Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.I-1545 · DİYARBAKIR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

2026/687545 İhale Kayıt Numaralı "Otobüslerin tamir, bakım, onarım, yedek parça ve lastik değişimi ile yıkama ve dezenfeksiyon hizmet alımı işi." İhalesi

Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Expotep İç ve Dış Tic. A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/687545 İhale Kayıt Numaralı “ Otobüslerin Tamir, Bakım, Onarım, Yedek Parça ve Lastik Değişimi ile Yıkama ve Dezenfeksiyon Hizmet Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 25.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Otobüslerin Tamir, Bakım, Onarım, Yedek Parça ve Lastik Değişimi ile Yıkama ve Dezenfeksiyon Hizmet Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Expotep İç ve Dış Tic. A.Ş. nin 04.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.05.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.05.2026 tarih ve 216651 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1395 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdari Şartname’nin 33.1.1’inci maddesinde fiyat dışı unsur değerlendirmesinin sekiz farklı marka/yakıt türü bazlı iş kalemi üzerinden yapılacağının belirtildiği, düzenlemeye göre her bir iş kalemi için istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 aralığında (%90 ve %110 dâhil) kalması durumunda her bir iş kalemi için tabloda yer alan puanların verileceği, isteklilerin teklifleri %90-%110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklarının anlaşıldığı, diğer bir anlatımla, idarece fiyatın bizzat kendisinin fiyat dışı unsur olarak belirlendiği, bahse konu düzenleme ile orijinal yedek parça kullanımı, garanti süresi, atölye kapasitesi, teknik personel sertifikasyonu, müdahale süresi, ISO/IATF belgeleri, marka yetkili servis statüsü gibi somutlaştırılabilecek unsurların hiçbirinin ölçülmediği, sadece isteklinin fiyat dağılımının yaklaşık maliyet dağılımına yakınlığının ölçüldüğü, anılan düzenlemenin isteklileri yaklaşık maliyete en yakın teklifi vermeye zorladığı, bu durumun isteklileri piyasa koşulları ve işin gereklerine göre değil, yalnızca idarenin bilmesi gereken yaklaşık maliyet dağılımına göre teklif vermeye yönlendirdiği, ayrıca maddede “İş ortaklıklarında fiyat dışı unsur puanı her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır.” düzenlemesinin bulunduğu, bu haliyle ortaklık olarak teklif verilmesi durumunda matematiksel olarak uygulanamaz bir durum ortaya çıktığı, bunlara ek olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, fiyat dışı unsurlara ve hesaplama yöntemine yönelik düzenleme yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanması ve bu belgenin ihale onay belgesi ekinde yer almasının düzenlendiği, ancak söz konusu ihalede böyle gerekçeli bir açıklama belgesinin bulunmadığı, 2) İdari Şartname’nin 25.3.4’üncü maddesinde “Yüklenicinin faaliyetleri ile ilgili tüm işletme giderleri (kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletler ile bu aletlerin kalibrasyon ücretleri, personellere verilecek kıyafetleri, temizlik malzeme gideri vb.) yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak Teknik Şartname’de bahse konu maliyetin kapsamını belirleyecek temel bilgilerin hiçbirinin yer almadığı, yüklenicinin kullanacağı cihaz ve aletlerden hangilerinin kalibrasyon gerektirdiğinin dokümanda gösterilmediği, hangi ekipman üzerinden, hangi sıklıkla, hangi standarda göre kalibrasyon yaptırılacağı bilinmeden anılan kalem için gerçekçi bir maliyet öngörmenin mümkün olmadığı, buna göre kalibrasyon gerektiren cihaz ve aletlerin listesi ile kalibrasyon periyodu bilgilerine ihale dokümanında yer verilmesi gerektiği, 3) Teknik Şartname’nin 3.4’üncü maddesinde araçların periyodik bakımlarının yüklenicinin sorumluluğuna verildiği, 319 aracın her birinin en son periyodik bakımının hangi kilometrede ve hangi tarihte yapıldığı bilgisinin ihale dokümanında yer almadığı, bu iki bilgi olmadan isteklilerin 12 aylık sözleşme süresi boyunca hangi araca, ne zaman, hangi seviyede bakım yapacaklarını planlayamayacakları, bu minvalde bakım kapsamındaki her aracın en son periyodik bakım tarihi ve kilometresi bilgilerine ihale dokümanında yer verilmesi gerektiği, 4)Teknik Şartname’nin 3.17’nci maddesinde “…diş derinliği 3 mm’nin altına düşen lastikler yüklenici tarafından yenileri ile değiştirilecektir.” düzenlemesi yer almakta iken anılan Şartname’nin 9.2’nci maddesinde “Sözleşme sonunda 3 mm altında teslim edilen her lastik için İdare sıfır ürün fiyat araştırması yapar ve fiyat araştırması sonunda belirlenen bedeli her lastik için Yüklenicinin son hakedişinden kesecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, mevcut lastiklerin değişim tarihleri, marka ve modelleri ile şu anki diş derinlikleri bilgilerinin ihale dokümanında yer almadığı, isteklilerin 12 ayda kaç adet lastik değiştirmek zorunda kalacaklarını ve sözleşme sonunda kaç adet lastiği 3 mm üzerinde teslim etmeleri gerekeceğini hesaplayamayacakları, sözleşme sonu için öngörülen “sıfır ürün fiyat araştırması üzerinden kesinti” uygulamasının ise öngörülemez bir parasal yükümlülük doğurduğu, dolayısıyla mevcut lastiklerin değişim tarihi, marka/modeli ve diş derinliği bilgilerinin dokümanda yer alması gerektiği, 5) Teknik Şartname’nin 1.1’inci maddesinde bakım-onarım hizmetinin 319 araç üzerinden yapılacağının belirtildiği, aynı maddenin devamında temizlik yükümlülüğünün araç filosuna bağlı 387 aracın tamamı üzerinden kurulduğu, anılan Şartname’nin 3.18’inci maddesinde ise filodaki tüm araçların her gece iç ve dış temizliğinin yükleniciye bırakıldığı, aradaki 68 adet aracın temizlik hizmeti için birim fiyat teklif cetvelinde herhangi bir iş kalemi tanımlanmadığı, cetvelde sadece marka bazlı km kalemleri ile personel kalemlerinin yer aldığı, idarece şikâyete verilen cevapta; bakım kapsamı dışındaki 68 aracın her gece temizliği için yüklenicinin sarf edeceği personel, kimyasal ve operasyonel maliyetin hangi iş kaleminde fiyatlandırılacağı ve hangi birim üzerinden hakediş yapılacağı sorusunun cevabının yer almadığı, birim fiyat teklif cetvelinde olmayan bir kalem için hakediş ödenmesinin mümkün olmadığı, bu durumun yüklenicinin 12 ay boyunca 68 ek aracı bedelsiz temizlemesi sonucunu doğuracağı, 6) Teknik Şartname’nin 1.2’nci maddesinde üretici garantisi devam eden ve 1.1’inci maddede sayılmamış otobüslerin garanti süresinin sona ermesi halinde idarenin talebiyle sözleşme kapsamına alınacağının öngörüldüğü, bu düzenlemeden yüklenicinin talep edilen aracı sözleşme şartlarıyla bakıma alacağı ve hizmet sunacağının anlaşıldığı, bununla birlikte eklenecek araç sayısının üst sınırı, marka dağılımı, kilometre öngörüsü, ek bedel ödenip ödenmeyeceği ve nasıl hesaplanacağının düzenlenmediği, kapsamı belirsiz bir iş artışı imkânının sözleşmenin doğal parçası olarak sunulduğu ve %20 iş artışı sınırına uyumu güvence altına alacak hiçbir mekanizmaya yer verilmediği, ayrıca “ sözleşmede belirtilen tüm iş ve şartlara aynı şekilde tabi olur” ifadesinin, eklenecek araçların ayrı bir bedellendirme süreci bulunmadan sözleşmenin mevcut birim fiyatlarına dâhil edileceği izlenimini doğurduğu, bunun da isteklilerin teklif aşamasında öngöremeyeceği bir yük doğurduğu, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında garantisi sona ereceği baştan belli olan araçların, kat edeceği mesafelerin de birim fiyat teklif cetveline dâhil edilmesinin yasal bir zorunluluk olduğu, baştan bilinen bir miktarın iş artışı adı altında sonradan fiyata dâhil edilmesinin, sözleşme yönetimi ilkelerine ve planlama esaslarına aykırılık teşkil ettiği, ihaleye çıkılan mevcut kilometre miktarının, gerçek ihtiyaçtan düşük belirlenmesinin; hem yaklaşık maliyetin hem de buna bağlı olarak yeterlilik kriterlerinin hukuka aykırı şekilde aşağı çekilmesine sebebiyet verdiği, 7) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde servis oranının cezai yaptırıma bağlandığı, Teknik Şartname’nin 8.7’nci maddesinde bu göstergenin kış sezonu hafta içi %80, hafta sonu ve resmi tatil %70, yaz sezonu hafta içi %80, hafta sonu ve resmi tatil %70 eşik değerleri ile düzenlendiği, ancak eşik açıkça belirlenmiş olmakla birlikte eşiğin altına düşülüp düşülmediğinin nasıl ölçüleceğinin belirsiz olduğu, servis oranının gün ortalaması üzerinden mi, 06:00 itibarıyla alınan tek bir ölçüm üzerinden mi yoksa gün içinde herhangi bir anda yapılacak denetim üzerinden mi tespit edileceği; hangi araçların hangi gerekçelerle istisna sayılacağı; ölçüm zaman aralığının günlük mü haftalık mı olacağı sorularının ihale dokümanında cevapsız bırakıldığı, bu göstergenin hesaplama metodu ve ölçüm yönteminin belirsiz olduğu, buna ek olarak anılan Şartname’nin 8.7.3’üncü maddesinde mücbir sebep istisnasının “aynı gün filonun %10 veya daha fazlasının