2026/394770 İhale Kayıt Numaralı "12 Ay Süreli Malzemeli Yemek" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Mç Kurumsal Hizmetler İnş. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti ., İHALEYİ YAPAN İDARE: Türk Standardları Enstitüsü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/394770 İhale Kayıt Numaralı “ 12 Ay Süreli Malzemeli Yemek ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Türk Standardları Enstitüsü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 28.04.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 12 Ay Süreli Malzemeli Yemek ” ihalesine ilişkin olarak Mç Kurumsal Hizmetler İnş. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti.nin 21.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.05.2026 tarih ve 215169 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1230 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdari Şartname’nin 43.1’inci maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde fiyat farkı verileceğinin düzenlenmesine rağmen, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81.2’nci maddesine uygun şekilde endeks ve katsayı tablolarına yer verilmediği, işçilik, akaryakıt, yemek malzemeleri ile ekipman/demirbaş girdilerine ilişkin katsayıların belirlenmemesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, 2) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde düzenlenen 4 ve 6 nolu aykırılık hallerinin genel aykırılık niteliğinde olmasına rağmen özel aykırılık kapsamında değerlendirilerek on binde 5 oranında ceza öngörüldüğü, aynı fiiller bakımından 16.1.1’inci maddede on binde 3 oranında ceza düzenlenmiş olması nedeniyle ceza hükümlerinin çelişkili ve belirsiz olduğu; Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin 8 sıra nolu aykırılık halinde “Yüklenici çalıştırdığı tüm personelin maaşını personel için açılmış olan banka hesabına her ayın 1-7 si arasındaki herhangi bir günde idare tarafından hak ediş ödemesine bağlı kalmaksızın yatıracaktır. Gecikmenin tekerrürü halinde ise personel ücretleri, ilave masraflar da yükleniciden kesilmek suretiyle İdare tarafından çalışanların hesabına resen yatırılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği ve ilgili aykırılık hali için on binde 5 oranında ceza uygulanacağı, bu aykırılık halinin aralıklarla veya ardı ardına 50 defa tekrar etmesi durumunda ise sözleşmenin fesih edileceğinin belirtildiği, idarenin maaş ödemeleri için bir gün belirlemesinin hakkaniyetli olmadığı, idarenin gün vermek, yerine ilgili maddeyi “hakkediş ödemesi yapıldıktan … gün içinde maaşlarının ödenmesi” şeklinde değiştirmesi durumunda düzenlemenin hem hakkaniyetli olacağı, hem de yüklenicinin tahsil edemediği hakkedişe rağmen maaşları ödeyebilmek için zor durumda kalmasının önüne geçileceği, 3) Teknik Şartname’de yüklenicinin kullanımına bırakılacak idare hizmet binasında bulunan mutfak, yemekhane, kat ofisleri, soğuk hava depoları gibi sabit binalar ile malzeme, ekipman ve demirbaş malzemeler bakımından kira bedeli ödenip ödenmeyeceği hususunda açık düzenleme yapılmadığı, bu durumun yüklenici açısından öngörülemeyen maliyet doğurabileceği ve ihale dokümanında belirsizlik oluşturduğu, 4) Teknik Şartname’nin 4.3.8 ve 5.2 maddelerinde yer alan düzenlemelere göre ihale konusu hizmetin ifasında en az iki araç ve iki şoför çalıştırılması gerektiği, çalıştırılması zorunlu şoför personeline birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmadığı, ayrıca fiyat farkı katsayı tablolarında da bu personele ilişkin düzenleme yapılmadığı, 5) Teknik Şartname’nin 9.6’ncı maddesinde perhiz yemeği hazırlanacağının düzenlenmesine rağmen, perhiz yemeğinin içeriği, çeşidi, kalori miktarı ve günlük üretim miktarına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, bu nedenle sağlıklı maliyet hesabı yapılamadığı ve teklif hazırlanmasının güçleştiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. 81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir. Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde; Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3), Malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi, Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi, asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır. a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan; 1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir. 2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir. (2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. …” açıklaması, İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 43.1.1. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz. 14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu hizmet alımının 365 takvim gününü aşan hizmet alımı olmadığı, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 7.1’inci maddesi uyarınca 365 takvim gününü aşmayan hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece aynı Esasların 6’ncı maddesine göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebileceği, idarece yalnızca fiyat farkına ilişkin esasların 6’ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmesinin söz konusu hükme uygun ve yeterli olduğu, dolayısıyla fiyat farkı öngörülmeyen diğer girdilere ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81.2’nci maddesinde belirtilen usule göre bir belirleme yapılmasının zorunlu olmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde, idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı düzenlenmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. … (3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü, “Sözleşme Tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar. (2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir. …” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: TSE 12 Ay Süreli Malzemeli Yemek b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 44 personel ile 12 ay süreli malzemeli yemek hizmeti. 300.000 öğün Normal Yemek 2.000 kg Kuru Pasta (Tatlı-tuzlu karışık) 750 adet Porsiyon Meyve Tabağı (3 Çeşit Meyve - Toplam 300 Gram) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TSE Ankara Merkez, OSTİM ve OFİM Binaları, TSE Marmara Bölge Koordinatörlüğü Gebze Kalite Kampüsü ve Tuzla Hizmet Binası Sözleşme dönemi içerisinde TSE Ankara Temelli Kalite Kampüsüne taşınılması durumunda, Ankara Merkez, OFİM ve OSTİM hizmet binalarında yemek üretimi ve taşınmasına son verilecektir. Burada verilen yemek hizmeti, TSE Ankara Temelli Kalite Kampüsünde verilecektir.” düzenlemesi, Tip Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel aykırılık halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 26.3 1 2 3 … 16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır aykırılık halleri 26.4 1 2 3 … 16.1.3.1. ……………………………………. 26.5 … 16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. ” düzenlemesine, Tip Sözleşme Tasarısı’nın söz konusu maddesine yönelik 26 no’lu dipnotta “26.1. Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz. 26.2. Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir. 26.3. Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir. 26.4 Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin, varsa 16.1.2 nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir. 26.5 Ağır aykırılık hallerine ilişkin ceza uygulanmasına yönelik düzenleme, sözleşmenin 16.1.3.1 inci maddesinde yapılacaktır. Bu madde idare tarafından aşağıdaki (1) ve (2) numaralı seçeneklerden biri seçilerek düzenlenecektir. (1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2’si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” yazılacaktır. (2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.” yazılacaktır.” düzenlemesine, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 3'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 100 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel aykırılık halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı … … … … 4 Yüklenici şartname kapsamında istenilen yemek ve diğer hizmetlerin sunumunda idarenin istemiş olduğu kalite, hijyen, beğeni, görünüm vb. hususları sağlayamadığı, hazırlanan yemek ve salatalar içerisinden istenmeyen taş, kıl, vb. maddelerin çıkması, yapılacak denetimlerde tabak, çatal, bıçak, kaşık