İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/10/2025 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2020/05694 başvuru numarası ile TPMK nezdinde, otomobil dikiz aynaları için kapak tasarımı hakkında tasarım tescil başvurusunda bulunduğunu, ancak müvekkilinin başvurusunun TPMK tarafından, söz konusu tasarımın daha önce dünyada kamuya su…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO : 2023/841 KARAR NO : 2025/1405 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 20/01/2023 NUMARASI : 2021/568 E. - 2023/19 K. DAVANIN KONUSU: Tasarımın Hükümsüzlüğü İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/10/2025 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2020/05694 başvuru numarası ile TPMK nezdinde, otomobil dikiz aynaları için kapak tasarımı hakkında tasarım tescil başvurusunda bulunduğunu, ancak müvekkilinin başvurusunun TPMK tarafından, söz konusu tasarımın daha önce dünyada kamuya sunulmuş olması iddiası ile reddedildiğini, ancak, aynı tasarım başvurusunun davalı tarafından yapılmış olup davalının tasarım başvurusunun kabulüne karar verildiğini, davalı tarafından tescil edilen tasarımın, davalıdan daha önce kamuya sunulduğunu, müvekkilinin başvurusunun davalının başvurusundan eski olduğunu, bu nedenle davalıya ait 2020/06769 tescil numaralı tasarımının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine, anılan kararın davalıdan alınarak en yüksek tirajlı üç gazeteden birinde ilanına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sahibi olduğu ...Ticaret Limited Şirketi ile oto tuning aksesuar alanında yaklaşık 10 yıldır faaliyet gösterdiğini ve https://....com.tr/ internet sitesi üzerinden ürünlerini tanıtıp, müşterilerine sattığını, davacı tarafın müvekkilinin tek ortağı olduğu şirketten 17/01/2020, 20/05/2020, 22/05/2020, 03/06/2020, 05/06/2020, 09/07/2020 ve 22/08/2020 tarihlerinde dava konusu tasarımları satın aldığını, müvekkilinin kendi tasarımı olan, özgün, yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip tasarımlarını kanunda açıkça öngörülen 12 aylık süre içerisinde başvuruda bulunarak tescil ettirdiğini, müvekkilinin başvurusu kanunda öngörülen hoşgörü süresinde yapıldığını, tasarımların başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olmasının tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfını etkilemeyeceğini, müvekkilinin tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına sahip olduğunu, açıklanan nedenlerle, hukuka ve yasaya aykırı mesnetsiz davanın reddi karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesi 2021/568 esas, 2023/19 karar sayılı, 20/01/2023 tarihli kararı ile; "Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; davalıya ait 2020/06769-2 numaralı tasarım tescilinin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine, davalıya ait 2020/06769 -1 numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğü talebinin REDDİNE" karar vermiştir. İSTİNAF: Davacı vekili istinaf ve istinafa cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 2020/05694 başvuru numarası ile TPMK nezdinde otomobil dikiz aynaları için kapak tasarımı başvurusu yapan müvekkilin bu başvurusunun yine TPMK tarafından söz konusu tasarımın daha önce dünyada kamuya sunulmuş olduğu gerekçesi ile reddedildiğini, tasarım başvurusu davalı tarafından 2020/ 06769 başvuru numarası ile yapılmış olup, davalının tasarım başvurusunun kabulüne karar verildiğini, davalı tarafından tescili yapılan tasarımın da daha önce kamuya sunulmuş olduğunun sabit olduğunu, bu nedenlerle istinaf istemlerinin kabul edilerek anılan kararın ortadan kaldırılmasını, davalının istinaf talebinin reddini ve davanın tamamen kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin sahibi olduğu ...Ticaret Limited Şirketi ile Oto Tuning Aksesuar alanında yaklaşık 10 yıldır faaliyet gösterdiğini ve https://....com.tr/ internet sitesi üzerinden ürünlerini tanıtmakta, müşteriye sunduğunu ve sattığını, müvekkili dava konusu tasarımları yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olarak tasarlanan kalıplarını yaptırdığını, müvekkili dava konusu tasarımları yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olarak tasarlamış, kalıplarını