2026/139387 İhale Kayıt Numaralı "Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, Uzunkum Yaşam Alanı Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Haldız İnşaat Otomotiv ve Tic. A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/139387 İhale Kayıt Numaralı “ Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, Uzunkum Yaşam Alanı Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 03.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, Uzunkum Yaşam Alanı Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi ” ihalesine ilişkin olarak Haldız İnşaat Otomotiv ve Tic. A.Ş. nin 08.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.05.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.05.2026 tarih ve 216188 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1326 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Tetiş Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Öz Yapıcılar İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının idarece hangi somut belge, analiz, fiyat teklifi, rayiç, tutanak ve teknik değerlendirme sonucunda uygun bulunduğunun denetlenebilir şekilde açıklanmadığı, bir kısım istekliler bakımından satış tutarı tespit tutanağındaki envanter defteri bilgisi, dönem uyumu veya faaliyet alanı gibi unsurların teklifin reddedilme gerekçesi yapıldığı halde ihale üzerinde bırakılan istekli bakımından aynı unsurların nasıl incelendiğinin somut olarak açıklanmadığı, anılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyete göre olağan dışı düşük olmasının etkin ve gerçek bir incelemeyi zorunlu kıldığı, yapılacak inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığının tespiti halinde, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan kendileri üzerinde bırakılması gerektiği, aksi kanaatte olunması halinde ise, ihale sürecinin sağlıklı rekabet ve eşit muamele ilkelerine uygun şekilde yürütülmediği dikkate alınarak ihale işlemlerinin iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikâyet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: … d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. … karar verilir. ...” hükmü, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; … ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. ...” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, b) Başvuru ehliyeti, c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı, d) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği, e) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, f) İdareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, g) İdareye verilen şikayet dilekçesinin bir örneğinin ve idare tarafından şikayet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı, ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, yönlerinden sırasıyla incelenir. (2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir. (3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir. (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. (2) Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilir.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilmesi gereken asgari bilgiler, beşinci fıkrasında ise dilekçeye eklenmesi gereken zorunlu belgeler sayılmıştır. ... (8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.16 . Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur. …” açıklaması, İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin tekliflerin elektronik ortamda ve anahtar teslim götürü bedel üzerinden alındığı “Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, Uzunkum Yaşam Alanı Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” olduğu, söz konusu ihalede aşırı düşük teklif açıklamasına esas sınır değerin 2.419.090.037,70 TL olarak belirlendiği, ihale komisyonu kararının incelenmesi neticesinde 3 geçerli teklif sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği, Sinerji Planlama İnşaat Anonim Şirketi - Fiba Halı Medikal Temizlik İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, 1071 Oğuzata Proje Anonim Şirketi tarafından sunulan açıklamanın uygun olmadığı gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Tetiş Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Öz Yapıcılar İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından ise belirtilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu ve idare tarafından açıklamanın kabul edildiği anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen kamu ihale mevzuatına göre, idarelerin teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteyebileceği, teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit edilen isteklilerin, teklifte önemli olduğunu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama sunması gerektiği, bu kapsamda, idarece yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi doğrultusunda dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edileceği, aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının isteklilere bildirilmesinin zorunlu olduğu, usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi bilgi ve belgenin ne şekilde uygun bulunduğu, hangi maliyet kaleminin nasıl değerlendirildiği hususlarının ise idarece açıklanması gerektiği yönünde mevzuatta bir düzenlemenin olmadığı anlaşılmaktadır. Bu minvalde başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli Tetiş Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Öz Yapıcılar İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının idarece hangi somut belge, analiz, fiyat teklifi, rayiç, tutanak ve teknik değerlendirme sonucunda uygun bulunduğunun denetlenebilir şekilde açıklanmadığı ifade edilmekle birlikte, idarece çok sayıda analiz ve alt analizi barındıran 69 iş kalemine yönelik açıklama istendiği ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizler, alt analizler, rayiçler, kamu fiyatları, fiyat teklifleri vb. dayanak tüm bilgi ve belgeleri içeren açıklama dosyasının idareye sunulduğu, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde ise ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamanın hangi yönüyle ve hangi gerekçelerle uygun olmadığı bakımından somut ve açıklayıcı, incelenebilir nitelikte herhangi bir iddiaya yer verilmediği, aksine Kurum tarafından yapılacak inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığının tespiti halinde anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde iddiaya yer verildiği dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.