2025/2265001 İhale Kayıt Numaralı "BİNA DIŞ CEPHE YAPIM İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Çere İnşaat Taahhüt Nakliye Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Batman Valiliği , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2265001 İhale Kayıt Numaralı “ Bina Dış Cephe Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Batman Valiliği tarafından 02.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Bina Dış Cephe Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Çere İnşaat Taahhüt Nakliye Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 26.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.04.2026 tarih ve 212419 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/916 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin Tekser Seramik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin üzerine bırakıldığı, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki sebeplerle uygun olmadığı; - Fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olduğu, cephe tabelası ve ışıksız kutu harf, su bazlı silikon esaslı dış cephe astarı, silikon esaslı su bazlı Dış Cephe Boyası (V1:W3:G3), kendinden kompozit takviyeli beyaz renkli sert PVC doğrama profilleri (TS EN 12608-1), portland çimentosu (Torbalı) TS EN 197-1 CEM I 42.5 R), dış çap 48,3, et kalınlığı min.2.7 mm olan yapısal çelik boru (TS EN 10219-2), kum (tuvenan agregadan elenmiş ve yıkanmış) (TS 706 EN 12620+A1), ince sıva veya derz kumu (elenmiş ve yıkanmış) (TS 706 EN 12620+A1), silikon esaslı su bazlı grenli/tekstürlü dış cephe kaplaması için 3. kişilerden alınan fiyat teklifinin uygun olmadığı, - Fiyat tekliflerine ilgili ibarenin bulunmadığı, ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içermediği, malzeme, yakıt ve işçilik kalemleri yönünden ayrı ayrı açıklama yapılması gerektiği, idarenin analiz girdilerinde ve ilgili kamu pozunun analiz girdilerinde bulunmasına rağmen pek çok kalemin fiyat tekliflerinde açıklanmadığı, analiz girdilerine ilişkin miktarların azaltıldığı ve metrajların yanlış hesaplandığı - Malzemelerin cinslerinde adet, M3, M2, M, kg ve ton olarak yanlış birimlerin yazıldığı, keza fiyat teklifleri ile satış ve maliyet tespit tutanakları arasında da malzemelerin cinsleri yönünden uyumsuzluk bulunduğu, - Açıklamada sunulan analizlerde işçilik maliyetlerinin ayrı bir kalemolarak gösterilmesi mevzuat tarafından zorunlu tutulmasına rağmen fiyat teklifine konu edilen pozların bazılarında yapılan analizlerde işçilik maliyetleri için 2025 yılı Çevre Şehircilik birim fiyatlarının kullanılması gerekmesine rağmen işçilik maliyetlerinin fiyat tekliflerine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde işçilik dahil denilmek suretiyle tamamı ile mevzuata aykırı bir şekilde işçilik maliyetleri tevsik edilmeden açıklama yapılmaya çalışıldığı, - Fiyat teklifleri içerisinde aritmetik hatalar bulunması hukuka aykırı olmakla birlikte alınan fiyat teklifindeki tutarların analizlere farklılaştırılarak ve tutarlar azaltılmak suretiyle yansıtıldığı, -Fiyat tekliflerinde alınmış bulunan fiyatların hesap cetveline ve analizlere değerleri düşürülmek suretiyle eksik bir şekilde aktarıldığı, - Fiyat tekliflerinde belirtilen tutanak tarihlerinin fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarihten sonraki bir tarihe ait olduğu, kaşeleme işleminin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmediği, - Fiyat teklifine konu malzemelerin satışının faaliyet alanı içerisinde bulunması zorunluluğu bulunduğu, fiyat tekliflerini veren firmaların bu fiyat tekliflerine konu malzemelerle ilgili herhangi bir faaliyetleri bulunmadığı, - Yukarıda aktarılan mamul/mal ve hizmetlerin poz tanımında yer verilen girdilere yönelik fiyat teklifinde ve tespit tutanaklarında teknik özelliklere yer verilmeksizin genel ad üzerinden belge tanzim edilen belgelerin kabulünün mümkün bulunmadığı, - Tespit tutanaklarının hukuka aykırı