2025/1699772 İhale Kayıt Numaralı "DHMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VE BÜNYESİNDE BULUNAN BAŞMÜDÜRLÜK/MÜDÜRLÜK İÇİN BİNEK, 4X2 ÇİFT KABİNLİ PİCK-UP, 4X4 ÇİFT KABİNLİ PİCK-UP, MİNİBÜS, AÇIK KASA ÇİFT KABİNLİ KAMYONET ARAÇ KİRALAMA İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Tuna Taşımacılık Tur. İnş. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ), BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1699772 İhale Kayıt Numaralı “DHMİ Genel Müdürlüğü ve Bünyesinde Bulunan Başmüdürlük/Müdürlük İçin Binek, 4x2 Çift Kabinli Pick-Up, 4x4 Çift Kabinli Pick-Up, Minibüs, Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Araç Kiralama İşi” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) tarafından 17.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “DHMİ Genel Müdürlüğü ve Bünyesinde Bulunan Başmüdürlük/Müdürlük İçin Binek, 4x2 Çift Kabinli Pick-Up, 4x4 Çift Kabinli Pick-Up, Minibüs, Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Tuna Taşımacılık Tur. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin 11.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.11.2025 tarih ve 200832 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2377 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’nin 5.4’üncü maddesinde araçların “her ne sebeple olursa olsun” trafiğe çıkamayacak veya çalıştırılmayacak durumda olması halinde, yükleniciye muadil araç ikamesi yükümlülüğünün getirildiği, hiç bir istisna öngörülmeksizin “her ne sebeple olursa olsun” denilerek yükleniciden kaynaklanmayan ve kasko kapsamında bulunmayan nedenlerle muadil araç temin etme yükümlülüğü getirilmesinin hukuk ve hakkaniyetle bağdaşmadığı, ilgili düzenlemenin sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olarak kaza yapması nedeniyle araçların trafiğe çıkamayacak veya çalıştırılamayacak durumda olması halinin istisna tutulmasını sağlayacak şekilde düzeltilmesi gerektiği, yüklenicinin kusurundan kaynaklanmayan durumlarda ikame edilecek aracın iş artışı kapsamında değerlendirilerek her iki aracın da birim fiyat esasına göre idarece ödemesinin yapılmasına yönelik düzenleme yapılması gerektiği, eksik araçların yerine araç temini durumunda oluşacak fatura bedelinin yüklenicinin hak edişinden kesilecek olması, ikame araç için ayrıca bedel ödenmeyecek olmasının ihale mevzuatına ve hakkaniyete aykırı olduğu, 2) Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci ve 19’uncu maddelerinde idare tarafından ayrı ayrı oluşturulacak kontrol teşkilatından bahsedildiği, araçların 60 farklı il ve ilçede hizmet vereceği, dolayısıyla 60 ayrı müdürlük nezdinde kontrol teşkilatı kurulacağı göz önünde bulundurulduğunda, birden fazla kontrol teşkilatının varlığı, sözleşme aşamasında uygulama birliğine engel olacağı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne uygun olmadığı, idare tarafından tek bir kontrol teşkilatının oluşturulması gerektiği, 3) Teknik Şartname’nin 3.3, 3.4, 3.10, 3.11, 3.12, 4.1 ve 4.6’ncı maddesinde yer alan düzenlemelerden araçların periyodik bakım ve onarımı, arıza halinde tamiri, araç muayenesi, lastik değişimi gibi işlemlerin bizzat yüklenici tarafından yapılması gerektiğinin anlaşıldığı, düzenlemenin bu haliyle isteklileri tereddüde düşürebileceği, bahse konu ihtiyaçların doğrudan yüklenici tarafından yerine getirilmesi için neredeyse her müdürlük nezdinde devamlı personel istihdamını gerekli kılacağı ve bunun da gereksiz yere teklif fiyatını yükselteceği, ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanması ilkesine aykırı olarak hizmetin daha yüksek maliyetle temin edilmesi sonucunu doğuracağı, maliyetleri tamamen yüklenici tarafından karşılanmak kaydıyla aracın idare tarafından temin edilen sürücüsü tarafından tamirinin yüklenicinin daha önceden idareye bildirdiği servislerde yaptırılmasının daha etkin, verimli ve hızlı bir çözüm olacağı, bu yönde Teknik Şartname’de düzeltme yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: DHMİ Genel Müdürlüğü ve bünyesinde bulunan Başmüdürlük/Müdürlük için Binek, 4x2 Çift Kabinli Pick-Up, 4x4 Çift Kabinli Pick-Up, Minibüs, Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Araç Kiralama işi … ç) Miktarı: 85 adet Binek Araç (Sürücü ve Yakıt Hariç) 59 adet 4x2 çift kabinli pick-up (Sürücü ve Yakıt hariç), 68 adet 4x4 çift kabinli pick-up (Sürücü ve Yakıt hariç), 26 adet Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet (Sürücü ve Yakıt hariç), 58 adet 16+1 Minibüs (Sürücü ve Yakıt hariç), 4 adet 8+1 Otomobil (Sürücü ve Yakıt Hariç), 6 adet 4x2 veya 4x4 çift kabinli pick-up'ın Alüminyum sürgülü bagaj kapatma işlemi -Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DHMİ Genel Müdürlüğü ve Havalimanları (Teknik Şartname Ek-1 Araç Tahsis Listesinde belirtilmiştir.” düzenlemesi, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Teknik Şartnamenin 3.3. maddesinde belirtilen yazlık/kışlık lastik giderleri ile eskiyen lastiklerin yenilenmesine ilişkin giderler, tüm araçların her türlü periyodik bakım ve onarım ve tamiratları (yedek parça ve işçilik dâhil), fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri her türlü vergi, sigorta, 7/24 çekici, gezici servis, araçların yetki belgeleri (D2 veya B2, K1 veya C2), UTTS Kapsamında araç depo girişlerine takılacak TTB, Teknik Şartnamenin 6. maddesinde detayları belirtilmiş olan Araç Takip Sistemi giderleri, araçlar anahtar teslimi olarak kiralanacağından tescil amaçlı her türlü masraf ve vergiler, sözleşme süreci içerisinde kasko, trafik vb. sigortalar ile fenni ve egzoz muayeneleri biten araçların mezkur işlemlerine ilişkin giderler (Yüklenici tarafından yaptırılmadığı takdirde oluşacak cezalar dahil), her araçta yedek malzeme olarak bulunacak olan kriko, takoz, ilk yardım çantası, 2 (iki) adet üçgen reflektör, 1 (bir) adet araca uygun yangın söndürme cihazına ilişkin giderler, araçların trafiğe çıkması için yapılması gerekli tüm yasal yükümlülükler, ödenmesi gerekli harçlar, vergilere ilişkin giderler, ruhsat, plaka ve sair işlemleri masraflar, araçların Motorlu Taşıtlar Vergisi (motorlu taşıtlar ek vergileri dahil), Zorunlu Trafik Sigortası, Full Kasko (poliçe kapsamına deprem, sel, terör, yangın, çalınma veya çalınmaya teşebbüs, çarpma veya çarpılma, su baskını, sigara yangını, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt ve halk hareketleri, enflasyon koruma ve benzeri tüm sebepleri kapsayacak şekilde olacaktır) ile Ferdi Kaza Koltuk Sigortası (Ferdi Kaza Koltuk Sigortası sadece minibüsler için) vb. ile sınırsız İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasını içeren Motorlu Araç Birleşik Sigortası ve benzeri tüm sigorta ve vergiler ve bunlara ait tüm yasal yükümlülüklere ilişkin giderler, (İdarenin temin ettiği sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumunda, kaza ve hasar bedeli ilgiliden tahsil edilmek kaydıyla İdare tarafından karşılanacak olup, bu durumlar dışında kalan durumlarda herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatlar zorunlu trafik sigortası, Tam (Genişletilmiş) Kasko ve Sınırsız İMM dahilinde