İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/02/2026 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Türkiye'nin en köklü oyuncak firmalarından olduğunu, birçok tasarımı bulunduğunu, davalı şirkete ait web sayfasında müvekkiline ait tasarımdaki oyuncakların izinsiz olarak kullanıldığını, müvekkiline ait ...ve ... sayılı …
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO: 2023/1797 Esas KARAR NO : 2026/155 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İstanbul 4. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 14/03/2023 NUMARASI : 2021/29 E. - 2023/69 K. DAVANIN KONUSU: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/02/2026 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Türkiye'nin en köklü oyuncak firmalarından olduğunu, birçok tasarımı bulunduğunu, davalı şirkete ait web sayfasında müvekkiline ait tasarımdaki oyuncakların izinsiz olarak kullanıldığını, müvekkiline ait ...ve ... sayılı tasarımların davalı tarafından izinsiz kullanıldığını, davalının taklit ettiği tasarımın TPE'de ...sayı ile tescil olan ve 2014 yılında yenilenen dosya olduğunu ve tasarım dosyasında davalının ... kod nosu verdiği taklit ürün olan ... ve ... kod verdiği İTFAİYE KAMYONU'nun bütünü ve ayrı ayrı tescilli olduğunu belirtildiğini, ayrıca ... sayılı ve yenilenmiş tescilli tasarım dosyasına konu olan 6 ve 7. sıralarda ki ... tasarımının da taklit edilmekte olup karşı tarafın ürün etiketinde 11 ürün kodu ile piyasaya sunduğunu, söz konusu ürünlerin hem bütün olarak hem de parça parça piyasaya sattığını, taklit ürünler ile orijinal ürünler bütün olarak karşılaştırıldığında aynılığın olduğunu, çok küçük ayrıntılarla hukukun dolaşıldığını, bağlanan parçaların dahi aynen taklit edildiğini, bu nedenle hukuka aykırılık olduğu iddia edildiğini, davacı vekili İstanbul 1. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/18 D. İş dosyasında TTK ve End. Tas. Kor. Hak. KHK'nin ilgili maddeleri ile 48. maddenin devamı maddelerinin aykırılık oluşturduğundan bahisle Mahkemece kabul edilmiş olan taleplerinin olduğunu ve bu dosyada ki bilirkişi raporunda özetle ...tescil 7'nolu ... ...'nun “'karşılaştırmaya sebebiyet verecek kadar benzer olduğu, ...tescilli 8'nolu ... İTFAİYE aracının *karşılaştırmaya sebebiyet verecek kadar benzer olduğu, ... tescilli 6 ve 7'nolu ... tasarım PARÇA TASARIMLARININ karşılaştırmaya sebebiyet verecek kadar benzer olduğu, tespitlerinin yapıldığını da belirtildiğini, aynı dilekçede İstanbul 1. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/18 D.İş dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının İstanbul 5. İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosya kapsamında infaz edildiğini, infaz esnasında hem ürünlerin üretilmesine yarayan kalıplara hem de dava konusu nihai ürünterin satışa hazır paketler içerisinde olduğunu, bu ürünlerin satışının yapıldığı tespit edildiğini, sadece infaz anında 12.498 adet davaya konu oyuncak bulunduğunu, bütün bu işlemlerin KHK'nin 48 maddenin a bendi olan “Tasarım sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynın veya belirgin bir şekilde benzerini yapmak, üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme akti için icabda bulunmak, kullanmak, ithal etmek ve bu amaçla depo etmek, elde bulundurmak ile ilgili mevzuata aykırı olduğunu belirterek tecavüzün önlenmesini, imha, el koyma gibi bir çok haklarının olduğunu iddia etmiş ve dava dilekçesinde davalının davacının tasarım haklarına tecavüz edildiği bu nedenle kalıpların imha edilmesini, oyuncakların kullanılamaz hale getirilmesini, davacının yoksun kaldığı kazancın tazminini, HMK gereği şimdilik 3.000-(üçbin) TL yoksun kalınan kazancın tazminini, davalı aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafları yine davalıdan alınmak sureti ile ilanına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle ; müvekkile ait ürünler ile karşı tarafa ait tasarımlar arasında belirgin farklılıkla bulunduğunu ve buna ilişkin ayrıntılı karşılaştırma ve açıklamalar daha önce yapıldığını, bu nedenle o açıklamalarına atıf yapmakla yetindiklerini, karşı tarafın ... ve ... sayılı tasarımların farklı olduğu benzer olmadığını iddia ederken müvekkil tasarımlarını kendi tasarımları ile benzer çelişkili olduğunu, zira ... ve ... tasarımlar neredeyse aynı