toplumsal olaylarda veya doğal afetlerde zarar görmesi” koşuluna bağlandığı, %10 eşiğinin 319 araçlık filoda 32 araca tekabül ettiği, 32 aracın altında bir etkilenmede, isteklinin kontrolü dışında gerçekleşmiş olsa dahi hiçbir istisna tanınmadığı, yüklenicinin servis oranı eşiğini tutturmak zorunda kaldığı, mücbir sebebin niteliği gereği ölçek üzerinden tanımlanamayacak bir müessese olduğu, bu çerçevede servis oranı hesaplama formülü, ölçüm yöntemi, istisna kataloğu ve mücbir sebep eşiği hususlarının ihale dokümanında açıkça yazılması gerektiği, 8) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde ceza oranları ve aykırılık sayısı limitlerinin belirlendiği, 16.1.5’inci maddesinde ise cezaların uygulanabilirliğinin “somut fiillere yer verilmesi” şartına bağlandığı, buna karşın Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde yer verilen aykırılık tanımlarının yeterince somut olmadığı, örneğin; temizlenmeyen araç cezası için aracın temiz veya kirli sayılmasını sağlayacak bir kabul kriteri belirlenmediği, zamanında giderilemeyen arıza cezası için 30 günlük sürenin arıza kayıt tarihinden mi, garaja sevk tarihinden mi yoksa yedek parçanın temin edildiği tarihten mi başlayacağının belirlenmediği, uygun lastik kullanmama cezası için 3 mm eşiğinin hangi sıklıkla, hangi yöntemle denetleneceğinin belirsiz olduğu, bu hususlarda ceza uygulamalarına yönelik somut kriter eksikliği bulunduğu, 9) Teknik Şartname’nin 3.7’nci maddesinde yüklenicinin yol yardımı için bulundurması gereken araçların teknik özelliklerine yer verildiği, otobüs filo bakımında yol yardım ihtiyacının niteliğinin belli olduğu, bu ihtiyaç için 2 araç ve 100 kW jeneratör istenmesinin hiçbir teknik gerekçesinin bulunmadığı, otobüs lastiğinin standart şişirme basıncının 8-9 bar mertebesinde olduğu, 20 bar kapasiteli kompresörün hangi işlem için zorunlu olduğunun gerekçelendirilmesi gerektiği, yol yardım araçlarının en az 2018 model istenilmesinin de somut ve makul bir gerekçesinin bulunmadığı, ayrıca anılan maddede yol yardım aracına ait belgelerin teklif kapsamında yeterlilik bilgileri tablosunda EKAP sistemine yükleneceğinin belirtildiği, buna göre İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılmayan bir hususun Teknik Şartname ile teklif aşamasında sunulacak bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu, öte taraftan yol yardımının alt yükleniciye yaptırılabilecek işler arasında da sayılmadığı, yapılan işin teknik gerekleriyle uyumsuz jeneratör, kompresör ve 2018 model araç istenilmesinin ve bunların alt yükleniciye yaptırılamayacak olmasının, buna ek olarak bunların yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin kişiye özel bir düzenleme yapıldığını ortaya koyduğu, 10) Sözleşme Tasarısı’nın “Garanti ile ilgili şartlar” başlıklı 34’üncü maddesinin boş bırakıldığı, ancak Teknik Şartname’nin 8.12’nci maddesinde orijinal parça kullanımının zorunlu kılındığı, buna göre parça ve onarımlar için asgari garanti süresi öngörülmediği, idare tarafından yüklenicinin yaptığı iş ve kullandığı parçalardan kaynaklanan sorumluluğunun genel hükümlere göre devam edeceğinin ileri sürüldüğü, sözleşmenin son aylarında kapsamlı bir motor revizyonu veya CNG ekipman değişimi yapılması durumunda genel hükümlerin yeterli güvence sağlamayacağı, orijinal parça üreticilerinin standart garanti süresinin 12-24 ay olduğu, idarenin sözleşmeden sonra da bu garantinin sağladığı korumadan faydalanması için Sözleşme Tasarısı’nın 34’üncü maddesinin her bir bakım/onarım kalemi bazında makul asgari garanti süreleri öngörecek biçimde doldurulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü, “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. (2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir. (3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti sınırlayıcı şekilde belirlenemez. (4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü, İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesinde “…53.3. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar 53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil toplam değerlendirme puanının yüz tam puan üzerinden hesaplanması ve aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir. 53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere aykırı olmayacak şekilde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir. 53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir. 53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak niceliksel ve niteliksel belirlemeler yapılabilir. Bu kapsamda; … ğ) İhale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu, … hususları ile idare veya Kurum tarafından belirlenen benzeri diğer hususların biri, birkaçı ya da tamamı fiyat dışı unsur olarak kullanılabilir. … (ğ) bendinde yer alan fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin; iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı dikkate alınarak ihale dokümanında asgari ve azami oranlar belirlenir. Bu durumda iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, belirlenen asgari ve azami oranlar arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair düzenleme yapılır. Puanlamaya ilişkin düzenleme, iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, aynı iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlığının belli oranları arasında olması halinde istekliye puan verileceği şeklinde yapılamaz. Örneğin; yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı %30 olan ve puanlama yapılması öngörülen “Plentmiks temel temin edilmesi (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)” iş kalemi için, bu iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, bu iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlığının %90’ı ile %110’u arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair düzenleme yapılamaz. Aynı iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, %27 ile %33 oranları arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair aşağıdaki örnek tabloya göre düzenleme yapılabilir: İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Asgari Oran Azami Oran Fiyat Dışı Unsur Puanı Plentmiks temel temin edilmesi (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) %27 %33 5 … … … … ” açıklaması, “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinde “…75.5. Yemek hizmeti alımı ihalelerinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesinde sayılan unsurlara ek olarak niceliksel ve niteliksel belirlemeler yapılabilir. Bu kapsamda; a) İstekli hakkında ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilmemiş olması, b) 4735 sayılı Kanuna göre imzalanan sözleşmelerin, ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde aynı Kanunun 16 ncı maddesine göre devredilmemiş ve/veya yükleniciden kaynaklanan nedenlerle feshedilmemiş olması, c) Kullanılacak olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın isteklinin kendi malı olması, ç) Hizmet işleri cirosunun toplam ciroya oranı, d) İsteklinin faaliyet süresini gösteren genel deneyimi, e) İsteklinin ihaleyi yapan idareye karşı yükleniminde bulunan hizmet işlerinin sayısı ve/veya tutarının düşük olması, hususları ile idare veya Kurum tarafından belirlenen benzeri diğer hususların biri, birkaçı ya da tamamı fiyat dışı unsur olarak kullanılabilir. İsteklilerin ekonomik ve mali kapasitelerine ilişkin fiyat dışı unsurların değerlendirilmesinde yasal süresi içerisinde vergi dairesine verilen beyannameler haricindeki düzeltme beyannameleri dikkate alınmaz. (c) bendinde yer alan unsurun puanlanmasında Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesi hükümleri uygulanır. Bunlar dışındaki diğer unsurların her biri için azami 10 puan verilir. 