2026/244629 İhale Kayıt Numaralı "EGE ÜNİVERSİTESİ YEMEKHANELERİNE MALZEME DAHİL 4 KAP YEMEK VE KAHVALTI ÜRETİMİ, TAŞINMASI VE DAĞITIMI HİZMETİ ALIMI İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Nida Yem. Hiz. İnş. Oto. Gıda Tek. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İHALEYİ YAPAN İDARE: Ege Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/244629 İhale Kayıt Numaralı “ Ege Üniversitesi Yemekhanelerine Malzeme Dahil 4 Kap Yemek ve Kahvaltı Üretimi, Taşınması ve Dağıtımı Hizmeti Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Ege Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 16.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Ege Üniversitesi Yemekhanelerine Malzeme Dahil 4 Kap Yemek ve Kahvaltı Üretimi, Taşınması ve Dağıtımı Hizmeti Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Nida Yem. Hiz. İnş. Oto. Gıda Tek. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 10.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.03.2026 tarih ve 211807 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/883 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale dokümanında ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılıp yapılmayacağına ve çalışılacak gün sayısına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemesinin belirsizlik oluşturduğu, Bununla birlikte, birim fiyat teklif cetveline ilişkin düzenlemelerde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma öngörülmesi halinde bu günler için cetvelde ayrı satır açılması gerektiği, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılması hâlinde 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca personele ayrıca ücret ödenmesi gerektiği dikkate alındığında, bu hususun ihale dokümanında açık bir şekilde düzenlenmemesinin, isteklilerin maliyet hesabını sağlıklı şekilde yapmasını ve tekliflerini doğru biçimde hazırlamasını güçleştirdiği, 2) Teknik Şartname’nin 7.2’nci maddesinde ikinci grup yemekler düzenlenirken haftanın bir gününde köfteli yemek (ekşili köfte, rosto köfte, İzmir köfte, kadınbudu köfte vb.) verileceğinin düzenlendiği, buna karşılık, Teknik Şartname EK-C’de yer alan iki haftalık örnek yemek menüsü incelendiğinde, 1’inci hafta için hiçbir günde köfteli yemek çeşidine yer verilmediği, EK-C’de yer alan örnek menünün Teknik Şartname hükümlerine aykırı şekilde düzenlendiği, 3) Teknik Şartname’nin 6.1’inci maddesinde personel yemekhanelerinde hafta içi 5 gün öğle yemeği hizmeti verileceği, ayrıca hafta sonu ve gece çalışan idari personel için haftanın 7 günü akşam yemeği hazırlanarak birimlere paket servis şeklinde gönderileceği, aynı maddede öğrenci yemekhanelerinde ise haftanın 7 günü yemek ve kahvaltı hizmeti verileceği, hafta sonu yemek hizmeti öngörülmesine rağmen örnek menünün yalnızca 5 gün üzerinden hazırlanmasının mevzuata aykırı olduğu, 4) İdare tarafından yükleniciye teslim edilecek demirbaşlara ilişkin Teknik Şartname'deki düzenlemeler arasında uyumsuzluk bulunduğu ve maliyet hesabında belirsizlik yarattığı, 5) Teknik Şartname’de “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlığında yüklenicinin “İdarenin belirleyeceği tüm talimatlara riayet etmek zorunda olduğu” yönündeki düzenlemenin belirsizlik içerdiği, ancak söz konusu düzenlemenin, idarenin verebileceği talimatların kapsamını ve sınırlarını belirlemediği, bu durumun ise yüklenicinin sözleşme süresince karşılaşabileceği yükümlülükleri öngörülemez hâle getirdiği, sözleşme veya ihale dokümanında yer alan aykırılık hâllerinin uygulanabilmesi için söz konusu düzenlemelerin somut ve açık fiiller şeklinde belirlenmesi gerektiği, soyut ve genel ifadeler içeren düzenlemelerin uygulamada belirsizlik yaratabileceği, yüklenicinin sorumlulukları kapsamında eksikliklerin giderilmesine ilişkin sürelerin tamamen idarenin takdirine bırakılmasının belirsizlik yaratabileceği, 6) Teknik Şartname’nin Yüklenicinin Sorumlulukları bölümünde, idarenin, sözleşme konusu iş ve hizmetleri (mutfak, yemekhane, depolar, personel vb.) uygun gördüğü zamanda denetleme hakkına sahip olduğu; idarece yapılacak denetimler sonucunda tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için “derhal”, “24 saat”, “3 gün” gibi sürelerin idare tarafından belirleneceğinin düzenlendiği, 7) Teknik Şartname’nin personel ile ilgili hükümler bölümünde, hizmet başlamadan önce veya hizmet sırasında yemek yemek, sakız çiğnemek, içecek içmek, sigara içmek gibi faaliyetlerde bulunulmayacağına ilişkin düzenleme yapıldığı, Söz konusu düzenlemede, özellikle “hizmet başlamadan önce yemek yemek veya içecek içmek” gibi ifadeler bakımından uygulama sınırlarının açık bir şekilde belirlenmediği, söz konusu düzenlemenin hizmetin yürütülmesi sırasında uyulması gereken hijyen ve çalışma kuralları ile sınırlı olacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği, 