olduğunu, bunlar için benzer değil derken aralarında belirgin farklılık bulunan müvekkil tasarımları benzer olduğunu iddia etmesi kabul edilemeyeceğini, ihtiyati tedbir kararı veren Mahkeme usul hükümlerine göre söz konusu itirazı duruşmalı incelemek zorunda olduğu için duruşmalı karar verdiğini, yoksa taraflarının itirazlarını yerinde gördüğü için vermediğini, 17/05/2016 tarihinde yapılan murafaa sorucunda taraflarının tedbire itirazlarını yerinde görmeyerek reddettiği iddiaları da yerinde olmadığını, zira Mahkemenin itirazlarını neden kabul ettiğine ilişkin bir açıklama yapmadığını, fakat 17/05/2016 tarihli celsede İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin Hakiminin İstinaf Mahkemelerine atanması nedeniyle o gün duruşmalara giren sayın Hakimin hem dosyayı daha önce inceleyememiş olması ve huzurunuzdaki esas dava açıldığını, ... sayılı tasarımda itfaiye ve ... tasarımları ile ilgili hiçbir görsel bulunmadığını, ...sayılı tasarımda bulunan 3 numaralı oyuncak ... parça tasarımı da benzeri bile ... sayılı tasarımda bulunmamakta olduğunu, bu açıdan ... (6) ve (7) numaralı tasarımlar ile ... (1) (3) (8) numaralı tasarımlar ile ilgili benzer olup olmadığı tartışılacak bir durum dahi söz konusu olmadığı iddia edildiğini, yine devamında tasarımların bir bütün halinde korunduğu ileri sürüldüğünü, öncelikle davalı taraf tasarımların bir bütün halinde korunduğunu iddia ederken ...sayılı çoklu tasarım tescil belgesinde ... parçalarını tek tek tescil ettirdiğini, 554 sayılı KHK uyarınca görünen tasarımlar tescil edildiğini, bu görünmede kasıt son tüketici tarafından tasarımın görünerek alınması olduğunu, davacı-karşı davalı tarafından tescil edilen tasarımlar bir oyuncağın parçaları olduğunu, bu parçaların ayrı satılması söz konusu olmadığını, karşı tarafın değişiklik olarak nitelendirdikleri ufak ayrıntılarda farklılıklar olduğunu, 554 sayılı KHK 6.maddesi uyarınca “Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.” tasarımların kasası, gövdesi, kabin, tekerlekler neredeyse birebir aynı olduğunu, yine karşı tarafa ait ... tasarımı ... kataloğunda yer alan ... tasarımı ile de ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, davalı adına Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescilli olan ... (1), (3), (4), (5), (7) (8) ve ... | 6) (7) sayılı tasarımlar yeni ve ayırt edici özelliğe sahip olmadığını, yeni ve ayırt edici olmayan tasarımlara dayalı olarak açılan esas davanın da haklı olmadığı açık olup hükümsüzlüğe mahkum olan tasarımlar nedeniyle müvekkil aleyhine uygulana tedbir kararı da haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle tedbirin kaldırılmaması durumunda müvekkil açısından telafisi güç zararların oluşması kaçınılmaz olduğunu, dolayısıyla sayın Mahkemeniz tarafından ön inceleme safhasının zaman alacağı nazara alınarak tedbire itirazın değerlendirilmesi açısından erken bir duruşma günü tayin edilmesine karar verilmesi talebi zorunlu olduğunu, sayın Mahkemeniz tarafından öngörüldüğü takdirde uygun bir teminat da müvekkil tarafından karşılanacağını, öncelikle ön inceleme safhasının zaman alacağı nazara alınarak tedbire itirazın değerlendirilmesi açısından erken bir duruşma günü tayin edilmesini ve İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/18 DİŞ sayılı dosyasında verilen 01.04.2016 tarihli tedbir kararının kaldırılmasını, akabinde davanın esasına girilerek aleyhe açılan haksız ve hukuka aykırı esas davanın reddini, tarafımızca açılan karşı davanın kabulüne kararı verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesin kararıyla; "asıl dava yönünden DAVANIN KABULÜ ile davalı kullanımlarının davacıya ait ... (7) , (8) ve ... (6) numara ile tescilli tasarımlarından doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespiti ile bu tecavüzün durdurulmasına, ref'ine, önlenmesine, giderilmesine, el konulan ürünlerin kararın kesinleşmesine müteakip imhasına, 15.000,00 TL maddi tazminatın 06/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karşı davanın reddine" karar verilmiştir.Davalı karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin eksik inceleme sonucu karar verildiğini, karşı dava olan hükümsüzlük davasında sunulan delillerin ve özellikle davacıya ait ... sayılı eski tarihli tasarımların, hükümsüzlüğü istenen ...sayılı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfını ortadan kaldırdığına dair ikrarları da içeren beyanların değerlendirilmediğini, bilirkişilerin hatalı raporlar sunduğunu ve ... sayılı tasarımlar açısından da internet sitesindeki ... kayıtları ile diğer firmaların kamuya sunduğu ürünlerin incelenmediğini, kamu düzenini ilgilendiren hükümsüzlük davasında resen araştırma ilkesinin ihlal edildiğini, asıl davada bir kısım tasarımlar hakkında karar verilmemesinin hükmü sakatladığını, ayrıca ıslahla artırılan tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını ve haksız faiz taleplerinin reddi gerektiğini ileri sürerek, istinaf talebinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne veya dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdii ile detaylı inceleme yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı karşı davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; İstinaf dilekçesinin HMK 342. madde uyarınca usul şartlarını taşımadığından reddi gerektiğini, davanın davalı tarafın haksız ve gereksiz savunmalarıyla uzatıldığını, dosyada yer alan beş ayrı bilirkişi raporunun birbirini doğrulayarak müvekkiline ait tasarımların yenilik vasfını kanıtladığını, yerel mahkeme kararının hukuka uygun olduğunu, davanın belirsiz alacak davası mahiyetinde olması sebebiyle zamanaşımının kesildiğini ve zararın ancak hesap raporuyla tam olarak öğrenilebildiği gözetildiğinde zamanaşımı itirazlarının yersiz olduğunu, ıslahla faiz talep edilmesinin yasal bir hak olduğunu, haksız fiil sorumluluğu ve tarafların tacir sıfatı gereği olay tarihinden itibaren ticari faiz istenebileceğini belirterek davalı tarafın istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Asıl davanın konusu, davacı adına tescilli ...sayılı ... nin 7 ve 8 nolu tasarımlarına , ... sayılı ... nin 6 ve 7 no lu tasarımlarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men ve ref' i, oluşan maddi durumun giderilmesi, KHK nun 52/b maddesi gereğince şimdilik 3.000 TL yoksun kalınan kazancın tanzimi,Karşı davanın konusu,... sayılı belgenin 6 ve 7 nolu tasarımlarının, ...sayılı belgenin 1-3-4-5-7 ve 8 sayılı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özellikleri taşımadığı iddiasıyla hükümsüzlük istemine ilişkindir. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 16/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Esas dava yönünden; "Davacıya ait ... (7), (8) ve ... (6) numaralı tasarımlar ile davalıya ait ürünler arasında arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Karşı dava yönünden; Davacıya ait ... (7), (8) ve ... (6) numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik şartlarını sağladığı" belirtilmiştir. 02/11/2018 tarihli farklı bilirkişi heyet raporunda özetle;" Davacı/karşı davalıya ait ... (8) numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik şartlarını sağladığı, Davacı/karşı davalıya ait ... (7) numaralı tasarım ile ilgili kök rapordaki görüşümüzün aynı olduğunu; yenilik ve ayırt edicilik şartlarını sağladığı, Davalı tarafından satışa sunulan ürünlerdeki tasarımların, Davacı'nın fikri haklarına tecavüz niteliğinde olduğu ve haksız rekabet oluşturduğu" belirtilmiştir.20/10/2020 tarihli farklı bilirkişi heyet raporunda özetle ;" Davacıya ait ... (7), (8) ve ... (6) numaralı tasarımlar ile davalıya ait ürünler arasında arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Karşı dava yönünden; Davacıya ait ... (7), (8) ve ... (6) numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik şartlarını sağladığı" belirtilmiştir.24/05/2021 tarihli muhasebe bilirkişi raporunda özetle;" SMK 151/2-b uyarınca Sınai Mülkiyet Hakkına tecavüz edenin' elde ettiği net kazancın 11,115,86 TL olabileceği " belirtilmiştir. Bilirkişi ek raporunda özetle; " ... (1) nolu tescile dair hükümsüzlük incelemesi yapılacak bir ürün ve bilgiye dosyada ulaşılamadığı, ... (3) (4) (5) nolu tesciller kök raporda belirttiğimiz ... (7) nolu tescile ait kök rapordaki detaylı incelemede belirtilen sonucu tekrar ettiğimizi, ... (7) (8) ve ... (6) kök rapordaki detaylı incelemede belirtilen sonucu tekrar ettiğini, tarafların yapmış olduğu itirazlar çerçevesinde Mali Açıdan yapmış olduğu ayrıntılı incelemeler çerçevesinde kök raporda görüşünü değiştirmesini gerektirir bir hususun var olmadığı" belirtilmiştir.Yenilik