75.6. Fiyat dışı unsur puanlamasında belirlenen unsurların niteliğine uygun düştüğü ölçüde; a) Asgari ve azami değerler arasında kalan ara değerler için doğrusal orantı yapılır. b) İş ortaklığının puanı, her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Ancak 75.5 inci maddenin (ç) bendinde yer alan unsurun puanlamasında ortaklardan biri veya birkaçı tarafından aranan kriterin sağlanması yeterlidir. Teklif fiyatı puanlaması; en düşük geçerli teklif tutarı veya 79 uncu maddeye göre hesaplanan sınır değer ya da bu değerin üzerindeki ilk geçerli teklif tutarı referans değer alınarak yapılabilir. Bu durumda toplam değerlendirme puanı 100 olmak kaydıyla referans değere 75’ten az olmamak üzere ihale dokümanında belirlenen tam puan verilir. Puanlama, teklif tutarları ile referans değer arasındaki farka bağlı olarak aşağıdaki formüle göre yapılır. TP = Ptam - Pfark Pfark = ´RD - TF´ x Ptam / RD Bu formülde; TP: İsteklinin teklif puanını, RD: Referans değeri, TF: İsteklinin teklif fiyatını, Ptam: Referans değere verilen tam puanı, Pfark: Referans değer ile teklif fiyatı arasındaki farkın mutlak değeri esas alınarak hesaplanan puanı, ifade eder. Örneğin; teklif fiyatı puanlamasının 75 tam puan üzerinden yapıldığı ve sınır değerin üstündeki ilk geçerli teklif sahibi isteklinin 75 puan almasının öngörüldüğü bir ihalede, sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklifin 100.000.000 TL, sonraki geçerli teklifin 110.000.000 TL olması halinde; sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklifin teklif fiyatı puanı 75, sonraki geçerli teklifin puanı ise, Pfark = ´100.000.000 - 110.000.000´ x 75 / 100.000.000 Pfark = ´-10.000.000´ x 75 / 100.000.000 Pfark = 10.000.000 x 75 / 100.000.000 Pfark = 7,5 TP = Ptam - Pfark TP = 75 – 7,5= 67,5 olarak hesaplanacaktır. Aynı ihalede sınır değerin altındaki, 90.000.000 TL tutarlı geçerli teklif sahibinin teklif fiyatı puanı ise, Pfark = ´100.000.000 - 90.000.000´ x 75 / 100.000.000 Pfark = ´10.000.000´ x 75 / 100.000.000 Pfark = 10.000.000 x 75 / 100.000.000 Pfark = 7,5 TP = Ptam - Pfark TP = 75 – 7,5= 67,5 olarak hesaplanacaktır…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Otobüslerin tamir, bakım, onarım, yedek parça ve lastik değişimi ile yıkama ve dezenfeksiyon hizmet alımı işi. b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 319 adet otobüsün tamir, bakım, onarım, yedek parça ve lastik değişimi ile yıkama ve dezenfeksiyon hizmet alımı işi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DİYARBAKIR” düzenlemesi, İhale İlanı’nın 5’nci maddesi ve buna paralel İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde “33.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir. 33.1.1. Hesaplamada Kullanılacak Formül:Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı + Fiyat Dışı Unsur Puanı İsteklinin Toplam Puanı hesaplanırken; Toplam Puan = (Teklif Tam Puanı - (´Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı-Teklif Fiyatı´ X Teklif Tam Puanı / Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı)) + Fiyat Dışı Unsur Puanı Teklif Fiyat Puanı:75 Fiyat Dışı Unsur (FDU) Puanı:25 Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş) (Alınabilecek Azami FDU Puanı : 4 ) Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır İş ortaklıklarında fiyat dışı unsur puanı her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Fiyat Dışı Unsur Tanımı Fiyat Dışı Unsur Puanı Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90-%110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. Teklif oranları hesaplanırken virgülden sonra 6 (altı) hane dikkate alınacaktır. İş Kalemi Miktarı Puanı BMC marka CNG yakıt tipli araçların bakım Onarımı 6.625.000 km 4 PUAN 4 Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş) (Alınabilecek Azami FDU Puanı : 4 ) Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır İş ortaklıklarında fiyat dışı unsur puanı her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Fiyat Dışı Unsur Tanımı Fiyat Dışı Unsur Puanı Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90-%110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. Teklif oranları hesaplanırken virgülden sonra 6 (altı) hane dikkate alınacaktır. İş Kalemi Miktarı Puanı: BMC marka motorin yakıt tipli araçların bakım onarımı 5.650.000 km 4 PUAN 4 Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş) (Alınabilecek Azami FDU Puanı : 4 ) Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır İş ortaklıklarında fiyat dışı unsur puanı her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Fiyat Dışı Unsur Tanımı Fiyat Dışı Unsur Puanı Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90- %110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. Teklif oranları hesaplanırken virgülden sonra 6 (altı) hane dikkate alınacaktır. İş Kalemi Miktarı Puanı Otokar marka motorin yakıt tipli araçların bakım onarımı 1.000.000 km. PUAN 4 4 Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş) (Alınabilecek Azami FDU Puanı : 3 ) Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır İş ortaklıklarında fiyat dışı unsur puanı her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Fiyat Dışı Unsur Tanımı Fiyat Dışı Unsur Puanı Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90- %110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. Teklif oranları hesaplanırken virgülden sonra 6 (altı) hane dikkate alınacaktır. İş Kalemi Miktarı Puanı Isuzu marka motorin yakıt tipli araçların bakım onarımı 600.000 km PUAN 3 3 Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş) (Alınabilecek Azami FDU Puanı : 3 ) Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır İş ortaklıklarında fiyat dışı unsur puanı her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Fiyat Dışı Unsur Tanımı Fiyat Dışı Unsur Puanı Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90-110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90- %110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. Teklif oranları hesaplanırken virgülden sonra 6 (altı) hane dikkate alınacaktır. İş Kalemi Miktarı Puanı Mercedes Marka motorin yakıt tipli araçların bakım onarımı 60.000km PUAN 3 3 Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş) (Alınabilecek Azami FDU Puanı : 3 ) Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır İş ortaklıklarında fiyat dışı unsur puanı her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Fiyat Dışı Unsur Tanımı Fiyat Dışı Unsur Puanı Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90 - % 110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90- %110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. Teklif oranları hesaplanırken virgülden sonra 6 (altı) hane dikkate alınacaktır. İş Kalemi Miktarı Puanı Temsa marka motorin yakıt tipli araçların bakım onarımı 30.000 km PUAN 3 3 Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş) (Alınabilecek Azami FDU Puanı : 2 ) Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır İş ortaklıklarında fiyat dışı unsur puanı her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Fiyat Dışı Unsur Tanımı Fiyat Dışı Unsur Puanı Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90- %110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. Teklif oranları hesaplanırken virgülden sonra 6 (altı) hane dikkate alınacaktır. İş Kalemi Miktarı Puanı Man marka motorin yakıt tipli aracın bakım onarımı 20.000km PUAN 2 2 Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş) (Alınabilecek Azami FDU Puanı : 2 ) Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır İş ortaklıklarında fiyat dışı unsur puanı her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Fiyat Dışı Unsur Tanımı Fiyat Dışı Unsur Puanı Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90- %110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. Teklif oranları hesaplanırken virgülden sonra 6 (altı) hane dikkate alınacaktır. İş Kalemi Miktarı Puanı Peugeot marka motorin yakıt tipli aracın bakım onarımı 15000 km PUAN 2 2 33.1.2. Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesine ilişkin bilgi ve belgeler ihaleye katılım belgesine aktarılacaktır. 33.2 33.1 inci maddeye göre yapılan değerlendirme sonucunda tekliflerin eşit çıkması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif aşağıdaki şekilde belirlenecektir. 33.2.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Teklif fiyatı daha düşük olan isteklinin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir. Teklif fiyatlarının eşit olması halinde ise 33.1.1 inci maddesindeki fiyat dışı unsurların öncelik sıralaması esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenecektir. 33.2.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespiti için kura çekileceği durumlarda, 29 uncu maddeye göre tüm eşit teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesine ilişkin işlemler tamamlandıktan sonra, geçerli eşit teklif sahibi tüm istekliler kuraya davet edilecektir. 33.3. Fiyat avantajı uygulanması: 33.3.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmayacaktır. 