vb. müştemilatta yıkama sonrası kalan yemek artıkları tespit edilmesi, teknik şartnamenin 10.6’ncı maddesinde istenilen kalitede tatlı verilmemesi durumlarında On Binde 5 50 … … … … 6 Teknik şartnameye aykırı üretim veya malzeme kullanıldığının tespiti halinde On Binde 5 50 .. … … … 8 Yüklenici çalıştırdığı tüm personelin maaşını personel için açılmış olan banka hesabına her ayın 1-7 si arasındaki herhangi bir günde idare tarafından hak ediş ödemesine bağlı kalmaksızın yatıracaktır. Gecikmenin tekerrürü halinde ise personel ücretleri, ilave masraflar da yükleniciden kesilmek suretiyle İdare tarafından çalışanların hesabına resen yatırılacaktır. On Binde 5 50 9 … … … 16.1.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 16.1.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır. 16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir. 16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. 16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz. 16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. ” düzenlemesi yer almaktadır. Tip Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde genel aykırılık halleri, özel aykırılık halleri ve ağır aykırılık halleri ayrı ayrı düzenlenmiş olup, 16.1.1’inci maddede özel ve ağır aykırılık halleri dışında kalan sözleşmeye aykırılıklar bakımından uygulanacak genel ceza oranının belirlendiği, 16.1.2’nci maddede ise işin niteliği gereği idarece önem atfedilen belirli somut fiiller bakımından ayrıca özel aykırılık halleri öngörülerek farklı ceza oranları belirlenmesine imkan tanındığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda, başvuruya konu 4 ve 6 sıra numaralı aykırılık hallerinin; yemek hizmetinin hijyen, kalite, gıda güvenliği ve teknik şartnameye uygun üretim yükümlülüklerine ilişkin olduğu, hizmetin doğrudan insan sağlığını etkileyen niteliği dikkate alındığında idarece bu fiillerin özel aykırılık kapsamında değerlendirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Nitekim Tip Sözleşme Tasarısı’na ilişkin 26 no’lu dipnotta, idarelerce somut fiiller belirlenmek suretiyle özel aykırılık düzenlenebileceğinin açıkça ifade edildiği, söz konusu düzenlemelerin ilk sözleşme bedelinin %2’sini aşmamak kaydıyla idarenin takdir yetkisi kapsamında oluşturulabileceği anlaşılmıştır. Öte yandan, 16.1.1’inci maddede yer alan genel ceza düzenlemesi ile 16.1.2’nci maddede yer verilen özel aykırılık düzenlemelerinin birbirinin alternatifi değil, farklı hukuki durumlara uygulanacak ayrı yaptırım rejimleri olduğu, bu nedenle aynı sözleşme tasarısı içerisinde hem genel hem de özel aykırılık hükümlerine yer verilmesinin çelişki veya belirsizlik oluşturmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, 16.1’inci maddede “bu sözleşmenin 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3’üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında” ibaresine açıkça yer verilmek suretiyle genel aykırılık halleri ile özel aykırılık halleri arasındaki ayrım net biçimde ortaya konulmuş olup, hangi fiile hangi yaptırımın uygulanacağı hususunda tereddüde yol açacak bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür. Başvuru sahibinin, personel maaşlarının her ayın 1 ila 7’nci günleri arasında hakediş ödemesine bağlı olmaksızın yatırılmasına ilişkin düzenlemenin hakkaniyete aykırı olduğu yönündeki iddiası bakımından ise, ihale konusu işin 44 personel ile yürütülecek personel ağırlıklı bir hizmet alımı olduğu, hizmetin sürekliliğinin ve kamu hizmetinin kesintisiz yürütülmesinin doğrudan personel istihdamına bağlı bulunduğu, bu nedenle çalışan ücretlerinin zamanında ödenmesinin kamu düzeni, çalışma barışı ve iş sağlığı bakımından önem arz ettiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, idarece maaş ödemelerine ilişkin belirli bir tarih aralığı öngörülmesinin, personel ücretlerinin gecikmesini önlemeye ve hizmetin sürdürülebilirliğini sağlamaya yönelik koruyucu bir düzenleme niteliğinde olduğu, yüklenicilerin de kamu ihale sözleşmelerine teklif verirken gerekli finansal yeterliliğe ve işletme sermayesine sahip olmalarının beklendiği açıktır. Ayrıca, hakediş