2025/2416344 İhale Kayıt Numaralı "Menemen Anadolu Lisesi (24 Derslikli) İnşaatı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Mirdem Müh. İnş. Taah. Mad. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Fedli ERK İş Ortaklığı, İHALEYİ YAPAN İDARE: İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2416344 İhale Kayıt Numaralı “Menemen Anadolu Lisesi (24 Derslikli) İnşaatı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Menemen Anadolu Lisesi (24 Derslikli) İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Mirdem Müh. İnş. Taah. Mad. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Fedli Erk İş Ortaklığının 15.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.05.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.05.2026 tarih ve 216547 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1378 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 14.05.2026 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının; hesaplama ve yuvarlama hataları içerdiği, açıklama sistematiğinde uyumsuzluklar bulunduğu ve genel giderler ile sözleşme giderlerinin yeterli şekilde karşılanamadığı gerekçeleriyle uygun bulunmadığı ve bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu gerekçelerin somut, teknik ve mevzuata dayalı tespitlerle ortaya konulmadığı, şöyle ki; öncelikle hesaplama ve yuvarlama hatalarına ilişkin yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı, zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca bazı analiz girdilerinde tespit edilen çarpım ve yuvarlama farklılıklarının ihale komisyonunca re’sen düzeltildiği, yapılan düzeltmeler sonucunda toplam analiz tutarlarının teklif edilen birim fiyatları aşmadığının idarece de kabul edildiği, dolayısıyla teklif bedelini etkilemeyen ve Tebliğ uyarınca düzeltilmesi gereken söz konusu farklılıkların tekliflerinin reddedilmesine gerekçe gösterilmesinin mevzuata aykırı olduğu, açıklama sistematiğindeki uyumsuzluklar gerekçesi bakımından ise, ihale komisyonu kararında hangi analiz, hesap cetveli veya açıklama belgesinde ne tür bir uyumsuzluk bulunduğunun, bu durumun hangi mevzuat hükmüne aykırılık teşkil ettiğinin ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ne şekilde etki ettiğinin ortaya konulmadığı, bu nedenle anılan gerekçenin somut bir tespite dayanmadığı ve belirsiz nitelikte olduğu, genel giderler ve sözleşme giderlerine ilişkin değerlendirme yönünden ise, sundukları aşırı düşük teklif açıklamasında anılan Tebliğ’de belirtildiği şekilde %10 oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü, ayrıca genel giderler veya sözleşme giderlerinin ayrı bir şekilde tevsik edilmesini zorunlu kılan herhangi bir mevzuat hükmünün de bulunmadığı, buna rağmen tekliflerinin bu gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakılmasının Tebliğ açıklamalarına ve konuya ilişkin Kurul kararlarına aykırılık teşkil ettiği, sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının ilgili mevzuata uygun şekilde hazırlandığı, tekliflerinin uygulanabilir nitelikte olduğu ve değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirecek hukuki veya teknik bir nedenin ortaya konulamadığı göz önünde bulundurulduğunda, tekliflerinin yeniden değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması, “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra; Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır. … 45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır. 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, … sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Menemen Anadolu Lisesi (24 Derslikli) İnşaatı b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Ulucak Mah., 3441 Ada 1 Parselde, özel projeli, B+Z+3 katlı, 7.120,53 m² toplam inşaat alanlı 24 derslikli lise binası Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Menemen /İZMİR” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. 19.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu “Menemen Anadolu Lisesi (24 Derslikli) İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak EKAP üzerinden 54 adet ihale dokümanının indirildiği ve 26.01.2026 tarihinde yapılan ihaleye 26 isteklinin e-teklif verdiği, söz konusu ihalede sınır değerin 175.502.820,53 TL olarak belirlendiği, teklifi sınır değerin altında kalan 9 isteklinin bulunduğu, bahse konu isteklilerden Alaskan Yapı İnş. Enerji A.Ş.nin teklifinin iş hacmine dair kriterin karşılanmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 8 istekliden 20.04.2026 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasının istendiği, 14.05.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 5’inin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmaması nedeniyle reddedildiği, geriye kalan 3 isteklinin (Hnm İnş. Nak. Tar. Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Öz Gön İnş. Tur. Tar. Oto. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Mirdem Müh. İnş. Taah. Mad. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Fedli Erk İş Ortaklığı ve Zehra Teks. Hay. Gıda Med. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.) teklifinin ise sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle reddedildiği, ihalenin sınır değerin üzerinde geçerli teklif sunan Kabil Bozyiğit üzerine bırakıldığı, Alya Mek. İnş. Taah. Proje Mim. ve Müh. San. Tic. Ltd. Şti. - Hasan Eler (Eler Mimarlık) İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, idarece 20.04.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ile teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının 30.04.