik Sigortası, Full Kasko (poliçe kapsamına deprem, sel, terör, yangın, çalınma veya çalınmaya teşebbüs, çarpma veya çarpılma, su baskını, sigara yangını, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt ve halk hareketleri, enflasyon koruma ve benzeri tüm sebepleri kapsayacak şekilde olacaktır) ile Ferdi Kaza Koltuk Sigortası (Ferdi Kaza Koltuk Sigortası sadece minibüsler için) vb. ile İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasını içeren Motorlu Araç Birleşik Sigortası ve benzeri tüm sigorta ve vergiler ve bunlara ait tüm yasal yükümlülükleri yükleniciye ait olacaktır. Taşıtın sürücüsü ile yolcuların ve üçüncü şahısların yaralanma ve ölümü halinde ödenecek tazminat miktarları Yükleniciye aittir. Full Kasko sigortası çok kullanıcılı ve her türlü zarar ve ziyanı (alkollü olunmaması kaydıyla sürücü hatasından kaynaklanan zararlarda dahil) kapsayacak şekilde yapılacaktır. Yüklenici söz konusu yükümlülükleri yerine getirdiğine dair belgelerin birer örneğini işe başlar iken Teknik Heyetçe yapılan inceleme esnasında Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlüğe verecektir. Sözleşme süresi içerisinde kasko sigortasının yaptırılmamasından, geç yaptırılmasından, teminatların eksik yaptırılmasından ve benzerinden doğacak her türlü yükümlülük yükleniciye ait olacaktır. … 5.5. Araçların kullanımında İdarenin tayin ettiği sürücü hataları nedeniyle ortaya çıkabilecek trafik cezaları (kırmızı ışık, hatalı park, aşırı hız (radar) vb. cezalar) (Araçtaki eksiklikler hariç) sürücüye aittir. Sürücü hatası olmayan ancak, araca ait bir hatadan kaynaklanmışsa cezayı Yüklenici karşılayacaktır. Araçların İdaremiz personelince kullanımı esnasında olabilecek trafik cezaları, ilgili kurum tarafından yüklenici firmaya tebliğ tarihinden itibaren gecikmeye mahal verilmeden en geç 1 (bir) takvim gün içerisinde yazı ile Yüklenici tarafından araçların tahsis edildiği havalimanlarına ulaştırılacaktır. Yükleniciden kaynaklanan gecikme cezalarından yüklenici sorumludur. (Anapara hariç)” düzenlemesi yer almaktadır. İhale konusu işin 01.01.2024 - 31.12.2025 tarihleri arasında toplam 310 adet muhtelif cinslerde sürücüsüz ve yakıt hariç araç kiralanması işi olduğu, bir başka ifade ile ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçlarının tamamının idare personelince kullanılacağı anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı belirli kılınmış olup idarenin ise takip, gözetim ve denetim sorumluluğu bulunmaktadır. Bu bağlamda, her ne kadar yüklenicinin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu açık olsa da, şikâyete konu edilen Teknik Şartname’nin 5.3’üncü maddesinde yer verilen düzenlemelerden yüklenici tarafından yapılacak sigorta kapsamının “çok kullanıcılı ve her türlü zarar ve ziyanı, (alkollü olunmaması kaydıyla sürücü hatasından kaynaklanan zararlarda dahil) kapsayacak şekilde yaptırılacağı, taşıtın sürücüsü ile yolcuların ve üçüncü şahısların yaralanma ve ölümü halinde ödenecek tazminat miktarlarının yükleniciye ait olduğunun bildirildiği, bu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ihalede şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği, idare personelinin araçları kullanılacağı dikkate alındığında şikâyete konu düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu ve istekilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname ” başlıklı 16’ncı maddesinde “ (1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. ” hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “Araçların teknik” özellikleri başlıklı 2’nci maddesinde 9 farklı kategoride 310 araç kiralanacağı, bu kapsamda araçlara ilişkin teknik kriterle aynı maddede yer verildiği, bazı araçların otomatik vites, bazı araçların manuel vites, bazı araçların ise otomatik veya manuel olmasının istenildiği, bununla birlikte ilgili Teknik Şartname düzenlemelerinde araçların teknik kriterlerinin aşağıdaki şekilde istenildiği görülmüştür. 