olduğu, fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakların sunulmadığı, birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyetin altında olduğu, - Maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin olarak tespit tutanağında ilgili ibarelerin hatalı yazıldığı, “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan “Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi” hücresinde yazılan faturanın konusunu oluşturan mal ile fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin analizinde yer alan malın aynı olması gerekmektedir. Ancak Firma tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmaması karşısında farklı malzemeler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı anlaşılmakla savunmanın reddi gerekmektedir. - Tutanakta şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunması gereği belirtilmiş olup bu belgelerin tespit tutanağına eklenmediği, imza beyannamesinin ticaret sicil gazetesinde şirket müdürü olarak gösterilen kişiye ait olmadığı, ticaret sicil gazetesinin şirket müdürü olarak kimin seçildiğini göstermesi gerektiği halde buna ilişkin gazetede bir bilgi yer almadığı, mali müşavirin faaliyet belgesi sunulmadığı, mali müşavire ait faaliyet belgesinin “geçerlilik tarihinin” aşıldığı, tutanakların tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, ihale ilan tarihinin 17.12.2025 olduğu, tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Haziran 2025 - Kasım 2025 aralığında bulunması gerekirken Ocak - Haziran 2025 ve Aralık 2025 aylarına ait faturaların kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu, - 2025 yılı yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerine yer verilmediği, 2025 yılı defterlerinin 2024 yılı aralık ayında tasdik edildiği, farklı tarihler üzerinden geçmiş yıllara ait tasdik işlemlerinin yer aldığı tespit tutanaklarının reddinin gerektiği, - Fiyat teklifi veren 3. kişilerin şirket müdürü yerine vekil ile teklif verildiği ve vekilin imza beyannamesine yer verilmediği, - Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifinin ve tespit tutanaklarının reddinin gerektiği, ticaret sicil gazetesinden şirket yetkilisine ait yetkinin kontrol edilmediği, - Tutanaklardaki fatura bilgileri tablosunun tutar ve miktar bakımından maliyet/satış ortalamasının hatalı olarak yansıtıldığı ve ortalamaların hatalı hesaplanmasına sebep olunduğu, fiyat teklifine hatalı yansıtıldığı, ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “tutanağa esas üç aylık süre” kapsamında bulunmadığı, - Tespit tutanağı içerisinde gerek fatura tarih aralığının gerekse ticari defterlerin sunumunda önem arz eden dönemin tutanağa esas üç aylık süre olması lazım gelirken firma tarafından geçici vergi beyanname dönemi üzerinden açıklamalar sunulduğu, - Fiyat teklifinde yer alan beyanların maliyet/satış tutanağın ile uyumlu olmadığı, - Fatura bilgileri tablosunda “miktarı” belirtilen faturalar üzerinden aritmetik hesaplama bölümüne faturadan/fatura bilgileri tablosundan bağımsız olarak miktar ve tutar bilgisi girilmesi nedeniyle iki tablo arasında uyumsuzluk bulunduğu ve fatura bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin 4 nolu kısımdaki aritmetik ortalama tablosuna hatalı şekilde yansıtıldığı, - Tutanak içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen yani faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen ürün ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan ürünün aynı olmadığı, tutanaklarda beyanlarda bulunulduğu, fatura bilgileri tablosunun boş bırakıldığı ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı, fatura bilgileri tablosunda faturalara ilişkin bilgilere yer verilmediği, - Sorgulamaya konu edilen iş kaleminin idare tarafından verilen analizlerinde malzeme ve montaj fiyatlarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7’nci maddesi çerçevesinde, malzeme fiyatı ve montaj fiyatının ayrı ayrı belirlendiği ve bu iki maliyetinin