T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2025/430 KARAR NO : 2025/1472 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/587 KARAR NO : 2025/38 İSTEK TARİHİ : 03/07/2024 KARAR TARİHİ : 15/01/2025 İSTEK : Yargılanmanın Yenilenmesi KARAR TARİHİ : 18.11.2025 KARARIN YAZ. TARİH : 18.11.2025 İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15.01.2025 tarih ve 2024/587 Esas, 2025/38 …
T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2025/430 KARAR NO : 2025/1472 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/587 KARAR NO : 2025/38 İSTEK TARİHİ : 03/07/2024 KARAR TARİHİ : 15/01/2025 İSTEK : Yargılanmanın Yenilenmesi KARAR TARİHİ : 18.11.2025 KARARIN YAZ. TARİH : 18.11.2025 İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15.01.2025 tarih ve 2024/587 Esas, 2025/38 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin Yargılamanın yenilenmesini talep eden (davalı) vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. İSTEK: Yargılamanın yenilenmesini isteyen (davalı) vekili dilekçesinde özetle; "Taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözlemesi gereği, arsa sahibi olan davacı tarafından davalı yüklenici Kooperatif aleyhine İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1993/290 Esas Sayılı dosyası kapsamında sözleşmenin feshi ile el atmanın önlenmesi davası açıldığı, bu davanın 1994/295 Karar Sayılı kararla reddedildiği ve kesinleştiği, aynı davacının, davalı Kooperatif ile diğer davalı .... A.Ş. Aleyhine İzmir 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/200 Esas Sayılı dosyasında açtığı ecrimisil ve tahliye davasını ıslah ederek geriye etkili fesih isteminde bulunduğu, anılan davanın İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1098 Esas Sayılı dosya kapsamında birleştirildiği ve yargılama sonunda, önceki 1993/290 Esas Sayılı davadaki davanın reddi yönündeki kesin hükümle çelişir bir şekilde sözleşmenin geriye etkili olarak feshine karar verildiği, bunun HMK.'nın 375/1-ı maddesi gereğince yargılamanın yenilenmesi sebebi olduğu" iddiası ile, İzmir 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/200 Esas Sayılı dosyasının birleştirildiği 2018/1098 Esas Sayılı dosyasından tefrik edilerek yargılamanın yenilenmesine karar verilmesini istemiştir. SAVUNMA: Karşı taraf (davacı) vekili cevap dilekçesinde özetle; "yargılamanın yenilenmesi şartlarının oluşmadığını" ifade ederek, isteğin reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesinin 15.01.2025 tarih ve 2024/587 Esas, 2025/38 Karar sayılı kararında özetle; "İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1993/290 Esas Sayılı davasının 11/01/1990 tarihinde açıldığı, İzmir 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/200 Esas Sayılı davasının ise önceki davadan yaklaşık 15 yıl sonra 09/06/2005 tarihinde açıldığı, her ne kadar her iki davanın tarafları ile konusu aynı olsa da, ikinci davanın aradan geçen zaman içerisinde oluşan yeni sebep ve delillere dayalı olarak talep edildiği, mahkemece de ikince davanın karar gerekçesinde yeni oluşan hukuki durumlara binaen karar verildiğinin açıklandığı, buna göre 1993/290 Esas Sayılı davada verilen kesinleşmiş red kararının 2005/200 Esas Sayılı davada verilen kabul hükmü yönünden HMK.'nın 375/1-ı ve 377/2. Maddeleri gereğince yargılamanın iadesi sebebi olamayacağı" gerekçesi ile, yargılamanın yenilenmesi isteğinin usulden reddine karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Yargılamanın yenilenmesini talep eden (davalı) vekili istinaf dilekçesinde özetle; "İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1993/290 Esas Sayılı davasında verilen kesinleşmiş red kararına aykırı olarak İzmir 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/200 Esas Sayılı davasında kabul kararı verilmesinin HMK.'nın 375/1-ı maddesi gereğince yargılamanın yenilenmesi sebebi olduğunu, mahkemece talebin usulden reddine karar verilmesinin yasaya aykırı olduğunu" belirterek, mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. DEĞERLENDİRME: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: Dava, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1098 E. 2021/458 K. Sayılı dosyası kapsamında birleşen İzmir 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/200 E, 2005/487 K. Sayılı kesinleşmiş kararı ile ilgili olarak yargılamanın yenilenmesi isteğine ilişkindir. İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1993/290 Esas, 1994/295 Karar Sayılı kararı ve ilgili dosya kapsamı incelendiğinde: Taraflar arasındaki....İli, .... İlçesi, ...ada... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği yüklenici davalı .... Kooperatifi'nin edimini yerine getirmediği gerekçesi ile, davacı arsa sahibi ... tarafından sözleşmenin feshi ve el atmanın önlenmesinin istendiği, yapılan yargılama sonunda sübut bulmayan davanın reddine karar verildiği, iş bu kararın Yargıtay 15. HD.'nin 16/11/1994 tarih ve 1994/5310 E., 1994/6843 K. Sayılı ilamı ile onanarak, ilgili karar düzeltme isteğinin de Yargıtay 15. HD.'nin 20/03/1995 tarih ve 1995/806 E., 1995/1568 K. Sayılı ilamı ile reddedilerek kesinleştiği anlaşılmıştır. Yargılamanın yenilenmesi isteğine konu olan İzmir 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/200 Esas Sayılı dosyası incelendiğinde: Davacı arsa sahibi ... tarafından davalı yüklenici Kooperatif ve davalı ... (daha sonra ... A.