1. Grup Araçlar: Tipi Binek Tipi Araç olacaktır. Genel Özellikleri Şoför hariç minimum 4 kişi oturma kapasiteli, anti blokaj fren sistemi (ABS), Elektronik Denge Programı, yokuş kalkış destek sistemi, karartılmış arka ve yan camlar, kendiliğinden kararan iç dikiz aynası, anahtarsız giriş ve çalıştırma sistemi, yağmur sensörü, multimedya-sistemi, ön-arka park sensörü, far sensörü, otomatik klimalı, hava yastıklı olacaktır. Otomatik vites, tüm camlar otomatik açılır kapanır olacaktır. 4 kapılı binek tipi (sedan) araçlar olacaktır. Kaportası düzgün olacak, boyasında deformasyon olmayacaktır. Orijinal siyah renkte olacaktır. Hibrit araçlarda dışarıdan (bağımsız/harici) bir güç kaynağından şarj olma özelliği (plug-in) bulunmayacaktır. Adet 1 Modeli Asgari 2023 Yakıt Cinsi Dizel, Benzin, Hibrit Motor Hacmi Asgari 1401 cc 2. Grup Araçlar: Tipi Binek Tipi Araç olacaktır. Genel Özellikleri Şoför hariç minimum 4 kişi oturma kapasiteli, anti blokaj fren sistemi (ABS), Elektronik Denge Programı, yokuş kalkış destek sistemi, karartılmış arka ve yan camlar, kendiliğinden kararan iç dikiz aynası, anahtarsız giriş ve çalıştırma sistemi, yağmur sensörü, ön-arka park sensörü, far sensörü, otomatik klimalı, hava yastıklı olacaktır. Otomatik vites, tüm camlar otomatik açılır kapanır olacaktır. 4 kapılı binek tipi (sedan) araçlar olacaktır. Kaportası düzgün olacak, boyasında deformasyon olmayacaktır. Orijinal siyah renkte olacaktır. Hibrit araçlarda dışarıdan (bağımsız/harici) bir güç kaynağından şarj olma özelliği (plug-in) bulunmayacaktır. Adet 6 Modeli Asgari 2022 Yakıt Cinsi Dizel, Benzin, Hibrit Motor Hacmi Asgari 1401 cc 3. Grup Araç: Tipi Binek Tipi Araç olacaktır. Genel Özellikleri Şoför hariç minimum 4 kişi oturma kapasiteli, anti blokaj fren sistemi (ABS), klimalı, en az 2 adet hava yastıklı olacaktır. Uzaktan kumandalı merkezi kilit, 4 cam otomatik açılır kapanır olacaktır. 4 kapılı binek tipi (sedan) araçlar olacaktır. Kaportası düzgün olacak, boyasında deformasyon olmayacaktır. Manuel vites, orijinal Gri/beyaz renkte olacaktır. Araçlar azami 120.000 km olacaktır. Adet 84 Modeli Asgari 2020 Motor Tipi Dizel Motor Hacmi Asgari 1350 cc 4. Grup Araçlar: Tipi 4x2 Çift Kabinli Pick-Up Genel Özellikleri Şoför hariç minimum 4 kişi oturma kapasiteli, yükleme kapasitesi en az 750 kg olacak, ABS fren sistemi, hidrolik direksiyon olacaktır. Araçlar manuel vites, uzaktan merkezi kilit, klima olacaktır. Araçlar azami 120.000 km olacaktır. Adet 57 Modeli Asgari 2020 Yakıt Cinsi Dizel Motor Hacmi Asgari 1850 cc 5. Grup araçlar: Tipi 4x4 Çift Kabinli Pick-Up Genel Özellikleri Şoför hariç minimum 4 kişi oturma kapasiteli, yükleme kapasitesi en az 750 kg olacak, ABS fren sistemi, hidrolik direksiyon olacaktır. Araçlar manuel vites, uzaktan merkezi kilit, klima olacaktır. Araçlar azami 120.000 km olacaktır. Adet 72 Modeli Asgari 2020 Yakıt Cinsi Dizel Motor Hacmi Asgari 1850 cc 6. Grup Araçlar: Tipi Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Genel Özellikleri Şoför hariç minimum 4 kişi oturma kapasiteli, yükleme kapasitesi en az 750 kg olacak, ABS fren sistemi, hidrolik direksiyon olacaktır. Araçlar manuel vites, uzaktan merkezi kilit, klima olacaktır. Araçlar azami 120.000 km olacaktır. Adet 26 Modeli Asgari 2020 Yakıt Cinsi Dizel Motor Hacmi Asgari 1900 cc 7. Grup Araçlar: Tipi 16+1 Minibüs Genel Özellikleri ABS fren sistemli, sürücü ön/arka yolcu ısıtma ve soğutma sistemi), manuel vites, koltuklar yatar konuma gelebilecek, koltuklarda kolçaklar bulunacaktır. Yolcu koltuklarında emniyet kemeri olacaktır. Araçlar azami 120.000 km olacaktır. Adet 60 Modeli Asgari 2020 Yakıt Cinsi Dizel Motor Hacmi Asgari 1900 cc 8. Grup Araçlar: Tipi 8+1 Otomobil Genel Özellikleri ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), (Elektronik Dengeleme Programı), Elektrik ön camlar, Sürücü/ön yolcu/arka yolcu bölgeleri için ısıtma ve soğutma sistemi, elektrik kumandalı arka yolcu kapısı. Panelvandan dönme olmayacaktır. Koltuklarda kolçaklar bulunacak ve koltuklar yatar konuma gelebileceklerdir. Yolcu koltuklarında emniyet kemeri olacaktır. Manuel vites veya otomatik olacaktır. Araçlar azami 120.000 km olacaktır. Adet 3 Modeli Asgari 2020 Yakıt Cinsi Dizel Motor Hacmi Asgari 1900 cc 9. Grup Araçlar: Tipi 5+1 Otomobil Genel Özellikleri ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), (Elektronik Dengeleme Programı), Elektrik