toplamının üzerine kar eklenmesi ile hesap cetvelinde yer verilecek birim fiyata ulaşıldığı, malzemenin ve montajın ayrı ayrı işler olduğu ve ayrı ayrı fiyatlara sahip oldukları yaklaşımı ile düzenlendiği, bu yönden olmak üzere idarenin gerek makine tesisat iş kalemlerinde gerekse elektrik tesisatı iş kalemlerinde iş kalemlerinde firma tarafından hazırlanan analizlerinin / fiyat tekliflerinin / tespit tutanaklarının malzeme ayrı - montaj ayrı şekilde düzenlenmediği, - Firma tarafından tespit tutanağında malzeme ve montaj için ayrı ortalama ayrı fatura bilgileri tablosu düzenlemesi gerekirken, her iki maliyet için tek bir fatura bilgileri tablosu ve tek bir ortalama hesap tablosu üzerinden hem malzeme hem de montaj bedellerinin ortalamasının hesaplandığını, tek bir satır üzerinden fiyat teklifine ve analize konu ederek hesap cetveline yansıtıldığı, - Yukarıda aktarılan girdiler için fiyat teklifine konu edilen her bir mamul/mal/hizmet için düzenlenen satış tespit tutanaklarında Tebliğin 45.1.13.1’üncü maddesi uyarınca en az 1/20’si kadar alım veya satış yapılmadığı, - Sorgulamaya konu edilen iş kaleminin idare tarafından verilen analizlerinde işçilik girdi ile satışa hazır hale getirilen iş kalemleri için hazırlanan maliyet tespit tutanaklarında salt mala yönelik tabloların doldurulduğu oysaki söz konusu analiz girdisine konu malzemelerin birim fiyat tariflerinden, malzeme ve işçilikten oluştuğu, bu durumda söz konusu toplam birim maliyetin, birim işçilik maliyeti ve birim malzeme maliyetinin toplanarak bulunması ve fiyat teklifinde öngörülen fiyatın da bu toplam birim maliyetin altında olmaması gerektiği, salt mala yönelik tabloların doldurulması suretiyle tanzim edilen maliyet tespit tutanağının reddinin gerektiği, - Aktarılan girdilere yönelik olarak girdilerinin nevinin fiyat teklifi, fatura tablosu ve tutanakta aynı olmadığı, fiyat teklifine konu malzeme ile fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların konusu arasında bu uyumun bulunmadığı, farklı malzemeler için düzenlenen faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine ait fiyat teklifi eki tespit tutanağında kullanıldığı, bir başka deyişle işin konusu ile fiyat teklifi ve eklerinin nevinin farklı olduğu, faturalardaki adı - nevinin, fiyatının ve miktarının anlaşılamadığı açıklamaların kabulünün mümkün bulunmadığı, başka bir iş için düzenlenen faturaların kullanılamayacağı, - Anılan girdilere yönelik faturaların idare tarafından belgeyi tanzim eden mali müşavirden ve firmadan talep edilmesi, yukarıda da izah edildiği üzere tespit tutanağının içinde yer alan fatura bilgileri tablosunda faturaya konu malın ve işin nevi kısmında yazan malzeme adı ile fiziki faturanın yüzünde yazan faturanın konusu olan malzemelerin aynı olmadığı, bu sebeple faturaya konu olmayan işler ve malzemeler yönünden firma tarafından gerçeğe aykırı tespit tutanağının tanzim edildiği, fiyat teklifi ile tespit tutanağına konu edilen olan faturaların ilgililerinden getirtilerek fatura ile tespit tutana arasındaki uyumsuzluğun görüleceği, - Anılan girdiler için alınan fiyat tekliflerinde malzemenin biriminin adet, M3, M2, M, kg ve ton olarak düzenlenmesin rağmen tespit tutanağı içerisinde yer alan aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmında fiyat teklifindeki birimden farklı birimlere yer verildiği, - Anılan girdilere ilişkin fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan stok tespit tutanaklarının ihalede kullanılacak mal miktarını karşılamadığı, kullanılacak toplam miktarının yarısı kadar alım yapmış olması şartı bulunmasına rağmen firma tarafından tespit tutanağı içerisinde sunulan faturaların toplam miktarları istenilen şartı sağlamadığı, - Tebliğin 45.1.13.8’inci maddesi çerçevesinde, herhangi bir emsal bedel tespiti gerçekleştirilmediği, - Faturaların içerik itibariyle gerçek faturalar olmadığı, düzenlenen faturaların ihale ve aşırı düşük teklif