8) Teknik Şartname’de yer alan düzenlemede yüklenicinin 4857 sayılı İş Kanunu ile sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında işçilerin işe alınması, ücretlerinin ödenmesi, işten çıkarılması ve benzeri tüm işveren yükümlülüklerinden sorumlu olduğunun düzenlendiği, ihale makamı idarenin asıl işveren konumunda olduğu, çalışan personelin hak ve alacaklarından asıl işveren sıfatı ile sorumlu olduğu, 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’de işçilerin kıdem tazminatına ilişkin ödemelerin idarelerin sorumluluğunda olacağının açıkça düzenlendiği, 9) Teknik ve İdari Şartname’de elektrik, su ve doğalgaz tüketim miktarlarının belirsizliği tekliflerin sağlıklı hazırlanmasını engellediği, Teknik Şartname’de mutfakta kullanılacak su, elektrik ve doğalgaz giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, ancak ihale dokümanının incelenmesi sonucunda, hizmetin ifası kapsamında tüketilecek elektrik, su ve doğalgaza ilişkin aylık veya yıllık ortalama tüketim miktarlarının ya da isteklilerin maliyet hesabı yapmasına imkân sağlayacak herhangi bir bilginin ihale dokümanlarında belirtilmediği, 10) Teknik Şartname’nin 6.2’nci ve 7.9’uncu maddelerinde kahvaltı öğününde kaç kap servis edileceğinin açıkça belirtilmediği, söz konusu maddeler, birbirinden farklı düzenlemeler içerdiğinden kahvaltı öğününde kaç kap servis edileceği konusunda belirsizliğe yol açtığı, bu durumun isteklilerin teklif hazırlama sürecinde maliyet ve hizmet planlamasını doğru şekilde yapmalarını engellediği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur: … e) 2 ) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. … 78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir… … 78.22 . Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır. Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir.” açıklaması, İdari Şartname'nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde "2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: EGE ÜNİVERSİTESİ YEMEKHANELERİNE MALZEME DAHİL 4 KAP YEMEK VE KAHVALTI ÜRETİMİ, TAŞINMASI VE DAĞITIMI HİZMETİ ALIMI İŞİ b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Kahvaltı: 25.000 Öğün 4 Kaptan Oluşan Yemek: 1.450.000 Öğün 35 Kalem İşçilik (Kış Dönemi 140 Kişi (10 Ay) - Yaz Dönemi 75 Kişi (2Ay)) 1 günlük yol ücreti brüt 100,00 TL olup, 26 gün üzerinden hesaplanacaktır. …" düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde " 25.3.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi (KDV Hariç), resim ve harç giderleri, ulaşım, eğitim, sigorta giderleri, hamaliye giderleri, çalıştırılacak personel giderleri, ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir. İhale Konusu İş ile ilgili olarak; 1)Her türlü yiyecek ve içecek malzemesi 2)Temizlikte kullanılacak malzemeler 3)Servis malzemesi giderleri 4)Elektrik, doğalgaz ve su giderleri 5)Demirbaş malzemelerinin bakım onarım giderleri 6)Personel giderleri 7)Yüklenici tarafından yapılacak her türlü sigorta giderleri İşletme Sorumluluğu Sigorta Poliçesi / Üçüncü kişilere verilebilecek her türlü olumsuz zararlar ile besin zehirlenmelerini kapsar./750.000,00 TL İşyeri Paket Sigortası / İşin yapıldığı mutfak, kat ofisleri ve yemekhaneleri kapsayacak şekilde (makine teçhizat, diğer ekipman, dahili dekorasyon) yangın, infilak, dahili su baskını, duman, hırsızlık kaynaklanan sorumluluklar/ 750.000,00 TL 1 günlük yol ücreti brüt 100,00 TL olup, 26 gün üzerinden hesaplanacaktır. Söz konusu iş kapsamında çalışacak personelin yemekleri ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacak olup; çalışacak personellerinin yemek ihtiyaçları için yüklenici bir bedel ön görmeyecektir." düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname'nin 6.1. maddesinde "Personel yemekhanelerinde hafta içi 5 gün öğle yemeği hizmeti verilecek, hafta sonu ve gece çalışan idari personel için 7 gün akşam yemeği hazırlanacak ve birimlere paket servis olarak gönderilecektir. Öğrenci yemekhanelerinde haftanın 7 günü yemek ve kahvaltı hizmeti verilecektir." düzenlemesi, "Personel ile ilgili hükümler" başlıklı kısımda "Yüklenici istenilen sayıda ve nitelikte personeli hizmet alımı yapılan saatlerde öğrenci ve personel yemekhanelerinde bulundurmak zorundadır." düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür. Sıra No Açıklama Birimi İşçi Sayısı Ay/gün/saat 1 Gıda Mühendisi veya Diyetisyen(Brüt asgari ücretin %110 fazlası) Ay 3,00 10 2 Baş Aşçı(Brüt asgari ücretin %180 fazlası) Ay 1,00 10 3 Baş Aşçı Yardımcısı(Brüt asgari ücretin %130 fazlası) Ay 1,00 10 4 Aşçı(Brüt asgari ücretin %120 fazlası) Ay 8,00 10 5 Aşçı Yardımcısı(Brüt asgari ücretin %55 fazlası) Ay 14,00 10 6 Kasap(Brüt asgari ücretin %120 fazlası) Ay 2,00 10 7 Tatlı Ustası(Brüt asgari ücretin %120 fazlası) Ay 2,00 10 8 Şoför(Brüt asgari ücretin %10 fazlası) Ay 3,00 10 9 Servis