yaptırdığını, müvekkilin izni ve bilgisi dahilinde, tasarımlar (sinyal kapakları) müvekkilin tek ortağı ve sahibi olduğu ...Ticaret Limited Şirketi'nce üretildiği ve yurt içi ve yurt dışında olmak üzere satışa sunulduğunu, satışlara ilişkin faturalar kesildiğini, Faturalar incelendiğinde, dava konusu tasarımların/ürünlerin satışını içeren 25/09/2019 tarihli faturanın da bulunduğu görüleceğini, bu fatura, davacının başvurusundan (17/08/2020) çok önce olduğunu, davacı taraf, müvekkilin tek ortağı olduğu ve şirketten 17/01/2020, 20/05/2020, 22/05/2020, 03/06/2020, 05/06/2020, 09/07/2020 ve 22/08/2020 tarihlerinde dava konusu tasarımları satın aldığını, davacı, kötüniyetli olarak, müvekkiline ait tasarımları önce satın aldığını ve sonra da tescili için başvuruda bulunduğunu, Türkiye Patent ve Marka Kurumu kararının ardından, müvekkilin daha eski ve yurt içinde/dışında pazarlanan tasarımına ilişkin inceleme ve karşılaştırma raporunu beklediğini, dosyaya sunulan 10/08/2022 tarihli ek bilirkişi heyeti raporunda, itiraz edilen 2020/06769-2 sayılı tasarım tescilinin, müvekkilin tasarımına göre yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olmadığının tespit edildiğini, 01/12/2022 tarihli ek raporda ise müvekkili ile ilgisi olmayan tasarımlara değinilmesine karşın bilirkişi heyetinin, davaya konu tescilin hükümsüzlük kararı verilmesi gerektiğini yinelediğini, müvekkilin kendi tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olduğunu, mahkemece müvekkiline ait 2020/06769-2 numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkini yönünde verilen hukuka aykırı kararın kaldırılmasına, haksız davanın reddine, bu mümkün görülmez ise yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. İSTİNAFA CEVAP: Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dosyası kapsamında gerekli ve yeterli incelemeler sonucu 2020/06769 2 numaralı tasarım tescilinin Sınai Mülkiyet Kanunu tarafından sayılan hükümsüzlük koşullarını sağladığı sabit olduğundan Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından verilen 20/01/2023 tarihli ve 2021/568 E. - 2023/19K. sayılı karar hukuka uygun olup davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin olan tüm hakları saklı kalmak kaydıyla davalı tarafından yapılan haksız ve hukuka aykırı istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; davalı adına kayıtlı 2020/06769 tescil numaralı tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasına dayalı olarak hükümsüzlüğü istemine yöneliktir.İlk derece mahkemesi tarafından bilirkişi incelemesinin yaptırıldığı, 10/08/2022 tarihli bilirkişi raporu ile, "2020/06769-1 ve 2 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 22.09.2020 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu ve hükümsüzlük şartlarının mevcut olmadığı" hususlarını tespit ve rapor ettikleri, davacı vekilinin 05/09/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile, bilirkişi raporunda, müvekkili tarafından başvurusu yapılan tasarım ile davalı tarafından başvurusu yapılan tasarımların karşılaştırılmadığını, davacı adına tescil edilen tasarımların davalıdan çok uzun zaman önce kamuya arz edildiğini bu nedenlerle bilirkişi raporuna itirazlarının kabulü ile yeni bir rapor alınmasına, mahkeme aksi kanaatte ise itirazlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmesini talep etmesi üzerine davacı itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla ek rapor tanzimi için dosyanın bilirkişiye yeniden tevdi edildiği ve 01/12/2022 havale tarihli bilirkişi raporu ile, "... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 22.09.2020 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu, ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 22.09.2020 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı" hususlarını tespit ettikleri, davanın kısmen kabulüne ilişkin davalıya ait 2020/06769-2 numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne, davalıya ait 2020/06769 -1 numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğü talebinin reddine karar verildiği, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurdukları görülmüştür. Dava tarihi itibari ile yürürlükte olmakla