açıklama talebi tarihinden sonraki tarihlerde GIB sistemine gönderildiği, - Kamu kurumlarında analizi bulunmasına rağmen firma tarafından maliyet avantajı elde etmek amacı ile fiyat teklifine konu edilen iş kalemleri yönünden yapılan açıklamaların uygun olmadığı, - Sorgulamaya konu edilen 15.275.1101, 15.540.1111, 15.540.1605, 15.540.1607, 15.550.1001, 19.100.2404, 19.100.2408, 77.100.1040 ve 77.105.1001 iş kalemlerinin kamu pozları olup ilgili kurumlar tarafından analizlerinin açıklandığı, maliyet avantajı elde etmek amacı ile söz konusu iş kalemleri yönünden üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle mevzuata aykırı bir şekilde belgelendirme yapıldığı, - Yapılan açıklamalarda kamu pozlarına ait analiz formatlarına aykırı şekilde miktarlar azaltılarak ve hukuka aykırı belgeler tanzim edilerek açıklama yapıldığı, - İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılabileceği, ihale ilan tarihinin 17.12.2025 olduğu göz önüne alındığında bu tarih itibariyle 2025 yılı kasım ayı birim fiyatları yayımlanmış olan Çevre Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yerine eski ve güncelliğini kaybetmiş fiyatların kullanılmasının mümkün olmadığı, eski fiyatlar üzerinden açıklama yapıldığı, Anılan iş kalemlerine yönelik sunulan açıklamaların idare tarafından oluşturulan ve aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analizlerdeki girdi cinsleri ve miktarlarından farklılık arz ettiği, yapılan analizlerde, idarenin analizlerindeki girdi miktarlarının bazılarını hiç kullanılmayarak ve bazı girdi miktarlarını düşürülerek ayrıca ölçü birimlerinin farklılaştırılarak yapılan açıklamaların reddinin gerektiği, Sorgulama yazısı ekinde yer alan analiz girdi ve miktarı verilmiş analizlerden açıklamanın yapılmadığı, idarenin analiz genel toplamını aşmaması kaydı ile excel yuvarlamasından kaynaklanan aritmetik hataları düzeltme yetkisinin bulunduğu kabul edilmekle birlikte analiz girdilerine ait miktarların değiştirilmesi halinde isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, analiz girdilerinin miktarları ve birim fiyatlarının çarpımında aritmetik hatalar bulunduğu, aynı şekilde analiz girdilerinin toplamının alt toplamının hatalı olduğu, - Analiz içerisinde açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin miktar ve birim fiyat çarpımları sonucu elde edilen tutarın 0,00 TL olarak belirlenmesinin aykırı olduğu, Tebliğin 45.1.13.4. ve 45.1.13.14’üncü maddeleri çerçevesinde, akaryakıt fiyatının Enerji Piyasası Denetleme Kurumu fiyatları üzerinden ilan ile ihale tarihi arasında belirtilen en düşük fiyatın KDV hariç değerin %90’ının altında olduğu, motorin fiyatının litre biriminden tevsik edildiği, motorinin litreden kilograma dönüşümünde kullanılan katsayıların 0.820 kg/lt ~ 0.845 kg/l arasında değiştiği ve bu çerçevede 0.845 katsayısının kullanılarak hesaplama yapılması gerektiği, - İş kalemlerinde 2026 yılı için asgari saatlik işçilik fiyatının 148,60 TL olmasına rağmen bu tutarın altında açıklama yapıldığı, işin vasıflı ve vasıfsız işçilikle gerçekleştirileceği, anılan istekli tarafından yapılan açıklamada analizlerde işçilik kamu pozlarına yer verilmesine rağmen bu pozlara ait rayiçlerden daha düşük değerler üzerinden ücret öngörülmek suretiyle hesaplama yapılmasının aykırılık oluşturduğu, - Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılarak oluşturulan fiyat listesi ve analizlerde kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarına ait rayiç tablosu içerisine eklenen pozların kamu birim fiyatları ve rayiçleri ile uyumlu olmadıkları, bu çerçevede maliyet avantajı sağlayacak şekilde hatalı fiyatların hesaplamalara aktarıldığı, fiyat tekliflerinin analizlere hatalı bir şekilde yansıtıldığı, Tebliğin 45.1.3’üncü maddesi çerçevesinde sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin hesap cetvelinde miktar ve birim fiyatlarının gösterilmesinin zorunlu olmadığı, açıklama istenilmeyen