İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/12/2025 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... Yapı Taah. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, 04.04.2018 tarihinde imzalanan ve Finansal Kurumlar Birliği tarafın…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO: 2023/1211 KARAR NO : 2025/1716 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 11/05/2023 NUMARASI : 2022/269 E. - 2023/363 K. DAVANIN KONUSU: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/12/2025 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... Yapı Taah. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, 04.04.2018 tarihinde imzalanan ve Finansal Kurumlar Birliği tarafından 05.04.2018 tarih ve 181100242 tescil numarası ile tescil edilen 18000480 sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile 29.06.2018 tarihli finansal kiralama tadil sözleşmesi akdedildiğini, finansal kiralama sözleşmesi kapsamında ... 500, 13 kişilik, ... ekipman nolu yolcu asansörü, ... 500, 13 kişilik, 43396680 ekipman nolu yolcu asansörü, ... 500, 10 kişilik, ... ekipman nolu yolcu asansörü, ... 500, 4 kişilik, ... ekipman nolu yolcu asansörü, ... 500, 13 kişilik, ... ekipman nolu yolcu asansörü, makine ve ekipmanların kiralandığını ve davalıya teslim edildiğini, davalının finansal kiralama sözleşmesinde belirlenen kira bedellerini, sözleşmede belirlenen tarihlerde ödemediğini, ödenmeyen borçların ödenmesi için 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunun 31. maddesi ve sözleşmelerin ilgili maddeleri uyarınca davalıya; Beşiktaş 27. Noterliğinin 10.08.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, ihtarname ile kiracı firmaya ödenmeyen borçların 6361 sayılı Kanunun 31. maddesi ve sözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin bu süreyi takip eden üçüncü günün sonunda feshedilmiş sayılacağının, sözleşmenin feshi halinde tüm finansal kiralama borçlarının muaccel hale geleceği ve sözleşme konusu malların müvekkili şirkete teslim edilmesinin ihtar edildiğini, davalı kiracı şirket ve diğer tüm muhatapların, fesih ihtarında belirtilen sürelerde borçlarını ödemediklerini ve sözleşme konusu malları müvekkili şirkete teslim etmediklerini, davalı ile akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin feshi neticesinde sürekli borç ilişkisinin sona erdiğini, dava konusu kiralanan malların teslim alındığı şekilde davalı kiracı tarafından iadesinin gerektiğini, davalının kiralanan menkul malların üzerindeki zilyetliğinin hukuken sona erdiğini ve davalının haksız zilyet durumuna düştüğünü, işbu davadan önce müvekkili şirkete ait kiralanan malların ihtiyati tedbirle müvekkili şirkete teslim edilmesine karar verilmesi talebinde bulunulduğunu, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.04.2022 tarih ve 2022/543 D. İş sayılı kararı ile kiralamaya konu malların ihtiyati tedbirle müvekkili şirkete teslimine karar verildiğini belirterek, finansal kiralama sözleşmelerinin feshinin tespitine, finansal kiralamaya konu makinalar ve ekipmanları üzerinde davalı kiracının haksız ve kötü niyetli zilyetliğine son verilmesine, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malların teslim alındığı şekilde iadesine, ihtiyati tedbir kararının Mahkeme kararının kesinleşeceği tarihe kadar devamına karar verilmesini talep etmiştir. Asli Müdahil vekili talep dilekçesinde özetle; dava konusu 5 adet ... marka asansörlerin mülkiyet hakkının müvekkili Belediyeye ait olduğunu, asli müdahillik taleplerinin kabulü halinde 2022/269 Esas sayılı dosya kapsamındaki ihtiyati tedbir kararı üzerinde ileri sürdükleri yetki itirazlarının kabulüne karar verilmesini, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili Çaycuma Mahkemelerine gönderilmesini, müvekkili Belediyenin iyiniyetli 3.kişi değil, bizzat mülkiyeti ilk elden iktisap eden asıl malik olduğunu, bu nedenle 6361 sayılı Kanununun 22/5. maddesinin uygulama alanı bulamayacağını, davalı şirket ile müvekkili arasındaki ihale sözleşmesinin ayrılmaz parçası olan ve "Asansör