incelenmesinde esas alınacak referans tarihi tescilli tasarımlar açısından başvuru ve rüçhan tarihidir. Yani SMK 56/4-a gereği tescilli tasarımın aynısı başvuru veya rüçhan tarihinden önce Dünya'nın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise söz konusu tescilli tasarım yeni kabul edilecektir. Bir tasarımın ayırt edicilik özelliği ise SMK'nun 56/5 maddesinde belirlenmiştir. Buna göre bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. Ayırt edicilik tasarımın korunabilmesi için kıyaslanan tasarımlarla arasındaki farklılığın seviyesinin belirlenmesi için konulmuş bir kriterdir. Kanunda yer alan "bilgilenmiş kullanıcı" özel bir bilgiye sahip olmadan markalar alanında markaları karşılaştırabilen ortalama tüketici kavramı ile ilgili sektörde teknik bilgiye sahip uzman arasındaki kişidir. Ayırt edici niteliğin belirlenmesinde tasarımların karşılaştırmasını yapacak bilgilenmiş kullanıcı üretici, satıcı, tasarımcı veya teknik uzman değildir. Sektörde bu tür tasarımların olduğunu bilen dikkatli ve deneyimli ürün kullanıcısıdır. Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi de dikkate alınır. (SMK 56/6 mad.) tasarımcılar sektörel ve fonksiyonel bazda her zaman aynı derecede seçenek özgürlüğüne sahip değildir. Tasarımlarını yaparken belirli sınırlar içinde kalmaları gerekebilir. Bir tasarımcı ne kadar seçenek özgürlüğüne sahipse tasarımını o derece farklılaştırabilir. Somut olayda,Asıl Davada, Davacı-karşı davalı kendi adına tescilli ...Sayılı 7 ve 8 nolu, ... sayılı 6 ve 7 nolu tasarımlara davalı-karşı davacı tarafından tecavüz edildiğini belirtmek sureti ile tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini ve önlenmesini talep ve dava ettiği, Karşı davada ise Davacı-karşı davalı adına kayıtlı ... sayılı 6 ve 7 nolu tasarımların ...sayılı 1-3-4-5-7 ve 8 nolu tasarımların yeni ve ayırtedici olmadığından bahisle hükümsüzlüğünün talep ve dava edildiği, Davalı-karşı davacı vekili ek rapora itiraz dilekçesinde, davacı-karşı davalının daha önce tescil ettirdiği, ... tescil nolu tasarım nedeni ile, hükümsüzlük davasına konu ..., sayılı tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığını ileri sürdüğü, ... tescil nolu tasarımın tescil belgesi getirtilerek, dava konusu tasarımın ... - 2,4,8 nolu tasarımlar ile karşılaştırılması, davacı - karşı davalının www...com sitesine ait 2007 tarihli ... kayıtları ve diğer firmalara ait ürünlere ait linklerin incelenmesi, resen yenilik ve ayırt edici araştırması yapılmasını talep ettiği, Davalı - karşı davacı vekilinin, cevap- karşı dava dilekçesinde de ... sayılı tasarıma yenilik giderici delil olarak dayanıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece alınan bilirkişi raporunda ise davadışı ... ... firmasına ait ... sayılı tasarım tescil belgesi ve ... ... firmasına ait katalog linkinin incelendiği davalı-karşı davacı tarafça dayanılan delillerin incelenmediği, mahkemece eksik incelemeye dayalı rapor hükme esas alınarak karar verildiği, itirazların incelenmediği anlaşılmıştır. Davalı - karşı davacı tarafça, davacı - karşı davalının... nolu tasarımlarının hükümsüzlüğü yönünden karşı davalının www...com sitesine ait ... kayıtlarının incelenmesini talep ettiği, www...com, www....com sitesinde www...net sitesinde yer alan kepçeli ... tasarımının yenilik giderici delil olarak incelenmesinin talep edildiği, ancak (davalı - karşı davacı tarafın 17/01/2019 tarihli 02/11/2018 tarihli rapora itiraz dilekçelerinde) 20/10/2020 tarihli ikinci heyet raporunda da yenilik giderici delillerin incelenmediği, resen inceleme yapılmadığı eksik inceleme neticesinde karar verildiği anlaşılmıştır.Mahkemece, TPMK'dan ... sayılı çoklu tasarım tescil belgesinin celbi ile, Bilirkişi heyetine bilişim uzmanı atanmak sureti ile, yukarıda açıklanan hususlarda bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.Tüm bu nedenlerle davalı -karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davalı- karşı davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; 2- İstanbul 4. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 14/03/2023 tarih, 2021/29 E. 2023/69 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davalı karşı davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine, 5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 02/02/2026