Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-730 · GENEL MÜDÜRLÜK ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ (DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ)

2025/2123160 İhale Kayıt Numaralı "Genel Müdürlüğümüz Merkez ve Bölge Müdürlükleri ile Bağlı Hizmet Birimlerinde kullanılmak üzere binek ve fiilen arazide çalışacak hafif ticari aracın 2026-2028 yılları için(02/01/2026-31/12/2028-36 aylık) araç kiralaması işi" İhalesi

Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gültekintur Turizm İnş. ve Tic. Ltd. Şti , İHALEYİ YAPAN İDARE: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Özel Kalem Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2123160 İhale Kayıt Numaralı “ Genel Müdürlüğümüz Merkez ve Bölge Müdürlükleri ile Bağlı Hizmet Birimlerinde Kullanılmak Üzere Binek ve Fiilen Arazide Çalışacak Hafif Ticari Aracın 2026-2028 Yılları İçin (02/01/2026-31/12/2028-36 Aylık) Araç Kiralaması İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Özel Kalem Müdürlüğü tarafından 13.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Genel Müdürlüğümüz Merkez ve Bölge Müdürlükleri ile Bağlı Hizmet Birimlerinde Kullanılmak Üzere Binek ve Fiilen Arazide Çalışacak Hafif Ticari Aracın 2026-2028 Yılları İçin (02/01/2026-31/12/2028-36 Aylık) Araç Kiralaması İşi” ihalesine ilişkin olarak Gültekintur Turizm İnş. ve Tic. Ltd. Şti .nin 07.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 22.01.2026 tarih ve 206346 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/254 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin ilgili maddesinde, ihale konusu işte çalışacak sürücülerin yemek ve yol ücretinin maaşın içinde olduğu ve ayrıca ödenmeyeceği şeklinde düzenleme yapıldığı, idare tarafından, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarının ne kadar olduğu ve ayda kaç gün için ödeneceğinin ihale dokümanında düzenlenmesi gerekmesine rağmen idare tarafından anılan hususta düzenleme yapılmamış olduğu, 2) Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartname düzenlemelerinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine aykırı şekilde şoför takviyesi, fazla çalışma ve resmi tatil çalışması talebinde bulunulduğu bununla birlikte ilgili Tebliğ maddesinde, ihale dokümanında, idare tarafından çalışması istenilen personel sayısına yer verilmesi ve tatil çalışması ya da fazla mesai yapması öngörülen personel için birim fiyat teklif cetveline satır açılması gerektiği, 3) İhale dokümanının ilgili maddesinde, ihale konusu işte çalışacak personel için kıyafet gideri öngörüldüğü bununla birlikte anılan giderin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, temizlik ve güvenlik personeli gibi tam zamanlı olarak çalışan personele ilişkin olduğu, anılan düzenlemenin kamu yararına olmadığı ve ihaleye sağlıklı şekilde teklif hazırlanmasına engel teşkil ettiği, 4) İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde yer alan, ihale konusu işte 50 yaşından büyük sürücülerin çalıştırılamayacağına ilişkin düzenlemenin kamu ihale mevzuatının temel ilkelerine aykırı olduğu, 5) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesi uyarınca, hakedişin tahakkuka bağlanmasını takip eden 30 gün içinde ödeme yapılması gerektiği bununla birlikte Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesinde, ödemelerin, ödeme emri belgelerinin ilgili Saymanlık Müdürlüğü’ne gönderilmesinin ardından 10 gün içinde yapılacağı şeklinde düzenleme yapılmış olduğu, 6) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde, özel aykırılık hallerine ilişkin olarak, somut fiiller yerine genel ifadelere yer verilmiş olduğu, 7) Sözleşme Tasarısı’nın 2.4’üncü maddesinde, tebligatların EKAP üzerinden yapılmasının şart koşulduğu ancak yine anılan Sözleşme Tasarısı’nın 3.7’nci maddesinde, farklı bildirim yolları öngörülmüş olduğu, söz konusu düzenlemelerin tereddüde sebep olduğu, 8) Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde, ihaleye