2025/1396510 İhale Kayıt Numaralı "MÜDÜRLÜĞÜMÜZ VE BAĞLI SAĞLIK TESİSLERİNE AİT ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIMI (GENEL HİZMET VE DİYALİZ ARAÇLARI) İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Şen-Sa Taş. Pet. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti ., İHALEYİ YAPAN İDARE: Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1396510 İhale Kayıt Numaralı “ Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Tesislerine Ait Araç Kiralama Hizmet Alımı (Genel Hizmet ve Diyaliz Araçları) İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 20.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Tesislerine Ait Araç Kiralama Hizmet Alımı (Genel Hizmet ve Diyaliz Araçları) İşi ” ihalesine ilişkin olarak Şen-Sa Taş. Pet. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 11.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.02.2026 tarih ve 208607 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/530 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, a) İhale üzerinde bırakılan Ard. Nak. Taş İnş. Tem. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; araçların yaşının dokümandaki yaş şartına ve model, marka, taşıma ve yük kapasitesine uygun olmadığı, araç kiralama fiyat teklifinde akaryakıt, bakım onarım, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dâhil edilmek suretiyle sunulmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği, ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınmasının zorunlu olduğu, fiyat tekliflerinin gerekli şekil şartları ve diğer teknik şartların sağlanmadığı, b) Kiralama fiyat teklifine konu edilen araçların bakım onarım maliyetlerine ilişkin olarak, araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde yer almadığı, işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, fiyat teklifinin gerekli şekil şartlarını ve kriterleri sağlamadığı, kiralama bakım onarım fiyat teklifinin alındığı firmaların faaliyet alanlarının fiyat teklifine konu işle ilgili olmadığı, Araçlara ilişkin periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belge yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısı sunulmadan ve hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım giderinin eksik bir şekilde hesaplandığı, ihale konusu işin 360.000 km olduğu, bu çerçevede bir araca ortalama 20.000 km'de bir bakım yapıldığı düşünülse dahi 360.000/20.000=18 adet bakım onarım maliyetinin ortaya çıktığı, 18 adet bakım onarım giderlerinin hesaplanmadığı, c) Lastik maliyetine ilişkin alınan fiyat teklifinin şekil şartlarını taşımadığı, fiyat teklifine konu edilen aracın açık olduğu, bu aracın kataloglarında marka ve model özelliklerine göre lastik ebatlarının ne olduğunun açık bir şekilde belirtildiği buna rağmen bu ebatlardaki lastiklerin göz ardı edilerek araçlara uymayacak farklı ve ucuz ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapıldığı, lastik fiyat teklifinde 6 yazlık ve 6 kışlık lastik için ayrı satır açıldığı ve ihale konusu işin 24 ay olduğu dikkate alındığında toplamda 24 adet lastik için lastik maliyetinin açıklanması gerektiği, araç montaj balans giderleri için herhangi maliyet ön görülmediği, araç montaj balans giderleri için herhangi maliyet ön görülmediği, ç) Kiralama, bakım onarım ve lastik fiyat tekliflerinin tespit tutanaklarının mevzuata uygun olmadığı, d) Kasko ve ferdi kaza koltuk sigortası maliyetine ilişkin olarak sunulan sigorta fiyat teklifinde Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, işin kiralama fiyat teklifinde kiralanacağını belirlediği araç üzerinden gerçekleştirileceği ve sigorta maliyetlerinin bu araçlar üzerinden hesaplanması gerektiği ancak sunulan sigorta fiyat teklifinde bu aracın marka, modelinin tam olarak yer almadığı, işin gerçekleştirileceği araç ile sigorta yapılacak araçların marka, cins, modellerinin farklı olduğu, e) MTV, muayene ve egzoz emisyon maliyeti yönünden ihale konusu işin 2026 ve 2027 yılına denk geldiği iki yıl sürecek bu hizmet alımında, yüklenicinin yalnızca 2025 yılına ait fiyatlar dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, çalıştırılacak