Elemanı(Brüt asgari ücret) Ay 47,00 10 10 Mutfak Temizlik Elemanı(Brüt asgari ücret) Ay 2,00 10 11 Garson(Brüt asgari ücret) Ay 15,00 10 12 Teknik Personel(Brüt asgari ücretin %35 fazlası) Ay 2,00 10 13 Bulaşıkçı(Brüt asgari ücret) Ay 30,00 10 14 Meydancı(Brüt asgari ücret) Ay 3,00 10 15 Dağıtım Elemanı(Brüt asgari ücret) Ay 2,00 10 16 Bulaşıkçı (Engelli)(Brüt asgari ücret) Ay 2,00 10 17 Garson (Engelli)(Brüt asgari ücret) Ay 1,00 10 18 Servis Elemanı (Engelli)(Brüt asgari ücret) Ay 2,00 10 19 Gıda Mühendisi veya Diyetisyen(Brüt asgari ücretin %110 fazlası) Ay 3,00 2 20 Baş Aşçı(Brüt asgari ücretin %180 fazlası) Ay 1,00 2 21 Baş Aşçı Yardımcısı(Brüt asgari ücretin %130 fazlası) Ay 1,00 2 22 Aşçı(Brüt asgari ücretin %120 fazlası) Ay 4,00 2 23 Aşçı Yardımcısı(Brüt asgari ücretin %55 fazlası) Ay 7,00 2 24 Kasap(Brüt asgari ücretin %120 fazlası) Ay 1,00 2 25 Tatlı Ustası(Brüt asgari ücretin %120 fazlası) Ay 1,00 2 26 Şoför(Brüt asgari ücretin %10 fazlası) Ay 2,00 2 27 Servis Elemanı(Brüt asgari ücret) Ay 23,00 2 28 Mutfak Temizlik Elemanı(Brüt asgari ücret) Ay 1,00 2 29 Garson(Brüt asgari ücret) Ay 10,00 2 30 Teknik Personel(Brüt asgari ücretin %35 fazlası) Ay 1,00 2 31 Bulaşıkçı(Brüt asgari ücret) Ay 16,00 2 32 Dağıtım Elemanı(Brüt asgari ücret) Ay 1,00 2 33 Bulaşıkçı (Engelli)(Brüt asgari ücret) Ay 1,00 2 34 Garson (Engelli)(Brüt asgari ücret) Ay 1,00 2 35 Servis Elemanı (Engelli)(Brüt asgari ücret) Ay 1,00 2 Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 1 Kahvaltı öğün 25.000 2 4 Kaptan Oluşan Yemek öğün 1.450.000 Okas Kodu Okas Açıklaması 55321000 Yemek hazırlama hizmetleri 553210001 Malzemeli yemek hizmetleri Söz konusu cetvelin altı numaralı dipnotunda “Hizmetin tamamının işçi sayısı üzerinden teklif alınacak iş kalemlerinden oluşması halinde, ara toplam satırları ile “II. Ara Toplam”ın bulunduğu tablo kaldırılacaktır.” açıklaması ve 7 numaralı dipnotunda (sehven (7) yerine (i) yazılmış) “ 7 a) İşçi sayısı üzerinden teklif alınmayacak iş kalemleri (Ulusal bayram, genel tatil günleri ve fazla çalışma iş kalemleri dâhil) için birim fiyat teklif cetvelinin bu kısmı kullanılacaktır. b) Ulusal bayram ve genel tatil günleri (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) için ayrı bir satır açılacaktır. İdareler bu satırı düzenlerken birim sütununa “gün” ibaresini yazacak, miktar sütununa çalışılacak toplam tatil günü süresini yazacaktır. Farklı ücret grupları için tatil günlerinde çalışma öngörülüyorsa her biri için ayrı satır açılacaktır…” açıklamasına yer verildiği görülmüştür. İdare tarafından 16.03.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen şikâyete cevap yazısında “ İdari Şartname’nin 2.1.ç maddesinde işin miktarı ve personel sayıları (Kış dönemi 140 kişi, Yaz denemi (75 kişi) açıkça belirlenmiştir. Ayrıca yol ücretinin 26 gün üzerinden hesaplanacağı belirtilerek aylık çalışma düzeni somutlaştırılmıştır. Dayanak: Teknik Şartname'nin 6.1 maddesinde öğrenci yemekhanelerinde haftanın 7 günü hizmet verileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme, hafta sonu ve resmi tatilleri de kapsayan süreklilik arz eden bir hizmetin doğasını yansıtmakta olup, isteklilerin tekliflerini bu süreklilik üzerinden (365 gün esasına göre) oluşturması beklenmektedir. Birim fiyat teklif cetvelindeki satırlar, İdare’nin ödeme planına uygun olarak düzenlenmiş olup mevzuata aykırılık teşkil etmemektedir.” ifadelerine yer verilerek şikâyet başvurusunun reddedildiği anlaşılmaktadır. İdarenin şikâyete cevabından ve ihale dokümanı düzenlemelerinden, çalıştırılacak personelin mesaisini ihale konusu işe hasredeceği, hafta sonu tatili, bayram tatili gibi tatillerde söz konusu personelin hizmetinin devam edeceği anlaşılmakta olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 78’inci maddesinden, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi h â linde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesinin ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğu; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı, birim fiyat teklif cetvelinin yedi numaralı dipnotunda yer alan açıklama gereğince ise, ulusal bayram ve genel tatil günleri için ayrı bir satır açılması ve idarelerin bu satırı düzenlerken birim sütununa “gün” ibaresini yazarak, miktar sütununa çalışılacak “toplam tatil günü” süresini yazması gerektiği anlaşılmış, bu husustaki iddianın yerinde olduğu ve ihalenin iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” 79’uncu maddesinde “…79.2.6 Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” açıklaması, Sözleşme Tasarısı’nın “İş Tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; EGE ÜNİVERSİTESİ YEMEKHANELERİNE MALZEME DAHİL 4 KAP YEMEK VE KAHVALTI ÜRETİMİ, TAŞINMASI VE DAĞITIMI HİZMETİ ALIMI İŞİ Ege Üniversitesine Bağlı Yemekhaneler 1- 1 No’lu Öğrenci Yemekhanesi 2- 2 No’lu Öğrenci Yemekhanesi 3- 3 No’lu Öğrenci Yemekhanesi 4- Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığı Yemekhanesi 5- Rektörlük Yemekhanesi 6- Hemşirelik Fakültesi Yemekhanesi 7- Diş Hekimliği Fakültesi Yemekhanesi 8- Mühendislik Fakültesi Yemekhanesi 9- Ziraat Fakültesi Yemekhanesi 10- Karşıyaka Suat Cemile Balcı Yerleşkesi Yemekhanesi 11- Edebiyat Fakültesi Yemekhanesi İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İş İle İlgili Genel Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “ İşin yerine getirilmesi sırasında uygulanacak genel hususlar aşağıda belirtilmiştir. 