2023/1247556 İhale Kayıt Numaralı "KARAYOLLARI 13 BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIM İŞİ (2024)" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ege Gökmen İnşaat Araç Kiralama Ortak Sağlık Güvenlik Birimi İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/1247556 İhale Kayıt Numaralı “ Karayolları 13 Bölge Müdürlüğü İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alım İşi (2024) ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Karayolları 13 Bölge Müdürlüğü İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alım İşi (2024) ” ihalesine ilişkin olarak Ege Gökmen İnşaat Araç Kiralama Ortak Sağlık Güvenlik Birimi İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 03.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.01.2024 tarih ve 127282 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/82 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) 2023/UH.II-686 sayılı Kurul kararında özetle; “Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketinin 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin c bendi kapsamında sahte belge düzenlediği gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketinin eyleminin TCK uyarınca suç teşkil ettiğinden ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına” karar verildiği, dolayısıyla başvuruya konu ihalenin üzerinde bırakıldığı Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketi hakkında idare tarafından daha önce gerçekleştirilen 2022/1130412 IKN’li ihalede 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde yer alan yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespit edilmiş olduğu ve yasaklanacak olduğundan anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 2) Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, 3) Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketi tarafından geçici teminat mektubu, iş deneyim belgesi ve OSGB yetki belgesinin e-teklif kapsamında beyan edilmediği, İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.9’uncu maddesi uyarınca e-teklif kapsamında beyan edilen belgelerin tevsiki aşamasında idareye aslının ya da aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin verilmesi gerekirken ihale uhdesinde bırakılan firma tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerin tevsikinin İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine uygun olarak yapılmadığı, tevsik edici belgelerin idareye sunulması aşamasında yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmeyen belgelerin de sunulduğu, anılan isteklinin teklifinin bu nedenle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 4) Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketi tarafından beyan edilen “Gezici İSG araç izin belgeleri”nin ihale dokümanındaki kriterleri sağlamadığı, şöyle ki; Teknik Şartname’nin 5.24.4’üncü maddesinde “Teklif veren firmaların ihaleye girerken OSGB’leri üzerine ruhsatlı en az 1 adet gezici sağlık tarama aracının bulunması zorunludur. Tıbbı tetkikler için kullanılacak gezici İSG Araçları, tetkik yapılış şekli ve belirtilen izin belgeleri (Gezici Röntgen İSG Araç İzin Belgesi, Gezici Odyoloji - Laboratuvar İSG Araç İzin Belgesi) 20.01.2022 tarih ve 31725 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ‘’Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’ te belirtilen hükümlere uygun olacaktır. Tetkikler öncesi İl Sağlık müdürlüğünden yeni yönetmeliğe uygun olduğuna dair muayeneden geçmiş ve yeni yönetmelikteki tüm şartları karşıladığına dair raporunu almış olmalıdır.” denildiği, Teknik Şartname’nin anılan maddesiyle “Gezici İSG aracı”na ilişkin mevzuata (20.01.2022 tarih ve 31725 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik) atıf yapıldığı, dolayısıyla mevzuata uygun hizmet alımının yeterlik kriteri olduğu, Teknik Şartname’de bahsi geçen düzenleme incelendiğinde, araçların sadece belgesinde ismi yazan araç sahipleri tarafından kullanılabileceği, sağlık aracında çalışan personelin dahi o araç ve OSGB’de çalışan sağlık çalışanları olmasının zorunlu olduğu, dolayısıyla bir OSGB’nin başkasına ait aracı kullanmasına imkân olmadığı, yeni yapılan düzenleme ile gezici sağlık aracı bulunan OSGB’lerin tamamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının gözetim ve denetimine tabi olup “https://isgkatip.csgb.gov.tr/” internet sitesinde görüldüğü, gezici iş sağlığı