2026/506612 İhale Kayıt Numaralı "19 AYLIK MALZEMELİ YEMEK HİZMETİ ALIMI (01/06/2026-31/12/2027 TARİHLERİ ARASI)" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: İz Sosyal Hizmetler Turizm Eğitim Kargo Bilişim İnşaat Gıda Temizlik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Cumhuriyet Üniversitesi Uygulama Araştırma Merkezi , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/506612 İhale Kayıt Numaralı “ 19 Aylık Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı (01/06/2026-31/12/2027 Tarihleri Arası) ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Cumhuriyet Üniversitesi Uygulama Araştırma Merkezi tarafından 20.04.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 19 Aylık Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı (01/06/2026-31/12/2027 Tarihleri Arası) ” ihalesine ilişkin olarak İz Sosyal Hizmetler Turizm Eğitim Kargo Bilişim İnşaat Gıda Temizlik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi nin 14.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.04.2026 tarih ve 214624 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1166 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdari Şartname'nin 25'inci maddesindeki idarenin çalışanların özlük haklarına ilişkin sorumlu olmadığına ilişkin düzenlemenin, İş Kanunu'nun ikinci maddesine aykırı olduğu, 2) Teknik Şartname'nin 19'uncu maddesinin sekizinci bendi düzenlemesi kapsamında, kıdem tazminatı giderlerinin ihale öncesinde yüklenici tarafından istihdam edilecek personelden kaç kişinin kıdem tazminatı hak ederek işten ayrılacağına ilişkin tespitin başlangıçta yapılması imkân dahilinde olmadığından, kesin teminatın iadesi için her bir işçi tarafından imzalanmış ibraname sunulması istenilerek yüklenicilere mevzuatta yer almayan bir külfet yüklendiği, ayrıca işçilik giderleri olarak sayılan kıdem tazminatının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi olup olmayacağı hususunda tereddüt oluştuğu, 3) Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2. maddesinde yer alan tablonun beşinci satırı ve Teknik Şartname'nin sekizinci maddesinin "Araçlar" başlıklı kısmında yer alan düzenlemelerin, kullanım ömrünü tamamlamış olan araç gereçlerin yüklenici tarafından hiçbir ücret talep edilmeden yenisinin alınarak idareye teslim edileceği, bunun da yüklenicinin kullanımdan kaynaklanan kusura bağlanmadığı anlamına geldiği, işlemin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi düzenlemelerine aykırı olduğu, 4) Sözleşme Tasarısı’nın 12'nci maddesindeki, tutanakların yüklenicinin katılımı olmaksızın kontrol teşkilatı ile muayene ve kabul komisyonunca hazırlanmasının Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin 20.2'nci maddesine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca ödemenin bütçe olanakları dahilinde yapılacak olmasının, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesi ve tip sözleşmenin 12.1.1. maddesine aykırı olduğu, 5) Teknik Şartname'nin üçüncü maddesindeki, sonradan belirtilecek yeni yemekhanelere de hizmet verileceği yönündeki düzenlemenin belirsizlik arz ettiği, 6) Teknik Şartname'nin 19'uncu maddesinin dördüncü bendindeki ihale tarihinden önceki dönemlere ilişkin yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin alacaklarından idarenin sorumlu tutulamayacağına düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu ve teklif hazırlanmasını engellediği, 7) Teknik Şartname'de yer alan ve gıda maddeleri üretildiği yeni yılın ürünü olacağına ve balıkların iç organlarının temizlenmiş şekilde teslim edileceğine ilişkin düzenlemelerin, olası bir aşırı düşük teklif sorgulama aşamasında belirsizlik arz edeceği, ayrıca düzenlemelerin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.4. maddesi ile uyumsuz olduğu, 8) Teknik Şartname’deki seçmeli menünün normal menünün muadili niteliğinde olmadığı, sözleşmenin ifası sırasında oluşacak olası bir ana yemek değişikliğinde, teklif verilmesinde esas olarak kullanılan şartların değişeceği ve bunun da yükleniciyi zarara uğratacağı, ayrıca idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesabına göre değerlendirmenin yapılması ve bu durumun Teknik Şartname’de ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde ayrı maliyet kalemi olarak detaylı şekilde belirtilmesi gerektiği, maliyet hesabı yapılmamış ise yükleniciden seçenekli ana yemek talep edilmesinin mevcut ihale dokümanı düzenlemeleri çerçevesinde isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmasını engeller nitelikte olduğu iddia edilmektedir Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci, 2'nci ve 6'ncı iddialarına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı ikinci maddesinin altıncı fıkrasında “ …Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur…” hükmü, Anılan Kanun’un “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde “ …Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır. 