karşılanacaktır.), sözleşme süresi içerisinde kasko sigortasının yaptırılmamasından veya eksik yaptırılmasından, sigorta taksitlerinin ödenmemesinden veya teminatların eksik yaptırılmasından ve benzerinden doğacak her türlü yükümlülük ile Karar Pulu tutarı, Sözleşme Damga Vergisi, KİK payı tutarı fiyata dâhil olacaktır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; İdarenin işletiminde bulunan ve ülkemizin değişik illerinde hizmet vermekte olan Başmüdürlük/Müdürlük ile Genel Müdürlüğün resmi hizmetler çerçevesinde mesai saatleri içerisinde veya mesai saatleri dışında görevli İdare personelinin ve malzemenin şehir içerisinde veya şehir dışında gidecekleri yerlere intikalini sağlamak üzere; a) 1 (bir) adet 1. Grup Binek Araç (Yakıt Hariç) b) 5 (beş) adet 2. Grup Binek Araç (Yakıt Hariç) c) 79 (yetmiş dokuz) adet 3. Grup Binek araç (Yakıt hariç), d) 59 (elli dokuz) adet 4. Grup 4x2 çift kabinli pick-up (Yakıt hariç), e) 68 (altmış sekiz) adet 5. Grup 4x4 çift kabinli pick-up (Yakıt hariç), f) 26 (yirmi altı) adet 6. Grup Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet (Yakıt hariç), g) 58 (elli sekiz) adet 7. Grup 16+1 Minibüs (Yakıt hariç), h) 4 (dört) adet 8. Grup 8+1 Otomobil (Yakıt Hariç), i) 6 (altı) adet 4x2 veya 4x4 çift kabinli pick-up ?ın Alüminyum sürgülü bagaj kapatma işlemi ve araç kiralanmasının hizmet satın alınması yoluyla karşılanma işidir. İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi, “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2027 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Teknik Şartname Ek-1 Araç Tahsis Listesinde belirtilen yerler 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesi, “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) DHMİ Genel Müdürlüğünce ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: … -Havalimanları tarafından düzenlenerek Genel Müdürlük Destek Hizmetleri Daire Başkanlığına gönderilen Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgelerine istinaden Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca oluşturulacak bir komisyon tarafından düzenlenecek ve onaya sunulacak "Aylık Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesine" göre yüklenicinin ödeme tutarından; Sözleşme, ekleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi çerçevesinde yapılacak kesintiler varsa Yüklenicinin DHMİ'ne olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilerek kalan miktar Yükleniciye ödenecektir. 1) Ödemeler hizmetin alındığı ayı müteakip aylık olarak yapılacak olup, aylık hizmet bedeli ödemeleri yapılabilmesi için, Yüklenici tarafından hizmetin yerine getirildiği aya ilişkin aşağıdaki ödeme belgelerinin tamamı eksiksiz ve usulüne uygun olarak DHMİ Genel Müdürlüğüne (Merkez) verilmesi gerekir. a) Aylık hizmet bedeli faturası, b) İşin yapıldığı aya ait "Hizmet İşleri Kabul Tutanağı", c) Fiyat Farkı Hesap Cetveli d) Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi e) Vergi Dairesinden alınmış "Vadesi Geçmiş Vergi Borcu Olmadığına Dair Belge" (Ödemenin yapıldığı ay içerisindeki tarihi taşıyacaktır.) 2) Yukarıda sayılan belgelerin DHMİ’ye eksik verilmesi ve/veya usulüne uygun olmaması durumunda Yüklenicinin aylık olarak alacağı ödeme kesinlikle yapılmayacaktır. Eksik belgelerin tespit edilmesi durumunda, Yükleniciden eksik belgelerin tamamlanması yazılı olarak istenir. 3) Yüklenici tarafından ödeme evraklarının tamamının eksiksiz olarak DHMİ Genel Müdürlüğüne verilmesini müteakip, aylık ödeme yapılacaktır. Ödeme tarihinin resmi tatil gününe denk geldiği durumlarda ödeme takip eden ilk mesai gününde yapılır. 12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” düzenlemesi, “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 0,02'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 600000 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme bedeli üzerinden kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı --- --- --- --- 12 Hizmet veren araç/araçların her ne sebeple olursa olsun trafiğe çıkamayacak veya çalıştırılmayacak durumda olması halinde Genel Müdürlük/ Başmüdürlük/Müdürlük tarafından düzenlenecek raporun Yükleniciye bildirim gününden başlamak üzere; 1. Ve 2. Grup araçlar için aynı gün muadil olan aracın temin edilmemesi durumunda ve diğer araçlar için Genel Müdürlük/ Başmüdürlük/ Müdürlük tarafından düzenlenecek raporun Yükleniciye bildirim gününden başlamak üzere bakım, tamir veya idari işlem süresinin en fazla 2 (iki) takvim gününün veya serviste 1(bir) takvim gününün geçeceğinin anlaşılması/tespit edilmesi halinde, İdarenin ikazına lüzum kalmadan Yüklenici tarafından muadili olan aracın temin edilmemesi durumunda bildirim tarihinden itibaren araç başına günlük (md 5.4.) On Binde 0,08 150000 --- --- --- --- … 16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır. 16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır. 16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “İdarenin işletiminde bulunan ve ülkemizin değişik illerinde hizmet vermekte olan Başmüdürlük/Müdürlük ile Genel Müdürlüğün resmi hizmetler çerçevesinde mesai saatleri içerisinde veya mesai saatleri dışında görevli İdare personelinin ve malzemenin şehir içerisinde veya şehir dışında gidecekleri yerlere intikalini sağlamak üzere; a) 1 (bir) adet 1. Grup Binek Araç (Yakıt Hariç) b) 5 (beş) adet 2. Grup Binek Araç (Yakıt Hariç) c) 79 (yetmiş dokuz) adet 3. Grup Binek araç (Yakıt hariç), d) 59 (elli dokuz) adet 4. Grup 4x2 çift kabinli pick-up (Yakıt hariç), e) 68 (altmış sekiz) adet 5. Grup 4x4 çift kabinli pick-up (Yakıt hariç), f) 26 (yirmi altı) adet 6. Grup Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet (Yakıt hariç), g) 58 (elli sekiz) adet 7. Grup 16+1 Minibüs (Yakıt hariç), h) 4 (dört) adet 8. Grup 8+1 Otomobil (Yakıt Hariç), i) 6 (altı) adet 4x2 veya 4x4 çift kabinli pick-up ‘ın Alüminyum sürgülü bagaj kapatma işlemi ve araç kiralanmasının hizmet satın alınması yoluyla karşılanma işidir.” düzenlemesi, “Araçların teknik özellikleri” başlıklı 2’nci maddesinde “ Sıra No Hizmet Aracı Cinsi Miktar Adet 1 1. Grup: (Asgari 1401 Cc Dizel, Benzin, Hibrit Motorlu, Binek Araç) 1 2 2. Grup: (Asgari 1401 Cc Dizel, Benzin, Hibrit Motorlu, Binek Araç) 5 3 3. Grup: (Asgari 1350 Cc Dizel/Benzin Binek Araç) 79 4 4. Grup: (Asgari 1850 Cc Dizel Motorlu, 4x2 Çift Kabinli Pick-Up) 59 5 5. Grup: (Asgari 1850 Cc Dizel Motorlu, 4 X 4 Çift Kabinli Pick-Up) 68 6 6. Grup: (Asgari 1900 Cc Dizel Motorlu, Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet) 26 7 7. Grup:( Asgari 1900 Cc Dizel Motorlu, Asgari 16+1 Minibüs) 58 8 8. Grup: (Asgari 1900 Cc Dizel Motorlu, 8+1 Otomobil) 4 Toplam 300 ” düzenlemesi, “Araçların nitelikleri ve çalıştırma esasları” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.9. Kiralanacak tüm araçların otoyol ve köprü geçiş ücretleri İdareye ait olacaktır. İhtiyaç duyulması halinde köprü ve otoyol geçiş kartları Yüklenici tarafından çıkartılacak ve gideri İdarece karşılanacaktır. 