ödemesi ile personel maaş ödemesi arasında zorunlu bir hukuki bağlılık bulunmadığı, yüklenicinin işçilik ödemelerini kendi organizasyonu ve mali planlaması çerçevesinde yerine getirmekle yükümlü olduğu dikkate alındığında, söz konusu düzenlemenin teklif hazırlanmasını engelleyici veya rekabeti daraltıcı nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, Sözleşme Tasarısı’nda yer verilen ceza hükümlerinin mevzuata uygun şekilde somutlaştırıldığı, aykırılık halleri bakımından belirlilik ilkesini sağlayacak açıklıkta düzenlendiği ve personel maaşlarının ödeme zamanına ilişkin düzenlemenin de işin niteliği ile uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur …” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dâhil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. … (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Bu işe ait teknik şartnamenin öngördüğü hizmetin gerektirdiği tüm giderler ile ulaşım, sigorta, KDV Hariç her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler yükleniciye aittir. 25.3.4. Diğer giderler: Bu iş kapsamında Ankara ilinde; Yemek hizmetinin tüm bölgelerde teknik şartnameye uygun bir şekilde yürütülmesinden sorumlu üniversitelerin Gıda Mühendisliği veya Diyetisyenlik lisans bölümlerinden mezun 1 adet proje sorumlusu, Konusunda deneyimli ve mesleki yeterliliğe sahip en az 1 aşçı başı, 5 aşçı, 5 aşçı yardımcısı, 14 servis elemanı, 6 bulaşıkçı, olmak üzere toplam 32 personel, TSE Gebze Kalite Kampüsünde; konusunda deneyimli üniversite mezunu 1 bölge sorumlusu, konusunda deneyimli ve mesleki yeterliliğe sahip en az 1 aşçı başı, 1 aşçı, 2 aşçı yardımcısı, 5 servis elemanı, 2 bulaşıkçı olmak üzere toplam 12 personel, Yüklenici çalıştırdığı işçilerden; Aşçı Başına Brüt Asgari ücretin %225 fazlasını, Proje Sorumlusuna Brüt Asgari Ücretin %225 fazlasını, Bölge Sorumlusuna Brüt Asgari ücretin %175 fazlasını, Aşçılara Brüt Asgari Ücretin %175 fazlasını, Aşçı Yardımcılarına Brüt Asgari ücretin %150 fazlasını, Bulaşıkçı ve servis elemanlarına Brüt asgari ücretin %100 fazlasını aylık ücret olarak ödeyecektir. Söz konusu giderler teklif fiyata dahildir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 2,25 ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Demirbaş Malzemeler” başlıklı 12’nci maddesinde “TSE’ye ait yemekhanelerde yemek üretimi için gerekli olan demirbaş ve teçhizat mevcut olup, mevcut demirbaşlar düzenlenecek bir tutanakla yüklenicinin tasarrufuna verilecek ve bu konuda aşağıdaki esaslar dikkate alınacaktır. 12.1. Kurum olarak yemekhane ve müştemilatı içindeki demirbaş malzemelerle birlikte yükleniciye listelenerek teslim edilecek, yüklenici teslim aldığı TSE’ye ait alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlarını en iyi şekilde koruyacak ve kullanacaktır. TSE yemekhanesinde bulunan demirbaşların bakımı onarımı yükleniciye ait olacaktır. 12.2. Kullanımdan ve yıkanmadan dolayı oluşan çizik, kırık vb. malzeme bekletilmeden derhal 24 saat içinde Yüklenici tarafından değiştirilecektir. 12.3. Demirbaş malzemelerin mutfak personelinin kötü kullanımı veya hatası nedeniyle hasar görmeleri halinde, onarımı, kırılan ve eksikliklerin tamamlanması, yenilerinin alınması yüklenici tarafından en kısa sürede sağlanacaktır. Aksi taktirde hizmet İdare tarafından yapılacak ve bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilecektir. 12.4. Yemek üretiminde ve dağıtımında alüminyum kaplar kullanılmayacaktır. 12.5. Masa örtüleri temizliği yükleniciye ait olup, en az haftada bir kez temizlenecek ve temiz kalması sağlanacaktır. 