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır. İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz. Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir. Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir… ” hükmü, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “İlgili mevzuat gereğince ödenecek vergi(kdv hariç), resim, harç ile ulaşım ve sigorta giderleri teklif fiyata dahildir. Yüklenici tarafından Sözleşmenin Uygulanması sırasında Teknik Şartnamede belirtilen sayı ve özelliklerde işçi çalıştırılacak olup, Yüklenicinin çalıştıracağı İşçilerin 4857 sayılı İş Kanunu ve diğer kanunların hükümlerine göre her türlü yasal hakları teklif fiyata dahildir. İdarenin çalışanların özlük hakları konusunda hiçbir sorumluluğu yoktur. Çalışılanlar açısından karşılaşılabilecek her türlü hukuki ve yasal sorunlar da maddi ve manevi zararı Yüklenici karşılamakla sorumlu olup, idareye herhangi bir ceza gelmesi durumunda idare bunu yüklenicinin hak edişlerinden kesmekte serbesttir. a) Teknik şartnamede ve idari şartnamede hizmetin yürütülmesi için istenilmiş olan malzeme, makine ve ekipman giderleri teklif fiyata dahildir. b) İşçi ücret, sigorta, doğum/hastalık ve her türlü izin,kıdem tazminatı vs. giderleri teklif fiyata dahil olup, yüklenici tarafından karşılanacaktır. c) Elektrik, su, doğalgaz giderleri teklif fiyata dahildir. Hali hazırda aylık yaklaşık 3.438 M3 doğalgaz, 8.762 KWH elektrik ve 1669,14 M3 su kullanımı yapılmaktadır. d) Temizlik sarf ve diğer malzeme giderleri ile işin yapılması ile ilgili diğer malzeme giderleri, teklif fiyata dahildir. e) Besin zehirlenmelerinde tedavi giderlerini ve olası tazminatları karşılamak ve mutfaktaki hizmet üretimi esnasında meydana gelebilecek yangında zarar ve olası tazminatları karşılamak üzere sigorta giderleri teklif fiyata dahildir. f) İşçilerin yol, yemek ve giyim bedelleri teklif fiyata dahildir. g) Yemeklerin ısıtılması işleminde kullanılan ocaklar ve diğer ısıtma cihazlarının doğalgaz masrafları teklif fiyata dahildir. ğ) Hastanemiz hizmet binasında yüklenicinin kullanımına verilecek yerlerden (mutfak, malzeme ve araç ambarları gibi kendi ihtiyacı için kullanacağı yerler) bir bedel alınmayacak olup, idare tarafından yükleniciye bedelsiz olarak verilecektir. h) Hastane mutfağındaki meydana gelebilecek her türlü arıza, bakım ve onarımın yapılması teklif fiyata dahildir. ı) Hastane mutfağından alınan yemek numunesi şüpheli olması durumunda numune masrafları yükleniciye ait olmak üzere tahlile gönderilecektir. Tahlil ücretleri Yükleniciye ait olup teklif fiyata dahildir. İ) Yükleniciye teslim edilen mutfak cihazlarının bakımı, onarımı, yedek parçaları, malzemelerin uygun koşullarda saklanması için gerekli olabilecek soğutucu, ilgili kısımların teknik şartnamelerinde belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir." düzenlemesi , Teknik Şartname'nin 19'uncu maddesinde " 4. Yüklenici Firma, halen çalıştırdığı, bu ihale döneminde yeni işe aldığı, gerek bu işyerinde daha önce kendisinin çalıştırdığı veya ihale tarihinden önceki dönemler için kendisinin çalıştırdığı işçilerin olabilecek maaş, fazla mesai, bayram tatili ücreti, kıdem tazminatı gibi her türlü ücret ve borçlarından tek başına sorumludur.” … " 8. Yüklenici firma yıl sonunda ve ihale bitim tarihinde personelin fazla mesai ücretleri, bayram ve genel tatil ücretleri tam ödediğini ve personellerin yıllık izinlerini kullandığına dair hastane idaresine ibraname sunacaktır. 