İşleri Özel Teknik Şartnamesi"nde asansörlerin nitelikleri itibariyle tanımlandığını ve yüklenici ... Şirketinin söz konusu asansörleri kiralamayı değil, imal ederek mülkiyetini müvekkiline devretmeyi borçlandığını, bu nedenle asansörlerin kira değil satın alma bedellerinin müvekkili tarafından ... Şirketine ödendiğini, mülkiyetin müvekkiline ilk elden doğrudan geçtiğini, davacının finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan hiçbir yetkisini ve hakkını kullanmadığını, kendi imzaladığı sözleşmeyi birçok kez ihlal ederek mülkiyeti iktisap etme imkanının yitirdiğini, hiçbir kira bedelini almadan ve teslim tutanağı olmaksızın, ... A.Ş.'ye ödeme yaptığını, hiç uygulamadığı fınansal kiralama sözleşmesini derhal feshettiğini iddia ederek müvekkiline ait asansörlerin iadesini yüklenici ... şirketinden talep ettiğini, 2019 yılı temmuz ayında son kira bedeli ödemesi yapılması gerekirken ... Kiralama A.Ş.'nin bu nedenle doğan derhal fesih hakkını 3 yıl sonra kullandığını, 3 yıl sonra fesih hakkının kullanılmasının hukuken mümkün olmadığını, makul sürede kullanılmayan bu hakkın düştüğünü ve...Kiralama A.Ş.'nin çelişkili davrandığının açık olduğunu, 6361 sayılı Kanunun 22.maddesinde birlik sicilinin açık olduğunun belirtilmesine rağmen birlik sicilinin incelenmesi için ilgili şirkete ait vekaletname sunma zorunluluğunun bulunduğunu, buna göre sicilin aleni olmadığını, asansörlerin misli ile tescil edilmiş olmasının 6361 sayılı Kanunun 22/5 hükmünün müvekkiline uygulanmasını engellediğini, müvekkilinden bu asansörlerin sicile kayıtlı olmasını bilmesi ve hatta araştırmasının dahi beklenilmeyeceğini, dava konusu asansörlerin 4 tanesinin 22/06/2020 tarihinde, 1 tanesinin ise 21/09/2020 tarihinde ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından müvekkiline teslim edildiğini, teslim tutanaklarında satın alma şartları ifadesinin kullanıldığını, dava konusu asansörlerin satın alma bedellerinin müvekkili ile davalı şirket arasında Devlet İhale Kanunu uyarınca imzalanan... "Çaycuma Belediye Hizmet Binası 2.Kısım İnce İşler - İkmal İnşaatı Yapım İşi" sözleşmesi kapsamında davalı şirkete ödendiğini, dava konusu asansörlerin müvekkili Belediye Başkanlığına ait olduğunu belirterek asli müdahil taleplerinin kabulüne, dava konusu 5 adet ... marka asansörün mülkiyetinin müvekkili Belediye Başkanlığına ait olduğunun tespitine ve asıl davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı tespit edilmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesi 2022/269 esas, 2023/363 karar sayılı, 11/05/2023 tarihli kararı ile; "Somut olayda, Finansal kiralama konusu asansörlerin 4 ve daha fazla katlı ...na ait 2 bloktan oluşan hizmet binası ve iş merkezinde bulunduğu ve 4721 sayılı TMK.nın 684. maddesi gereğince bu binaların bütünleyici parçası (mütemmim cüz'ü) haline geldiği, bütünleyici parçalar olmaları nedeniyle bağlı bulundukları bina ile birlikte el konulabileceği, binadan ayrı olarak el konulmasının ve aynen iadeye konu olmasının mümkün olmadığı ve asansörlerin bulunduğu binaların da finansal kiralamanın konusu olmadığı sabittir. Buna göre davacı kiralayan...Kiralama A.Ş.nin asli niteliğini kaybederek, binaların bütünleyici parçası (mütemmim cüz'ü) haline gelen dava konusu asansörlerin aynen iadesini istemeyecektir. Açıklanan nedenlerle asıl davacının dava dilekçesinde sadece malın iadesi talebinde bulunulduğu, tazminat talebinde bulunulmadığı göz önüne alınarak, taleple bağlı kalınarak Davacının davasının reddine, asli müdahil davacının davasının kabulü ile; dava konusu;... 500, 13 kişilik, ... ekipman nolu yolcu asansörü’nün, ... 500, 13 kişilik, 43396680 ekipman nolu yolcu asansörü’nün,... 500, 10 kişilik, ... ekipman nolu yolcu asansörü’nün,... 500, 4 kişilik, ... ekipman nolu yolcu asansörü’nün,... 