uygulanması gereken 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) Hükümsüzlük hâlleri başlıklı 77. maddesi; ''(1) Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir:a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası, 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse.b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse.c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise...'' şeklinde düzenlenmiş olup davalı adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğini hâiz olup olmadığı hususunda ihtilafın mevcut olduğu görülmekle tatbiki gereken SMK'nın yenilik ve ayırt edicilik başlıklı 56. maddesinin; '' (1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.(2) Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.(3) Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.(4) Bir tasarımın aynısı;a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.(5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.(6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.'' şeklindeki hükmü ile SMK'nın Kamuya sunma başlıklı 57. maddesinin; ''(1) Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz. (2) Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.'' şeklindeki düzenlemesi kapsamında inceleme yapılması gerekmiştir. Anılı yasal düzenlemeler ışığında somut uyuşmazlığa bakıldığında; davacının 2020/05694 başvuru numarası ile otomobil dikiz aynaları için kapak tasarımı hakkında tasarım tescil başvurusunda bulunduğu ve TPMK tarafından, söz konusu tasarımın daha önce dünyada kamuya sunulmuş olması nedeni ile reddedildiği dosya kapsamında sabit olup davacının; aynı tasarım başvurusunun davalı tarafından yapıldığını iddia ederek 2020/06769 numarası ile davalı adına tescil edilen tasarımın daha önce kamuya sunulmuş olduğu gerekçesi ile hükümsüzlüğünü talep ettiği görülmüştür. Davalı tasarım sahibinin ise dava dışı ...Ticaret Limited Şirketi'nin tek ortağı ve yetkilisi olduğu görülmüş olup tasarımın (sinyal kapakları) ...Ticaret Limited Şirketi nezdinde üretildiği ve yurt içi, yurt dışında olmak üzere satışa sunulduğu, dava konusu tasarımların/ürünlerin satışını içeren 25/09/2019 tarihli faturanın bulunduğu ve davacının başvurusundan (17/08/2020) önceye ilişkin olduğu, davacı tarafın DP şirketinden 17/01/2020, 20/05/2020, 22/05/2020, 03/06/2020, 05/06/2020, 09/07/2020 ve 22/08/2020 tarihlerinde dava konusu tasarımları satın aldığı, davacının belirttiği, özgün, yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip tasarımlarını kanunda açıkça öngörülen 12 aylık süre içerisinde başvuruda bulunarak tescil ettirdiğini savunduğu görülmüştür. Yenilik değerlendirmesi özel ve teknik bilgi kapsamında bilirkişi incelemesini gerekli kılmakta olup tasarımın geçerliliğinin mutlak yenilik şartının varlığına bağlı olduğu, mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterli görülmektedir. Yargıtay uygulamasında istikrarlı şekilde ifade edildiği üzere tasarımın mutlak yenilik şartının varlığına ilişkin bu husus kamu düzeninden olduğundan bilirkişilerin resen araştırma yapması gerekmektedir. Dosyada mübrez bilirkişi raporlarında resen araştırma kapsamında inceleme yapılarak sonuçlarının değerlendirildiği, hükümsüzlük istemine konu olan davalının ... sayılı tasarımının başvuru tarihinin 22/09/2020 olup temmuz 2019, 16/08/2019, 23/08/2019 tarihli yenilik incelemesine mukayese görsellerin tasarım başvuru tarihlerinden ve SMK'nın 57/2 maddesinde betimlenen on iki aylık rüçhan süresinden öncesine ait olduğu, 2020/06769-2 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 22/09/2020 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığının tespit edildiği, 2020/06769 -1 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 22/09/2020 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olduğunun belirlendiği, davacı başvurusu ile davalı tasarımının mukayese edildiği, belirtilen tespitlerin aksini gösterir delilin bulunmadığı anlaşılmıştır. Saptanan hukuksal durum kapsamında; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 20/01/2023 tarih ve 2021/568 E. 2023/19 K. sayılı kararına karşı, davacı vekili ve davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 23/10/2025