aracı hizmetinin başka bir kurumdan kiralama ya da hizmet alımı yöntemiyle yapılamayacağı, ilgili sitede bulunmayan şirketlerin gezici sağlık aracının bulunmadığı, Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketi’nin bu kriterleri sağlamadığı, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 5) Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketinin iş deneyim belgesinin usulüne uygun olmadığı, anılan istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesiyle idareye ibraz dilen iş deneyim belgelerinin farklı olduğu, iş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında olmadığı, iş deneyim belgesinin son beş yıl içerisinde yapılmış bir işe ilişkin olmadığı, teklif edilen bedelin %50’sini karşılamadığı, teklif edilen bedelin karşılanması amacı ile birden fazla belgenin sunulduğu, anılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan iş deneyim belgelerinin iş deneyim belgesi düzenlemeyen haller olan özel sektörde gerçekleştirilen işlere ait belgeler olduğu, sunulan belgelerin mevzuata uygun olmadığı, 6) Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketinin entegratör firma sözleşmesinin usulüne uygun sunulmadığı, şöyle ki, anılan istekli tarafından 2023 yılına ait entegratör sözleşmesinin beyan edildiği, işin yapılacağı yılı kapsayan 2024 yılına ait entegratör firma ile yapılan sözleşmeyi beyan etmemiş olduğundan yeterlilik kriterini sağlamadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 7) Anılan istekli tarafından beyan edilen geçici teminat mektubu ile idareye ibraz edilen geçici teminat mektuplarının tutarları ile tarih ve sayılarının farklı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde 0 TL öngörülen iş kalemlerinin bulunduğu, 8) Anılan istekli tarafından beyan edilen OSGB yetki belgesinin teklif tarihi itibariyle vizesi sona erdiğinden geçerli olarak kabul edilmesine olanak bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Başvuru sahibinin iddiasına konu edilen 2022/1130412 IKN’li ihaleye ilişkin alınan 27.04.2023 tarihli ve 2023/UH.II-686 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle dava açıldığı, açılan dava neticesinde alınan 27.12.2023 tarihli ve 2023/MK-246 sayılı Kurul kararında özetle; “…Ankara 23. İdare Mahkemesinin 05.10.2023 tarihli ve E:2023/763, K:2023/1649 sayılı kararında “…Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlemde belirtildiği üzere görevli Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan suç duyurusu neticesinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2023/109726 sayılı soruşturmada, 22/06/2023 tarihinde, sahte olduğu ileri sürülen belgenin fotokopi niteliğinde olduğu, bu haliyle aldatıcılık niteliğinin olmadığı, dolayısıyla resmi evrakta sahtecilik suçunun unsurları itibariyle oluşmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmektedir. Bununla birlikte, davacı tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan sözleşmeye ait 2022111801UbNO000041 dekont numaralı damga vergisi ödemesine ilişkin bilgi ve belgelerin ilgili Mahkeme tarafından Vergi Dairesinden araştırılması sonucunda ödeme tarihinin 18.10.2022 tarihi olmadığı belirlendiğinden, bu hususun 4734 sayılı Kanun'un "Yasak fiil ve davranışlar" başlıklı 17'nci maddesi kapsamında olduğu ve belgenin ödeme tarihinin değiştirilerek ihalede sunulduğundan bahisle dava konusu işlem tesis edilmişse de, sahte olduğu ileri sürülen belgenin, davacı tarafından düzenlendiği hususu net bir şekilde açıklığa kavuşturulmadan davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle "dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir… Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir… 1- Kamu İhale Kurulunun 27.04.2023 tarihli ve 2023/UH.II-686 sayılı kararının iptaline,…” şeklinde karar verildiği, dolayısıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2023/109726 sayılı soruşturmada, sahte olduğu ileri sürülen belgenin fotokopi niteliğinde olduğu, bu haliyle aldatıcılık niteliğinin olmadığı, dolayısıyla resmi evrakta sahtecilik suçunun unsurları itibariyle oluşmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: KARAYOLLARI 13 BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIM İŞİ (2024) b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: Kısmi Süreli İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Hizmetlerin Alınması (350.000 dakika İş Güvenliği Uzmanlığı, 75.000 dakika İşyeri Hekimi, 140.000 dakika Diğer Sağlık Personeli ile İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili diğer hizmetler.) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü'ne bağlı işyerleri” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi, Birim Fiyat Tarifleri’nde yer alan İSG-1, İSG-2 ve İSG-3 iş kalemlerinin “Birim fiyata dahil olan masraflar” başlıkları altında “6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili yönetmelikler ve mevzuat gereği tarafından yapılması gereken tüm iş ve işlemler ile bu mevzuatlar doğrultusunda hazırlanan teknik şartnamenin ilgili maddelerinde belirtilen, kendisi ile ilgili görevleri yerine getirmekten sorumlu, uygun sınıfta belgeye sahip İş Güvenliği Uzmanının temini, iş başında bulundurulması, maaşı, sigortası, sosyal hak ve giderleri, yol masrafları, işin yapılması için gerekli her türlü alet, ekipman, kırtasiye ve elektronik cihaz v.b masraflar, yüklenici karı ve genel masraflar.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yüklenici personelinin çalışma süreleri ve şartları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.3 Yüklenici, İdarenin işyerlerine atayacağı İş Güvenliği Uzmanları, İşyeri Hekimleri ve Diğer Sağlık Personellerini arazide çalışmaya engel durumu olmayanlar arasından seçecektir. Görevlendirdiği İSG profesyonellerinin çalışma süresince yapacağı yol, barınma, yemek vb. gibi tüm masrafları ve işyerinde ilgili kanun ve yönetmelikler kapsamında yapılması gerekli masraflarını karşılayacaktır. İdare, ihale sonucu teklif edilen dakika ücreti dışında herhangi bir nam ve ad altında ödeme yapmayacaktır. İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli için işinin gereği mesai saatleri dışında işyerinde çalışması durumunda İdareden ek ücret talep edilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme neticesinde; idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen istekliye tebliğ edilen yazıda önemli teklif bileşenlerinin “… İş Kalemi No İş Kalemi Tanımı Birimi Miktarı İSG-1 İş Güvenliği Uzmanlığı Dakika Ücreti dakika 350.000,00 İSG-3 Diğer Sağlık Personeli Dakika Ücreti dakika 140.000,00 İSG-2 İşyeri Hekimi Dakika Ücreti dakika 75.000,00 ” şeklinde belirlendiği tespit edilmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır. İdare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen istekliye tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında; “İSG-1 İş Güvenliği Uzmanlığı Dakika Ücreti, İSG-3 Diğer Sağlık Personeli Dakika Ücreti, İSG-2 İşyeri Hekimi Dakika Ücreti” ifadelerinin yer aldığı, ancak ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde idarece açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerinin birçok alt bileşen barındırdığı, (işin yapılması için gerekli her türlü alet, ekipman, kırtasiye ve elektronik cihaz v.b masraflar ile çalışma süresince yapacağı yol, barınma, yemek vb. gibi tüm masrafları ve işyerinde ilgili kanun ve yönetmelikler kapsamında yapılması gerekli masraflar gibi) bu durumun aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlanması, değerlendirilmesi ve incelenmesine olanak tanımadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen iş kalemlerinin hangi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiğinin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında somut ve net bir şekilde ifade edilerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3 ve 8’inci iddialarına ilişkin olarak: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar. (2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır. Başvuru sahibinin söz konusu iddialarının 03.01.2024 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 15.01.2024 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikayet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Diğer yandan, uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 27.12.2023 tarihini (ihale komisyonu kararının tebliğ edildiği tarih) izleyen günden itibaren on gün içinde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 15.01.2024 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddialarının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … ı) … İstekliler, Ek-3 de tabloda belirtilen tetkikleri iş gücü, iş günü kaybı olmaması için işyerlerinin merkezlerinde Gezici İSG Aracı ile yapacaktır. Fakat İdarenin gerekli görmesi