ön camlar, Sürücü/ön yolcu/arka yolcu bölgeleri için ısıtma ve soğutma sistemi, elektrik kumandalı arka yolcu kapısı, Gövde rengi ön ve arka tamponlar. Panelvandan dönme olmayacaktır. Koltuklarda kolçaklar bulunacak ve koltuklar yatar konuma gelebileceklerdir. Otomatik vites ve siyah renkte olacaktır. Yolcu koltuklarında emniyet kemeri olacaktır. Araçlar azami 120.000 km olacaktır. Adet 1 Modeli Asgari 2020 Yakıt Cinsi Dizel Motor Hacmi Asgari 1900 cc BAGAJ KAPATMA MODEL TÜRÜ ARAÇ TİPİ Alüminyum Sürgülü Bagaj Kapatma 4x2 veya 4x4 Çift Kabinli Pick-Up Genel Özellikler Elektrostatik boyama tekniği ile boyanmış, yüksek bazda polietilen yüzeye sahip raylar sayesinde sürekliliğini yağ kullanmaya gerek duymadan gerçekleştiren, güçlendirilmiş alüminyum profilden oluşan yan kızakları bulunan, toz engelleyici fitillere sahip, kaydırıcı pvc profilleri olan, su tahliye kanalları bulunan, iki istasyonda durmasını sağlayan kilit mekanizmalarından oluşan, kilit sisteminin kapağın altında bulunması gereken ve tamamen alüminyum malzemeden üretilmiş sürgülü kapak sistemi olmalıdır. İhale konusu işin; muhtelif binek araç, otomobil, kamyonet, pick-up ile minibüsten oluşan toplam 310 aracın 01.01.2024 - 31.12.2025 tarihleri arasında kiralanması işi olduğu, işin ifasında kullanılacak araçlara ilişkin model aralığının 2023-2020 yılları olarak belirlendiği, bu kapsamda 310 adet araçtan 1 adedinin en az 2023 model, 6 adedinin en az 2022 model, 303 adedinin en az 2020 model olmasının istendiği, bununla birlikte ihale konusu iş kapsamında kiralanacak olan araçların vites tipine ilişkin belirlemeler yapıldığı, bu kapsamda ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan 310 araçtan 300 adetinin manuel vites olmasının, 7 adetinin otomatik vites olmasının istenildiği, 3 aracın ise otomatik vites veya manuel vites olabileceğinin ifade edildiği, öte yandan aynı doküman düzenlemelerinde bazı teknik kriterlere yer verildiği yer verildiği anlaşılmıştır Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ihale konusu işin özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle teknik şartnamelerde belirlenecek kriterlerin idarelerin asgari ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olarak rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde hazırlanması gerekmektedir. Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan alımın tespiti, gerek ihale konusu hizmet alımının miktar ve niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip oldukları açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerini yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile başvuruya konu doküman düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; ihale konusu iş kapsamında kiralanacak 310 araçtan 300 adedinin manuel vites olarak istenildiği ancak söz konusu araçların sadece manuel vites olarak istenildiği hususunun gerekçelendirilmediği, ihale konusu işin niteliği ve gerçekleştirileceği yerler ile ihale konusu iş kapsamında kiralanacak olan araçlara ilişkin aranan model yılı şartları da (2020-2023) dikkate alındığında ihale konusu iş kapsamında kiralanacak 310 araçtan 300 adedinin manuel vites olarak istenilmesinin somut durumda işin verimliliği ve fonksiyonelliği ile ilişkilendirilemeyeceği, anılan araçlardan çift kabinli kamyonet ile minibüsün genel kullanım ve üretim tipinin manuel vites olduğu değerlendirilmekle birlikte diğer araç tiplerinde böyle biri durumun varlığından söz edilemeyeceği, yukarıda yer verildiği üzere idarelerin gerek ihtiyacı olan alımın tespiti, gerek ihale konusu hizmet alımının miktar ve niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip oldukları açık olsa da bu takdir yetkisinin Kanun’un temel ilkelerini tümüyle ortadan kaldıracak şekilde kullanılamayacağı anlaşılmış olup iddia konusu düzenlemelerin hizmetin gerekleri ile bağdaşmayıp ihaleye katılımı daraltıcı ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan ihale konusu iş kapsamında kiralanacak olan araçların model yılları dikkate alındığında araçlara ilişkin belirlenen diğer teknik kriterlerin makul olduğu anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, Oybirliği ile karar verildi.