3.10. Tüm araçların her türlü periyodik bakım ve onarım ve tamiratlar(yedek parça ve işçilik dâhil), fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri her türlü vergi, sigorta, 7/24 çekici, gezici servis, araçların yetki belgeleri (D2 veya B2, K1 veya C2), UTTS Kapsamında araç depo girişlerine takılacak TTB, Araç Takip Sistemi giderleri Yükleniciye ait olacaktır. Araçlar anahtar teslimi olarak kiralanacağından tescil amaçlı her türlü masraf ve vergi Yükleniciye aittir. 3.11. Sözleşme süreci içerisinde kasko, trafik vb. sigortalar ile fenni ve egzoz muayeneleri biten araçların mezkur işlemleri yüklenici tarafından, en geç süre bitmeden yaptırılır ve teklif fiyata dahildir. Yaptırmadığı takdirde cezalar yükleniciye aittir. 3.12. Kiralanacak araçlar şehir içi ve şehirlerarası görevlerde kullanılacak olup, kiralama süresince araçlar hafta içi, hafta sonu ve resmi tatil günleri de dahil 24 (yirmi dört) saat İdaremiz emrinde olacaktır. … 3.15. Binek araçlar ve 8+1 otomobiller genellikle şehir içerisinde trafiğin yoğun olduğu yerlerde kullanılması ve fazla dur/kalk yapılması sebebiyle kullanım kolaylığı açısından otomatik vites; diğer araç gruplarının ise kullanım amaçları ve kullanım alanları dikkate alındığında performans verimliliği, bakım-onarım maliyetinin düşük olması ve yakıt tasarrufu nedeniyle vites tipi manuel olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Araçların İlk Teslimi, İadesi ve Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.6. Araçların bakım kitapçığında belirtilen kilometre/zamanlardaki periyodik bakımları orijinal parçalar kullanılmak suretiyle Yüklenicinin belirlediği anlaşmalı servislerde Yüklenici tarafından yapılacak/yaptırılacaktır. Araçların periyodik bakım zamanları İdare tarafından Yükleniciye yazılı olarak bildirilecektir. İlgili bakımların idarece yapılması durumunda oluşacak fatura bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilir.” düzenlemesi, “Yüklenici Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 5’nci maddesinde “5.1.Yüklenici mücbir sebep olmadığı takdirde, acil ve arızi haller dışında (bu tür halin geçerliliğine İdare karar verecektir) İdarenin yazılı onayını almadan araçları kesinlikle değiştirmeyecektir. 5.2.Araçların trafiğe çıkması için yapılması gerekli tüm yasal yükümlülükler, ödenmesi gerekli harçlar, vergiler Yüklenicinin sorumluluğunda olacak, ruhsat, plaka ve sair işlemleri masrafları Yükleniciye ait olmak üzere Yüklenici tarafından yapılarak hizmete sunulacak araçlar trafiğe çıkmaya uygun olarak araç ruhsatı ile birlikte İdareye teslim edilecektir. 5.3.Araçların Motorlu Taşıtlar Vergisi (motorlu taşıtlar ek vergileri dahil), Zorunlu Trafik Sigortası, Full Kasko (poliçe kapsamına deprem, sel, terör, yangın, çalınma veya çalınmaya teşebbüs, çarpma veya çarpılma, su baskını, sigara yangını, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt ve halk hareketleri, enflasyon koruma ve benzeri tüm sebepleri kapsayacak şekilde olacaktır) ile Ferdi Kaza Koltuk Sigortası (Ferdi Kaza Koltuk Sigortası sadece minibüsler için) vb. ile sınırsız İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasını içeren Motorlu Araç Birleşik Sigortası ve benzeri tüm sigorta ve vergiler ve bunlara ait tüm yasal yükümlülükleri yükleniciye ait olacaktır. Full Kasko sigortası çok kullanıcılı ve her türlü zarar ve ziyan ile sınırsız maddi ve manevi tazminatı kapsayacak şekilde yapılacaktır. İdarenin temin ettiği sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumunda, kaza ve hasar bedeli ilgiliden tahsil edilmek kaydıyla İdare tarafından karşılanacak olup, bu durumlar dışında kalan durumlarda herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatlar zorunlu trafik sigortası, Tam (Genişletilmiş) Kasko ve Sınırsız İMM dahilinde karşılanacaktır. Sözleşme süresi içerisinde kasko sigortasının yaptırılmamasından veya eksik yaptırılmasından, sigorta taksitlerinin ödenmemesinden veya teminatların eksik yaptırılmasından ve benzerinden doğacak her türlü yükümlülük yükleniciye ait olacaktır. 5.4. 1. ve 2. Grup araçların her ne sebeple olursa olsun trafiğe çıkamayacak veya çalıştırılmayacak durumda olması halinde aynı gün içinde muadil araç temini yapılacaktır. Diğer gruptaki araçlar için ise söz konusu durumun meydana gelmesi halinde Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük tarafından düzenlenecek raporun Yükleniciye bildirim gününden başlamak üzere bakım, tamir veya idari işlem süresinin en fazla 2 (iki) takvim gününü geçeceğinin anlaşılması/tespit edilmesi halinde, İdarenin ikazına lüzum kalmadan Yüklenici Teknik şartnamenin 2. maddesinde belirtilen araçların teknik özelliklerine haiz muadil aracı 2(iki) takvim günü içerisinde temin edecek ve ilgili Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlüğe teslim edecektir. Ancak aracın/araçların periyodik bakımlar için anlaşmalı serviste kalma süresinin 1 (bir) takvim gününü geçeceğinin anlaşılması/tespiti halinde Yüklenici Teknik Şartnamenin 2. maddesinde belirtilen araçların teknik özelliklerine haiz muadili olan aracı 1(bir) takvim günü içerisinde temin edecek ve ilgili Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlüğe teslim edecektir. Temin edilecek muadil araçların km’si, yerine geldiği araçların o anki yapmış olduğu km’sinden %40 fazla olmayacaktır. İdare tarafından eksik araçların yerine araç temini durumunda oluşacak fatura bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilir. 5.5. Araçların kullanımında İdarenin tayin ettiği sürücü hataları nedeniyle ortaya çıkabilecek trafik cezaları (kırmızı ışık, hatalı park, aşırı hız (radar) vb. cezalar) (Araçtaki eksiklikler hariç) sürücüye aittir. Sürücü hatası olmayan ancak, araca ait bir hatadan kaynaklanmışsa cezayı Yüklenici karşılayacaktır. Araçların İdaremiz personelince kullanımı esnasında olabilecek trafik cezaları, ilgili kurum tarafından yüklenici firmaya tebliğ tarihinden itibaren gecikmeye mahal verilmeden en geç 1 (bir) takvim gün içerisinde yazı ile Yüklenici tarafından araçların tahsis edildiği Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlüklere ulaştırılacaktır. Yükleniciden kaynaklanan gecikme cezalarından yüklenici sorumludur. (Anapara hariç)” düzenlemesi, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır: … ç) Taşıtlar yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir. d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. İdare tarafından başvuru sahibinin söz konusu iddiasına özetle “…kasko kapsamında sayılmayacak durumlarda kaza ve hasar bedeli ile tazminatın idareye ait olduğu hususunun Teknik Şartname’nin 5.3'üncü maddesinde düzenlendiği, anılan Şartname’nin 5.4'üncü maddesindeki koşul, hizmetin devamlılığını sağlamaya yönelik olup, zaten amaçlanan kasko kapsamında ikame araç alınamayan arıza veya herhangi bir nedenle bakım onarım gerektiren vb. şekilde trafiğe araçların çıkmasını engelleyen durumların uzaması halinde kamu yararını gözeterek hizmetin kesintisiz bir şekilde sağlanması amacıyla getirildiği, bu maddenin uygulanmasını pekiştirmek için ceza maddesinin konulduğu, aksine bu maddeye istisna getirilmesi halinde hizmetin aksamasına ve kamu zararına sebebiyet verileceğinden başvurunun uygun olmadığı” şeklinde cevap verilmiştir. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerine göre, tüm araçların her türlü periyodik bakım, onarım, tamiratları fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri, her türlü vergi, sigorta, araçların trafiğe çıkması için yapılması gerekli tüm yasal yükümlülükler, ödenmesi gerekli harçlar, vergiler, araçların motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu trafik sigortası, full kasko ile ferdi kaza koltuk sigortası vb. ile tüm yasal yükümlülüklere ilişkin giderlerin yükleniciye ait olduğu, idarenin temin ettiği sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumunda, kaza ve hasar bedeli ilgiliden tahsil edilmek kaydıyla idare tarafından karşılanacağı, bu durumlar dışında kalan durumlarda herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatlar zorunlu trafik sigortası, tam (genişletilmiş) kasko ve sınırsız İMM dahilinde karşılanacağı, sözleşme süresi içerisinde kasko sigortasının yaptırılmamasından veya eksik yaptırılmasından, sigorta taksitlerinin ödenmemesinden veya teminatların eksik yaptırılmasından ve benzerinden doğacak her türlü yükümlülüğün yükleniciye ait olacağı ifade edilmiştir. Hizmet veren araçların her ne sebeple olursa olsun trafiğe çıkamayacak veya çalıştırılmayacak durumda olması halinde, idare tarafından düzenlenecek raporun yükleniciye bildirim gününden başlamak üzere; 1’inci ve 2’nci grup araçlar için aynı gün muadil olan aracın temin edilmemesi durumunda ve diğer araçlar için idare tarafından düzenlenecek raporun yükleniciye bildirim gününden başlamak üzere bakım, tamir veya idari işlem süresinin en fazla iki takvim gününün veya serviste bir takvim gününün geçeceğinin anlaşılması halinde, idarenin ikazına lüzum kalmadan yüklenici tarafından muadili olan aracın temin edilmemesi durumunda bildirim tarihinden itibaren araç başına günlük Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde öngörülen oran dahilinde ceza kesileceği anlaşılmıştır. Teknik Şartname’nin 5.3’üncü maddesinde araçların motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu trafik sigortası, full kasko ile ferdi kaza koltuk sigortası vb. ile sınırsız ihtiyari mali sorumluluk sigortasını içeren motorlu araç birleşik sigortası ve benzeri tüm sigorta, vergiler ve bunlara ait tüm yasal yükümlülüklerin yükleniciye ait olacağı, full kasko sigortasının çok kullanıcılı ve her türlü zarar ve ziyan ile sınırsız maddi ve manevi tazminatı kapsayacak şekilde yapılacağı, idarenin temin ettiği sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumunda, kaza ve hasar bedelinin ilgiliden tahsil edilmek kaydıyla idare tarafından karşılanacağı, bu durumlar dışında kalan durumlarda herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatların zorunlu trafik sigortası, tam (genişletilmiş) kasko ve sınırsız İMM dahilinde karşılanacağı, sözleşme süresi içerisinde kasko sigortasının yaptırılmamasından veya eksik yaptırılmasından, sigorta taksitlerinin ödenmemesinden veya teminatların eksik yaptırılmasından ve benzerinden doğacak her türlü yükümlülüğün yükleniciye ait olacağı anlaşılmıştır. Teknik Şartname’nin 5.4’üncü maddesinde 1 adet araçtan oluşan birinci grup ve 5 adet araçtan oluşan 2’nci grup araçların her ne sebeple olursa olsun trafiğe çıkamayacak veya çalıştırılmayacak durumda olması halinde aynı gün içinde muadil araç temini yapılacağı, diğer gruptaki araçlar için ise söz konusu durumun meydana gelmesi halinde idare tarafından düzenlenecek raporun yükleniciye bildirim gününden başlamak üzere bakım, tamir veya idari işlem süresinin en fazla iki takvim gününü geçeceğinin anlaşılması halinde, idarenin ikazına lüzum kalmadan yüklenicinin Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde belirtilen araçların teknik özelliklerini haiz muadil aracı iki takvim günü içerisinde temin edeceği, ancak aracın periyodik bakımları için anlaşmalı serviste kalma süresinin bir takvim gününü geçeceğinin anlaşılması halinde yüklenicinin dokümanda belirtilen araçların teknik özelliklerini haiz muadili olan aracı bir takvim günü içerisinde temin edeceği, temin edilecek muadil araçların km’si, yerine geldiği araçların o anki yapmış olduğu km’sinden %40 fazla olmayacağı, idare tarafından eksik araçların yerine araç temini durumunda oluşacak fatura bedelinin yüklenicinin hak edişinden kesileceği ifade edilmiştir. Bu çerçevede, yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerine göre araçlara ilişkin hangi giderlerin teklif fiyata dahil olduğunun belirlendiği, yüklenicinin araçlara ilişkin yapacağı full kasko sigortasının çok kullanıcılı ve her türlü zarar ve ziyan ile sınırsız maddi ve manevi tazminatı kapsayacak şekilde yapılacağı, idarenin temin ettiği sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumunda, kaza ve hasar bedeli ilgiliden tahsil edilmek kaydıyla idare tarafından karşılanacağı, bu durumlar dışında kalan durumlarda herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatların zorunlu trafik sigortası, tam (genişletilmiş) kasko ve sınırsız İMM dahilinde karşılanacağı, ayrıca idarenin şikayet başvurusuna verilen cevabı ve Teknik Şartname’nin ilgili düzenlemeleri dikkate alındığında, kasko kapsamında sayılmayacak durumlarda kaza ve hasar bedeli ile tazminatın idareye ait olduğu hususunun Teknik Şartname’nin 5.3'üncü maddesinde düzenlendiği, anılan Şartname’nin 5.4'üncü maddesindeki 1 adet araçtan oluşan birinci grup ve 5 adet araçtan oluşan 2’nci grup araçların her ne sebeple olursa olsun trafiğe çıkamayacak veya çalıştırılmayacak durumda olması halinde aynı gün içinde muadil araç temini yapılacağı koşulunun hizmetin devamlılığını sağlamaya yönelik olduğu, bu koşulun kasko kapsamında ikame araç alınamayan arıza veya herhangi bir nedenle bakım onarım gerektiren vb. şekilde araçların trafiğe çıkmasını engelleyen durumların uzaması halinde kamu yararı gözetilerek hizmetin kesintisiz bir şekilde sağlanması amacıyla getirildiği, bu maddenin uygulanmasını pekiştirmek için ceza maddesinin konulduğu, ayrıca basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin ihale dokümanında yer verilen araçlara ilişkin gider kalemleri dikkate alınarak tekliflerini oluşturabileceği, mevcut doküman düzenlemelerinin tekliflerin oluşturulmasına engel bir nitelik taşımadığı ve isteklilerin tekliflerini eşit koşullarda vermesine engel bir durumun da söz konusu olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin “Muayene ve kabul komisyonlarının kuruluşu” başlıklı 5’inci maddesinde “Muayene ve kabul komisyonları, yetkili makam tarafından, biri başkan olmak üzere en az üç (3) kişiden oluşturulur. İşin önemi ve özelliği dikkate alınarak komisyonun üye sayısı, toplam sayı tek olmak üzere yeteri kadar arttırılabilir. Bu komisyonlarda görevlendirilecek olanların tamamının işin uzmanı olması zorunludur. Ancak, ilgili idarede yeterli sayıda veya işin özelliğine uygun nitelikte uzman personel bulunmaması durumunda, 4734 sayılı Kanuna tabi idarelerden uzman personel görevlendirilebilir. İşin denetiminde bulunan kontrol teşkilatı üyeleri, muayene ve kabul komisyonlarında üye olarak görev alamaz. Ancak, kontrol teşkilatı üyelerinin muayene ve kabul komisyonu ile birlikte işyerinde, işyeri öngörülmeyen işlerde ise sözleşmesinde işin kabulü için belirlenen yerde hazır bulunması zorunludur.