9. Yüklenici firma iş ve iş hukukundan kaynaklı arabuluculuk faaliyetlerinde İdare tarafından işçiye ödenen bedeller yüklenicinin hak edişinden kesilir. İdarenin iş ve iş hukukundan kaynaklı her türlü ödemesi firmaya rücu hakkı saklıdır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda yer verilen 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine atıfta bulunularak kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun hüküm altına alındığı, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin personel çalıştırmasına dayalı ihalelere ilişkin olduğu, bu çerçevede 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun açık olduğu, diğer taraftan 4857 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi gereğince asıl işveren-alt işveren ilişkisinde, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanun’dan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olan başvuruya konu ihalede 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112’nci maddesi yer alan kıdem tazminatının idarelerce ödenmesi hususuna ilişkin kuralların söz konusu ihalede uygulanamayacağı ve personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmadığı anlaşılmaktır. Öte yandan, söz konusu hususta asıl işveren olan ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işveren olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu, İdari Şartname’nin 25'inci maddesinde özlük haklarından yalnızca yüklenicinin sorumlu olduğu belirtilse dahi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda yer verilen hükmü karşısında sözleşmenin uygulanması aşamasında herhangi bir boşluk doğmayacağı, idarelerin de yükleniciler gibi, ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında Kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, diğer taraftan ihale konusu iş süresince kaç personelin iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ereceğinin idare tarafından da net olarak belirlenemeyeceği, bu bağlamda hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı bir arada değerlendirildiğinde, çalıştırılacak personele ilişkin olarak iş mevzuatından kaynaklanan yükümlülükler konusunda ihale dokümanında yer alan düzenlemenin isteklilerin tekliflerini sunmasına engel teşkil etmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, Teknik Şartname'nin 19'uncu maddesinin sekizinci bendinde yer alan ibranameye ilişkin düzenlemenin, işçi ücretlerinin ödendiğinin ve yıllık izin haklarının kullanıldığının idarece kontrolüne ilişkin olduğu, bir yeterlik kriteri niteliği taşımadığı ve yüklenici nezdinde ek bir külfet getirmediği anlaşılmıştır. Bununla beraber, Teknik Şartname'nin 19'uncu maddesinin dördüncü bendinde, yüklenicinin başvuruya konu ihale öncesinde çalıştırdığı işçilere karşı mevcut borçlarından idarenin sorumlu tutulamayacağı belirtilmiş olup, yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda, bu hususta idarenin evleviyetle sorumluluğunun bulunmadığı ve bu husustaki iddianın da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin altıncı maddesinde "Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur." düzenlemesi, 20'nci maddesinde "Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.", 21'inci maddesinde "Yüklenici, işe başlama tarihinden işlerin tümü için kabul belgesinin tanzim edildiği tarihe kadar işlere, malzemelere ve tesise gereken özen ve bakımı gösterme sorumluluğu altında olacaktır. Yüklenici, garanti süresi içinde taahhüt ettiği bütün işlerin ve malzemelerin ve ilgili tesislerin bakım ve özeninden bu sürenin sonuna kadar sorumlu olacaktır." düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı'nın 16'ncı maddesinde tablosunda Yüklenici firmanın, mutfak ve yemekhanelerde kullanılan makine ve teçhizatların tamir ve tadilatlarının belirlenen süre içerisinde yapmaması durumunun özel aykırılık hali olarak belirlendiği, Teknik Şartname'nin sekizinci maddesinde “Araçlar: Yüklenici mutfakta ve hizmette kullandığı tüm araç gereç, makine, ocak, baca, havalandırma sistemi, filtreler, yemek asansörleri, turnikeler ve benzeri kendilerine zimmetlenen tesisatın onarım ve periyodik bakımını üstlenecektir. İdarece yükleniciye teslim edilen demirbaşlar, makineler, buzdolapları, elektrikli- elektriksiz araç- gereçler dışında gerek görülen her türlü demirbaş malzeme ve araç-gereçler "Alınması Gereken Malzemeler Listesinde" belirtilmiştir. Hastanemize ait olup firmaya zimmetlenen demirbaşlar (bulaşık makinesi, soğuk depo, ocak vb.) firma tarafından çalışır durumda tutulacak bu demirbaşlarda yer değişikliği gerekirse firma tarafından masraf ve işçiliği karşılanacaktır. … Ancak bozulup çalışması mümkün olmadığı durumda firmadan yenisi istenecektir." düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. İhale dokümanının yukarıda