33.4. Bu madde boş bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Temizlik Personeli (Brüt asgari ücretin %40 fazlası) Ay 34 12 2 Temizlik Personeli (Engelli)(Brüt asgari ücretin %40 fazlası) Ay 2 12 3 Manevra Personeli(Brüt asgari ücretin %50 fazlası) Ay 8 12 4 Kayıt ve Veri Personeli (Brüt asgari ücretin %75 fazlası) Ay 4 12 5 Kayıt ve Veri Personel (engelli)(Brüt asgari ücretin %75 fazlası) Ay 1 12 6 Yardımcı Teknik Personel(Brüt asgari ücretin %120 fazlası) Ay 25 12 7 Teknik Personel(Brüt asgari ücretin %150 fazlası) Ay 20 12 8 Uzman Teknik Personel(Brüt asgari ücretin %180 fazlası) Ay 4 12 9 Vardiya Amiri(Brüt asgari ücretin %200 fazlası) Ay 1 12 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 BMC MARKA CNG YAKIT TİPLİ ARAÇLARIN BAKIM ONARIMI kilometre 6.625.000 2 BMC MARKA DİZEL YAKIT TİPLİ ARAÇLARIN BAKIM ONARIMI kilometre 5.650.000 3 OTOKAR MARKA DİZEL YAKIT TİPLİ ARAÇLARIN BAKIM ONARIMI kilometre 1.000.000 4 ISUZU MARKA DİZEL YAKIT TİPLİ ARAÇLARIN BAKIM ONARIMI kilometre 600.000 5 MERCEDES MARKA DİZEL YAKIT TİPLİ ARAÇLARIN BAKIM ONARIMI kilometre 60.000 6 MAN MARKA DİZEL YAKIT TİPLİ ARAÇLARIN BAKIM ONARIMI kilometre 20.000 7 TEMSA MARKA DİZEL YAKIT TİPLİ ARAÇLARIN BAKIM ONARIMI kilometre 30.000 8 PEUGEOT MARKA DİZEL YAKIT TİPLİ ARAÇLARIN BAKIM ONARIMI kilometre 15.000 9 Temizlik Personeli (Brüt asgari ücretin %40 fazlası) gün 468 10 Manevra Personeli(Brüt asgari ücretin %50 fazlası) gün 104 11 Kayıt ve Veri Personeli (Brüt asgari ücretin %75 fazlası) gün 65 12 Yardımcı Teknik Personel(Brüt asgari ücretin %120 fazlası) gün 325 13 Teknik Personel(Brüt asgari ücretin %150 fazlası) gün 260 14 Uzman Teknik Personel(Brüt asgari ücretin %180 fazlası) gün 52 15 Vardiya Amiri(Brüt asgari ücretin %200 fazlası) gün 13 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Başvuruya konu ihalenin Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Otobüslerin Tamir, Bakım, Onarım, Yedek Parça ve Lastik Değişimi ile Yıkama ve Dezenfeksiyon Hizmet Alımı İşi ”ne ilişkin olduğu, ihalede 23 adet ihale dokümanı indirildiği, 25.05.2026 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi Expotep İç ve Dış Tic. A.Ş.nin iddialarının ihale dokümanına yönelik olduğu, inceleme tarihi itibarıyla teklif değerlendirme sürecinin devam ettiği görülmüştür. İhale onay belgesinin ekinde yer alan “Fiyat Dışı Unsurlara Yönelik Gerekçeli Açıklama Belgesi”nde “…İsteklilerin iş kalemlerine gerçekçi ve piyasa koşullarına uygun birim fiyat teklifi vermeleri, işin yapılabilmesi ve tamamlanabilmesi için önem arz etmektedir. Firmaların bazı iş kalemlerine çok düşük teklif birim fiyat vererek uygulamada düşük teklif birim fiyat verilen iş kalemlerindeki işin tamamlanması açısından sorun teşkil etmektedir. Ayrıca firmaların bazı iş kalemlerine yüksek teklif birim fiyat verip yüksek teklif birim fiyat verilen hizmete öncelik vererek işin fiziki gerçekleşme durumu ile ödeme durumu arasında ciddi farkların oluşmaması için fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak ihalenin sonuçlandırılması amaçlanmıştır. İhaleye katılacak olan firmaların ihale maliyet hazırlıklarını daha dikkatli yaparak daha düzgün maliyetler verilmesi ve birim fiyat teklif cetvelinin düzgün oluşturulması ve birim fiyat teklif cetvelindeki dengesizliklerin giderilmesi hedeflenmiştir. Belediyemize ait Otobüslerin tamir, bakım, onarım, yedek parça ve lastik değişimi ile yıkama ve dezenfeksiyon hizmet işi için maliyet etkinliği ve verimliliği açısından puanlama yapılması uygun görülmüştür…” ifadelerine yer verilmiştir. İhale İlanı’nın 5’inci maddesi ile İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer verilen düzenlemelerden ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine yönelik hesaplamada kullanılacak toplam puanın; teklif fiyatı puanı (75 puan) ile fiyat dışı unsur puanının (25 puan) toplamından oluşacağı, fiyat dışı unsur puanlamasının; 8 adet iş kalemi için, istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı, aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90 - % 110 aralığında (%90 ve %110 dâhil) kalması durumunda her bir iş kalemi için muhtelif araç cinslerine göre 2 ila 4 puan arasında belirlenen puanların verileceği, isteklilerin teklifleri %90- %110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alınamayacağı, kalite ve teknik değer nitelik puanının, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamından oluştuğu anlaşılmıştır. Mevzuatın yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalarından, ihale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurların fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgelerin idari şartnamede açıkça belirtileceği, fiyat dışı unsurların bir marka veya model esas alınarak rekabeti sınırlayıcı şekilde belirlenemeyeceği, fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanacağı ve bu belgenin ihale onay belgesinin ekinde yer alacağı anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalar kapsamında fiyat dışı unsur olarak niceliksel ve niteliksel belirlemeler yapılabileceği, anılan maddede yer alan hususlardan biri, birkaçı ya da tamamının fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, sayılan bu hususlardan, ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumunun fiyat dışı unsur olarak kullanılabileceği, bu doğrultuda hizmet alımı ihalelerinde de ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklif yapısı ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumunun fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, Bununla birlikte anılan Tebliğ maddesine, 09.04.2026 tarihli ve 33219 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren değişiklik (m.6) kapsamında eklenen ek fıkra gereğince “İhale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu” fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin; iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı dikkate alınarak ihale dokümanında asgari ve azami oranlar belirleneceği, bu durumda iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, belirlenen asgari ve azami oranlar arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair düzenleme yapılacağı, puanlamaya ilişkin düzenlemenin, iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, aynı iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlığının belli oranları arasında olması halinde istekliye puan verileceği şeklinde yapılamayacağının belirtildiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, idarece yapılan düzenleme incelendiğinde, ihale dokümanında belirtilen 8 adet iş kalemi için “istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90 - % 110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda” her bir iş kalemi için muhtelif araç cinslerine göre 2 ila 4 puan arasında belirlenen puanların verileceği, isteklilerin teklifleri %90- %110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alınamayacağın öngörüldüğü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlara yer verildiği, bu doğrultuda hizmet alımı ihalelerinde de ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklif yapısı ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumunun fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, bununla birlikte anılan Tebliğ’in 53.3.4’üncü maddesinde; “İhale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu” fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin; iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı dikkate alınarak ihale dokümanında asgari ve azami oranlar belirleneceği, bu durumda iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, belirlenen asgari ve azami oranlar arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair düzenleme yapılacağı, puanlamaya ilişkin düzenlemenin, iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, aynı iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlığının belli oranları arasında olması halinde istekliye puan verileceği şeklinde yapılamayacağının düzenlendiği, bunlara ek olarak; yapılan düzenleme ile puan almak isteyen isteklilerce teklif fiyatı belirlenirken iş kaleminin toplam teklife olan oranının, idarenin belirlediği yaklaşık maliyetteki aynı iş kaleminin toplam maliyete olan oranına yakın olmak zorunda tutulduğu, dolayısıyla serbest piyasa koşullarında teklif fiyatı oluşturulmasının fiilen kısıtlandığı, bu itibarla söz konusu düzenlemeyle sağlıklı fiyat rekabetinin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu ve bu nedenle de ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, İhale İlanı’nda ve İdari Şartname’de “İş ortaklıklarında fiyat dışı unsur puanı her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır.” düzenlemesi bulunmakla birlikte, iş ortaklığı şeklinde katılımda ortaklık adına teklif sunulacağından fiyat dışı unsur puanlamasının iş ortaklığının fiyat teklifi üzerinden yapılacağı, ayrıca ihale onay belgesi ekinde fiyat dışı unsurlara yönelik gerekçeli açıklama belgesinin de yer aldığı anlaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2, 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Bu iş kapsamında çalıştırılacak personele 12 ay süresince; 34 Temizlik personeline brüt asgari ücretin %40 fazlası ödenecektir, 2 Engelli Temizlik personeline brüt asgari ücretin %40 fazlası ödenecektir. Toplam 36 Temizlik personeli toplam 468 gün ulusal bayram ve genel tatil günleri çalıştırılacaktır. 8 manevra personeline brüt asgari ücretin %50 fazlası ödenecektir, 8 Manevra personeli toplam 104 gün ulusal bayram ve genel tatil günleri çalıştırılacaktır. 4 kayıt ve veri personeline brüt asgari ücretin %75 fazlası ödenecektir, 1 Engelli kayıt ve veri personeline brüt asgari ücretin %75 fazlası ödenecektir. Toplam 5 kayıt ve veri personeli toplam 65 gün ulusal bayram ve genel tatil günleri çalıştırılacaktır. 