Ş.) aleyhine başlangıçta ecrimisil ve tahliye davası açıldığı, bu davanın 2005/487 Karar Sayılı karar ile İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1098 Esas Sayılı dosyası kapsamında birleştirildiği, bu dosyada yapılan yargılama sırasında birleşen davanın tamamen ıslah edilerek arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshinin istendiği, yargılama sonunda ise İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1098 Esas, 2021/458 Karar Sayılı kararı çerçevesinde birleşen İzmir 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/200 E. Sayılı davası hakkında; "Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine konu olan inşaatın imara aykırı olduğunun ve yasal hale getirilme olanağı da bulunmadığından yıkılması gerektiğinin idari yargı kararları ile tespit edildiği, buna göre sözleşmenin geriye etkili feshi koşullarının oluştuğunun, bu konuda her ne kadar İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1993/290 Esas, 1994/295 Karar Sayılı davada verilmiş ve kesinleşmiş red kararı mevcut ise de, bu karardan sonra ortaya çıkan yeni hukuki durumlar nedeniyle önceki kararın kesin hüküm olamayacağı" gerekçesi ile, davalı ...A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı Kooperatif aleyhine açılan fesih davasının kabulü ile sözleşmenin geriye etkili olarak feshine, yıkım ve diğer taleplerin idari yargı kararları ile kesinleşmiş olması nedeniyle reddine karar verildiği, iş bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek 15/03/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. 6100 Sayılı HMK'nın 375. Maddesinde yargılamanın yenilenmesi sebepleri sınırlı olarak gösterilmiş olup, aynı maddenin 1. Fıkrasının (ı) bendinde; "Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve hükmün de kesinleşmiş olması" da yargılamanın yenilenmesi sebebi sayılmıştır. Aynı yasanın 377/2. Maddesinde ise; "375. Maddenin 1. Fıkrasının (ı) bendinde yazılan sebepten dolayı yargılamanın yenilenmesi süresi ilama ilişkin zamanaşımı süresi kadardır" hükmü düzenlenmiştir. 2004 Sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nun 39/1. Maddesinde; "İlama müstenit takip son muamele üzerinden on sene geçmekle zamanaşımına uğrar" hükmüne yer verilmiştir. Yine HMK.'nın 303/1. Maddesinde; "Bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir" hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda; yargılamanın yenilenmesi istenen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1098 Esas, 2021/458 Karar Sayılı kararı çerçevesinde birleşen İzmir 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/200 E. Sayılı davasına ilişkin karar 15/03/2022 tarihinde, yargılamanın yenilenme sebebi olarak gösterilen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1993/290 Esas, 1994/295 Karar Sayılı kararın ise 20/03/1995 tarihinde kesinleştiği görülmektedir. İki kararın kesinleşme tarihleri arasında yaklaşık 27 yıllık bir süre geçmiştir. Buna göre; ilk kesin ilam "Davanın reddi" yönünde olup herhangi bir işleme de konu olmadığına göre, İİK.'nın 39. Maddesi gereği çoktan zamanaşımına uğramıştır. Bu durumda HMK.'nın 377/2. Maddesi gereği, aynı kanunun 375/1-(ı) maddesine dayandırılan yargılamanın yenilenmesi süresi de çoktan geçmiştir. Kaldı ki diğer yandan; şekli olarak kesinleşmiş olan ilk ilamın, yine şekli olarak kesinleşmiş ikinci ilam için HMK.'nın 303/1. Maddesi gereği maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediği anlaşılmaktadır. Çünkü; her ne kadar iki davanın tarafları ve dava konuları aynı olsa da, dava sebepleri farklıdır. Dava sebebi, bir davada iddia edilen (ileri sürülen) vakıalardır. İlk davada ileri sürülen "Yüklenicinin süresinde sözleşme konusu binayı tamamlamadığı" iddiasına karşılık, ikinci davada "Yapılan binanın imara aykırı olduğunun ve yasal hale getirilme olanağının bulunmadığının, idari yargı tarafından da yıkım kararı verildiğinin ortaya çıktığı" ileri sürülmüş ve ikinci davada oluşan bu yeni vakıa çerçevesindeki hukuki duruma göre karar verilmiştir. Bu durumda HMK.'nın 375/1-(ı) maddesinde düzenlenen yargılamanın yenilenmesi sebebi de gerçekleşmemiştir. Bu verilere göre; HMK.'nın 375/1-(ı) ve 377/2. Maddeleri gereği, hem süre yönünden, hem de sebep yokluğu yönünden yargılamanın yenilenmesi isteğinin dinlenme olanağı olmayıp, mahkemece isteğin HMK.'nın 379. Maddesi gereğince usulden reddine karar verilmesi isabetlidir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, yargılamanın yenilenmesini talep eden vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b/1. Maddesi gereğince esastan reddine yönünde esas hakkında yeniden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15.01.2025 tarih ve 2024/587 Esas, 2025/38 Karar sayılı kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, Yargılamanın yenilenmesini talep eden (davalı) vekilinin bu karara karşı yapmış olduğu istinaf kanun yoluna başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Yargılamanın yenilenmesini talep eden (davalı) vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olması nedeniyle, alınması gerekli 1.379,99 TL harçtan peşin alınan 345,00 TL istinaf maktu karar harcının mahsubu ile kalan 1.034,99 TL harç bedelinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Yargılamanın yenilenmesini talep eden (davalı) vekili tarafından yatırılan 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/(1)-a. maddesi gereğince kesin olmak üzere 18.11.2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.