maliyet/iş kalemleri yönünden toplam bir bedelin öngörüldüğü, ancak söz konusu toplam bedelin ihalede sunulan teklif bedelinin %10’undan az olduğu, analizlere %10 kar ve genel gider eklenmediği, - Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen iş kalemleri yönünden firmanın belirlediği metrajlar çerçevesinde teklif fiyatının açıklandığı, ihalenin yaklaşık maliyetinin 14.491.684,02 TL olduğu ve anılan isteklinin teklifinin 9.398.000,00 TL olduğu dikkate alındığında yaklaşık maliyetin %32 altında bulunduğunun görüldüğü, yapılan açıklamalarda yapılan metraj eksikliğinin 1.000.000,00 TL’yi aşması ve bu tutarın isteklinin teklif tutarına eklenmesi ile kendi teklif bedellerinin aşıldığı ve teklif sıralamasının değişeceği, metraj eksilişine gidildiği ve haksız maliyet avantajı sağlandığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük tekliflere ilişkin 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. 39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır. 39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması, Anılan Tebliğin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) … 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: KOZLUK ÇARŞISI BİNA DIŞ CEPHE YAPIM İŞİ b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: KOZLUK ÇARŞISI BİNA DIŞ CEPHE YAPIM İŞİ (iskele kurulması, sıva yapılması, boya yapılması vb. inşaat işleri) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: BATMAN KOZLUK İLÇESİ” düzenlemesi, “Sınır değer” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Batman Valiliği tarafından açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “ Bina Dış Cephe Yapım İşi” olduğu, 26.01.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile Tekser Seramik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının fiyat teklifi alınan firmanın teklife konu alanda faaliyet göstermediği gerekçesiyle reddedildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Çere İnşaat Taahhüt Nakliye Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin belirlendiği, Tekser Seramik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından söz konusu ihale komisyonu kararı üzerine Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, Kurul tarafından 04.03.2026 tarih ve 2026/UY.I-709 no’lu karar ile söz konusu isteklinin teklifinin ilgili gerekçe ile reddedilmesinin yerinde olmadığına karar verildiği, Anılan Kurul kararı üzerine idarece alınan 17.03.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Tekser Seramik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerine bırakıldığı, başvuru sahibi Çere İnşaat Taahhüt Nakliye Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İdarece Tekser Seramik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine 06.01.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesine ilişkin yazı incelendiğinde; açıklama istenilecek iş kalemleri, açıklama istenilmeyen analiz girdileri ve analiz formatlarına yer verildiği, söz konusu sorgulama kapsamında “15.185.1013 Ön yapımlı bileşenlerden oluşan tam güvenlikli, dış cephe iş iskelesi yapılması. (0,00-51,50 m arası)” , “15.540.1605 Brüt beton, sıvalı veya eski boyalı yüzeylere, astar uygulanarak Silikon esaslı su bazlı Dış Cephe Boyası (V1:W3:G3) yapılması (dış cephe)” , “15.540.1607 Brüt beton, sıvalı veya eski boyalı yüzeylere, astar uygulanarak silikon esaslı grenli/tekstürlü kaplama yapılması (dış cephe)” , “77.105.1001 Mineral dolgulu kompozit alüminyum levhalar ile cephe kaplaması Yapılması (Isı yalıtımsız)” ve “77.190.1116/A Cephe tabelas ve ışıksız kutu harf” iş kalemlerinin açıklanmasının istenildiği ve analiz formatlarının gönderildiği, Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, 4 iş kalemi için analiz düzenlendiği, 1 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşu tarafından yayımlanan fiyatın esas alındığı, analiz düzenlenen ve 1 iş kalemini oluşturan “77.190.1116/A Cephe tabelas ve ışıksız kutu