25 Yardımcı teknik personeline brüt asgari ücretin %120 fazlası ödenecektir, 25 Yardımcı teknik personeli toplam 325 gün ulusal bayram ve genel tatil günleri çalıştırılacaktır. 20 Teknik personeline brüt asgari ücretin %150 fazlası ödenecektir, 20 Teknik personeli toplam 260 gün ulusal bayram ve genel tatil günleri çalıştırılacaktır. 4 Uzman Teknik personeline brüt asgari ücretin %180 fazlası ödenecektir, 4 Uzman Teknik personeli toplam 52 gün ulusal bayram ve genel tatil günleri çalıştırılacaktır. 1 Vardiya amirine brüt asgari ücretin %200 fazlası ödenecektir, 1Vardiya amiri toplam 13 gün ulusal bayram ve genel tatil günleri çalıştırılacaktır. Bu hizmet kapsamında çalıştırılacak personele; Ayda 26 gün üzerinden ulaşım bedeli ödenecektir. Ulaşım bedelinin günlük bürüt tutarı 56,00 TL/Gün olup bu tutar nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir. Ayda 26 gün üzerinden yemek bedeli ödenecektir. Yemek bedelinin günlük bürüt tutarı 250,00 TL/Gün olup bu tutar nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir. 25.3.4. Diğer giderler: Yüklenicinin faaliyetleri ile ilgili tüm işletme giderleri ( kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletler ile bu aletlerin kalibrasyon ücretleri, personellere verilecek kıyafetleri, temizlik malzeme gideri vb.) yükleniciye ait olacaktır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. İş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı %2,25 olarak hesap edilmiştir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin Tarifi” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. İdarenin, mevcut lokasyonlarında (1 garaj, 2 park garajı) söz konusu araçların periyodik bakımlarını, arıza ve hasar onarımlarını, garaj içi parklanmalarını, araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmelerini, yol yardım hizmetlerini kapsamaktadır. 3.2. Sözleşme kapsamında mülkiyeti idareye ait bulunan, yükleniciye devredilen garajların elektrik, su, ısıtma giderleri idareye aittir ancak; araç bakım, onarım, temizlik ve ilaçlama için kullanılacak bütün kimyasallar-malzeme-ekipman giderleri, çalıştırılacak personellerin maliyetleri ve ekipmanları Yüklenicinin sorumluluğundadır. 3.3. Araç gruplarına göre sözleşme süresi boyunca öngörülen toplam kilometre bilgileri aşağıda yer almaktadır. Bu kilometre değerleri yaklaşık olup yalnızca bilgi amaçlı verilmiştir. Toplam 14.000.000 km bakım ve onarım hizmet alımı kapsamında; 3.3.1. 6.625.000 km BMC marka CNG yakıt tipli araçlar 3.3.2. 5.650.000 km BMC marka Dizel yakıt tipli araçlar 3.3.3. 1.000.000 km Otokar marka Dizel yakıt tipli araçlar 3.3.4. 600.000 km Isuzu marka Dizel yakıt tipli araçlar 3.3.5. 30.000 km Temsa marka Dizel yakıt tipli araçlar 3.3.6. 60.000 km Mercedes marka Dizel yakıt tipli araçlar 3.3.7. 20.000 km Man marka Dizel yakıt tipli araçlar 3.3.8. 15.000 km Peugeot marka Dizel yakıt tipli araçlar 3.4. Periyodik bakımlar; araçların marka, model ve kullanım özellikleri dikkate alınarak, üretici firma tarafından belirlenen bakım periyotları, kilometre aralıkları ve teknik talimatlar doğrultusunda yapılması gereken rutin bakım işlemleridir. Bakım zamanı gelen araçların bakımı yüklenicinin uyarısı beklenmeden yapılmalıdır. Zamanında bakım yapılmayan araçlardan dolayı yaşanacak sıkıntılarda sorumluluk yükleniciye atttir. … 3.17. Lastik temini ve yönetimi yüklenici sorumluluğunda olup sözleşme kapsamında yürütülecek; araç lastiklerinin periyodik kontrolü yapılacak ve diş derinliği 3 mm'nin altına düşen lastikler yüklenici tarafından yenileri ile değiştirilecektir. Kış lastiği dönemi başladığında yüklenici tarafından tüm araçlar kontrol edilecek ve standartlara uygun lastikler takılacaktır…” düzenlemesi, “İdare'nin Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. Yapılan iş hakkediş düzenlemek suretiyle İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir. 6.2. İdare, gerekli bakımları yapabilmek için, periyodik bakım programlarına göre araçları zamanında Yükleniciye teslim edecektir.” düzenlemesi, “Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.16. İdare tarafından Yükleninceye tahsis edilen yerlerde makine ve teçhizat bulunması halinde Yükleniciye tutanakla teslim edilecek ve sözleşme sonunda çalışır şekilde teslim alınacaktır. Yüklenici personelin İdare tarafından verilen makine ve teçhizatlar dışında kullanacakları her türlü el aleti ve teçhizatlar yüklenici tarafından temin edilecektir. Kalibrasyon gereken el aletleri ve teçhizatlarına kalibrasyonları da yüklenici sorumluluğundadır…” düzenlemesi, “Genel Şartlar” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Yüklenicinin faaliyetleri ile ilgili işletme giderleri (her türlü personel gideri, servis, yemek, kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletler ile bu aletlerin kalibrasyon ücretleri, ortam ölçümleri, yol yardım hizmeti, atık, jeneratör ve forklift yakıtı vb.) yükleniciye ait olacaktır. (Elektrik, su, doğalgaz, arıtma tesisi, garaj ısıtma-soğutma-havalandırma sitemleri hariç)…” düzenlemesi, “Kesintiler” başlıklı 9’uncu maddesinde “…9.2. Sözleşme sonunda 3mm altında teslim edilen her lastik için İdare sıfır ürün fiyat araştırması yapar ve fiyat araştırması sonunda belirlenen bedeli her lastik için Yüklenicin son hakedişinden kesecektir. 9.3. Yüklenici kullanmış olduğu bütün cihaz ve ekipmanların kalibrasyonundan ve testlerinden sorumludur. Bu konu hakkındaki bütün dokümanlar İdareye teslim edecektir. Kalibrasyon ve ölçümlerin İdare tarafından yaptırılması halinde (yakıt otomasyon sistemi bu kapsamın dışındadır) bu bedeller İdare tarafından yüklenicinin hakkedişinden kesilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “EK” bölümünde “Araç Listesi” başlıklı tablonun yer aldığı, bahse konu tabloda 319 adet aracın; plaka, marka, model yılı, ruhsat belge no, şase numarası ve vites tipi bilgilerine yer verildiği görülmüştür. İhale konusu işin; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bünyesinde bulunan 148 adet BMC marka CNG yakıt tipli araç, 123 adet BMC marka motorin yakıt tipli araç, 26 adet Otokar marka motorin yakıt tipli araç, 14 adet Isuzu marka motorin yakıt tipli araç, 3 adet Temsa marka motorin yakıt tipli araç, 3 adet Mercedes marka motorin yakıt tipli araç, 1 adet Man marka motorin yakıt tipli araç ve 1 adet Peugeot marka motorin yakıt tipli araç olmak üzere toplam 319 adet aracın, sözleşme süresince periyodik bakımları, arıza ve hasar onarımları, klima bakım onarımları, garaj içi parklanmaları, araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmeleri (araç filosuna bağlı 387 aracın tamamının temizliği) ve yol yardım hizmeti için hizmet alımı işi olduğu, İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden; kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletler ile bu aletlerin kalibrasyon ücretlerinin teklif fiyata dâhil olduğu, yüklenicinin kullanmış olduğu bütün cihaz ve ekipmanların kalibrasyonundan ve testlerinden sorumlu olduğu, Periyodik bakımların; araçların marka, model ve kullanım özellikleri dikkate alınarak, üretici firma tarafından belirlenen bakım periyotları, kilometre aralıkları ve teknik talimatlar doğrultusunda yapılması gereken rutin bakım işlemleri olduğu, bu minvalde idarenin, gerekli bakımları yapabilmek için, periyodik bakım programlarına göre araçları zamanında yükleniciye teslim edeceği, Lastik temini ve yönetiminin yüklenici sorumluluğunda olduğu, sözleşme kapsamında araç lastiklerinin periyodik kontrolünün yapılacağı ve diş derinliği 3 mm'nin altına düşen lastikler yüklenici tarafından yenileri ile değiştirileceği, buna ek olarak sözleşme sonunda 3 mm altında teslim edilen her lastik için idarece sıfır ürün fiyat araştırması yapılacağı ve fiyat araştırması sonunda belirlenen bedelin her lastik için yüklenicin son hakedişinden keseceği anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’de kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletlerin kalibrasyon ücretlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, araçların periyodik bakımlarının ve lastik değişimlerinin de yüklenicinin sorumluluğunda olduğu ifade edilmiş; idarenin mevcut lokasyonlarında (1 garaj, 2 park garajı) söz konusu araçların periyodik bakımlarının yapılacağı belirtilmiştir. Bu çerçevede, işin yapılacağı araçları ve lokasyonları görmenin, inceleme yapmanın, teklifi hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, isteklinin işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile ilgili maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılacağı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin kalibrasyon gerektiren cihazlar ile periyodik bakım ve lastik değişimi sayısının belirsiz olması nedeniyle teklif fiyatı oluşturulamadığı iddiaları bakımından, ihale konusu işle ilgili bilgi ve tecrübe sahibi olması beklenen istekli olabilecekler tarafından hangi cihazların kalibrasyon gerektirdiğinin bilinebileceği, Teknik Şartname’de periyodik bakımların; araçların marka, model ve kullanım özellikleri dikkate alınarak, üretici firma tarafından belirlenen bakım periyotları, kilometre aralıkları ve teknik talimatlar doğrultusunda yapılması gerektiğinin belirtildiği, söz konusu bilgileri temin etmenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, bu kapsamda periyodik bakım ve lastik değişimine ilişkin bilgilerin de edinilebileceği, ayrıca yine Teknik Şartname’de araç lastiklerinin periyodik kontrolünün yapılacağı ve diş derinliği 3 mm'nin altına düşen lastiklerin yüklenici tarafından yenileri ile değiştirileceğinin belirtildiği, anılan Şartname’nin 9.2’nci maddesinde; sözleşme sonunda 3 mm’nin altında teslim edilen her lastik için idarece sıfır ürün fiyat araştırması yapılarak belirlenen bedelin her lastik için yüklenicin son hakedişinden kesileceğinin düzenlemesinin isteklilerin teklif oluşturulması bakımından engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 5 ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş; a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir. Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bünyesinde bulunan 148 adet BMC marka CNG yakıt tipli araç, 123 adet BMC marka motorin yakıt tipli araç, 26 adet Otokar marka motorin yakıt tipli araç, 14 adet Isuzu marka motorin yakıt tipli araç, 3 adet Temsa marka motorin yakıt tipli araç, 3 adet Mercedes marka motorin yakıt tipli araç, 1 adet Man marka motorin yakıt tipli araç ve 1 adet Peugeot marka motorin yakıt tipli araç olmak üzere toplam 319 adet aracın, sözleşme süresince periyodik bakımları, arıza ve hasar onarımları, klima bakım onarımları, garaj içi parklanmaları, araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmeleri (Araç Filosuna Bağlı 387 aracın tamamının temizliği) ve yol yardım hizmeti için hizmet alımı işidir. 1.2. İdare bünyesinde bulunan ancak 1.1 maddesinde sayılmamış olup üretici garantisi devam eden Otobüsler, sözleşme süresi içinde garanti sürelerinin sona ermesi durumunda idarenin talebiyle sözleşme kapsamına alınır ve sözleşmede belirtilen tüm iş ve şartlara aynı şekilde tabi olur.” düzenlemesi, “İşin Tarifi” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. İdarenin, mevcut lokasyonlarında (1 garaj, 2 park garajı) söz konusu araçların periyodik bakımlarını, arıza ve hasar onarımlarını, garaj içi parklanmalarını, araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmelerini, yol yardım hizmetlerini kapsamaktadır. 3.2. Sözleşme kapsamında mülkiyeti idareye ait bulunan, yükleniciye devredilen garajların elektrik, su, ısıtma giderleri idareye aittir ancak; araç bakım, onarım, temizlik ve ilaçlama için kullanılacak bütün kimyasallar-malzeme-ekipman giderleri, çalıştırılacak personellerin maliyetleri ve ekipmanları Yüklenicinin sorumluluğundadır. … 3.19. Araçların garantili olup olmadığına bakılmaksızın filonun araçlarının tamamının her gece iç ve dış temizliği yapılacaktır. Tüm araçlar teslim alınmadan kontrol edilecek temizlenmemiş veya eksik temizlenmiş araçlar teslim alınmayacaktır. Yıkama esnasında kullanılacak her türlü kimyasal yükleniciye aittir. Ayda bir kere tüm araçlar idarenin kontrolünde bakteri ve virüslere karşı dezenfekte edilecektir. Bunun için kullanılacak ürünler idarenin onayına sunulacak ve idarenin uygun göreceği dezenfektan kullanılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. İhale konusu işin; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bünyesinde bulunan 148 adet BMC marka CNG yakıt tipli araç, 123 adet BMC marka motorin yakıt tipli araç, 26 adet Otokar marka motorin yakıt tipli araç, 14 adet Isuzu marka motorin yakıt tipli araç, 3 adet Temsa marka motorin yakıt tipli araç, 3 adet Mercedes marka motorin yakıt tipli araç, 1 adet Man marka motorin yakıt tipli araç ve 1 adet Peugeot marka motorin yakıt tipli araç olmak üzere toplam 319 adet aracın, sözleşme süresince periyodik bakımları, arıza ve hasar onarımları, klima bakım onarımları, garaj içi parklanmaları, araçların servise hazır olması için ikmal ve araç filosuna bağlı 387 aracın tamamının temizliği ile yol yardım hizmeti için hizmet alımı işi olduğu, İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, ihale konusu işin idarenin mevcut lokasyonlarında 319 adet aracın periyodik bakımlarını, arıza ve hasar onarımlarını, garaj içi parklanmalarını, araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmelerini ile yol yardım hizmetlerini kapsadığı, ayrıca filo araçlarının tamamının her gece iç ve dış temizliğinin yapılacağı, işin temizliğinin araç filosuna bağlı 387 aracın tamamını içerdiği, İdare bünyesinde bulunan ancak Teknik Şartname’nin 1.1’inci maddesinde sayılmamış olup üretici garantisi devam eden otobüslerin, sözleşme süresi içinde garanti sürelerinin sona ermesi durumunda idarenin talebiyle sözleşme kapsamına alınacağı ve sözleşmede belirtilen tüm iş ve şartlara aynı şekilde tabi olacağı anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’nin 1’inci ve 3’üncü maddelerinde ihale konusu işin söz konusu 319 adet aracın periyodik bakımlarını, arıza ve hasar onarımlarını, garaj içi parklanmalarını, araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmeleri ile yol yardım hizmetlerini kapsadığı, işin temizliğinin araç filosuna bağlı 387 aracın tamamını kapsadığı ve bu hususun ihale dokümanında belirtildiği, Teknik Şartname’nin 1.1’inci maddesinde sayılmamış olan diğer bir ifadeyle belirtilen 319 araç kapsamında olmayan, ancak üretici garantisi devam eden otobüslerin, sözleşme süresi içinde garanti sürelerinin sona ermesi durumunda idarenin talebiyle sözleşme kapsamına alınacağı ve sözleşmede belirtilen tüm iş ve şartlara aynı şekilde tabi olacağı, araçlara yönelik giderler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasına gerek bulunmadığı, ihalenin birim fiyat teklif cetvelinde miktarların “kilometre” üzerinden belirlendiği ve bu miktarlar üzerinden tekliflerin oluşturulmasının istenildiği, bu gider kalemlerinin kilometre birim fiyatına dâhil edilerek teklif verilmesi gerektiği, idarece şikâyate verilen cevapta; araç filosunun tamamına yönelik temizlik faaliyetlerinin işin bütünlüğü kapsamında değerlendirildiği, söz konusu düzenlemelerin teklif verilmesine engel teşkil edecek ölçüde belirsizlik içermediği, ayrıca garanti kapsamından çıkacak araçlara ilişkin hususun ise 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında iş artışı hükümleri çerçevesinde ve yasal sınırlar dâhilinde uygulanacağı belirtildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 15000 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Servis Oranının Karşılanamaması Cezası (Teknik Şartnamenin 10.1 Maddesi) On Binde 0,15 300 …” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.7. Servis Oranı: Yüklenici aşağıdaki şekilde araçların servis oranından sorumludur. İdare yaz ve kış sezonu Yükleniciye bildirecektir. İdarenin yaz ve kış sezonu tarihlerini güncelleme yetkisi vardır. Hurdaya ayrılan ve hizmet dışı kalan araçlar servis oranı hesabına katılmayacaktır. Araç Modeli KIŞ SEZONU YAZ SEZONU Hafta İçi Hafta Sonu ve Resmi tatil Günü Hafta İçi Hafta Sonu ve Resmi tatil Günü Yüklenici sorumluluğundaki tüm araçlar 80% 70% 80% 70% 8.7.1. Araçlar 06:00 da servise hazır tutulacaktır. 8.7.2. Bakım-Onarım ve arızalı araçlar servis oranına dâhildir. 8.7.3. Aynı gün içerisinde garaj filosunun %10 veya daha fazlasının toplumsal olaylarda veya doğal afetlerde zarar görmesi durumunda bu araçlar 40 gün boyunca servis oranına dâhil edilmez. 