halinde bazı tarama ve tetkikleri İlgili Sağlık Biriminde yaptırabilir. İşyerlerinde yapılacak tarama amaçlı göz fonksiyon testlerinde sadece, görme keskinliği taraması için göz eşeli, renk körlüğü taraması için ishihara renk körlüğü kitabı, göz dibi taraması için oftalmoskop kullanılacaktır. Yüklenici, Gezici İSG Aracının, mazereti nedeniyle tetkik yaptıramayan çalışanlar için İdarenin uygun gördüğü tarihlerde tekrar gelmesini sağlayacaktır. Bu tetkikler için kullanılacak Gezici İSG Araçları, tetkiklerin yapılış şekli ve belirtilen izin belgeleri (Gezici Röntgen İSG Araç İzin Belgesi, Gezici Odyoloji- Laboratuvar İSG Araç İzin Belgesi) Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 29.04.2016 tarih ve 54567092- 0100602-E1919 sayılı (2016/7) Gezici İSG Araçları Genelgesinde belirtilen hükümlere uygun olacak ve gerekli izin belgeleri Yeterlilik Bilgileri tablosunda beyan edilecektir. … 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: {Belirtilmemiştir} 7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin sorumlulukları” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.24.5 İhale öncesinde teklif veren firmaların ihaleye girerken OSGB'leri üzerine ruhsatlı en az 1 adet gezici sağlık tarama aracının bulunması zorunludur. Tıbbi tetkikler için kullanılacak Gezici İSG Araçları, tetkiklerin yapılış şekli ve belirtilen izin belgeleri (Gezici Röntgen İSG Araç İzin Belgesi, Gezici Odyoloji- Laboratuvar İSG Araç İzin Belgesi) 20.01.2022 Tarih ve 31725 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan "Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik' te belirtilen hükümlere uygun olacaktır. Tetkikler öncesi İl sağlık müdürlüğünden yeni yönetmeliğe uygun olduğuna dair muayeneden geçmiş ve yeni yönetmelikteki tüm şartları karşıladığına dair raporunu almış olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmayacağı, anılan Şartname’nin 7’nci maddesi dışındaki diğer maddeleri veya Teknik Şartname’de düzenlenen ve isteklilerce teklifleri kapsamında sunulması gereken belgeler var ise bunların İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde açıkça belirtilmesi gerektiği, dolayısıyla yeterlik kriteri noktasında tekliflerin değerlendirilmesine yönelik belgelerin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılması gerektiği, İdari Şartname’nin 7’nci maddesi dışındaki diğer maddeleri veya Teknik Şartname’de düzenlenen hususların sözleşme aşamasına ilişkin olduğu, söz konusu iddiaya ilişkin İdari Şartname’nin 7.1.ı bendinde “… Bu tetkikler için kullanılacak Gezici İSG Araçları, tetkiklerin yapılış şekli ve belirtilen izin belgeleri (Gezici Röntgen İSG Araç İzin Belgesi, Gezici Odyoloji- Laboratuvar İSG Araç İzin Belgesi) Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 29.04.2016 tarih ve 54567092- 0100602-E1919 sayılı (2016/7) Gezici İSG Araçları Genelgesinde belirtilen hükümlere uygun olacak ve gerekli izin belgeleri Yeterlilik Bilgileri tablosunda beyan edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun diğer belgeler satırında “Gezici İSG Aracı Faaliyet İzin Belgesi, 14/11/2022 tarihli, 2022/019 Belge sayılı, 20 AHF *** Plaka Numaralı Gezici İsg Aracı İzin Belgesi” ifadesine yer verildiği, idare tarafından 18.12.2023 tarihli yazı ile teyit edilemeyen belgelerin sunulmasının talep edildiği ve anılan istekli tarafından ilgili belgelerin sunulduğu, sunulan Gezici İSG Aracı Faaliyet İzin Belgesinde araç sahibinin Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketi olarak belirtildiği, yapılacak tetkiklerin İdari Şartname’nin 7.1.ı bendinde yer alan izin belgelerini kapsadığı, ayrıca sağlık aracında çalışacak personelin de çalışma belgelerinin beyan edilip sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “ (1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, … istenilmesi zorunludur. ” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’nci maddesinde “ (1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz. (2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. … (5) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde ortakların iş deneyim tutarı, iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak belirlenir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyim tutarı, ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın belge tutarı esas alınarak hesaplanır. ” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “ (1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir: a) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. b) (a) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. ” hükmü, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. … 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Hükümlerine Göre Gerçekleştirilmiş İş Yeri Hekimliği, İş Güvenliği Uzmanlığı, Diğer Sağlık Personeli Hizmetleri İşleri” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerine göre isteklilerin iş deneyiminin tevsiki için ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri sunması ve sunulan belgedeki tutarın istekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmaması gerektiği, iş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilmiş iş yeri hekimliği, iş güvenliği uzmanlığı, diğer sağlık personeli hizmetleri işlerinin benzer iş olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır. Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırında “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” bölümünde belgeye EKAP tarafından verilen sayının “2021/749093-5322618-1-1” şeklinde beyan edildiği, Kütahya İl Özel İdaresi tarafından düzenlenen 17.10.2023 tarihli ve 2021/749093-5322618-1-1 sayılı iş deneyim belgesi incelendiğinde; işin adının “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmeti Alımı”, işin tanımının “İşyeri Hekimi, Diğer Sağlık Personeli ve İş Güvenliği Uzmanı Hizmeti Alımı İşi” olduğu ve işin kabul tarihinin 31.12.2022 olduğu, bu bağlamda iş deneyim belgesine konu işin benzer iş tanımına uygun olduğu, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarı dikkate alındığında asgari sağlanması gereken iş deneyim tutarının 596.311.25,00 TL olduğu, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyim belgesi tutarının güncellenmiş halinin, asgari sağlanması gereken iş deneyim tutarını karşıladığı, ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belge olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … ı) … -İstekliler , 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa dayanılarak yürütülen iş ve işlemler hususunda elektronik ortamda bilgi ve belgelerin toplanması ve Bakanlığa iletilmesi amacıyla; entegratör bir firma tarafından üretilmiş yazılım uygulamasını kullanacak ve entegratör firma ile olan sözleşmesini ihale teklif aşamasında beyan edecektir. Hizmet kapsamında hazırlanan gerekli doküman, bilgi ve belgeler sistem üzerinden yüklenerek Bakanlığa iletilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun diğer belgeler satırında “Entegratör Firma Sözleşmesi, Kontinus Bilgi Teknolojileri Yazılım San. Tic. Ltd. Şti. ile işletmemiz arasında 30/11/2023 tarihinde imzalanmış sözleşme” ifadesine yer verildiği, idare tarafından 18.12.2023 tarihli yazı ile teyit edilemeyen belgelerin sunulmasının talep edildiği ve anılan istekli tarafından ilgili belgelerin sunulduğu, sunulan sözleşmenin 01.12.2023 - 01.12.2024 süresini kapsadığı, ayrıca sunulan sözleşmede tarafların onayı ile sözleşmenin uzatılabileceği belirtildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinin altıncı fıkrasında “Geçici teminat mektupları Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınır ve mektuba ilişkin ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. Bu maddeye uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları geçerli kabul edilmez. Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin bilgiler de aynı şekilde yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.” hükmü, İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır. Asil Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Anonim Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Geçici Teminat Mektubunun Ayırt Edici Numarası / Takasbank Referans Numarası” satırında “M101012314640728R” şeklinde ayırt edici numaranın beyan edildiği, geçici teminat tutarının beyan edilmesinin gerekmediği, ayırt edici numara üzerinden idarece teyidin yapıldığı, ayrıca anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde 0 TL öngörülen iş kalemlerinin bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen iş kalemlerinin hangi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiğinin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında somut ve net bir şekilde ifade edilerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.