araç yönünden eksik hesaplama yapıldığı, gerek kendi malı gerek kiralama olan araçlar için ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği, eksik adetler üzerinden açıklama yapıldığı, f) İşçilik maliyetine ilişkin olarak, ihale konusu işin 24 ay olduğu, 24 aylık ücret ve 2 yıllık kıdem tazminatının hesaplanması gerekirken ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kıdem tazminatının hesaplanmadığı, g) İhale konusu iş kapsamında çalışması gereken araç tipine uygun açıklama yapılmadığı, hizmet alımında çalışacak tüm araçların şehir içi trafikte ortalama olarak 100 kilometrede ne kadar akaryakıt sarfiyatlarının bulunduğuna yönelik yetkili servislerden beyan yazısı alınmadığı, bazı araçlar yönünden alınmış beyan yazısının ise şehir içi tüketim değerlerini göstermediği, sunulan akaryakıt beyan yazılarının ekinde beyan yazısını veren firmanın söz konusu aracın yetkili satıcı ya da yetkili servisi olduğunu gösterir belge sunulmadığı, beyan yazısı alınmış olan bazı aracın marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeden ortalama akaryakıt tüketimi bilgisinin beyan edildiği, kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçlar yönünden beyan yazılarının geçerliliğinin bulunmadığı, katalog üzerinden yapılan açıklamaların kabul edilemeyeceği, 4-5 yaşında araçlar için yeni araç gibi katalog değerleri sunulamayacağı, fiyat teklifi üzerinden akaryakıt maliyeti açıklanmış olmakla birlikte hizmet alımı süresince toplam harcanacak akaryakıt litresi üzerinden açıklama sunulması gerektiği, bir litre akaryakıt üzerinden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesinde ihale tarihi ve ilan tarihi arasında EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların % 90'ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği ve eksik hesaplama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir. 79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir. 79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer; SD: Sınır değeri, YM: Yaklaşık maliyeti, n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını, T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini, R: Sınır Değer Tespit Katsayısını 79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir. 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. (Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./5. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Tesislerine Ait Araç Kiralama Hizmet Alımı (Genel Hizmet ve Diyaliz Araçları) İşi” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İlgili mevzuatı gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ve benzeri giderler, bu iş için kiralanacak araçlara ait periyodik bakım-onarımları ile her türlü bakım,onarım,lastik,kar zinciri, yedek parça,yağlama, adblue vb. giderleri yükleniciye ait olacaktır. Görevlendirilen araçların arızalanması halinde en yakın servise yükleniciye bilgi verilmek kaydıyla götürülmesi veya servis çağrılması(çekici ücreti dahil) aracın sürücüsü tarafından yaptırılacak, söz konusu tüm bedeller fatura karşılığında yüklenici tarafından ödenecektir. Sigorta giderleri, araç sürücülerinin ücretleri, teknik şartnamede belirtilen diğer giderler yükleniciye aittir.Yüklenici bu işte çalıştırdığı sürücülere ait 4857 sayılı iş kanunundan doğan bütün yasal haklardan sorumludur. (Kıdem ihbar tazminatları ve işçilik ile ilgili sözleşme genel giderleri dahil) 1.Kısım İçin; Alım kapsamında çalıştırılacak personele aylık 22 gün üzerinden günlük brüt 55,83 TL yol ücreti ödenecek ve ücret bordrosunda ayrıca gösterilecektir. 1.Kısım İçin; Alım kapsamında çalıştırılacak personele aylık 22 gün üzerinden günlük brüt 82,24 TL yemek ücreti ödenecek ve ücret bordrosunda ayrıca gösterilecektir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhalenin 7’nci kısmına ilişkin birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir. Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 1 Adet 16+1 Araç (Yakıt ve Sürücü Giderleri Yükleniciye Ait) kilometre 360.000,000 Kısım Toplam Tutarı(KDV Hariç) Başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Başvuruya konu ihalenin 7’nci kısmı üzerinde bırakılan Ard. Nak. Taş İnş. Tem. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazı kapsamında teklifte önemli görülen maliyet bileşenlerinin “1. Araç kiralama maliyetleri (araç temini, amortisman ve varsa finansman giderleri dâhil) 2. Araç bakım ve onarım giderleri (periyodik bakım ve yedek parça giderleri dâhil) 3. Lastik giderleri (lastik temini ve kullanım süresi dikkate alınarak) 4. Sigorta giderleri (zorunlu trafik sigortası, kasko ve ferdi kaza koltuk sigortası) 5. Akaryakıt giderleri (araçların teknik özellikleri ve iş kapsamında oluşacak tüketim dikkate alınarak) 6. Muayene ve egzoz emisyon giderleri 7. Şoförlere ilişkin işçilik giderleri (ücret, SGK primleri ve diğer yasal yükümlülükler dâhil) Açıklamalara İlişkin Hususlar Yapılacak açıklamalarda kullanılacak tevsik edici belgeler, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi hükümlerine uygun olacaktır. Sunulan açıklamaların, teklif fiyatını oluşturan maliyet bileşenlerini karşılayacak nitelikte olması gerekmektedir.” şeklinde belirlendiği görülmüştür. Başvuruya konu “Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Tesislerine Ait Araç Kiralama Hizmet Alımı (Genel Hizmet ve Diyaliz Araçları) İşi”nin 7’nci kısmında “1 Adet 16+1 Araç (Yakıt ve Sürücü Giderleri Yükleniciye Ait)” çalıştırılmasının öngörüldüğü, teklif fiyata dâhil olan giderlerin ise İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde düzenlendiği görülmüştür. Diğer taraftan ihalenin 7’nci kısmına ait Teknik Şartname düzenlemelerine göre, servis aracının en az 2020 model dizel veya benzinli motorlu olması gerektiğinin düzenlendiği görülmüştür. Başvuruya konu ihalenin 7’nci kısmı üzerinde bırakılan Ard. Nak. Taş İnş. Tem. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, Ard. Nak. Taş İnş. Tem. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti. adına araca ait ruhsat ve SMMM onaylı amortisman raporunun sunulduğu, söz konusu belgeler incelendiğinde sunulan aracın 2025 model 16+1 kişilik Ford Transit Minibüs olduğu, sunulan aracın ihale dokümanında düzenlenen teknik kriterlere uygun olduğu, ayrıca araç maliyetlerinin araç kiralama fiyat teklifi ile açıklanmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (b) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Bakım onarım maliyetine ilişkin olarak teklif edilen 2025 model 16+1 kişilik Ford Transit Minibüs araca ait 20.000 km de bir olmak üzere toplam 18 adet bakım onarım ve periyodik bakımına ilişkin bakım ayrıntıları da belirtilen maliyeti gösteren fiyat teklifinin sunulduğu, belirtilen mesafelerin ihalenin 7’nci kısmında belirtilen 360.000,000 km mesafeye göre hesaplandığının anlaşıldığı, sunulan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (13/11/2025) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak SMMM tarafından kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifi alınan firmaya ait Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde söz konusu firmanın faaliyet konuları arasında “Yedek Parça Ürünleri Her türlü yedek parça alımı ve satımını yapmak Her türlü yedek parça üretimini yapmak Her türlü yedek parça ile ilgili servisler açmak Oto tamir bakım her türlü yerli ve yabancı otoların tamir ve bakımını yapmak Her türlü oto tamir bakım işleriyle ilgili servisler açıp işletmek” bilgilerinin yer aldığı, bakım onarım aralıklarının ayrıca farklı bir yetkili servis vb. belge ile de tevsik edilmesi gerektiğine yönelik bir mevzuat düzenlemesi bulunmadığı, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağının da açıklama kapsamında sunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin (b) bendinde yer alan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (c) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Teknik Şartname’nin “Araçlarda aranacak şartlar ve çalışma esasları” başlıklı bölümde “Araç ve araçların lastikleri mevsime göre değiştirilecek…” düzenlemesi yer almaktadır. Lastik girdilerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklanmadığı, lastik