yer alan düzenlemelerinde, iddia edilenin aksine kullanım ömürleri dolan teçhizatın yüklenici tarafından yenisi ile değiştirileceği veya kusuru olmaksızın yüklenicinin tüm hasardan sorumlu olacağına ilişkin bir düzenleme yer almamakta olup, düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartname'sine bir aykırılık içermediği ve işin anılan Şartname kapsamında yürütüleceğinin açık olduğu değerlendirilmiş, iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “ 12.1. Sözleşme bedeli .......’de ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: 12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder. 12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur. ” düzenlemesi, Anılan maddenin 22 numaralı dipnotunda “ Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir. ” açıklaması, Anılan Yönetmelik’in eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “ a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi: Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir. İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır. Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır. 1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde; Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir. … Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.. ” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın "Ödeme yeri ve şartları" başlıklı 12'nci maddesinde "Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğünce ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: Hakedişler her ayın son günü gerçekleşen yemek sayısına göre düzenlenecektir. Her ay hizmetin yapıldığının belgelenmesi neticesinde Kontrol Teşkilatı ile Muayene ve Kabul Komisyonunca hazırlanan tutanaklarla birlikte düzenlenecek faturaya istinaden, her defasında varsa birikmiş kesintiler ve cezalar mahsup edildikten ve ödeme belgeleri Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü yevmiye kayıtlarına girdikten 30 (OTUZ) takvim günü içerisinde bütçe olanakları dahilinde ödeme yapılacaktır. Nakit durumunun yeterli olmaması halinde Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine göre işlem yapılacaktır. 12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır." düzenlemesi, Aynı Tasarının "Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar" başlıklı 20'nci maddesinde "20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA HASTANESİ adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 7 (Yedi) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır." düzenlemesi yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinden, hakediş raporunun yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten itibaren en geç sözleşmede yazılı süre sonunda, sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten itibaren başlamak üzere 30 gün içinde de ödeme yapılacağı, buna göre, hakedişin tahakkuka bağlanmasına ilişkin olarak Genel Şartname’de belirtilen süreden farklı bir süre belirlenmesinin idarenin takdirinde olduğu, ancak yükleniciye yapılacak ödemenin tahakkuk tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılması gerektiği, bu itibarla ödeme süresinin belirlenmesi hususunda idareye herhangi bir takdir yetkisi verilmediği; bu düzenleme karşısında, sözleşme tasarısında yer alan hakediş ödemelerine ilişkin hükümlerin anılan 30+30 günlük yasal süre sistemi içerisinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Somut olayda, Sözleşme Tasarısı’nın 12.1.1’inci maddesinde hakediş raporunun 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve tahakkuk tarihinden itibaren 30 gün içinde ödeme yapılacağının açıkça düzenlendiği, bütçe olanakları dahilinde ödeme yapılacağı ifadesinden ise, ödemenin keyfi veya belirsiz bir zamana bırakıldığı değil; kamu mali yönetimi ilkeleri doğrultusunda, ilgili yıl bütçesi kapsamında serbest bırakılan ödenekler ve mali mevzuat çerçevesinde gerçekleştirileceğinin anlaşılması gerektiği, nitekim kamu idarelerinin harcama yapabilmesi, 5018 sayılı Kanun ve ikincil mali düzenlemeler uyarınca ödeneklerin kullanımına ilişkin usul ve esaslara bağlı olduğu; düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde öngörülen 30+30 günlük tahakkuk ve ödeme süresi sistemi içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, zira söz konusu düzenlemenin hakedişin tahakkuka bağlanması ve tahakkuk tarihinden itibaren 30 gün içinde ödenmesine ilişkin