500, 13 kişilik, ... ekipman nolu yolcu asansörü’nün,Asli Müdahil davacı ... Başkanlığına ait olduğunun tespitine, Asli Müdahil davacının İhtiyati tedbir kararının kaldırılması talebinin kabulüne, dava konusu asansörlerle ilgili İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.04.2022 tarih ve 2022/543 D. İş - 2022/587 K. sayılı İhtiyati Tedbir Kararının kaldırılmasına " karar vermiştir. İSTİNAF: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin finansal kiralama sözleşmesine konu malların mülkiyetini, 6361 sayılı Kanun'un mülkiyetin kiralayana ait olduğunu ve tescil veya şerhten sonra üçüncü kişilerin ayni hak iddialarının ileri sürülemeyeceğini açıkça hüküm altına alan özel düzenlemelerini (m. 22/3 ve m. 22/5) dikkate almayıp, Türk Medeni Kanunu'nun genel hükümlerine dayanarak bütünleyici parça yorumu ile malların mülkiyetini Belediyeye vermesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenebilecek bir konuda hukukçu bilirkişi atamasının, bu bilirkişinin yetkisini aşarak hukuki nitelendirme yapmasının ve Finansal Kiralama Kanunu hakkında tek bir değerlendirme dahi içermeyen bu raporu kararına gerekçe kılmasının usul bakımından hukuka aykırı olduğunu, bu suretle Anayasa'nın 35. maddesiyle güvence altına alınan mülkiyet hakkının ve adil yargılanma, iddia ve savunma ile gerekçeli karar haklarının ihlal edildiğini, Belediye'nin finansal kiralama sicil kaydı, ihtarname ve teslim tutanakları ile asansörlerin mülkiyetinin kiracıya ait olmadığını bilmesine rağmen mülkiyet iddiasında bulunmasının Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi kapsamında hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu belirterek istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep ettiğini ifade etmektedir.Davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş olup ilk derece mahkemesinin 04/07/2023 tarihli ek kararı ile davalı vekilinin istinaf harç ve gider avansını yatırmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür. İSTİNAFA CEVAP: Asli müdahil Çaycuma Belediyesi vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, bu nedenle...Leasing A.Ş.'nin istinaf taleplerinin reddi gerektiğini, bu bağlamda, dava konusu asansörlerin Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 684. ve 734. maddeleri uyarınca müvekkil Belediyeye ait taşınmazın "mütemmim cüzü" (bütünleyici parçası) olduğunu, dolayısıyla mülkiyetin Belediye tarafından ilk elden iktisap edildiğini ve bu yönde Bölge Adliye Mahkemesi kararları bulunduğunu, asansörlerin mütemmim cüz olması nedeniyle 6361 sayılı Kanun'un 19/2. maddesi uyarınca "aslî niteliğini koruma" şartını yitirdiğini, bu sebeple finansal kiralama konusu edilemeyeceğini ve iadesinin istenemeyeceğini ve dolayısıyla davacı şirketin 6361 sayılı Kanun'un ayrıcalıklı hükümlerinden yararlanamayacağını, Prof. Dr. ... imzalı uzman mütalaasının da bu asansörlerin 6361 sayılı Kanun kapsamı dışında kaldığını ve mülkiyetin Belediyeye ait olduğunu açıkça ifade ettiğini, müvekkilin mülkiyeti ilk elden iktisap etmesi nedeniyle iyiniyetinin ispatına gerek olmadığını, ... AŞ'den gelen ihtarnameler ve teslim tutanaklarının müvekkilin kötüniyetli olmadığını gösterdiğini ve asıl kötüniyetin basiretsiz davranan davacı şirket ile satıcıda olduğunu, finansal kiralama sözleşmesinin dayandığı Birlik Sicilinin fiilen aleni olmadığını, usule uygun tescil şartlarını sağlamadığını ve mütemmim cüz olan asansörlerin tapuya şerh edilmesi gerekirken taşınır mal gibi sicile kaydedilmesinin hukuki bir değerinin olmadığını, davacının bilirkişi raporuna itirazlarının ise hukuki değerlendirmeye ilişkin olduğu için mahkemece incelenmesi gerektiğini, yeniden bilirkişi atanmasının yersiz olduğunu ve davacının istinafının kabul edilmesi halinde asıl müvekkilin mülkiyet hakkının ihlal edileceğini, tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; finansal kiralama sözleşmesine konu asansörlerin aynen iadesi, asli müdahil davacının davası ise; dava konusu asansörlerin mülkiyetinin kendisine ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesi tarafından davacının davasının reddine, asli müdahilin davasının kabulüne karar verildiği, davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun “Sözleşmenin Konusu” başlıklı 19/2. maddesi; (2) "Bütünleyici parça veya eklenti