fiyatlarına ilişkin DMO fiyat listesinde yer alan kamyonet/minibüs lastiği fiyatı esas alınarak açıklama sunulduğu ve 8’er adet yazlık ve kışlık lastik üzerinden toplam lastik maliyetinin hesaplandığı, sunulan açıklamanın bu haliyle doküman düzenlemelerine aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin (c) bendinde yer alan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (ç) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Araç kiralama ve lastik fiyatları için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve dayanağı tutanaklar ile açıklama sunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan bakım onarım maliyetleri ile ilgili olarak; yukarıda ifade edildiği üzere, Bakım onarım maliyetine ilişkin olarak teklif edilen 2025 model 16+1 kişilik Ford Transit Minibüs araca ait 20.000 km de bir olmak üzere toplam 18 adet bakım onarıma ilişkin bakım ayrıntıları da belirtilen maliyeti gösteren fiyat teklifinin sunulduğu, belirtilen mesafelerin ihalenin 7’nci kısmında belirtilen 360.000,000 km mesafeye göre hesaplandığının anlaşıldığı, sunulan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (13/11/2025) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak SMMM tarafından kaşelenerek imzalandığı, Fiyat teklifi alınan firmaya ait Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde söz konusu firmanın faaliyet konuları arasında “Yedek Parça Ürünleri Her türlü yedek parça alımı ve satımını yapmak Her türlü yedek parça üretimini yapmak Her türlü yedek parça ile ilgili servisler açmak Oto tamir bakım her türlü yerli ve yabancı otoların tamir ve bakımını yapmak Her türlü oto tamir bakım işleriyle ilgili servisler açıp işletmek” bilgilerinin yer aldığı, Söz konusu fiyat teklifinin ekinde ise SMMM kaşe ve imzalı standart forma satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, sunulan tutanakta envanter defteri bilgilerine yer verildiği, geçici vergi beyanname döneminin “01/04/2025-30.06.2025” olarak belirtildiği, ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının belirtildiği, fiyat teklifinde belirtilen tutarların ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı, fatura bilgileri tablosunda fiyat teklifinde teknik ayrıntılarına yer verilen faturaların teknik bilgilerine, tarih ve seri numaralarına, miktar, birim fiyat ve fatura tutarlarına standart forma göre yer verildiği, ayrıca tutanakta yer alan sayı ve tarih bilgisinin fiyat teklifinde yer alan sayı ve tarih bilgisi ile uyumlu olduğu, fiyat teklifinde SMMM kaşe ve imzası ile mükellefe ait kaşe ve imza bilgilerinin yer aldığı, söz konusu tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile mükellefe ait imza sirkülerinin yer aldığı, söz konusu belgelere ilişkin belgelerin sunuluş şekline ilişkin aranan bir şekil şartı bulunmadığı ve sunulan belgelerin bu haliyle ihalede istenilen kriterleri karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin (ç) bendinde yer alan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (d) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Sigorta giderleri (zorunlu trafik sigortası, kasko ve ferdi kaza koltuk sigortası) giderlerine ilişkin olarak: Quick Sigorta A.Ş. ve Nuh Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi bilgileri ve imzalarının yer aldığı poliçelerin sunulduğu, poliçede açıklama sunan istekli ve teklif ettiği araca ait marka ve model bilgilerine yer verildiği ve söz konusu sigorta giderlerinin maliyete dahil edilerek açıklama sunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin (d) bendinde yer alan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (e) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Sözleşme Tasarısı’nın "İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2027 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. MTV, önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen araç muayene ve egzoz emisyon maliyetleri için, ilgili araca ait 2026 yılına ait TÜVTÜRK fiyatları listelerinde yer alan fiyatların esas alındığı, 2027 fiyatları için ise bu fiyatların %50 arttırılarak maliyete dahil edildiği, Diğer taraftan MTV giderlerinin ise teklifte önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmediği ve açıklama sunulmasına gerek bulunmamakla birlikte; MTV giderleri için de 2026 yılı dijital vergi dairesi üzerinden 2026 yılı vergi dönemine ait fiyatlar ile 2027 yılına ait bu fiyatların %50 arttırımlı tutarlarının maliyete dahil edilerek açıklama sunulduğu görülmüştür. Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin (e) bendinde yer alan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (f) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. İdarece ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “…7. Şoförlere ilişkin işçilik giderleri (ücret, SGK primleri ve diğer yasal yükümlülükler dâhil)” açıklama istenildiği görülmüştür. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde ve birim fiyat teklif cetvelinde araç sürücüsünün ücretinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ayrıca anılan Şartname maddesinde “Yüklenici bu işte çalıştırdığı sürücülere ait 4857 sayılı İş Kanunundan doğan bütün yasal haklardan sorumludur. (Kıdem ihbar tazminatları ve işçilik ile ilgili sözleşme genel giderleri dahil)” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır. Kamu ihale mevzuatında ve KİK işçilik modülü verilerine göre, asgari işçilik maliyetinin kapsamının ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret (veya idari şartnamede belirlenen yüzde fazlası), ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler, nakdi yemek ve yol bedeli gibi işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarından oluştuğu, kıdem ve ihbar tazminatının, gerçekleşip gerçekleşmeyeceği kesin olmayan bir risk (şarta bağlı gider) niteliğinde olduğu ve gerçekleşmesi şarta bağlı olan kıdem ve ihbar tazminatının bu zorunlu maliyet kalemleri arasında sayılmadığı anlaşılmıştır. Somut olayda, idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında şoförlere ilişkin işçilik giderleri kapsamında ücret, SGK primleri ve diğer yasal yükümlülükler dahil olmak üzere açıklama istenildiği, kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin olarak ayrıca bir önemli teklif bileşeni belirlenmediği görülmüştür. Bu çerçevede, isteklilerce işçilik maliyetleri kapsamında sunulacak açıklamaların brüt ücret, işveren sigorta primleri ve işçiliğe bağlı diğer ödemeleri içerecek şekilde yapılmasının yeterli olduğu, kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin ayrıca bir açıklama sunulmasının zorunlu olmadığı, Diğer taraftan, ihalenin 7’nci kısmı üzerinde bırakılan Ard. Nak. Taş İnş. Tem. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında KİK işçilik modülü verileri kullanılarak 1 şoför için 2026 yılı için brüt asgari ücretin %20 fazlası ve yol ve yemek bedeli belirlenmek suretiyle 2026 yılı için ve 2026 yılı için hesaplanan tutara %40 artış öngörülerek 2027 yılı için olmak üzere 24 aylık toplam işçilik maliyetinin hesaplandığı, sunulan açıklamaların bu haliyle idarece istenilen açıklamalara ve doküman düzenlemelerine aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin (f) bendinde yer alan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (g) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Araç akaryakıt maliyetine ilişkin olarak, EPDK 13.10.2025 tarihli petrol piyasası bayi satış fiyat bülteninde yer alan motorin fiyatının (K.D.V hariç) kullanıldığı, ayrıca Ford Transit Minibüs araca ilişkin şehir içi 9 lt yakıt yakıt sarfiyatını gösteren kataloğun sunulduğu ve birim fiyat teklif cetvelinde yer alan toplam mesafe uyarınca akaryakıt maliyetinin hesaplandığı, dolayısıyla söz konusu açıklamanın bu haliyle ihalede istenilen kriterleri karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin (g) bendinde yer alan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, ihalenin itirazen şikâyete konu 7’nci, kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 64.652,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 194.085,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 129.433,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.