emredici süreleri ortadan kaldıran veya bu sürelerin aşılması hâlinde doğabilecek kanuni sonuçları bertaraf eden bir hüküm olarak yorumlanamayacağı, bu nedenle söz konusu ibarelerin, ödeme süresini ortadan kaldıran ya da idareye sınırsız bir erteleme yetkisi tanıyan bir anlam taşımadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, iddia konusu düzenlemenin Genel Şartname’de öngörülen 30+30 günlük süre sistemini ortadan kaldıran veya ödeme süresini belirsiz hale getiren bir nitelik taşımadığı; aksine hakedişlerin tahakkuk ve ödeme sürelerinin sözleşmede açıkça düzenlendiği ve mevzuatla uyumlu olduğu, bu bakımdan başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Buna ek olarak, ihale dokümanı kapsamındaki Sözleşme Tasarısı'nın yukarıda yazılı 20'nci maddesinde başvuruya konu tutanaklara ilişkin olarak, tip sözleşmeye uygun şekilde tutanakların yüklenici ve idare tarafından birlikte düzenleneceğinin açıkça belirtildiği, bu madde ile şikayete konu 12'nci madde arasında bir çelişki bulunmadığı görülmüş, bu husustaki iddianın da yerinde olmadığı anlaşılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 5'inci iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı'nın "İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi" başlıklı 10'uncu maddesinde "10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi (S.C.Ü.U.A. Hastanesi) ve bağlı merkezlerde (Sıcak Çermik Fizik Tedavi Rehabilitasyon Merkezi, Kalp Hastalıkları Merkezi ve Onkoloji Merkezi, Kadın Hastalıkları ve Çocuk Hastanesi)" düzenlemesi, "Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi" başlıklı 29'uncu maddesinde "29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin; a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir." düzenlemesi, Teknik Şartname'nin üçüncü maddesinde "Hizmet S.C.Ü.U.A. Hastanesi mutfağı; Sıcak Çermik FTR Merkezi binasında yer alan mutfak, yemekhane, servisleri; personel yemekhanesi alanında bulunan öğretim üyeleri yemekhanesi, personel yemekhanesi, ameliyathane yemekhanesi; anestezi yemekhanesi, kardiyoloji yemekhanesi, kat mutfakları ve yıl içerisinde hizmete binaen oluşturulabilecek yeni yemekhaneler ile hasta odalarında yerine getirilecektir. Kalp Hastalıkları Merkezini ve Onkoloji Merkezini kapsayacak şekilde hizmetler yürütülecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhalenin birim fiyat üzerinden imzalanacağı, ihale dokümanında ve birim fiyat teklif cetvelinde öğün sayılarının belirli olduğu, mutfağın merkez binada yer aldığı, ihalede iş artışına cevaz verildiği görülmüş, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelerin idarece sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yükleniciden istenilmesinin basiretli bir tacir nezdinde fiyat teklifi oluşturulmasını engelleyecek nitelik taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 7'nci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesinde, 4734 sayılı Kanun'un 38'inci maddesi kapsamında aşırı düşük olduğu tespit edilen tekliflere ilişkin olarak sunulacak aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Teknik Şartname'de tüm gıda maddelerinin yeni yılın ürünü olması gerektiğinin belirtildiği, balıkların da iç organları temizlenmiş şekilde tedarik edileceğinin düzenlendiği görülmüştür. İdari Şartname'nin 31'inci maddesinden, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği anlaşılmaktadır. Teknik Şartname'nin bahse konu düzenlemelerinin tedarik edilecek ürünlerin niteliğine ilişkin olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nde ise sınır değerin altında kalan tekliflerin açıklanmasına ilişkin yöntem ve düzenlemelere yer verildiği, dilekçede konu edilen şartname düzenlemelerinin Tebliğ'de yer alan yöntemlerden biriyle açıklanabileceği, ortada bir belirsizlik veya uyumsuzluk bulunmadığı, iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 8'inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname'de ana yemeklerden (et, köfte, etli sebze, etli dolma vs.) kırmızı et çıktığı günlerde, yemek sayısının %10'u oranında seçmeli olarak beyaz et yemeği verilmesinin öngörüldüğü, seçmeli menüye ilişkin girdi ve gramaj listesine yer verildiği, isteklilerce teklif oluşturulabilmesi için şartların oluştuğu, konunun birim fiyat teklif cetveline yansıtılması gereken bir nitelik taşımadığı değerlendirilmiş, iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.