niteliklerine bakılmaksızın asli niteliğini koruyan her mal tek başına finansal kiralama sözleşmesinin konusu olabilir." şeklinde, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 684. maddesi ise; "Bir şeye malik olan kimse o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur. Bütünleyici parça, yerel adetlere göre asıl şeyin temel unsuru olan ve o şey yok edilmedikçe, zarara uğratılmadıkça veya yapısı değiştirilmedikçe ondan ayrılmasına olanak bulunmayan parçalardır. " şeklinde düzenlemiş olup somut olaydaki uyuşmazlığın; taşınmazda kurulu bulunan davaya konu asansörlerin, asli niteliğini koruyup korumadığı ve asli niteliklerini korumadıklarının tespiti halinde davacı tarafça 6361 sayılı Kanun hükümlerine göre iadesinin istenip istenemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesi tarafından talimat marifeti ile mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu asansörlerin ...na ait 2 bloktan oluşan ve 4 kattan daha fazla katlı taşınmazda bulundukları, 5 adet asansörden 4 adetinin hizmet binası A blokta, 1 adetinin İş Merkezi B blokta yer aldığı anlaşılmıştır.Bütünleyici parça, yerel âdetlere göre asıl şeyin temel unsuru olan ve o şey yok edilmedikçe, zarara uğratılmadıkça veya yapısı değiştirilmedikçe ondan ayrılmasına olanak bulunmayan parçadır. Asıl şeyle mütemmim cüzü arasındaki bağlılık yalnız fiziki değil aynı zamanda fonksiyonel olup mütemmim cüz sayılan şey, asıl şeyden ayrıldığında, asıl şey fonksiyonunu önemli ölçüde yitirecekse, bunlar fiziki bakımdan hiçbir hasar veya değişikliğe uğramasa bile, mütemmim cüz ilişkisi bulunduğu kabul edilmelidir. Ayrıca 02/11/1985 tarih ve 18916 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin 45. maddesine göre kat adedi 4 ve daha fazla binalarda asansör yapımı zorunlu tutulmuş olup bu tip binalarda asansör ve eklentileri binada bulunması zorunlu ve binanın esaslı unsurlarındandır. Bu nedenlerle asansör ve eklentileri TMK'nın 684. maddesi gereğince taşınmazın bütünleyici parçası olup her ne kadar davacı tarafça 6361 sayılı Kanun'un 22/3 - 5. maddesine dayalı olarak finansal kiralama sözleşmesinin birlik siciline tescili ile artık bu kaydın hiç kimse tarafından bilinmediğinin ileri sürülemeyeceği ve herkesi bağlayacağı ileri sürülmüş ise de, somut olayda davaya konu malların binaya monte edilen ve mütemmim cüz vasfına giren türden olduğu, asli niteliğinin kaybolduğu, anılı Kanun'un 19/2. maddesinde de; mütemmim cüz olacak malların finansal kiralamaya konu olabilmesi için asli niteliğini korumasının şart olduğu, tapu kaydına güven ilkesi uyarınca mülkiyeti edinen kimsenin, mülkiyete konu taşınmazın mütemmim cüzlerinin de maliki olacağı, davacının finansal kiralama sözleşmesini tapunun şerhler/beyanlar hanesine kaydetmesi mümkün olmakla birlikte yapılmadığına göre asli müdahilin kötüniyetli kabul edilmesinin mümkün olamayacağı kanaatine varılmıştır. Ayrıca davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesi nezdinde hukukçu bilirkişi atanması nedeni ile kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bilirkişi raporu takdiri delillerden olup bağlayıcı olmadığından hâkim tarafından serbestçe değerlendirilmesi mümkün olduğu gibi borçlar hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı hukukçunun görevlendirilmesi yönünden sonuca etkili bir kanuna aykırılık bulunmadığı saptanmıştır. Dolayısıyla davacının yalnızca malın iadesi talebinde bulunduğu, tazminat isteminin mevcut olmadığı göz önüne alınarak, taleple bağlılık ilkesi ışığında davacının dava konusu asansörlerin aynen iadesi isteminin reddine, asli müdahilin davasının kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle; istinaf edenin sıfatı ile HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/05/2023 tarih ve 2022/269 E., 2023/363 K. sayılı kararına karşı, davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcının peşin yatırılan 17.717,66 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatan 17.102,26 TL harcın talebi halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 11/12/2025