2023/1148140 İhale Kayıt Numaralı "KENT TEMİZLİĞİNDE KULLANILMAK ÜZERE ARAÇ VE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA HİZMET İŞİ (ŞOFÖRSÜZ)" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Aktem Taş. Kent. Tem. Yem. Hiz. İnş. Bil. San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Doğubayazıt Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/1148140 İhale Kayıt Numaralı “ Kent Temizliğinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet İşi (Şoförsüz) ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Doğubayazıt Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 27.11.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kent Temizliğinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet İşi (Şoförsüz) ” ihalesine ilişkin olarak Aktem Taş. Kent. Tem. Yem. Hiz. İnş. Bil. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.02.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.02.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.02.2024 tarih ve 133386 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.02.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/263 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) 15.02.2024 tarihinde gerçekleştirilen şikayet başvurusunun idare tarafından aynı tarihte taraflarına tebliğ edilen yazı ile reddedildiği, bu süreçte idare tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeye davet edildiğinin taraflarınca şifahen öğrenildiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde hüküm altına alınan şikayet ve itirazen şikayet başvuru süreleri beklenilmeden ihale üzerinde bırakılan isteklinin idare tarafından sözleşmeye davet edilmesinin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca idare tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeye davet edilmesine ilişkin bahse konu süreleri beklemesi halinde ihaleye teklif sunan isteklilerin tekliflerinin geçerlilik sürelerinin dolacağı, bu açıdan idarenin isteklilerden teklif ve geçici teminat geçerlilik sürelerini uzatıp uzatmayacaklarına ilişkin bilgi talebinde bulunmamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, 2) Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nda işin süresinin 9 ay, işe başlama tarihinin ise sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün olduğunun düzenlendiği, 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca mahalli idarelerin 31.03.2024 tarihinde yapılacak mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonu olan 31.09.2024 tarihini geçmeyecek şekilde hizmet alımı yapması gerektiğinin anlaşıldığı, ancak idare tarafından Sözleşme Tasarısı’nda ihale konusu işin 31.09.2024 tarihinde biteceğine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, son ihale komisyonu kararının 05.02.2024 tarihli olduğu göz önüne alındığında ihale konusu işe ilişkin 2024 yılının Mart veya Nisan ayından önce sözleşme imzalanmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla Sözleşme Tasarısı’nda 9 ay olarak belirtilen iş süresinin hatalı olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde; “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. … ” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir . … … Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. … ” hükmü, Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.…” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, Bahse konu Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “… (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir. …” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda aktarılan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, başvuru sahibi tarafından sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan “ idare tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeye davet edildiğinin taraflarınca şifahen öğrenildiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde hüküm altına alınan şikayet ve itirazen şikayet başvuru süreleri beklenilmeden ihale üzerinde bırakılan isteklinin idare tarafından sözleşmeye davet edilmesinin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca idare tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeye davet edilmesine ilişkin bahse konu süreleri beklemesi halinde ihaleye teklif sunan isteklilerin tekliflerinin geçerlilik sürelerinin dolacağı, bu açıdan isteklilerden teklif ve geçici teminat geçerlilik sürelerini uzatıp uzatmayacaklarına ilişkin bilgi talebinde bulunulmamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği” ne yönelik iddiaların anılan isteklice idareye sunulan şikâyet başvurusu dilekçesinde dile getirilmediği, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, idareye şikayet başvuru dilekçesinde ifade edilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğinin hüküm altına alındığı, bu çerçevede; başvuru sahibinin söz konusu iddialarının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. … İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder . …” hükmü, Anılan Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz. …” hükmü, Bahse konu “Sözleşmeye davet “ başlıklı 42’nci maddesinde “ 41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. …” hükmü, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Gelecek yıllara yaygın hizmet yüklenmeleri” başlıklı 67’nci maddesinde “Belediyede belediye meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile park, bahçe, sera, refüj, kaldırım ve havuz bakımı ve tamiri; araç kiralama, kontrollük, temizlik, güvenlik ve yemek hizmetleri; makine-teçhizat bakım ve onarım işleri; bilgisayar sistem ve santralleri ile elektronik bilgi erişim hizmetleri; sağlıkla ilgili destek hizmetleri; fuar, panayır ve sergi hizmetleri; baraj, arıtma ve katı atık tesislerine ilişkin hizmetler; kanal bakım ve temizleme, alt yapı ve asfalt yapım ve onarımı, trafik sinyalizasyon ve aydınlatma bakımı, sayaç okuma ve sayaç sökme-takma işleri ile ilgili hizmetler; toplu ulaşım ve taşıma hizmetleri; sosyal tesislerin işletilmesi ile ilgili işler, süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebilir.” hükmü, Anılan maddenin gerekçesinde “ Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa uygun olarak birden fazla yıla sarkan park, bahçe ve havuz bakımı; araç kiralama, temizlik ve yemek hizmetleri; bilgisayar, faks, fotokopi gibi teknolojik ürünlerin bakım ve onarımı gibi işlerde, süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere gelecek yıllara yaygın yüklenme imkânı getirilerek hizmetlerin etkili, verimli ve ekonomik olarak sunulması imkânı getirilmektedir.” hükmü, Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kent Temizliğinde Kullanılmak Üzer Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet İşi (Şoförsüz) b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 31 Adet Araç ve İş Makinesi Kiralama Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Doğubayazıt Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü” düzenlemesi, Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 9 (Dokuz) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Anılan Tasarı’nın “ İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Doğubayazıt Belediyesi Mücavir Alanları ve İdarenin Görevlendireceği Yerler 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. …” düzenlemesi, Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’de “Bu teknik şartname Doğubayazıt Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan, ilçe sınırları kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere kiralanacak araçların ve iş makinalarının teknik özelliklerini, denetim ve muayene metotlarını ve ilgili diğer hususları esas alır. …” düzenlemesi yer almaktadır. İhale işlem dosyası incelendiğinde; başvuruya konu ihalenin Doğubayazıt Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 27.11.2023 tarihinde elektronik ortamda gerçekleştirilen “Kent Temizliğinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet İşi (Şoförsüz)” hizmet alımı ihalesi olduğu, bahse konu ihaleye 5 isteklinin e-teklif sunduğu, 30.11.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Mirzememet Aktaş, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Meteor Kur. Hiz. Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği, Aktem Taş. Kent. Tem. Yem. Hiz. İnş. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şikayet başvurusunun idarece reddi üzerine anılan istekli tarafından Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, bahse konu itirazen şikayet başvurusu üzerine yapılan esas incelemesi neticesinde 25.01.2024 tarih ve 2024/UH.II-181 sayılı Kurul kararının alındığı, bahse konu kararda “… ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması…” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, Anılan Kurul kararının uygulanmasını teminen idare tarafından 05.02.2024 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, bahse konu karar ile Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Mirzememet Aktaş, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Aktem Taş. Kent. Tem. Yem. Hiz. İnş. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Yukarıda aktarılan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 67’nci maddesindeki düzenlemenin; sadece gelecek yıllara yaygın hizmet alımları için bir sınırlama getirdiği, anılan Kanun hükmünün amacının ise belediyelerin gelecek yıllara yaygın yüklenme yapmalarına olanak tanırken bir sonraki mahalli idareler dönemini uzun süreli borç altına sokma ihtimalini asgarî bir düzeye indirmek olduğu anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin iddiasına yönelik, Yüksek Seçim Kurulu Kararı çerçevesinde mahallî idareler genel seçimlerinin 31.03.2024 tarihinde gerçekleşeceği göz önüne alınarak yapılan incelemede; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun yukarıda aktarılan 67’nci maddesi uyarınca gelecek yıllara yaygın hizmet yüklenmeleri bakımından somut olay bakıldığında, 31 Mart 2024 tarihini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yapılabileceği, ancak, başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nda işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 9 ay, işe başlama tarihinin ise sözleşme imzalanmasından itibaren 5 gün olarak düzenlendiği, bu çerçevede; ihale konusu hizmet işinin yıllara yaygın olmaması, ihale konusu işin süresinin aynı takvim yılı içerisinde başlayıp, aynı yıl içerisinde sonlanacağı ve bu sürenin seçimin yapılacağı takvim yılı içerisinde kaldığı hususları birlikte göz önüne alındığında, ihale konusu işin söz konusu madde kapsamının dışında değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle şikâyete konu ihalenin gerçekleştirilmesinin anılan mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.