6.1. Personel yemekhanelerinde hafta içi 5 gün öğle yemeği hizmeti verilecek, haftasonu ve gece çalışan idari personel için 7 gün akşam yemeği hazırlanacak ve birimlere paket servis olarak gönderilecektir. Öğrenci yemekhanelerinde haftanın 7 günü yemek ve kahvaltı hizmeti verilecektir. 6.2. Hizmetin yerine getirilmesinde 4 kaplık tabldot sistemi uygulanacaktır. 6.3. Yemek servisi öğrenci yemekhanelerinde sabah kahvaltısı 07:30-09:00. öğle öğününde 11:00 - 14:00 akşam saatlerinde ise 16:00-19:00 saatleri arasında yapılacaktır. Personel yemekhanelerinde öğle yemeği hizmeti 1 1:30-13:30 saatleri arasında verilecektir. İdare hizmet süresi içinde bu saatleri değiştirme hakkına sahiptir...” düzenlemesi, “Menü ve yemekler” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.6. VEGAN MENÜSÜ 7.1. Birinci Grup Yemek: Çorbalar (mercimek, ezogelin. düğün, şehriye, tarhana, domates, sebze vb.) Çorbalar menünün durumuna göre haftanın bazı günlerinde verilecek, çorba verilmediği günlerde menüde 4. Grup yemeklerden 2 çeşit kullanılacaktır. 7.2. İkinci Grup Yemek: Haftanın bir gününde et yemekleri (Tandır, tas kebabı, et sole, et rosto, et döner v.b.) Haftanın bir gününde köfteli yemek (ekşili köfte, rosto köfte. İzmir köfte, kadınbudu köfte vb.)…” düzenlemesi bulunmaktadır. Teknik Şartname’nin “İki Haftalık Örnek Yemek Menüsü ” başlıklı (C) Eki aşağıdaki gibidir: 1.Haftanın Günleri Normal Yemek Menüsü Vejetaryen Yemek Menüsü Vegan Yemek Menüsü Salata Menüsü Kahvaltı Menüsü Glutensiz Menü 1.Gün Etli Kuru Fasulye Pirinç Pilavı Yoğurt Meyve Kuru Fasulye Pirinç Pilavı Yoğurt Meyve Kuru Fasulye Pirinç Pilavı Karışık Turşu Meyve Günün Çorbası Tavuklu Salata Yoğurt Günün Çorbası Kahvaltı Menüsü Havuçlu Bezelye Pirinç Pilavı Yoğurt Meyve 2.Gün Sebzeli Piliç Domatesli Makarna Yeşil Salata Supangle Sebze Haşlama Domatesli Makarna Yeşil Salata Supangle Sebze Haşlama Domatesli Makarna Yeşil Salata Üzüm Hoşafı Günün Çorbası Dana Rostolu Salata Meyve Günün Çorbası Kahvaltı Menüsü Yayla Çorba Pür.Et Sote Pirinç Pilavı Meyve 3.Gün Ezogelin Çorbası Balık Tava Karışık Salata Tahin Helva Ezogelin Çorbası Zeytinyağlı Taze Fasulye Karışık Salata Tahin Helva Ezogelin Çorbası Zeytinyağlı Faze Fasulye Karışık Salata Un Helvası Günün Çorbası Peynirli Çanak Salata Meyve Günün Çorbası Kah Valfı Menüsü Tavuk Sote Pirinç Pilavı Çoban Salata Hurma 4.Gün Fas Kebabı Körili Bulgur Pilavı Yoğurt Meyve Fırında Kaşarlı Mantar Körili Bulgur Pilavı Yoğurt Meyve Mercimek Çorbası Fırında Mantar Körili Bulgur Pilavı Meyve Günün Çorbası Balıklı Salata Meyve Günün Çorbası Kahvaltı Menüsü Kuru Fasulye Pirinç Pilavı Yoğurt Mevsim Salata 5.Gün Karışık Musakka Şehriyeli Pirinç Pilavı Cacık Meyve Karışık Kızartma Şehri Yeli Pirinç Pilavı Cacık Meyve Karışık Kızartma Şehri Yeli Pirinç Pilavı Humus Meyve Günün Çorbası Dana Rostolu Salata Yoğurt Günün Çorbası Kahvaltı Menüsü Mercimek Çorbası Sebze Haşlama Pirinç Pilavı Yeşil Salata 2.Haftanın Günleri Normal Yemek Menüsü Vejetaryen Yemek Menüsü Vegan Yemek Menüsü Salata Menüsü Kahvaltı Menüsü Glutensiz Menü 1.Gün Sebzeli Rosto Köfte Şehriyeli Pirinç Pilavı Yoğurt Meyve Kabak Kalye Şehriyeli Pirinç Pilavı Yoğurt Meyve Kabak Kalye Şehriyeli Pirinç Pilavı Acili Ezme Meyve Günün Çorbası Tavuklu Salata Yoğurt Günün Çorbası Kahvaltı Menüsü Ezogelin Çorba Z.Yağlı Taze Fasulye Karışık Slata Meyve 2.Gün Sebzeli Nohut Bulgur Pilavı Haydari Kalburabastı Sebzeli Nohut Bulgur Pilavı Haydari Kalburabastı Sebzeli Nohut Bulgur Pilavı Karışık Turşu Portakll1 Pelte Günün Çorbası Dana Rostolu Salata Meyve Günün Çorbası Kahvaltı Menüsü Sebzeli Nohut Pirinç Pilavı Yoğurt Meyve 3.Gün Mercimek Çorbası Piliç Grili. Domatesli Makarna Yeşil Salata Mercimek Çorbası Ispanak Borani Domatesli Makarna Yeşil Salata Mercimek Çorbası Ispanak Borani Domatesli Makarna Yeşil Salata Günün Çorbası Peynirli Çanak Salata Meyve Günün Çorbası Kahvaltı Menüsü Karışık Kızartma Pirinç Pilavı Cacık Hurma 4.Gün Tarhana Çorbası Etli Mantı Piyaz Meyve Tarhana Çorbası Mücver Piyaz Meyve Tarhana Çorbası Mücver Piyaz Meyve Günün Çorbası Balıklı Salata Meyve Günün Çorbası Kahvaltı Menüsü Mercimek Çorbası Gar. Eır. Spesiyal Bud Pirinç Pilavı Havuç Tarator 5.Gün Bostan Kebabı