8.7.4. Yüklenici, hizmet verdiği park garajlarında ve park alanlarında İdarenin belirleyeceği servis sayısı kadar aracı servise verecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanının yukarıda yer verilen düzenlemelerinden; servis oranının karşılanamaması durumunun aykırılık hali olarak belirlendiği, yüklenicinin sorumluluğundaki araçlar için model ayrımı yapılmaksızın kış sezonu ve yaz sezonu olmak üzere hafta içi ile hafta sonu ve resmi tatil günü servis oranlarının belirtildiği, araçların 06:00’da servise hazır tutulacağı anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, yüklenicinin sorumluluğundaki araçlar için model ayrımı yapılmaksızın kış sezonu ve yaz sezonu olmak üzere hafta içi ile hafta sonu ve resmi tatil günü servis oranları ve araçların 06:00’da servise hazır tutulacağı hususunun belirtildiği, aynı gün içinde garaj filosunun %10 veya daha fazlasının toplumsal olaylarda veya doğal afetlerde zarar görmesi durumunda bu araçların 40 gün boyunca servis oranına dâhil edilmeyeceğinin, diğer bir anlatımla yüklenicinin kusuru dışında gerçekleşen olağanüstü durumlarda garaj filosunun %10 veya daha fazlasının zarar görmesi halinde araçların 40 gün boyunca servis oranına katılmayacağının belirtildiği, burada sınırın garaj filosunun %10 veya daha fazlası olarak belirlendiği, kaldı ki hurdaya ayrılan ve hizmet dışı kalan araçların servis oranı hesabına katılmayacağının düzenlendiği, bu çerçevede söz konusu düzenlemelerin teklif verilmesine engel teşkil edecek ölçüde belirsizlik içermediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 15000 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Servis Oranının Karşılanamaması Cezası (Teknik Şartnamenin 10.1 Maddesi) On Binde 0,15 300 2 Temizlenmeyen Araç Cezası (Teknik Şartnamenin 10.2 Maddesi) On Binde 0,002 3000 3 Zamanında Giderilemeyen Arıza Cezası (Teknik Şartnamenin 10.3 Maddesi) On Binde 0,15 3000 4 Zamanında Giderilemeyen Hasar Cezası (Teknik Şartnamenin 10.4 Maddesi) On Binde 0,15 3000 5 Uygun Lastik Kullanmama Cezası (Teknik Şartnamenin 10.5 Maddesi) On Binde 0,15 300 6 Servise Hazır Beyan Edilen Arızalı Araç Cezası (Teknik Şartnamenin 10.6 Maddesi) On Binde 0,01 3000 7 Eksik Personel Çalıştırma Cezası (Teknik Şartnamenin 10.7 Maddesi) On Binde 0,01 300 8 İSG Uygunsuzluğu Cezası (Teknik Şartnamenin 10.8 Maddesi) On Binde 0,01 3000 9 Belge ve Doküman Eksikliği Cezası (Teknik Şartnamenin 10.9 Maddesi) On Binde 0,1 12 16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır Aykırılık Halleri 1 İdarece düzenlenen bilgi, kayıt ve belgeleri bozmak, tağyir etmek. 16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır. 16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır. 16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir. 16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. 16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz. 16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Cezalar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Servis Oranının Karşılanamaması Cezası; Yüklenici servis oranının karşılanmaması durumunda; Gün başına "Servis Oranının Karşılanamaması" cezası uygulanacaktır. 10.2. Temizlenmeyen Araç Cezası: Servise hazır olarak belirtilen araçlarda kirli araç tespit edilmesi durumunda yükleniciden araç servise çıkana kadar aracı temizlemesi istenir. İdare personeli, yüklenici firmanın servise hazır araç beyanından sonra araç servis çıkış saatine kadar herhangi bir sürede denetim yapabilir. Araç iç ve dış temizliği tam olarak yapılmamış olan her araç için "Temizlenmeyen Araç" cezası uygulanacaktır. 10.3. Zamanında Giderilemeyen Arıza Cezası; Arıza kaydı açılan ve/veya garaja gönderilen her araç için, 30 gün içerisinde arızası giderilemeyen araç başına 31. günden araç başına tek seferlik "Zamanında Giderilemeyen Arıza" cezası uygulanacaktır. Arıza onarımlarında geçen sürelerde araçlar servis oranlarına dahil edilir. 10.4. Zamanında Giderilemeyen Hasar Cezası; Hasar kaydı açılan ve/veya garaja gönderilen her araç için, 40 gün içerisinde hasarı giderilemeyen araç başına 41. günden itibaren, araç başına tek seferlik "Zamanında Giderilemeyen Hasar" cezası uygulanacaktır. Hasar onarımlarında geçen sürelerde araçlar servis oranlarına dahil edilir. 10.5. Uygun Lastik Kullanmama Cezası: 3mm ve üzeri dışında lastik kullanılmadığının tespiti halinde her araç başına "Uygun Lastik Kullanmama" cezası uygulanacaktır. Araçlar servisten çekilir ve uygun ürün kullanılana kadar servise verilmez ve servis oranına dahil edilir. 10.6. Servise Hazır Beyan Edilen Arızalı Araç Cezası; Servise hazır olarak beyan edilen araçların arızadan dolayı servise çıkmaması halinde servisi planlanan son araç çıkana kadar yükleniciye arızalı araçların yapılması için süre verilir. Araçlar servise hazır hale getirilmez ise ve/veya servise hiç çıkamaz ise serviste arızalanma cezası yerine "Servise Hazır Beyan Edilen Arızalı Araç" cezası uygulanacaktır 10.7. Eksik Personel Çalıştırma Cezası; “Yüklenici en fazla 15 iş gün içinde aynı is alanında çalışan personel sayılarını sağlayacaktır" maddesi gereğince şartnamede belirtilen sayılardan eksik personel çalıştırılması halinde eksik personel gün başına "Eksik Personel Çalıştırma" cezası uygulanacaktır. 10.8. İSG Uygunsuzluğu Cezası; Personellerin çalıştıkları alana uygun İş Sağlığı ve Güvenliği ekipmanlarının kullanılmadığının tespiti halinde (eldiven, maske, gözlük, ayakkabı, baret, yüksekte çalışma ekipmanı vb) her uygunsuzluk başına "İSG Uygunsuzluğu" cezası uygulanacaktır. 10.9. Belge ve Doküman Eksikliği Cezası; İdare tarafından istenen belge ve dokümanların İdareye talep edilen süreden 1 hafta içinde teslim edilmemesi halinde her hakkediş döneminde "Belge ve Doküman Eksikliği " cezası uygulanacaktır. 10.10. Yer teslimine müteakip ilk 20 gün herhangi bir cezai müeyyide uygulanmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde özel aykırılık hallerine, özel aykırılık hallerinin oluşması durumunda kesilecek olan ceza oranlarına, sözleşmenin feshedilmesine neden olacak olan her bir özel aykırılık hallerinin tekrar sayısına ve toplam özel aykırılık hal sayısına, bir defa bile gerçekleşse dahi sözleşmenin feshine neden olabilecek olan ağır aykırılık hallerine, ağır ve özel aykırılık halleri dışında kalan aykırılık durumlarına ilişkin genel ceza oranına yer verildiği, Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde de ceza verilecek aykırılık hallerinin düzenlendiği görülmüştür. Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan sözleşmeye aykırılık halleri ve cezaları içeren düzenleme ile Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde yer alan cezai hükümler arasında herhangi bir çelişki bulunmadığı, aykırılık hallerinin aynı şekilde aktarıldığı, Teknik Şartname’nin anılan maddesinde aykırılık hallerine ve bu hallerle ilgili somut açıklamalara yer verildiği, örneğin; 10.2’nci maddesinde “Temizlenmeyen Araç Cezası”na ilişkin açıklamaya yer verilerek hangi durumlarda ceza kesileceğinin belirtildiği, başvuru sahibinin iddiasında belirttiği üzere aracın temiz veya kirli sayılmasını sağlayacak kriter belirlenmesine gerek olmadığı, temizlenmeyen kirli araçlar için ceza kesileceğinin açık olduğu, “Zamanında Giderilemeyen Arıza Cezası”na ilişkin açıklamada; arıza kaydı açılan ve/veya garaja gönderilen her araç için 30 gün içerisinde arızası giderilemeyen araç başına 31’inci günden itibaren araç başına tek seferlik "Zamanında Giderilemeyen Arıza" cezası uygulanacağının belirtildiği, anılan Şartname’nin 10.5’inci maddesinde 3 mm ve üzeri dışında lastik kullanılmadığının tespiti halinde her araç başına "Uygun Lastik Kullanmama" cezası uygulanacağının düzenlendiği, bu denetimin hangi sıklıkla yapılacağının belirtilmemesinin teklif verilmesine engel nitelik taşımadığı, lastiklerin diş derinliğinin 3 mm ve üzeri olması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.” hükmü, “Teknik şartname ” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.” hükmü, 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin “RESMÎ TAŞITLARIN EDİNİLMESİ VE KULLANILMASI” başlıklı bölümünde “…Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir…” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: ....................................................................... 7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi, “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İstekliler, ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri liste halinde teklifleri kapsamında belirtecektir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı 15’inci maddesinde “15.1. Yüklenici bakım-onarım, temizlik, manevra, yakıt ikmal, lastik yönetimi, arıtma ve atık tesisi, klima, agrega indirme - bindirme, diagnostik, yer ustası hizmetleri, yedek parça, kaporta-boya, tesellüm, veri kayıt işçiliği, araç ve garajların ilaçlama hizmetleri için alt yüklenici kullanabilir. İdarenin izin verdiği alt yüklenicilerin listesi ve yapacakları iş bölümleri ile bu alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları bakımından Hizmet İşleri Genel Şartnamesindeki Alt Yükleniciler başlıklı 18.nci maddesinde ve alt yüklenicileri ilgilendiren diğer maddelerdeki hükümler uygulanacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin tarifi” başlıklı 3’üncü maddesinde “… 3.7. Yüklenici sefer halinde iken arızalanan otobüslere, güzergâhında müdahale etmek üzere, 2 (iki) adet en az 2018 model seyyar tamir aracı (yol yardım) bulunduracaktır. Bu araçlardan 1 adedi yolda müdahale edilmesi gereken otobüslerin bazılarının güzergâhlarının yokuş, engebeli ve zorlu olması aynı zamanda ilimizin coğrafi yapısından kaynaklı bazı ilçe ve yerleşim alanlarında kış şartlarının ağır olması nedeni ile uygun motor gücünde olacaktır. Araç içerisinde asgari 100 kw dizel jeneratör, bu jeneratöre bağlı en az 20 bara dayanıklı kompresör bulunacaktır. Kompresöre bağlı hava çıkışları olacak ilgili hava çıkışları aracın yan kenarlarından donanım (lastik sökme tabancası vb) bağlamaya olanak sağlayacak özellikte ve elektronik göstergeli olacaktır. Araç içerisinde olay yerinde