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncümaddesinde “Bu Genel Şartnamenin uygulanmasında, 4734 sayılı Kanunda ve diğer ihale mevzuatında yer alan tanımlar geçerlidir. Ayrıca; İş: Yükleniciye ihale edilen ve artışlar dahil sözleşme kapsamında gerçekleştirilen; sürekli (belli dönemler itibariyle tekrarlanmak suretiyle ifa edilen) nitelikteki hizmetleri veya belli bir çalışma sonrasında tamamlanarak (bir defada ) ortaya çıkarılan hizmetleri, İşyeri: İşin meydana getirildiği yerler ile iş süresince geçici veya sürekli olarak kullanılan diğer yerleri, Kontrol Teşkilatı (Kontrollük): İdare tarafından, işlerin denetimi için idare içinden görevlendirilmiş bir kişi veya bir komisyonu ve/veya idare dışından bu işleri yapmak üzere görevlendirilen gerçek veya tüzel kişi veya kişileri, … ifade eder.” hükmü, “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır. Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir. Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş yerinde kullanamaz. Malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatı istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi sağlamak zorundadır. Kontrol teşkilatının kabul ettiği malzemeden mümkün olanların örnekleri idarece mühürlenerek işin sonuna kadar saklanır. Yüklenicinin işyerine getirdiği malzemenin, teknik şartnamesine veya daha önce alınmış mühürlü örneğine uygun ve işe elverişli olmadığı anlaşıldığı takdirde yüklenici, kontrol teşkilatının bu husustaki yazılı tebligatı tarihinden başlamak üzere on gün içinde bu malzemeyi işyerinden kaldırıp uzaklaştırmak zorundadır. Bunu yapmadığı takdirde kontrol teşkilatı bu malzemeyi, bütün zarar ve giderleri yükleniciye ait olmak üzere, işyeri çevresi dışına çıkarmaya yetkilidir. Yüklenici tarafından kötü ve kusurlu yapıldıkları kesin olarak anlaşılan iş kısımlarını yeniden yaptırmak hususunda kontrol teşkilatı yetkilidir. Yüklenici, bu konuda kendisine yazılı olarak verilen talimat üzerine, belirlenen süre içinde söz konusu iş kısımlarını ayrıca bir bedel istemeksizin kaldırıp yeniden yapmak zorundadır. Bu hususta bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler sözleşmenin uygulanmasında dikkate alınmaz.” hükmü, “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi : Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir. İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır. Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır. 1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde; Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir. İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir. Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir. Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez. Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz. Hazırlanan ve kontrol teşkilatı ile yüklenici tarafından imzalanan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir. … Yüklenicinin geçici hakedişe veya hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere karşı itirazlarını en geç kesin hesapların idareye teslim edildiği tarihe kadar dilekçe ile bildirmesi zorunludur. Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır...” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; İdarenin işletiminde bulunan ve ülkemizin değişik illerinde hizmet vermekte olan Başmüdürlük/Müdürlük ile Genel Müdürlüğün resmi hizmetler çerçevesinde mesai saatleri içerisinde veya mesai saatleri dışında görevli İdare personelinin ve malzemenin şehir içerisinde veya şehir dışında gidecekleri yerlere intikalini sağlamak üzere; a) 1 (bir) adet 1. Grup Binek Araç (Yakıt Hariç) b) 5 (beş) adet 2. Grup Binek Araç (Yakıt Hariç) c) 79 (yetmiş dokuz) adet 3. Grup Binek araç (Yakıt hariç), d) 59 (elli dokuz) adet 4. Grup 4x2 çift kabinli pick-up (Yakıt hariç), e) 68 (altmış sekiz) adet 5. Grup 4x4 çift kabinli pick-up (Yakıt hariç), f) 26 (yirmi altı) adet 6. Grup Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet (Yakıt hariç), g) 58 (elli sekiz) adet 7. Grup 16+1 Minibüs (Yakıt hariç), h) 4 (dört) adet 8. Grup 8+1 Otomobil (Yakıt Hariç), i) 6 (altı) adet 4x2 veya 4x4 çift kabinli pick-up ?ın Alüminyum sürgülü bagaj kapatma işlemi ve araç kiralanmasının hizmet satın alınması yoluyla karşılanma işidir. İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi, “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Teknik Şartname Ek-1 Araç Tahsis Listesinde belirtilen yerler 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesi, “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) DHMİ Genel Müdürlüğünce ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: Başmüdürlük/Müdürlük/DHMİ Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından oluşturulacak Kontrol Teşkilatı her ayın sonunda Başmüdürlükte/Müdürlükte/DHMİ Genel Müdürlüğünde sözleşme konusu işle ilgili olarak “Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesi” düzenleyecek ve düzenlenen belgeler Başmüdürlüklerde/Müdürlüklerde Başmüdür/Müdür tarafından, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığında ise Başkan tarafından onaylanacaktır. (Onaysız tutanaklar işleme alınmayacaktır.) Başmüdürlüklerde/Müdürlüklerde Başmüdür/Müdür tarafından onaylanan belgeler ait olduğu ayı takip eden ayın en geç 3. gününe kadar Genel Müdürlük Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderilecektir. -Havalimanları tarafından düzenlenerek Genel Müdürlük Destek Hizmetleri Daire Başkanlığına gönderilen Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgelerine istinaden Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca oluşturulacak bir komisyon tarafından düzenlenecek ve onaya sunulacak "Aylık Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesine" göre yüklenicinin ödeme tutarından; Sözleşme, ekleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi çerçevesinde yapılacak kesintiler varsa Yüklenicinin DHMİ'ne olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilerek kalan miktar Yükleniciye ödenecektir. 1) Ödemeler hizmetin alındığı ayı müteakip aylık olarak yapılacak olup, aylık hizmet bedeli ödemeleri yapılabilmesi için, Yüklenici tarafından hizmetin yerine getirildiği aya ilişkin aşağıdaki ödeme belgelerinin tamamı eksiksiz ve usulüne uygun olarak DHMİ Genel Müdürlüğüne (Merkez) verilmesi gerekir. a) Aylık hizmet bedeli faturası, b) İşin yapıldığı aya ait "Hizmet İşleri Kabul Tutanağı", c) Fiyat Farkı Hesap Cetveli d) Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi e) Vergi Dairesinden alınmış "Vadesi Geçmiş Vergi Borcu Olmadığına Dair Belge" (Ödemenin yapıldığı ay içerisindeki tarihi taşıyacaktır.) 2) Yukarıda sayılan belgelerin DHMİ’ye eksik verilmesi ve/veya usulüne uygun olmaması durumunda Yüklenicinin aylık olarak alacağı ödeme kesinlikle yapılmayacaktır. Eksik belgelerin tespit edilmesi durumunda, Yükleniciden eksik belgelerin tamamlanması yazılı olarak istenir. 