12.6. Sözleşme dönemi içerisinde, TSE Ankara Temelli Kalite Kampüsüne taşınılması durumunda, sayım ve teslim işlemleri yeniden yapılarak tutanak altına alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde Teknik Şartname’nin öngördüğü hizmetin gerektirdiği tüm giderlerin teklif fiyata dahil olduğunun açıkça düzenlendiği, Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde ise TSE’ye ait yemekhane, müştemilat, demirbaş ve teçhizatın tutanakla yüklenicinin kullanımına bırakılacağının, bunların korunması, bakım ve onarımının yükleniciye ait olacağının ayrıntılı şekilde hüküm altına alındığı, ancak söz konusu kullanım karşılığında yüklenici tarafından ayrıca kira bedeli ödeneceğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüştür. Bu çerçevede, ihale dokümanında yükleniciye bırakılan alan ve ekipmanların kullanımının hizmetin yürütülmesine yönelik ayni kullanım niteliğinde düzenlendiği, dokümanda ayrıca kira bedeli öngörülmemesi karşısında isteklilerin tekliflerini mevcut düzenlemeler çerçevesinde oluşturabilecek durumda oldukları, dolayısıyla teklif vermeye engel nitelikte bir belirsizlikten söz edilemeyeceği anlaşılmıştır. Öte yandan, ihale dokümanında kira bedeline ilişkin açık bir mali yükümlülük öngörülmediği halde, sonradan yüklenici üzerinde ayrıca kira maliyeti doğuracak şekilde yorum yapılmasının da doküman hükümlerinin genişletici yorumlanması sonucunu doğuracağı, bunun ise 4734 sayılı Kanun’un saydamlık, öngörülebilirlik ve eşit muamele ilkeleriyle bağdaşmayacağı açıktır. Bu itibarla, mevcut düzenlemelerin istekliler bakımından teklif oluşturmaya yeterli açıklıkta olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Gıdaların taşınması için kullanılan araç ve/veya kaplar” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “4.3.8. Taşınacak Yemekler, kapalı kasa termobaks ile hijyenik ortamda yemek taşımaya uygun raf özelliği olan en fazla beş (5) yaşında, 2 adet en az 3 metreküp bagaj kapasiteli araçlarla gerçekleştirilecektir. Bu araçlar, ham, yarı mamul ve gıda maddeleri ile işlenmeye mahsus yan ürünler ve gıda ambalajlarının bir yerden başka bir yere taşınmasında uyulacak idari-işletme kuralları ile taşıma araçlarının özellikleri kurallarını kapsayan araçlar olacaktır. Yüklenici, TS 13075 Standardına ilişkin belgeyi sözleşmenin imzalanmasına müteakip 10 gün içinde İdareye teslim edecektir.” düzenlemesi, “İhale Konusu İş İçin Uygulanmakta Olan Günlük Yemek Saatleri ve Bu Saatlerde Yemek Yiyecek Kişi Sayısı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.2. TSE OSTİM hizmet binasında üretilen yemekten; TSE OSTİM hizmet binası ile arasında 1,5 km mesafede bulunan TSE OFİM Hizmet Binası için yaklaşık 75 kişilik yemek taşınacaktır. TSE Gebze Kalite Kampüsü binasında üretilen yemekten; TSE Gebze Kalite Kampüsü hizmet binası ile arasında 15 km mesafe bulunan TSE Tuzla Kampüsü için yaklaşık 80 kişilik yemek taşınacaktır. Taşınacak yemekler (Salatbar dâhil olmak üzere) yüklenici personeli tarafından kendi aracıyla termobox içinde götürülecektir. Yemekler yukarıda belirtilen dağıtım yerlerine en geç saat 11:30’da ulaşmış olacaktır. Taşıma giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır. Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Proje Sorumlusu(Brüt asgari ücretin %225 fazlası) Ay 1 12 2 Aşçıbaşı(Brüt asgari ücretin %225 fazlası) Ay 2 12 3 Bölge Sorumlusu(Brüt asgari ücretin %175 fazlası) Ay 1 12 4 Aşçı(Brüt asgari ücretin %175 fazlası) Ay 6 12 5 Aşçı Yardımcısı(Brüt asgari ücretin %150 fazlası) Ay 7 12 6 Servis Elemanı(Brüt asgari ücretin %100 fazlası) Ay 19 12 7 Bulaşıkçı(Brüt asgari ücretin %100 fazlası) Ay 8 12 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Normal Yemek öğün 300.000 2 Kuru Pasta (Tatlı-tuzlu karışık) kilogram 2.000 3 Porsiyon Meyve Tabağı (3 Çeşit Meyve - Toplam 300 Gram) adet 750 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Birim fiyat teklif cetvelinde işçilerin unvanının (niteliği), ücretinin (asgari ücretin % fazlası şeklinde) ve sayısının belirlendiği görülmüştür. İş kapsamında yüklenici tarafından kullanılacak araçlar bakımından şoför çalıştırılmasının zorunlu olduğu anlaşılmakla birlikte, söz konusu şoför personelin ihale konusu iş kapsamında tam zamanlı ve münhasıran idare emrinde çalıştırılacağının ihale dokümanında düzenlenmediği, şoför giderinin araçların kullanımına bağlı yardımcı nitelikte bir maliyet unsuru olarak öngörüldüğü görülmüştür. Bu çerçevede, anılan gider kaleminin personel çalıştırılmasına dayalı bir işçilik unsuru niteliğinde olmadığı, haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanılmasının beklenmediği, dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasını zorunlu kılan asli işçilik girdileri arasında değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır. Öte yandan, taşıma giderleri ile araçların tüm giderlerinin yükleniciye ait olduğunun ihale dokümanında açıkça düzenlendiği, şoför giderinin de bu kapsamda teklif fiyatına dahil edilerek isteklilerce genel maliyet hesaplaması içerisinde öngörülebilir nitelikte olduğu ve birinci iddiada belirtildiği gibi şoför giderine ilişkin fiyat farkı katsayı belirlemesi yapılmamasının mevzuata aykırılık oluşturmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Bu işe ait teknik şartnamenin öngördüğü hizmetin gerektirdiği tüm giderler ile ulaşım, sigorta, KDV Hariç her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler yükleniciye aittir. 25.3.4. Diğer giderler: Bu iş kapsamında Ankara ilinde; Yemek hizmetinin tüm bölgelerde teknik şartnameye uygun bir şekilde yürütülmesinden sorumlu üniversitelerin Gıda Mühendisliği veya Diyetisyenlik lisans bölümlerinden mezun 1 adet proje sorumlusu, Konusunda deneyimli ve mesleki yeterliliğe sahip en az 1 aşçı başı, 5 aşçı, 5 aşçı yardımcısı, 14 servis elemanı, 6 bulaşıkçı, olmak üzere toplam 32 personel, TSE Gebze Kalite Kampüsünde; konusunda deneyimli üniversite mezunu 1 bölge sorumlusu, konusunda deneyimli ve mesleki yeterliliğe sahip en az 1 aşçı başı, 1 aşçı, 2 aşçı yardımcısı, 5 servis elemanı, 2 bulaşıkçı olmak üzere toplam 12 personel, Yüklenici çalıştırdığı işçilerden; Aşçı Başına Brüt Asgari ücretin %225 fazlasını, Proje Sorumlusuna Brüt Asgari Ücretin %225 fazlasını, Bölge Sorumlusuna Brüt Asgari ücretin %175 fazlasını, Aşçılara Brüt Asgari Ücretin %175 fazlasını, Aşçı Yardımcılarına Brüt Asgari ücretin %150 fazlasını, Bulaşıkçı ve servis elemanlarına Brüt asgari ücretin %100 fazlasını aylık ücret olarak ödeyecektir. Söz konusu giderler teklif fiyata dahildir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 2,25 ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yemek Çeşitleri ve Veriliş Adetleri” başlıklı 9’uncu maddesinde “…9.6. Yüklenici rahatsızlıklarını raporla belgeleyen veya idare tarafından mazeretleri kabul edilen ve TSE yetkilileri tarafından yazılı olarak belirtilen personel sayısı kadar perhiz yemeği hazırlayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 9.6’ncı maddesinde perhiz yemeğinin, yalnızca rahatsızlığını raporla belgeleyen veya mazereti idarece kabul edilen ve TSE yetkililerince yazılı olarak bildirilen personel için hazırlanacağının düzenlendiği, dolayısıyla söz konusu hizmetin sürekli ve standart bir üretim kalemi niteliğinde olmayıp, ihtiyaç doğması halinde ve bireysel sağlık durumlarına bağlı olarak yerine getirilecek tali bir hizmet yükümlülüğü olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır. Bu kapsamda, perhiz yemeklerinin niteliğinin önceden tüm ayrıntılarıyla standartlaştırılmasının fiilen mümkün olmadığı, zira hazırlanacak yemeğin türünün ilgili personelin sağlık durumuna, doktor raporuna veya diyet gereksinimine göre değişkenlik gösterebileceği açıktır. Öte yandan, yemek hizmet alımlarının mahiyeti gereği yüklenicilerin mesleki bilgi ve tecrübeleri kapsamında farklı diyet ihtiyaçlarına uygun yemek hazırlama kapasitesine sahip olmalarının beklendiği, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde Teknik Şartname’nin öngördüğü hizmetin gerektirdiği tüm giderlerin teklif fiyata dahil olduğunun açıkça düzenlendiği, ayrıca iş kapsamında diyetisyenlik veya gıda mühendisliği lisans mezunu proje sorumlusu çalıştırılmasının zorunlu tutulduğu dikkate alındığında, isteklilerin söz konusu düzenlemeleri öngörülebilir bir hizmet unsuru olarak tekliflerine yansıtabilecek durumda oldukları anlaşılmıştır. Nitekim perhiz yemeği düzenlemesinin, işin bütün maliyeti içerisinde sınırlı ve tali nitelikte bir hizmet kalemi olduğu, bunun miktar ve içeriğinin her bir sağlık durumuna göre değişkenlik arz etmesinin ise ihale dokümanını belirsiz hale getiren veya teklif hazırlanmasını imkânsız kılan bir durum olarak değerlendirilemeyeceği, bu bakımdan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.