2023/1317113 İhale Kayıt Numaralı "İşyeri Hekimliği ve Poliklinik" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ud İş Sağlığı ve Güvenliği Analiz Eğitim Danışmanlık İnşaat Mühendislik Mimarlık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş (BOTAŞ) , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/1317113 İhale Kayıt Numaralı “ İşyeri Hekimliği ve Poliklinik ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş (BOTAŞ) tarafından 11.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ İşyeri Hekimliği ve Poliklinik ” ihalesine ilişkin olarak Ud İş Sağlığı ve Güvenliği Analiz Eğitim Danışmanlık İnşaat Mühendislik Mimarlık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 02.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.01.2024 tarih ve 127174 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/71 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının uygun şekilde yapılmadığı, personel ücret açıklamalarında KİK işçilik hesap tablosunun kaşeli ve imzalı olarak verilmediği, 2) İmza sirkülerinin sunulmadığı veya belgenin “aslı gibidir” ifadesini taşımadığı, Teknik Şartname’nin 4.10’uncu maddesinde yer alan hizmetin sunulabilmesi için gerekli ruhsatların sorgulanmadığı ve ilgili isteklinin hizmette kullanılacak aracının olmadığı, istekli tarafından belge fotokopisi sunulmuşsa bunun geçerliliğinin sorgulanmadığı, belge idarece talep edilmemişse şartnamede yer almasının rekabeti engellediği, beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik eden belgelerden OSGB (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi) yetki belgesinin istenmediği, ihale komisyonunun sadece en avantajlı teklifleri belirlediği, kararın yanlı olduğu, usul şartlarının göz ardı edildiği ve kanunda belirlenen yetkinin üstüne çıkılarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanmasına karar verildiği iddia edilmektedir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmüne yer verilmiş, takip eden paragrafta Kamu İhale Kurumu’nun bu hususta sorgulama kriterleri belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir. Anılan hükme istinaden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1 maddesinde “Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinde “j) Kurumun gelirleri aşağıda belirtilmiştir: 1) Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelere ilişkin düzenlenecek sözleşmelerden, bedeli yüzmilyar Türk Lirasını (İkimilyonsekizyüzyetmişdokuzbinikiyüziki Türk Lirasını) aşanlar için yükleniciden tahsil edilecek sözleşme bedelinin onbinde beşi (İdareler ve noterler bu tutarın yüklenici tarafından Kurum hesaplarına yatırıldığını sözleşmelerin imzalanması aşamasında aramak zorundadır.)” hükmü yer almaktadır . Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır. … 8.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması, Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi … 9.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü”ne ( www.ihale.gov.tr ) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. … 9.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’de ihale konusu işin “BOTAŞ Genel Müdürlüğündeki yaklaşık 959 personel için, en az 2 yıl tecrübeli ve 60 yaşını doldurmamış uzman veya pratisyen doktor unvanına sahip 1(bir) işyeri hekiminin (Kadın Doğum Uzmanı, Radyoloji Uzmanı ve Göz Hastalıkları Uzmanı hariç) işyeri tehlike sınıfı için belirlenen çalışma süreleri doğrultusunda, günde 4 saat üzerinden 250 iş günü içerisinde toplam 1000 saat işyeri hekimliği ve poliklinik hizmetidir. İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinin Ek-1’inde yer alan İşyeri Tehlike Sınıfları Listesinde “Az Tehlikeli” sınıfta yer alan BOTAŞ Genel Müdürlüğü, Bilkent-ANKARA işyerindeki yaklaşık 959 personel için, en az 2 yıl tecrübeli ve 60 yaşını doldurmamış uzman veya pratisyen doktor unvanına sahip 1(bir) işyeri hekiminin (Kadın Doğum Uzmanı, Radyoloji Uzmanı ve Göz Hastalıkları Uzmanı hariç) yürürlükte olan mevzuatta işyeri tehlike sınıfı için belirlenen çalışma süreleri doğrultusunda ve her türlü sorumluluk yükleniciye ait olmak üzere, günde 4 saat üzerinden 250 iş günü içerisinde toplam 1000 saat işyeri hekimliği ve poliklinik hizmeti alımıdır.” şeklinde tanımlandığı, Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İşyeri Hekimliği ve Poliklinik Hizmeti Alımına İlişkin detayları teknik şartnamede belirtilen hizmetin yerine getirilmesi esnasında oluşabilecek tüm giderler teklif fiyata dahil olup Yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, Birim fiyat teklif cetvelinin idarece aşağıdaki şekilde hazırlandığı görülmüştür; Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 1 Kısmi Süreli Çalışma İşyeri Hekimliği ve Poliklinik Hizmeti saat 1.000 Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamaları gereğince ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu ve sözleşme giderlerinin ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle tekliflerin değerlendirileceği, ayrıca açıklamada KİK işçilik modülünün kullanılmasının da zorunlu olmadığı anlaşılmıştır. Sözleşme giderlerinin hesaplanmasında 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünde “A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar: 1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler” için sözleşme bedelinin binde 9,48 oranında damga vergisi alınacağı, “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünde “2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları” için sözleşme bedelinin binde 5,69 oranında karar pulu ücreti alınacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, Kanun’un 53’üncü maddesinde belirtilen limitin altında olduğu ve onbinde beş oranındaki Kurum payının ödenmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. İhale dokümanında ödenecek ücrete ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir. İhalede, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Aksiyon İş Sağlığı Çevre Eğitim ve Danışmanlık San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında kalması nedeniyle teklifin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edildiği, anılan istekli tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak personel için 32.000,00 TL aylık gider öngörüldüğü, toplam 503.000,00 TL tutarındaki teklifin ihale tarihi itibarıyla yürürlükteki asgari ücret ve diğer giderlerin üzerinde olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerin konusu, sebepleri ve dayandığı deliller belirtilmek kaydıyla başvurulara konu edilebileceği hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü yer almakta olup, aynı Kanun’un 54’üncü maddesinde başvurunun süre ve usul kurallarına uygun olmaması halinde reddedileceği belirtilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59/A maddesinde “(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. (10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır: … b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde; 1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. 2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartnamenin 7’nci maddesinde “Şartname’nin yeterlik kriterlerine ilişkin yedinci maddesinin ilk fıkrasında “2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 7’nci maddesinin birinci paragrafının (ı) bendinde “Bu ihalede, İsteklilerin teklifleri ile birlikte T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından düzenlenen OSGB (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi) yetki belgesini (vize tarihi işin süresini kapsayacak şekilde güncel olacak, süresi dolmuş ise Bakanlık yenileme müracaat belgesi ibraz edilecektir.) e-teklifleri kapsamında yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmeleri gerekmektedir.” düzenlemesi, 7.5’inci maddesinde de “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: {Belirtilmemiştir} 7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 4.10’uncu maddesinde “Yüklenici, idare tarafından talep edilmesi durumunda ücreti karşılığında mevzuata uygun gezici iş sağlığı aracı hizmeti verebilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. Kanun’un 54’üncü maddesi kapsamında, itirazen şikayet dilekçesinde yer alan hususlardan, ihale sürecindeki hukuka aykırılıklara ilişkin somut iddialara yönelik incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Teknik Şartname’nin yukarıda yazılı 4.10’uncu maddesinde yer alan ve idarece talep edilmesi durumunda ücreti karşılığında araç tedarik edilmesine ilişkin düzenlemenin İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, bu hususta yeterlik bilgileri tablosunda bir beyanda bulunulmasının ve idarece sorgulama yapılmasının gerekmediği anlaşılmış, bu yöndeki iddianın yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Aynı hususa ihale dokümanında yer verilmesinin rekabeti engellediğine ilişkin iddianın ise, ihale dokümanının edinildiği tarih olan 08.12.2023 tarihini izleyen 10 gün içerisinde idareye şikayet konusu edilmediği ve başvurunun 02.01.2024’de yapıldığı görülmüş, 4734 sayılı Kanun’un 54 ve 55’inci maddeleri kapsamında bu husustaki başvurunun süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi yetki belgesine ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edileceğinin İdari Şartname’nin yedinci maddesinde belirtildiği, isteklilerin yönetimde görevli kişiler/ortaklar/üyeler vs. bilgilerinin EKAP üzerinden alınacağının aynı maddede yazılı olduğu, belge/bilgilerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59/A maddesi kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilebilen nitelik taşıdığı anlaşılmış, isteklilerin tevsik amaçlı olarak bahse konu belgelerin istekliden talep edilmesine gerek bulunmadığı ve bu husustaki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İhale komisyonu kararında, teklif sunan tüm isteklilere ilişkin olarak değerlendirmelere yer verildiği, başvuruya konu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, bir teklifin yeterlik kriterleri kapsamında değerlendirme dışı bırakıldığı, dört teklifin en avantajlı teklife göre yüksek bulunarak reddedildiği, ayrıca iş bu karar tarihi itibarıyla ihaleye ilişkin sözleşme imzalanmadığı görülmüş, idare işlemlerinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bununla beraber, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.