harf” için fiyat teklifinin alındığı, Bahsi geçen istekli tarafından, sadece 1 iş kalemi için fiyat teklifinin alındığı, fiyat teklifi ve ekleri incelendiğinde; fiyat teklifi ve dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağı ile eklerin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde ilgili ibarelerin, meslek mensubu ve fiyat teklifi veren üçüncü kişinin kaşesinin ve imzasının bulunduğu, meslek mensubu faaliyet belgesinin sunulduğu ve geçerlik süresinin dolmadığı, fiyat teklifinin alınan üçüncü kişinin esnaf ve sanatkar kapsamında olduğu ve Türkiye Esnaf Sanatkarlar Odasından alınmış sicil gazetesi ile imza beyannamesinin sunulduğu, söz konusu belgeler üzerindeki bilgilerin birbiri ile uyumlu olduğu, Fiyat teklifinin analiz formatına uygun şekilde aktarıldığı, malzeme cinsi ve birimlerinin uyumlu olduğu, fiyat teklifi alınan iş kaleminin idarece verilen analiz formatına uygun olduğu, aritmetik hataya rastlanılmadığı, fiyat teklifinde yer alan tutarın ağırlıklı ortalama satış fiyatının %80’inin altında olmadığı, fiyat teklifi ile tutanak tarih ve sayısının uyumlu olduğu, geçici vergi beyan döneminin uygun olduğu, defter tasdik bilgilerine yer verildiği (Vergi Usul Kanunu 221’inci madde uyarınca defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda defterin tasdik edileceği, bu çerçevede 2025 yılı defterlerinin 2024 yılı aralık ayında tasdik edileceği), fiyat teklifi alınan firmanın teklife konu alanda faaliyette bulunduğu (yukarıda aktarılan Kurul kararında söz konusu hususa yönelik değerlendirmelerin yapılarak faaliyet alanının uygun olduğuna karar verildiği), analiz formatlarında kamu kurum ve kuruluşlarına ait güncel rayiçlerin (aralık ayı rayiçlerinin) kullanıldığı, Fatura bilgileri tablosunda yer verilen fatura doğrultusunda ağırlıklı ortalama satış tutarının doğru şekilde hesaplandığı, anılan tabloda belirtilen fatura bilgisinin aşırı düşük teklif açıklamasında istenilen iş kalemi ile uyumlu olduğu, ihale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının 1/20’sinden fazla satış yapıldığı, Başvuru sahibi tarafından fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı iddia edilse de, aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca isteklilerin fiyat teklifi ile açıklama yapabileceği, Analiz formatlarına uygun şekilde açıklama yapıldığı, analiz formatları ile açıklamalar kapsamındaki birimlerin ve miktarların uyumlu olduğu, açıklanması istenilmeyen analiz girdilerinin miktar ve birim fiyatlarının çarpımının 0,01 TL’den fazla olduğu, motorin girdisinin açıklanması istenilen girdiler arasında yer verilmediği, Saatlik asgari ücretin 146,80 TL olarak esas alındığı ve bu tutarın ihale tarihi itibarıyla geçerli olduğunun tespit edildiği, bu bağlamda anılan istekli tarafından bu tutar üzerinden işçilik girdisinin hesaplanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, Sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemleri için teklif bedelinin %10’undan az olmadığı, analizlerde %10 kârın eklendiği, Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullandığı metrajlar ile idarenin metrajları kıyaslanarak yapılan hesaplamada, ortaya çıkan metraj farkının kabul edilebilir seviyede olduğu ve bahsi geçen istekli ile başvuru sahibinin sıralamasını değiştirmediği, İdarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında 5 iş kaleminin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru sahibinin faturaların gerçek olmadığı doğrultusundaki iddialarının belli bir girdiye yönelik olmadığı, ayrıca somut destekleyici herhangi bir bilgi veya belgeye de yer verilmediği, varsayımsal ifadelere dayandığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmış olup iddiaya konu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen esasa ve usule ilişkin şartlara sahip olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile tespitler bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.