kullanılmak üzere güvenlik işaret ve ikaz ekipmanları bulunacaktır. Tüm araçlarda araç takip sistemi bulundurulacaktır. Tüm seyyar tamir bakım (yol yardım) araçlarında arızalı araçlara müdahale edilebilecek her türlü donanım ve yedek parça hazır olarak bulundurulacaktır. Araca ait ruhsat vb belgeler teklif kapsamında yeterlilik bilgileri tablosunda Ekap sistemine yüklenecektir. Hakkedişler araçların üzerindeki km sayaçları ile araç takip sistemi üzerinden tespit edilen değerler üzerinden yapılacaktır. Km sayaçları ve Araç takip sistemi üzerindeki km değerlerinden küçük olanı hakkediş hesaplamasında kullanılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanında, ihale konusu işin yol yardım hizmetlerini de kapsadığı, bu minvalde Teknik Şartname’nin 3.7’nci maddesinde; yüklenicinin sefer halinde iken arızalanan otobüslere, güzergâhında müdahale etmek üzere, 2 adet en az 2018 model seyyar tamir aracı (yol yardım) bulunduracağı, yolda müdahale edilmesi gereken otobüslerin bazılarının güzergâhlarının yokuş, engebeli ve zorlu olması aynı zamanda ilin coğrafi yapısından kaynaklı bazı ilçe ve yerleşim alanlarında kış şartlarının ağır olması nedeni ile bu araçlardan 1 adedinin uygun motor gücünde olacağı, araç içerisinde asgari 100 kw dizel jeneratör, bu jeneratöre bağlı en az 20 bara dayanıklı kompresör bulunacağının belirtildiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idarelerin yapacakları ihalelerde eşit muameleyi ve rekabet ortamını azami düzeyde tutmaları gerektiği, ihale dokümanı içeriğindeki teknik şartnameleri hazırlarken yapılan düzenlemelerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak şekilde belirlenmesi, rekabetin daraltılmaması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması adına araçların özelliklerine ve çeşitlerine uygun olarak model yıllarının belirlenmesinin uygun olacağı anlaşılmıştır. İhale konusu iş kapsamında yol yardım hizmetinin de bulunduğu, bu çerçevede yüklenicinin sefer halinde iken arızalanan otobüslere, güzergâhında müdahale etmek üzere, 2 adet en az 2018 model seyyar tamir aracı (yol yardım) bulunduracağı, işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 12 ay olduğu, bu minvalde idarece model yıllarına yönelik yapılan düzenlemenin isteklilerin ihaleye katılımını veya rekabeti engelleyici nitelikte olmadığı, gerek Teknik Şartname’de gerek idarece şikâyete verilen cevapta; “Bu araçlardan 1 adedi yolda müdahale edilmesi gereken otobüslerin bazılarının güzergâhlarının yokuş, engebeli ve zorlu olması aynı zamanda ilimizin coğrafi yapısından kaynaklı bazı ilçe ve yerleşim alanlarında kış şartlarının ağır olması nedeni ile uygun motor gücünde olacaktır. Araç içerisinde asgari 100 kw dizel jeneratör, bu jeneratöre bağlı en az 20 bara dayanıklı kompresör” bulunacağının belirtildiği, bu minvalde idarece yol yardım araçlarına yönelik yapılan düzenlemenin isteklilerin ihaleye katılımını veya rekabeti engelleyici nitelikte olmadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan başvuru sahibinin “anılan maddede yol yardım aracına ait belgelerin teklif kapsamında yeterlilik bilgileri tablosunda EKAP sistemine yükleneceğinin belirtildiği, buna göre İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılmayan bir hususun Teknik Şartname ile teklif aşamasında sunulacak bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu, öte taraftan yol yardımının alt yükleniciye yaptırılabilecek işler arasında da sayılmadığı” iddiaları bakımından; İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde bulunan “İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:” başlıklı 7.4’üncü maddesinin boş bırakıldığı, ayrıca ihaleye katılım belgesinde de araç ruhsatlarına ilişkin bir satır bulunmadığı, isteklilerin tekliflerini söz konusu doküman düzenlemelerine göre sunmaları gerektiği, ayrıca anılan Şartname’nin 18’inci maddesinde isteklilerin, ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri liste halinde teklifleri kapsamında belirtecekleri, Sözleşme Tasarısı’nın 15’inci maddesinde ise alt yüklenici kullanılabilecek işlerin düzenlendiği görülmüş olup, başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 33’üncü maddesinde “Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır. Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on (10) gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini bir başkasına yaptırarak bu yapılan işlerin bedeli için, yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir. Yüklenicinin yaptığı işlerde, kabul tarihine kadar geçen zaman içinde, herhangi bir aksaklık görüldüğü takdirde, bu aksaklıklar yukarıda belirtildiği şekilde düzeltilip onarılmakla birlikte idare, işin niteliğine göre, aksaklığı tespit edilen bu gibi işlerin kabul işlemlerini uygun bir tarihe erteleyebilir. Bu takdirde kabulü ertelenen kısım için, idarenin uygun göreceği bir miktarda teminat alıkonulur. Yapılan işlerde, yüklenicinin kusurundan kaynaklanan ve ivedilikle ele alınması gereken aksaklıklar meydana geldiğinde, yüklenicinin o anda işle ilgilenip konuyu ele alma imkanı yoksa bu takdirde idare, yazılı olarak haber vermek suretiyle yüklenici adına bu aksaklığı giderir. Yüklenici, taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca hakkında 4735 sayılı Kanunun 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar” başlıklı 33’üncü maddesine ilişkin 39 numaralı dipnotta “İhale konusu hizmet alımlarında, montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ihtiyaç duyulması halinde bunlara ait şartlar ayrıntılı olarak burada belirtilecektir.” açıklaması, “Garanti ile ilgili şartlar” başlıklı 34’üncü maddesine ilişkin 40 numaralı dipnotta “Alınan hizmet ile ilgili olarak eğer bir garanti söz konusu ise; garanti süresi ve garanti ile ilgili diğer hükümlere bu maddede yer verilecektir.” açıklaması, Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin Tazmin Sorumluluğu” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Yüklenici, taahhüdü çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre Yükleniciye ikmal ve tazmin ettirileceği gibi, haklarında 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddesi hükümleri de uygulanır.” düzenlemesi, “Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Garanti ile ilgili şartlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Yüklenicinin faaliyetleri ile ilgili işletme giderleri (her türlü personel gideri, servis, yemek, kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletler ile bu aletlerin kalibrasyon ücretleri, ortam ölçümleri, yol yardım hizmeti, atık, jeneratör ve forklift yakıtı vb.) yükleniciye ait olacaktır. (Elektrik, su, doğalgaz, arıtma tesisi, garaj ısıtma-soğutma-havalandırma sitemleri hariç) 8.2. Servisini tamamlayan araçlar garaj, park garajı, park alanı girişinden çıkışına kadar Yüklenici sorumluluğunda olup, garaj içi tüm işleyiş (manevra, ikmal ve temizliği) yüklenici tarafından yapılacaktır. … 8.12. Yüklenici tamir ve bakım işleri için orijinal parça kullanacaktır. Orijinal parça bulunmaması durumunda Aracı üreten firmanın önerdiği muadil parça idarenin onayıyla kullanılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nda yer verilen düzenlemelerden, alınan hizmet ile ilgili montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerinin öngörülmediği, Teknik Şartname’de ise yüklenicinin tamir bakım için orijinal parça kullanacağı, orijinal parça bulunmaması durumunda aracı üreten firmanın önerdiği muadil parçanın idarenin onayıyla kullanılacağının belirtildiği görülmüştür. Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin yukarıda aktarılan maddelerinde hizmet alımlarında montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetleri ile garanti süresi belirlenmesine ilişkin zorunluluk getirilmediği anlaşılmış olup, gerek Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 33’üncü maddesi gerekse Sözleşme Tasarısı’nın 31’inci maddesi uyarınca yüklenicinin standartlara uygun malzeme seçme ve kullanma zorunluluğunun bulunduğu, aksi durumda ortaya çıkan zarardan doğrudan sorumlu olacağı ve bu zararın yükleniciden tazmin edileceği hususları da göz önünde bulundurulduğunda söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 10 (on) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/10 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 25.881,00 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.

• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1570 · ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI - SOSYAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1570 · ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI - SOSYAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UY.II-1599 · DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UM.II-1600 · DİCLE VE YÖRESİ HES İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ12.06.2026