2023/1209158 İhale Kayıt Numaralı "Hatay İli İskenderun, Antakya ve Reyhanlı İlçelerinin Muhtelif Semtlerinde İkamet Eden Cilvegözü Sınır Kapısında Görevli Ticaret Bakanlığı Personelinin Cilvegözü Gümrük Sahasına Taşınması İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Çiçek Titus Turz. Sey. Emlak İth. İhr. İnş. Ulus. Arası Nak. Teks. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Ş ti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Cilvegözü Gümrük Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/1209158 İhale Kayıt Numaralı “ Hatay İli İskenderun, Antakya ve Reyhanlı İlçelerinin Muhtelif Semtlerinde İkamet Eden Cilvegözü Sınır Kapısında Görevli Ticaret Bakanlığı Personelinin Cilvegözü Gümrük Sahasına Taşınması İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Cilvegözü Gümrük Müdürlüğü tarafından 28.11.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Hatay İli İskenderun, Antakya ve Reyhanlı İlçelerinin Muhtelif Semtlerinde İkamet Eden Cilvegözü Sınır Kapısında Görevli Ticaret Bakanlığı Personelinin Cilvegözü Gümrük Sahasına Taşınması İşi ” ihalesine ilişkin olarak Çiçek Titus Turz. Sey. Emlak İth. İhr. İnş. Ulus. Arası Nak. Teks. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 11.12.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.12.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.12.2023 tarih ve 123191 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/1496 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen gerekçelerle uygun olmadığı, şöyle ki; 1.1) İhale kapsamında kullanılacak 3 adet 29+1 aracın zorunlu trafik sigorta ve kasko sigorta poliçe giderleri için açıklama yapılmadığı, yapıldı ise de işin başlama veya bitiş sürelerinin dikkate alınmadığı, alınan fiyat tekliflerinin sözleşme sürelerini kapsamadığı, bu haliyle sunulan fiyat tekliflerinin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, poliçelerin sigorta acentelerinden alındığı, poliçe ekinde sigorta şirketinin bölge müdürlüğü veya genel müdürlük teyidi ve bu yazıda yetkili şahıs veya şahısların imzasının yer almadığı, bu yüzden açıklamanın eksik ve hatalı olduğu, 1.2) Söz konusu hizmet alımı ihalesinde kullanılacak araç sürücüleri için ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu işçilik hesaplamasında idarece belirlenen çalışma süresine uyulmadığı, bu sebeple eksik işçilik (SGK gideri, hafta sonu çalışma, izin, maaş vb.) maliyeti hesapladığı, kıdem tazminatı, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi giderlerinin hesaplanmadığı, bu haliyle yapılan işçilik hesaplamalarının mevzuata aykırı olduğu ve gerçek işçilik maliyetlerini yansıtmadığı, ayrıca araç sürücülerinin maliyet hesabının eksik ve yanlış olduğu, 1.3) Bakım gideri olarak İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde belirtilen araçların periyodik olarak yapılması gereken; yağ ve yağ filtre değişimi, antifriz maliyeti, mazot filtresi ve mazot filtre değişimi, hava filtresi, yazın klima gazı ve bakımı işlerinin maliyetlerinin dikkate alınmadığı, sadece bakım gideri olarak açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, bu giderlerin ayrı ayrı belirtilerek maliyet açıklamalarında dikkate alınması gerektiği, anılan istekli tarafından bu giderlerin izahatının yapılmamasının ve sunulan açıklamaların yetkili servislerden alınmamış olmasının açıklamaların eksik, yanıltıcı ve hatalı olduğunu göstereceği, bu haliyle yapılan bakım giderleri hesaplamalarının mevzuata aykırı olduğu ve gerçek maliyetleri yansıtmadığı, açıklamalar için sunulan fiyat tekliflerinde standart formda yer alan ibarelerin yazılmadığı, söz konusu fiyat tekliflerinde satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, meslek mensubu imzası ve kaşesinin yer almadığı, 1.4) Araçlara ait akü, lastik ve lastik değişim giderlerini tevsik etmek üzere sunulması gereken fiyat teklifinin eksik alındığı, yetkili satış-servis olduklarına dair belge bulunmadığı ve satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, teklifin altında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ibarenin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği halde teklif formlarının altında böyle bir ibarenin olmadığı, araçlara ait lastiğin otomobil, minibüs, midibüs, otobüs sınıfında olacağından, araç sınıfına sahip lastik ebat ve çapının farklılıklar göstereceği, araca takılacak olan akünün araca uygun akü olmadığı, yüzeysel bir açıklama yapıldığı, açıklamaların yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, ayrıca lastik giderinin yazlık ve kışlık ayrımı olmadan açıklandığı, 1.5) Araçların motorlu taşıtlar vergisi, fenni muayene ve egzoz gideri tevsikinde kullanılan belgeler incelendiğinde, yapılan açıklamalarda araçların modeli, cinsi ve kapasitelerinin dikkate alınmadığı, maliyetleri düşürmek için bu yola başvurulduğu, motorlu taşıtlar vergisi için yapılan açıklamaların yürürlükte ki mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, 1.6) Sözleşme giderlerinin hesaplanmasında damga vergisi, ihale kararı damga vergisi hesaplamaya dahil edilmediğinden eksik, hatalı ve mevzuata aykırı bir açıklama sunulduğu, 1.7) İhale üzerinde bırakılan isteklinin, bu işi kendi öz mal araçları ile mi veya kiralama yolu ile gerçekleştireceğine dair herhangi bir belge sunmadığı, araç model ve kapasitesi dikkate alınmadan amortisman giderinin ne şekilde yapıldığına yönelik herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, 1.8) Araçların akaryakıt giderleri ile ilgili olarak sunulan belgeler mevzuata aykırı şekilde akaryakıt istasyonundan alınan fiyat teklifinin hatalı ve mevzuata aykırı bir açıklama sunulduğu, 1.9) Araçların servis güzergahlarının belirtildiği ancak mesafelerinin