3) Yüklenici tarafından ödeme evraklarının tamamının eksiksiz olarak DHMİ Genel Müdürlüğüne verilmesini müteakip, aylık ödeme yapılacaktır. Ödeme tarihinin resmi tatil gününe denk geldiği durumlarda ödeme takip eden ilk mesai gününde yapılır. 12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır. 12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder. 12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi, “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. -İşe başlama tutanağı -Kontrol ve Denetim Belgesi -Araç Kontrol tutanağı -Araç arıza tutanağı -Araç kaza tutanağı” düzenlemesi, “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Araçların ilk teslim yeri Teknik Şartname Ek-1'de tahsis yerleri belirtilen Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük olup araçlar Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük tarafından teşekkül edilecek Kontrol Teşkilatınca Teknik Şartnamenin 4.2. maddesine göre kontrolleri yapılarak teslim alınır. 20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere DHMİ Genel Müdürlüğü adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 3 (Üç) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır." 20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Araçların İlk Teslimi, İadesi Ve Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük tarafından oluşturulan Kontrol Teşkilatınca araçların teslim işlemlerinin yapılması ve zamanında Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlükte hizmete başlaması için; Yüklenici tarafından teklif edilen araçların sözleşmede belirtilen işe başlama tarihinden en geç 2 (iki) takvim günü öncesi teknik şartname ekinde belirtilen Genel Müdürlüğe/Başmüdürlüğe/Müdürlüğe teslim edecektir. Teslim edilmeyen araçların yerine idare tarafından araç temini durumunda oluşacak fatura bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilir. 4.2.Araçların ilk teslim yeri, teknik şartname Ek-1’de tahsis yerleri belirtilen Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük olup araçlar Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük tarafından teşekkül edilecek Kontrol Teşkilatınca kontrolleri şartname doğrultusunda yapılarak teslim alınır. Yüklenici, hizmete sunacağı araçlarla ilgili olarak İdare tarafından görevlendirilecek Kontrol Teşkilatınca yapılacak incelemede söz konusu araçlarla ilgili aşağıda belirtilen belgeleri Kontrol Teşkilatına sunacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin ekinde araçların tahsis edileceği idarenin birimlerine aşağıda yer verilmiştir. 01.01.2026-31.12.2027 Tarihleri Arası Kiralık Araçların Tahsis Edileceği Genel Müdürlük/Başmüdürlükler/Müdürlükler Genel Müdürlük/ Başmüdürlükler/ Müdürlükler Binek Otomobil (8+1) Minibüs (16+1) Açık Kasa Kamyonet 4 X 2 Pick- Up 4 X 4 Pick- Up Toplam Araç Sayısı Merkez/Genel Müdürlük 17 1 1 1 1 1 22 Merkez İkmal Şube Müdürlüğü 1 1 2 Merkez Ekipman Üretim Şube Müdürlüğü 1 1 2 Merkez Sistem Tesis Ve İşletme Şube Müdürlüğü 1 1 Adana 1 1 1 2 5 Adıyaman 1 1 1 2 5 Ağrı Ahmed-İ Hani 1 1 2 4 Amasya Merzifon 1 1 2 4 Ankara Esenboğa 3 3 1 3 3 13 Antalya 3 2 4 6 2 17 İstanbul Havalimanı 2 1 1 2 6 İstanbul Atatürk 6 1 2 4 4 2 19 Balıkesir Kocaseyit 1 1 2 4 Balıkesir Merkez 1 1 1 3 Batman 1 1 1 3 Bingöl 1 1 1 3 Bursa Yenişehir 1 1 2 4 Çanakkale Gökçeada 1 1 1 3 Çanakkale Merkez 1 1 1 2 5 Çukurova Uluslararası 2 2 Denizli Çardak 1 1 1 1 1 5 Diyarbakır 1 1 1 1 4 Elazığ 1 1 1 2 5 Erzincan 1 1 2 4 Erzurum 1 1 3 5 Gaziantep 1 1 1 3 1 7 Hakkari Yüksekova 1 1 1 3 Hatay 1 1 2 4 Hskm (Slot Koordinasyon) 1 1 2 Htkm(Smart) 2 2 4 Iğdır Şehit Bülent Aydın 1 1 1 3 Isparta Süleyman Demirel 1 1 1 1 4 İzmir Adnan Menderes 3 3 1 5 4 16 Kahramanmaraş 1 1 1 3 Kars Harakani 1 1 1 3 Kastamonu 1 1 2 4 Kayseri 1 1 2 4 Kocaeli Cengiz Topel 1 1 1 3 Konya 1 1 1 2 5 Malatya 1 1 1 1 1 5 Mardin 1 1 1 3 Muğla Dalaman 1 1 2 4 Muğla Milas Bodrum 2 1 1 3 1 8 Muş 1 1 2 4 Nevşehir Kapadokya 1 1 1 3 Ordu Giresun 1 1 2 1 5 Rize-Artvin 2 1 1 2 1 7 Samsun Çarşamba 1 1 1 1 1 5 Siirt 1 1 1 3 Sinop 1 1 1 2 5 Sivas Nuri Demirağ 1 1 2 4 Şanlıurfa Gap 1 1 1 1 4 Şırnak Şerafettin Elçi 1 1 1 1 4 Tekirdağ Çorlu 1 1 1 1 4 Tokat 1 1 1 3 Trabzon 1 1 2 2 6 Uşak 1 1 1 3 Van Ferit Melen 1 1 1 2 5 Genel Toplam 85 4 58 26 59 68 300 Şikâyete konu ihalenin Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait “DHMİ Genel Müdürlüğü ve bünyesinde bulunan Başmüdürlük/Müdürlük için Binek, 4x2 Çift Kabinli Pick-Up, 4x4 Çift Kabinli Pick-Up, Minibüs, Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Araç Kiralama İşi” olduğu, söz konusu iş kapsamında muhtelif binek araç, otomobil, kamyonet, pick-up ile minibüsten oluşan toplam 300 aracın 01.01.2026-31.12.2027 tarihleri arasında kiralanacağı, İdari Şartname’de işin yapılacağı yerin DHMİ Genel Müdürlüğü ve Havalimanları ile Teknik Şartname Ek-1 Araç Tahsis Listesinde belirtilen yerler olduğu, Teknik Şartname’nin ekinde yer alan listede ihale konusu işin genel müdürlük ve şube müdürlükleri dahil toplam 58 bölgede gerçekleştirileceği görülmüştür. Sözleşme Tasarısı’nda Başmüdürlük/Müdürlük/DHMİ Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından oluşturulacak kontrol teşkilatının her ayın sonunda ilgili birimde sözleşme konusu işle ilgili olarak “Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesi” düzenleyeceği ve düzenlenen belgelerin Başmüdürlüklerde/Müdürlüklerde Başmüdür/Müdür tarafından, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığında ise Başkan tarafından onaylanacağı, ilgili birim tarafından onaylanan belgelerin ait olduğu ayı takip eden ayın en geç 3’üncü gününe kadar Genel Müdürlük Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderileceğinin düzenlendiği, dolayısıyla Başmüdürlük/Müdürlük/DHMİ Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından oluşturulacak kontrol teşkilatının birden çok sayıda olacağı anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuatta, kontrol teşkilatının idare tarafından, işlerin denetimi için idare içinden görevlendirilmiş bir kişi veya bir komisyonu ve/veya idare dışından bu işleri yapmak üzere görevlendirilen gerçek veya tüzel kişi veya kişileri ifade ettiği şeklinde tanımlandığı, işin denetiminde bulunan kontrol teşkilatı üyelerinin, muayene ve kabul komisyonlarında üye olarak görev alamayacağı, ancak, kontrol teşkilatı üyelerinin muayene ve kabul komisyonu ile birlikte işyerinde, işyeri öngörülmeyen işlerde ise sözleşmesinde işin kabulü için belirlenen yerde hazır bulunmasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Ayrıca sözleşmeye bağlanan her türlü işin, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilip ve gerçekleştirileceği, yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorunda olduğu, kontrol teşkilatının yetkilerinin sözleşmede belirtileceği, sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatının; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olduğu, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildireceği, sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtların sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulacağı ve bu tutanakların yüklenici tarafından da imzalanacağı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ve bünyesinde bulunan Başmüdürlük/Müdürlük için muhtelif binek araç, otomobil, kamyonet, pick-up ile minibüsten oluşan toplam 300 aracın 01.01.2026-31.12.2027 tarihleri arasında kiralanacağı, İdari Şartname’de işin yapılacağı yerin DHMİ Genel Müdürlüğü ve Havalimanları ile Teknik Şartname Ek-1 Araç Tahsis Listesinde belirtilen yerler olduğu, Teknik Şartname’nin ekinde yer alan listede ihale konusu işin genel müdürlük ve şube müdürlükleri dahil toplam 58 bölgede gerçekleştirileceği, işin yapılacağı yerin 58 bölgede gerçekleşeceği dikkate alındığında bir kontrol teşkilatının işin niteliği ve yapılma yerinin kapsamlı olmasından kaynaklı yeterli olmayacağı, ayrıca kamu ihale mevzuatında, kontrol teşkilatının idarece birden çok sayıda kurulmasını engelleyen mevzuat hükmünün bulunmadığı, Diğer yandan, sözleşme bedelinin hangi plan ve şartlar çerçevesinde ödeneceğinin Sözleşme Tasarısının “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde düzenlendiği, idarenin ilgili birimleri tarafından oluşturulacak kontrol teşkilatının her ayın sonunda sözleşme konusu işle ilgili olarak “Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesi” düzenleyeceği ve düzenlenen belgelerin ilgili birim tarafından onaylanacağı, onaylanan belgelerin Genel Müdürlük Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderileceği, havalimanları tarafından düzenlenerek Genel Müdürlük Destek Hizmetleri Daire Başkanlığına gönderilen hizmet işleri kabul teklif belgelerine istinaden Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca oluşturulacak bir komisyon tarafından düzenlenecek ve onaya sunulacak "Aylık Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesine" göre yükleniciye ödeme yapılacağı, birden çok kontrol teşkilatı kurulmuş olsa da ödeme sürecinde Genel Müdürlük Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından oluşturulacak bir komisyon tarafından düzenlenecek ve onaya sunulacak "Aylık Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesine" göre yükleniciye ödeme yapılacağı ve kamu ihale mevzuatında, kontrol teşkilatının idarece birden çok sayıda kurulmasını engelleyen mevzuat hükmünün bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname ” başlıklı 16’ncı maddesinde “ (1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. ” hükmü, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır: … ç) Taşıtlar yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir. d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır. …” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Teknik Şartnamenin 3.3. maddesinde belirtilen yazlık/kışlık lastik giderleri ile eskiyen lastiklerin yenilenmesine ilişkin giderler, tüm araçların her türlü periyodik bakım ve onarım ve tamiratları (yedek parça ve işçilik dâhil), fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri her türlü vergi, sigorta, 7/24 çekici, gezici servis, araçların yetki belgeleri (D2 veya B2, K1 veya C2), UTTS Kapsamında araç depo girişlerine takılacak TTB, Teknik Şartnamenin 6. maddesinde detayları belirtilmiş olan Araç Takip Sistemi giderleri, araçlar anahtar teslimi olarak kiralanacağından tescil amaçlı her türlü masraf ve vergiler, sözleşme süreci içerisinde kasko, trafik vb. sigortalar ile fenni ve egzoz muayeneleri biten araçların mezkur işlemlerine ilişkin giderler (Yüklenici tarafından yaptırılmadığı takdirde oluşacak cezalar dahil), her araçta yedek malzeme olarak bulunacak olan kriko, takoz, ilk yardım çantası, 2 (iki) adet üçgen reflektör, 1 (bir) adet araca uygun yangın söndürme cihazına ilişkin giderler, araçların trafiğe çıkması için yapılması gerekli tüm yasal yükümlülükler, ödenmesi gerekli harçlar, vergilere ilişkin giderler, ruhsat, plaka ve sair işlemleri masraflar, araçların Motorlu Taşıtlar Vergisi (motorlu taşıtlar ek vergileri dahil), Zorunlu Trafik Sigortası, Full Kasko (poliçe kapsamına deprem, sel, terör, yangın, çalınma veya çalınmaya teşebbüs, çarpma veya çarpılma, su baskını, sigara yangını, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt ve halk hareketleri, enflasyon koruma ve benzeri tüm sebepleri kapsayacak şekilde olacaktır) ile Ferdi Kaza Koltuk Sigortası (Ferdi Kaza Koltuk Sigortası sadece minibüsler için) vb. ile sınırsız İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasını içeren Motorlu Araç Birleşik Sigortası ve benzeri tüm sigorta ve vergiler ve bunlara ait tüm yasal yükümlülüklere ilişkin giderler, (İdarenin temin ettiği sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumunda, kaza ve hasar bedeli ilgiliden tahsil edilmek kaydıyla İdare tarafından karşılanacak olup, bu durumlar dışında kalan durumlarda herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatlar zorunlu trafik sigortası, Tam (Genişletilmiş) Kasko ve Sınırsız İMM dahilinde karşılanacaktır.), sözleşme süresi içerisinde kasko sigortasının yaptırılmamasından veya eksik yaptırılmasından, sigorta taksitlerinin ödenmemesinden veya teminatların eksik yaptırılmasından ve benzerinden doğacak her türlü yükümlülük ile Karar Pulu tutarı, Sözleşme Damga Vergisi, KİK payı tutarı fiyata dâhil olacaktır….” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Araçların Nitelikleri Ve Çalıştırma Esasları” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.Muhtelif sayıda ve cinste kiralanacak toplam 300 (üç yüz) adet araç yürürlükteki 237 Sayılı Taşıt Kanunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği, Karayolu Taşıma Yönetmeliğine, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olacaktır. … 3.3. Araçların lastikleri, kullanıma uygun vaziyette olacak ve tüm araçlarda mevsim koşullarına uygun lastikler kullanılması zorunludur. Yazlık ve kışlık lastikler T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ilgili güncel mevzuat hükümlerindeki tarihlerinden önce ve Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlüğün belirleyeceği tarihte değişimi sağlanacaktır. Araçların tamamı için yol tipi lastik temin edilmiş olacaktır. Tüm araçlar için yazlık ve kışlık lastik temin edilecektir. Araçların lastikleri Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik Eki Zorunlu Olarak Kontrol Edilecek Parçalar 5.2. Maddesi Tekerlekler Lastikler bölümünde belirtilen; “Araçlarda kullanılan lastiklerin dış yüzeylerinin ana yivlerindeki (oluklar) diş derinlikleri, 4 adetten az tekerlekli araçlarda en az 1 mm, 4 ve daha fazla tekerlekli araçlarda en az 1,6 mm olacaktır. Ana yivler, lastiklerin yer ile temas eden yüzeyinin yaklaşık % ünü kapsayan, lastiklerin yer ile temas eden yüzeyinin merkezi kısmındaki yivlerdir.” özelliklerine uygun olmalıdır. Araçların tahsisli bulunduğu Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlüğün bulunduğu mahaldeki anlaşmalı servisçe veya aracın tahsisli bulunduğu Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlükçe, araçların lastiklerinin bahsi geçen yönetmelikteki diş derinliklerini sağlamadığına, eski ve kullanılamaz durumda olduğuna dair düzenlenecek raporun bir suretinin yazı ekinde Yükleniciye bildirilmesine müteakip yüklenici bildirim gününden başlamak üzere en geç 5 (beş) takvim günü içerisinde İdarenin ikazına lüzum kalmadan araçların lastik değişikliğini yaparak ilgili Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlüğe teslim eder. Bu sürenin bitimine kadar Yüklenici tarafından lastik değişiminin yapılmaması durumunda İdare tarafından fatura karşılığında lastik değişimi yapılır ve fatura bedeli yüklenici hak edişinden kesilir. Araçlardan çıkan eski lastikler bir tutanakla Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük tarafından Yükleniciye teslim edilecektir. 