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilmesinin istendiği, bahse konu yazının ekinde, inşaat, elektrik ve makine tesisatlarına ilişkin açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ve sıralı analiz girdileri tablosu, özel poz analizleri, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile nakliye formülleri ve mesafelerine yer verildiği görülmüştür. Anılan yazı ekinde yer alan inşaata ilişkin açıklama istenilecek iş kalemleri listesine göre, sorgulamaya tabi tutulacak 50 adet iş kaleminden ikisinin “15.120.1002” numaralı “Makine ile yumuşak ve sert küskülük kazılması (serbest kazı)” ile “15.210.1004” numaralı “Ocak taşı ile blokaj yapılması” olduğu, Açıklama istenen nakliye kalemleri/grupları listesine göre, sorgulamaya tabi tutulacak 2 iş kaleminden birisinin “Nakliye.08” numaralı “Moloz Taş Nakli” olduğu görülmüştür. İdarece ihale işlem dosyası kapsamında Kuruma gönderilen sıralı iş kalemleri listesi incelendiğinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesi uyarınca, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kaleminin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlendiği görülmüş olup bu kapsamda, 61 adet iş kaleminin açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Sıralı iş kalemleri listesine göre, “15.120.1002” numaralı “Makine ile yumuşak ve sert küskülük kazılması (serbest kazı)” , “15.210.1004” numaralı “Ocak taşı ile blokaj yapılması” ve “Nakliye.08” numaralı “Moloz Taş Nakli” iş kalemlerinin açıklama istenilmeyecek iş kalemleri/grupları arasında yer aldığı görülmüştür. Ancak “15.120.1002” ve “15.210.1004” numaralı iş kalemlerinin aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen inşaata ilişkin açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde, “Nakliye.08” numaralı iş kaleminin ise açıklama istenen nakliye kalemleri/gruplarında yer aldığı tespit edilmiştir. Öte yandan, sıralı iş kalemleri listesine göre, sorgulamaya tabi tutulması gereken 61 adet iş kaleminden “37.092/2-A” numaralı “Bitkisel Toprağın Temini” ile “15.185.1013” numaralı “Ön yapımlı bileşenlerden oluşan tam güvenlikli, dış cephe iş iskelesi yapılması (0,00-51,50 m arası)” iş kalemlerinin, aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen inşaat, elektrik ve makine tesisatlarına ilişkin açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde yer almadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesindeki hükümden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, idarenin tespit ettiği sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesindeki açıklamalardan, ihale komisyonunca, bu Tebliğ’in 38.1’inci maddesi kapsamında idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri/grupları listesi kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirleneceği, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirleneceği, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı anlaşılmaktadır. Anılan Tebliğ’in yukarıda aktarılan maddelerinde, idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında sıralı iş kalemleri listesi ile iş kalemlerine ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren sıralı analiz girdileri tablosunun hazırlanması gerektiği, Aynı Tebliğ’in 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddelerinde de, ihale komisyonu tarafından açıklama istenilmesi gereken iş kalemlerine ait idare tarafından anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesine göre oluşturulan sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda, en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirleneceği, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyeceği, aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi analizinde yer alması halinde bu girdinin oranının her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağı, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceği, analizlerdeki işçilik girdisi tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı, ihale komisyonunun teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden belirlenen iş kalemleri için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirteceği, isteklilerin, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstermesi gerektiği açıklanmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacağından yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından da doğru bir değerlendirme yapılmasına engel teşkil edecektir. Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilecek iş kalemlerinin belirlenmesinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesinde öngörülen yönteme uygun hareket edilmediği, sıralı iş kalemleri listesine göre açıklama istenilmemesi gereken “15.120.1002” numaralı “Makine ile yumuşak ve sert küskülük kazılması (serbest kazı)” , “15.210.1004” numaralı “Ocak taşı ile blokaj yapılması” ve “Nakliye.08” numaralı “Moloz Taş Nakli” iş kalemlerinin açıklama talebine konu edildiği, buna karşılık açıklama istenilmesi gereken “37.092/2-A” numaralı “Bitkisel Toprağın Temini” ile “15.185.1013” numaralı “Ön yapımlı bileşenlerden oluşan tam güvenlikli, dış cephe iş iskelesi yapılması (0,00-51,50 m arası)” iş kalemlerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama talep edilmediği, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta öngörülen esaslar çerçevesinde gerçekleştirilmediği, söz konusu aykırılığın istekliler tarafından sunulacak açıklamaların kapsamını ve içeriğini doğrudan etkileyebilecek nitelikte olduğu anlaşılmış olup isteklilere gönderilecek açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ve sıralı analiz girdileri tablosunun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1, 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddelerindeki açıklamalar çerçevesinde yeniden düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece yukarıda yer verilen hususlar dikkate alınarak teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerin tamamından yeniden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.