Şehriyeli Pirinç Pilavı Yoğurtlu Semizotu Ekler Pasta Mevsim Türlüsü Şehriyeli Pirinç Pilavı Yoğurtlu Semizotu Ekler Pasta Mevsim Türlüsü Şehriyeli Pirinç Pilavı Zeytinyağlı Semizotu Kabak Tatlısı Günün Çorbası Dana Rostolu Salata Yoğurt Günün Çorbası Kahvaltı Menüsü Ezogelin Çorba Ispanak Borani Pirinç Pilavı Mevsim Salata İdare tarafından Teknik Şartname’de öğünlerde yer alacak yemeklerin verilme sıklığına ilişkin düzenlemeler yapıldığı ve bu kapsamda köfteli yemeklerin haftanın bir gününde verileceğinin düzenlendiği, ihale dokümanı kapsamında bulunan iki haftalık (10 günlük) örnek menüde ise bir gün için köfteli yemeğe yer verildiği tespit edilmiştir. Yukarıda aktarılan Teknik Şartname ekindeki düzenlemeden, isteklilerin gerek tekliflerini hazırlarken gerekse aşırı düşük teklif açıklamalarını yaparken yararlanacakları örnek menünün hazırlandığı ve söz konusu menüden her öğünde dört grup olarak belirlenen yemeklerin verileceği anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde açıklanan iki haftalık örnek menü düzenlemesinin esasen aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere oluşturulan bir menü olduğu ve Teknik Şartname’de menüde yer alan yemeklerin gramajlarına yer verildiği, ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda gramajı olan yemek çeşidine dayalı olarak isteklilerin açıklama yapabilecekleri ve idarece bu açıklamaların eşit koşullarda değerlendirilebileceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde, köfteli yemeklerin haftanın bir gününde verileceği düzenlenmesinin yanında örnek menüde bu yemeğe iki hafta için bir günde yer verilmiş olması durumunun teklif hazırlanmasını ve isteklilerin eşit şartlarda yarışmasını engeller bir nitelik taşımadığı gibi, sözleşmenin yürütümü aşamasında da bir belirsizliğe yol açmayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan ihale dokümanının yukarıda aktarılan maddelerinden anlaşılacağı üzere ihale konusu işin 11 farklı yemekhanede yürütüleceği, personel yemekhanelerinde hafta içi 5 gün öğle yemeği hizmetinin verileceği, hafta sonu ve gece çalışan idari personel için 7 gün akşam yemeğinin hazırlanacağı, öğrenci yemekhanelerinde ise haftanın 7 günü yemek ve kahvaltı hizmetinin verileceği anlaşılmış olup isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kullanılmak üzere idare tarafından Teknik Şartname’de beşer günden oluşmak üzere iki haftalık toplam on günlük örnek menü düzenlemesinin yapıldığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağına ilişkin açıklamalara yer verildiği, söz konusu maddede iki haftalık menülerin gün sayısına ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği, idarelerin en az hafta içi 10 gün olmak üzere örnek menü düzenlemesine yer verebileceği ve iki haftalık örnek menülerin aşırı düşük teklif aşamasında teklif bedellerinin açıklanmasına yönelik düzenlemeler olduğu anlaşılmış olup, ayrıca idare tarafından isteklilere gönderilecek aşırı düşük teklif sorgulamasında yer verilecek örnek menünün esas alınması suretiyle de açıklama talebinde bulunulabileceği kanaatine varılmış, başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmamıştır. 3) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname'nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir. 12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır. 12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir. 12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir. Ege Üniversitesine Bağlı Yemekhaneler” düzenlemesi, Teknik Şartname'nin “İş İle İlgili Genel Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde " 6.4. Yemek hizmetinin yerine getirilebilmesi için gerekli olan ve hali hazırda idare tarafından kullanılmakta olan aşağıda belirtilen demirbaşlar, sözleşme akabinde tutanak karşılığı yüklenici firmaya teslim edilecek olup iş bitiminde eksiksiz ve sağlam bir şekilde tutanak karşılığı geri alınacaktır. İdare tarafından teslim edilecek demirbaş listesi Ek-H’de belirtilmiştir. Üretim için gerekli olan fırın, bulaşık makinası. hazırlık ve pişirme cihazları. tezgah ve raflar, taşıma ekipmanları, davlumbazlar, soğuk havalar, temiz su ve atık su üniteleri, pestisit üniteleri. thermoboxlar Dağıtım bantları - Benmarieler - Bulaşık makineleri Soğuk odalar - Banket ısıtıcılar - Masa ve sandalyeler Klimalar Servis ekipmanları (Ni-Cr tabldot, masa üstü dekor, porselen tabak, çatal-kaşık)" düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin (J) ekinde İdare Tarafından Teslim Edilecek Demirbaş Listelerine yemekhaneler bazında yer verilmiştir. Teknik Şartname'nin 6.4’üncü maddesinde idare tarafından teslim edilecek demirbaş listesine Teknik Şartname'nin (H) ekinde yer verildiğinin düzenlendiği görülmekle birlikte anılan listeye Teknik Şartname’nin (H) eki yerine (J) ekinde yer verildiği anlaşılmış olup söz konusu