verilmemesi sebebiyle, güzergah üzerinden mesafe hesabı yapılmakla birlikte sadece tek yön kullanıldığı, araçların gidiş-dönüş şeklinde hesaplanması ile akaryakıt maliyeti artacağından isteklinin kendi lehine avantaj sağlamaya çalıştığı, bu açıklama yöntemi gidiş-dönüş olarak hesaplanması gerekirken sadece gidiş olarak hesaplanmasının hatalı olduğu, 1.10) Açıklamaya konu belgelerde yer alan fiyat tekliflerinde mali müşavir onayı olmamakla birlikte Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı ve fatura bilgilerinin de girilmediği, tarih ve sıra sayısının belirtilmediği, mevzuat gereği belirtilmesi gereken ibarenin yer almaması sebebiyle, kaşeleme işleminin gerçekleştirilmediği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. … ” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir. 79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir. 79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer; SD: Sınır değeri, YM: Yaklaşık maliyeti, n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını, T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini, R: Sınır Değer Tespit Katsayısını 79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir. 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Hatay İli İskenderun, Antakya ve Reyhanlı İlçelerinin Muhtelif Semtlerinde İkamet Eden Cilvegözü Sınır Kapısında Görevli Ticaret Bakanlığı Personelinin Cilvegözü Gümrük Sahasına Taşınması İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 29+1 Kapasiteli 3 adet Midibüs Tipi Aracın Şoförlü ve Akaryakıtlı Olarak Kiralanması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Cilvegözü Gümrük Müdürlüğü” düzenlemesi, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Servis hizmetlerinde kullanılacak araçlar ile bu araçlara ait bakım, onarım, amortisman ve servis hizmetleri, parça ve yedek parça bedelleri, akaryakıt giderleri, araç lastiği vb. giderler, yapılacak nakliye işleri, araçlara ait emniyet ve sigorta giderleri, taşınan personele ait yapılması gereken zorunlu sigorta giderleri ile hizmete ilişkin diğer giderler, vergi, resim, ulaşım, harç ve bu gibi giderlerin tamamı İstekliye aittir ve teklif fiyata dahildir. İstekli tarafından bu iş kapsamında istihdam edilen tüm çalışanların aylık ücretleri, sosyal sigortalar kurumu, vergi daireleri ve diğer resmi kurum ve kuruluşlar ile odalar, dernekler vb. gibi yerlerle olan ilişkilerinin düzenlenmesi, buralarda yapılacak yasal işlemlerin ifası ile bunlara ait tüm giderler İstekliye aittir ve teklif fiyata dahildir. Her türlü sigorta, vergiler (KDV Hariç diğer vergiler), resim, harç vb. giderlerin tamamı verilecek teklif fiyata dahildir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, idare tarafından aşırı düşük teklif sınır değerin altında teklif sunan istekliye 28.11.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Sınır Değer Altında Kalan Teklif Hakkında Açıklama” konulu yazıda “Müdürlüğümüzce 28.11.2023 tarihinde düzenlenen 2023/1209158 kayıt numaralı ihale için verdiğiniz teklif ihale komisyonunca değerlendirilmiş olup, sınır değer olan 3.929.216,33 TL nin altında kaldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na bağlı Hizmet Alımları İhale Uygulama Yönetmeliğinin sınır değer ve aşırı düşük teklifler başlıklı 59. maddesinin 2. fıkrasına istinaden sınır değerin altında kalan teklifinize ait ayrıntılı yazılı açıklamanızın 2 (iki) gün içinde Müdürlüğümüze bildirilmesi hususunda…” şeklinde; 29.11.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda “Hatay İli İskenderun, Antakya ve Reyhanlı İlçelerinin Muhtelif Semtlerinde İkamet Eden Cilvegözü Sınır Kapısında Görevli Ticaret Bakanlığı Personelinin Cilvegözü Gümrük Sahasına Taşınması İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 01.12.2023 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 01.12.2023 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir. AÇIKLAMA: Müdürlüğümüzce 28.11.2023 tarihinde düzenlenen 2023/1209158 kayıt numaralı ihale için verdiğiniz teklif ihale komisyonunca değerlendirilmiş olup, sınır değer olan 3.929.216,33 TL nin altında kaldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na bağlı Hizmet Alımları İhale Uygulama Yönetmeliğinin sınır değer ve aşırı düşük teklifler başlıklı 59. maddesinin 2. fıkrasına istinaden sınır değerin altında kalan teklifinize ait ayrıntılı yazılı açıklamanızın 2 (iki) gün içinde Müdürlüğümüze bildirilmesi hususunda; Gereğini rica ederim. Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır.” şeklindeki ifadeler ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 29.11.2023 tarihli yazıda belirtilen “ Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır.” ifade kapsamında söz konusu yazı ekinde “sınır değer hesaplama” EKAP çıktısının yer aldığı görülmüştür. Bahse konu yazılar incelendiğinde, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekli tarafından yapılacak açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği tespit edilmiştir. İhalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Uçarlar İnş. San. Tic. Turz. Taş. ve Gıda Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, idareler tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Ancak somut olayda teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekli tarafından yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşeninin belirlenmediği görülmüştür. Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve yapılan bu açıklamaların da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkânının ortadan kalktığı anlaşılmıştır. Bu nedenle i dare tarafından aşırı düşük teklife yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir . Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.