3.4.Araçların ısıtma, havalandırma ve klima sistemleri tam ve eksiksiz çalışır durumda olacaktır. Kontrol Teşkilatı tarafından yapılan muayenede, ısıtma, havalandırma ve klima sistemlerinde eksiklik tespit edilen araçların Yükleniciye bildirilmesine müteakip bildirim gününden başlamak üzere 3 (üç) takvim günü içerisinde yüklenici tarafından onarımı yapılarak teslim edilecektir. … 3.10. Tüm araçların her türlü periyodik bakım ve onarım ve tamiratlar(yedek parça ve işçilik dâhil), fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri her türlü vergi, sigorta, 7/24 çekici, gezici servis, araçların yetki belgeleri (D2 veya B2, K1 veya C2), UTTS Kapsamında araç depo girişlerine takılacak TTB, Araç Takip Sistemi giderleri Yükleniciye ait olacaktır. Araçlar anahtar teslimi olarak kiralanacağından tescil amaçlı her türlü masraf ve vergi Yükleniciye aittir. 3.11. Sözleşme süreci içerisinde kasko, trafik vb. sigortalar ile fenni ve egzoz muayeneleri biten araçların mezkur işlemleri yüklenici tarafından, en geç süre bitmeden yaptırılır ve teklif fiyata dahildir. Yaptırmadığı takdirde cezalar yükleniciye aittir. 3.12. Kiralanacak araçlar şehir içi ve şehirlerarası görevlerde kullanılacak olup, kiralama süresince araçlar hafta içi, hafta sonu ve resmi tatil günleri de dahil 24 (yirmi dört) saat İdaremiz emrinde olacaktır….” düzenlemesi, “Araçların İlk Teslimi, İadesi Ve Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük tarafından oluşturulan Kontrol Teşkilatınca araçların teslim işlemlerinin yapılması ve zamanında Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlükte hizmete başlaması için; Yüklenici tarafından teklif edilen araçların sözleşmede belirtilen işe başlama tarihinden en geç 2 (iki) takvim günü öncesi teknik şartname ekinde belirtilen Genel Müdürlüğe/Başmüdürlüğe/Müdürlüğe teslim edecektir. Teslim edilmeyen araçların yerine idare tarafından araç temini durumunda oluşacak fatura bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilir. 4.2.Araçların ilk teslim yeri, teknik şartname Ek-1’de tahsis yerleri belirtilen Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük olup araçlar Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük tarafından teşekkül edilecek Kontrol Teşkilatınca kontrolleri şartname doğrultusunda yapılarak teslim alınır. … 4.6. Araçların bakım kitapçığında belirtilen kilometre/zamanlardaki periyodik bakımları orijinal parçalar kullanılmak suretiyle Yüklenicinin belirlediği anlaşmalı servislerde Yüklenici tarafından yapılacak/yaptırılacaktır. Araçların periyodik bakım zamanları İdare tarafından Yükleniciye yazılı olarak bildirmesine müteakip 10 (on) takvim günü içerisinde araçların periyodik bakımı yüklenici tarafından yapılacaktır. İlgili bakımların idarece yapılması durumunda oluşacak fatura bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilir. 4.7.Yüklenici hizmete sunduğu araçların çalıştırılacağı illerde belirlediği anlaşmalı servislerin listesini araçları teslim alan Kontrol Teşkilatına verecektir. Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlüğün bulunduğu ve anlaşmalı servislerin olmadığı il/ilçelerde araçların bakımı için Yüklenici mobil servis gönderecektir. Araçların tahsis edileceği Genel Müdürlük/Başmüdürlük/Müdürlük listesi teknik şartname Ek-1 tabloda yer almaktadır. 4.8.Uzun yol seyahatleri esnasında bir arıza meydana geldiğinde ya da araçlar başka ilde görevli olduğu zaman arıza yaptığında, araçlar öncelikle firmanın Türkiye genelinde anlaşmalı olduğu servislerde yaptırılacaktır. Eğer aracın arıza yaptığı ilde yüklenici firmanın anlaşmalı servisi yok ise araç o ildeki araç yetkili servisine yaptırılır. Bunun da mümkün olmaması durumunda İdare bu arızanın giderilmesini sağlar ve masrafı Yüklenicinin ilk hak edişinden tahsil eder.” düzenlemesi yer almıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ihale konusu işin özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle teknik şartnamelerde belirlenecek kriterlerin idarelerin asgari ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olarak rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde hazırlanması gerekmektedir. Bunun yanı sıra, idarenin ihtiyacını karşılarken ihaleye konu hizmetin niteliğine uygun gerekli düzenlemeleri belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmaktadır. Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır. Ayrıca aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerine göre, tüm araçların her türlü periyodik bakım, onarım, tamiratları fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri, her türlü vergi, sigorta, araçların trafiğe çıkması için yapılması gerekli tüm yasal yükümlülükler, ödenmesi gerekli harçlar, vergiler, araçların motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu trafik sigortası, full kasko ile ferdi kaza koltuk sigortası vb. ile tüm yasal yükümlülüklere ilişkin giderlerin teklif fiyata dâhil olduğunun ve bu işlemlerin yüklenici tarafından yapılması gerektiğinin açıkça ifade edildiği görülmüştür. Bu çerçevede, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderlerin yükleniciye ait olacağının hükme bağlandığı, ayrıca ihale dokümanında tüm araçların her türlü periyodik bakım, onarım, tamiratları fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri vb. ile tüm yasal yükümlülüklere ilişkin giderlerin teklif fiyata dâhil olduğunun ve bu işlemlerin yüklenici tarafından yapılması gerektiğinin açıkça ifade edildiği, dolayısıyla, idarece tespit edilmiş olan hizmetin niteliğine ilişkin belirlemelere yönelik Teknik Şartname düzenlemelerinin, hizmet alımının konusunun ve teknik ayrıntılarının idarenin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde hazırlandığı varsayımından hareketle, idarenin ihtiyaçları ve takdir hakkı doğrultusunda yapılan bir idari tasarruf olarak değerlendirilmesi gerektiği, basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin ihale dokümanında yer verilen araçlara ilişkin gider kalemleri dikkate alınarak tekliflerini oluşturabileceği, mevcut doküman düzenlemelerinin tekliflerin oluşturulmasına engel bir nitelik taşımadığı ve isteklilerin tekliflerini eşit koşullarda vermesine engel bir durumun da söz konusu olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin ihale dokümanında değişiklik taleplerinin idarece yerinde görülmeyerek şikâyet başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.