harf hatasının esasa etkili olmadığı değerlendirilmiştir. Ayrıca Teknik Şartname’nin 6.4’üncü maddesinde, idarece yükleniciye teslim edilecek demirbaşların kapsamına ilişkin genel bir düzenlemeye yer verildiği, Teknik Şartname’nin (J) ekinde ise ihale konusu işin gerçekleştirileceği 11 farklı yemekhane için ayrı ayrı demirbaş adı ve demirbaş miktarlarına yer verildiği görülmüş, söz konusu düzenlemelerde herhangi bir çelişkinin bulunmadığı, isteklilerin tekliflerini hazırlamasına engel teşkil edecek bir durumun bulunmadığı anlaşılmış olup iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 5’inci 6’ncı ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…Teklif fiyata dâhil olan giderler …Söz konusu iş kapsamında çalışacak personelin yemekleri ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacak olup; çalışacak personellerinin yemek ihtiyaçları için yüklenici bir bedel ön görmeyecektir…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı maddesinde “…Yüklenici, işin yerine getirilmesi hususunda İdare'nin belirleyeceği tüm talimatlara ve aşağıdaki hususlara riayet etmek zorundadır: İdare, sözleşme konusu iş ve hizmetleri (mutfak, yemekhane, depolar, personel, vb.) uygun gördüğü zamanlarda denetleme yetkisine sahiptir. Denetim sonucu tespit edilen eksiklikler. İdare tarafından Yükleniciye yazılı olarak (veya ivedi durumlarda sözlü bildirilip yazılı olarak teyit edilmek sureliyle) tebliğ edilir. İdare, bu tebligatla, tespit edilen eksikliğin niteliğine, acil iyetine ve hizmetin devamlılığına olan etkisine göre. Yükleniciye eksikliği gidermesi için uygun bir süre (örneğin: "derhal". "24 saat içinde". "3 gün içinde" vb.) belirler. Yükleniciye İdare tarafından belirlenen ve tebliğ edilen bu süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi veya aynı eksikliğin (daha önce giderilmiş olsa dahi) tekerrür etmesi durumunda Sözleşme'nin "Cezalar ve Sözleşmenin Feshi" başlıklı maddedeki hükümler İdare tarafından resen uygulanır. a. Yüklenici Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine dair kanun hükmünde kararname ile ve kararnameye dayanılarak hazırlanan Gıda Üretim ve Satış Yerleri hakkındaki yönetmeliğe ve Türk Gıda Kodeksi yönetmeliğine uygun hareket etmek zorundadır. … t…” düzenlemesi, “Personel İle İlgili Hükümler” başlıklı maddesinde “…Yüklenici yemek hizmetinde çalıştıracağı personelden sorumludur. Personel ile ilgili hükümler bu maddelerde belirtilmiştir. … b. Hizmet başlamadan önce ve hizmet sırasında yemek yemek, sakız çiğnemek, içecek içmek, sigara içmek gibi faaliyetlerde bulunmayacaktır… ” düzenlemesi bulunmaktadır. Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı maddesinde, işin yerine getirilmesi hususunda yüklenici tarafından idarenin belirleyeceği tüm talimatlara riayet edilmesi gerektiğinin düzenlendiği, maddenin devamında maddeler hâlinde somut ve açık bir şekilde riayet edilmesi gereken hususların da sayıldığı, idarenin verebileceği muhtemel diğer talimatların kapsam ve sınırının da ihale konusu işin yerine getirilmesi çerçevesinde olduğu göz önüne alındığında söz konusu düzenlemenin herhangi bir belirsizlik içermediği anlaşılmıştır. Aynı Teknik Şartname düzenlemesine göre, mutfak, yemekhane, depo gibi ihale konusu iş ve hizmetin gerçekleştirileceği alanlarda denetleme yapılmasının mümkün olduğu, denetim sonucunda tespit edilen eksikliklerin yükleniciye yazılı olarak bildirileceği, ivedi durumlarda sözlü bildirimin yanında yazılı olarak teyidin gerçekleştirileceği, tespit edilen eksikliğin niteliği, aciliyeti ve hizmetin devamlılığı kapsamında giderilmesi için yükleniciye verilecek sürenin farklılaşmasının doğal olduğu, yüklenicilerden hâlihazırda ihale dokümanı kapsamında işin gerekliliklerine uygun hareket etmesinin beklenildiği de göz önüne alındığında iddiaya konu düzenlemede isteklileri tereddüde düşürecek herhangi bir hususun bulunmadığı anlaşılmıştır. Teknik Şartname’nin personel ile ilgili hükümlere yer verilen iddiaya konu maddesinde, hizmet başlamadan önce veya hizmet sırasında yemek yemek, sakız çiğnemek, içecek içmek, sigara içmek gibi faaliyetlerde bulunulmayacağına ilişkin yapılan düzenlemenin hizmet ve hijyen gereklilikleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup yüklenici personelinin yemek ihtiyacının ayni olarak karşılanacağı, hizmet gerekleri açısından yüklenici personelinin yemek ihtiyacının ihale konusu işin yürütülmesi aşamasında giderilemeyeceği de göz önüne alındığında iddiaların yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “ Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. … Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. … ” hükmü, “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde “ Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır. 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır. İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz. Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir. Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir… ” hükmü, Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 6’ncı maddesi maddesinde “GEÇİCİ MADDE 12- 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihi arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fıkra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fıkra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde tahsilinden vazgeçilen kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır. Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür. Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir. Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez. İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır. Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır. Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir. Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır. Kontrol teşkilatı, ihale konusu iş kapsamında istihdam edilen işçilerin hak ettikleri yıllık ücretli izinlerini 4857 sayılı İş Kanununa uygun bir şekilde kullanıp kullanmadıklarını kontrol etmekle yükümlüdür. Bunun için yüklenici tarafından en fazla üç ayda bir izin kayıt belgesinin bir örneğinin kontrol teşkilatına verilmesi gerekmektedir. Kontrol teşkilatınca yapılan inceleme neticesinde, yıllık ücretli izni kullandırılmayan veya eksik kullandırılan bir işçinin tespiti halinde, bu iznin 4857 sayılı Kanuna uygun bir şekilde ilgili yıl içerisinde kullandırılması sağlanır.” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… Madde 25- Teklif fiyata dâhil olan giderler 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. … 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi (KDV Hariç), resim ve harç giderleri, ulaşım, eğitim, sigorta giderleri, hamaliye giderleri, çalıştırılacak personel giderleri, ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir. İhale Konusu İş ile ilgili olarak; … 6)Personel giderleri 7)Yüklenici tarafından yapılacak her türlü sigorta giderleri … 1 günlük yol ücreti brüt 100,00 TL olup, 26 gün üzerinden hesaplanacaktır. Söz konusu iş kapsamında çalışacak personelin yemekleri ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacak olup; çalışacak personellerinin yemek ihtiyaçları için yüklenici bir bedel ön görmeyecektir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 2,25…” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi (KDV Hariç), resim ve harç giderleri, ulaşım, eğitim, sigorta giderler, hamaliye giderleri, çalıştırılacak personel giderleri, ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir. İhale Konusu İş ile ilgili olarak; … 6)Personel giderleri...” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı maddesinde “…q. Yüklenici iş kanunun, iş sağlığı ve iş güvenliği hükümlerine göre, işçilerin sağlığını korumak üzere her türlü sağlık tedbirini alacak ve tehlikeli şartlar altında çalışmalarına izin vermeyecektir. 4857 sayılı İş Kanunu ve Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve buna bağlı ilgili yönetmelik ve tebliğleri gereğince her türlü işçi işveren hakkındaki kanunlardan dolayı işçi alınması veya işçi ücretlerinin ödenmesi, işçi çıkartılması gibi hadiselerden dolayı tüm sorumluluk Yükleniciye aittir. Ayrıca 6331 İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kanun Kapsamında her türlü güvenlik ve sağlık tedbirlerinin alınmasından ve kanun ile ilgili yükümlülükleri yerine getirilmesinden Yüklenici sorumludur…” düzenlemesi bulunmaktadır. İhale konusu iş ile ilgili olarak hazırlanan yaklaşık maliyet incelendiğinde, ihale konusu işin personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu, söz konusu ihalelerde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmayacağı, söz konusu giderlerden asıl işveren konumundaki ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işvereni olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu, İdari Şartname düzenlemesi uyarınca ilgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi (KDV hariç), resim ve harç giderleri, ulaşım, eğitim, sigorta giderleri, hamaliye giderleri, çalıştırılacak personel giderleri ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderlerin teklif fiyatına dâhil olduğu, iddiaya konu doküman düzenlemesinde ise 4857 sayılı İş Kanunu ve Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve buna bağlı ilgili yönetmelik ve tebliğler gereğince her türlü işçi işveren hakkındaki kanunlardan dolayı işçi alınması veya işçi ücretlerinin ödenmesi, işçi çıkartılması gibi hususlardan kaynaklı sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ihale dokümanı düzenlemelerine bakıldığında, başvuru sahibinin iddiasında yer alan “ işçilerin kıdem tazminatına ” ilişkin açık bir düzenlemenin yer almadığı anlaşılmıştır. Sözleşme taraflarının sözleşmenin her aşamasında kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, ihale konusu iş süresince kaç personelin iş sözleşmesinin ihbar ve kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ereceği belirlenemeyeceğinden bu gidere ilişkin hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı, tekliflerin hazırlanmasında ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin maliyetlerin dikkate alınmasına gerek bulunmadığı ve bu durumun teklif verilmesine engel bir durum oluşturmadığı, bu nedenle de başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname'nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir. 12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır. 12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir. 12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir. Ege Üniversitesine Bağlı Yemekhaneler” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı maddesinde “…g. Öğrenci ve personel yemekhanelerinde, hazırlık, pişirme, soğutma, bulaşık, temizlik, aydınlatma, yemek. ısıtma v.b. işler için sarf edilecek su, elektrik ve doğalgaz faturaları Yüklenici tarafından ödenecektir. Su ve elektrik bedelleri yemekhanelere takılacak süzme sayaçlar vasıtasıyla belirlenip o günkü bedel üzerinden Yüklenicinin hak edişinden kesilecektir. Yüklenici ödediği doğalgaz faturalarını her ay için getirip İdareye ibraz edecektir. Ödenmeyen fatura bedelleri Yüklenicinin hak edişinden kesilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. İddiaya konu doküman düzenlemesinde, öğrenci ve personel yemekhanelerinde ihale konusu hizmetin gerçekleştirilmesinde kullanılacak su, elektrik ve doğalgaz bedelinin yüklenici tarafından ödeneceği, söz konusu bedellerin tespiti için süzme sayaçların kullanılacağı anlaşılmış olup idarece yüklenicinin ne kadar elektrik, su ve doğalgaz tüketimini yapacağını önceden tahmin ederek ihale dokümanına bu miktarları da eklemesinin hayatın olağan akışına uygun olmayacağı, basiretli tacir sıfatını haiz bir isteklinin, belirlenmiş miktarda ve nitelikteki öğünler için ne kadar su, elektrik ve doğalgaz harcayacağını hesaplaması gerektiği, zaten ilgili sayaçlar dolayısıyla yüklenicinin tüketmediği su, elektrik ve doğalgaz bedelinin kendi sorumluluklarında olmadığı hususları göz önüne alındığında su, elektrik ve doğalgaz tüketim miktarlarına ihale dokümanında yer verilmemesi durumunun tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engellediği yönündeki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “İş İle İlgili Genel Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “… 6.2. Hizmetin yerine getirilmesinde 4 kaplık tabldot sistemi uygulanacaktır.” düzenlemesi, “Menü ve yemekler” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.6. VEGAN MENÜSÜ 7.1. Birinci Grup Yemek: … 7.2. ikinci Grup Yemek: … 7.3. Üçüncü Grup Yemek: … 7.4. Dördüncü Grup Yemek: … 7.5. VEJETARYEN MENÜSÜ… 7.6. VEGAN MENÜSÜ… 7.7. GLUTENSİZ MENÜ … 7.8. SALATA MENÜSÜ … 7.9. KAHVALTI MENÜSÜ Öğrenci yemekhanelerinde eğitim öğretim döneminde çay (2 gr açık) - toz. şeker (10 gr tozşeker) ve ekmek hariç 9 çeşit kahvaltı menüsü çıkarılacaktır. Kahvaltıda yumurta 1 adet 63- 72 gr. peynir çeşitleri 40 gr. zeytin 30 gr. simit (idare mutfağında üretilecek) veya börek (hazır 140 gr) ve çorba her gün verilecek, sucuk 40 gr. salam 40 gr. reçel paket 20 gr 1 adet, tereyağı paket 10 gr 1 adet, bal paket 20 gr. 1 adet, domates-çeri domates 50 gr. salatalık 50 gr. biber 50 gr. çikolatalı fındık ezmesi paket 20 gr 1 adet. 1 adet tahin pekmez 20 gr. gibi ürünler dönüşümlü olarak verilecektir. Kahvaltıda verilen çorba, öğle ve akşam verilen çorbalardan farklı bir çeşit olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “İş İle İlgili Genel Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde, hizmetin yerine getirilmesinde dört kaplık tabldot sistemi uygulanacağının düzenlendiği görülmüştür. Ayrıca aynı Şartname’nin “Menü ve Yemekler” başlıklı maddesinde ise menülere ilişkin detaylara yer verildiği, bu kapsamda kahvaltı menüsünün çay, toz şeker ve ekmek hariç dokuz çeşitten oluşacağının düzenlendiği, kahvaltı öğününde yumurta, peynir, zeytin, simit veya börek, çorba, sucuk, salam, reçel, tereyağı, bal, domates, salatalık, biber, çikolatalı fındık ezmesi ve tahin-pekmez gibi ürünlerin dönüşümlü olarak verilerek dokuz çeşit sayısına ulaşılacağı, isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde hazırlamasına engel bir hususun bulunmadığı anlaşılmış olup iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam on iddiasından bir iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/10 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 ? başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 25.881,00 ?’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.