konu araçların, 0-30.000 kilometre arasında olması gerektiğinin düzenlendiği, anılan düzenlemenin, araçlar için örtülü şekilde model yılı sınırlaması getirerek ihaleye katılımı sınırladığı, 9) Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde, ihale konusu araçlara ilişkin olarak sözleşme imzalanmadan önce sunulması istenilen belgelerin, İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde düzenlenmemiş olduğu, anılan belgeler olmaksızın sözleşmenin imzalanamayacak olması nedeniyle söz konusu belgelerin örtülü şekilde bir yeterlik kriteri oluşturduğu, 10) Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde, yüklenicinin, zorunlu olmadıkça ve idarenin izni olmadan şoför değiştiremeyeceğinin düzenlenmiş olduğu, söz konusu düzenlemenin yüklenicinin işveren haklarını kısıtladığı, 11) Teknik Şartname’nin 5.12.7’nci maddesinde, şoförlerin iş esnasında yapacakları trafik kazalarının tüm sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu şeklinde düzenleme yapılmış olduğu, yüklenicinin kusurunun bulunmadığı bir trafik kazasında ortaya çıkan alacak ve tazminat talepleri yönünden yüklenicinin sorumlu olduğuna ilişkin düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, alıma konu araçların idare personeli tarafından kullanılacağı, yüklenici ile hiçbir ilgisi olmayan ya da idarenin sürücüleri ya da üçüncü şahıslardan kaynaklanan durumlardan ötürü yüklenicinin sorumlu tutulamayacağı, 12) Teknik Şartname’nin 3.8’inci maddesinde idarenin yazılı izni ile araç değişikliği yapılabileceğinin belirtildiği, Teknik Şartname’nin 7.1’inci maddesinde ise yüklenicinin araç değişikliği talebinde bulunamayacağının düzenlendiği, söz konusu düzenlemelerin çelişkili olduğu, 13) Teknik Şartname’nin 7.1’inci maddesinde yer alan, yüklenicinin, kiralama süresi içerisinde aracı satamayacağı ve başkasına devir edemeyeceği şeklindeki düzenlemenin yüklenicinin mülkiyet hakkını kısıtlayıcı mahiyette olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir. (2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü, “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır. Bununla birlikte, hafta tatili ve genel tatil günleri dahil 30 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen aylar ile takvim yılına göre 28 veya 29 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen Şubat ayı (artık gün/kıst ay) kapsamında çalışılacak toplam gün sayısı ile bu süre içerisinde yemek ve yol bedeli verilecek gün sayısının, idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Genel Müdürlüğümüz Merkez ve Bölge Müdürlükleri ile Bağlı Hizmet Birimlerinde kullanılmak üzere binek ve fiilen arazide çalışacak hafif ticari aracın 2026-2028 yılları için (02.01.2026-31.12.2028-36 aylık) araç kiralaması işi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 120 Adet Binek Sedan Araç (36 Ay) 25 Adet Fiilen Arazide Kullanılacak Hafif Ticari Camlı Van Araç (8+1) (36 Ay) 45 Adet Fiilen Arazide Kullanılacak Hafif Ticari Camlı Van Araç (4+1) (36 Ay) 24 Adet Şoför Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Genel Müdürlüğümüz Merkez ve Bölge Müdürlükleri ile Bağlı Hizmet Birimleri” düzenlemesi, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sürücü maaşı brüt asgari ücretin %50 fazlası olacaktır. Yemek ve yol ücreti maaşın içinde olup ayrıca ödenmeyecektir. Fazla çalışma yaptırılması durumunda iş kanunu ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde fazla çalışma süresi dikkate alınarak serbest zaman kullandırılacaktır… ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Şartname Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Genel Müdürlüğümüz Merkez ve Bölge Müdürlükleri ile Bağlı Hizmet Birimlerinde kullanılmak üzere binek ve ticari aracın 2026 - 2028 yılları için (02.01.2026-31.12.2028- 36 aylık) yakıtsız kiralanmasına ilişkin teknik şartnamedir.” düzenlemesi bulunmaktadır. İncelemeye konu ihalenin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Genel Müdürlüğümüz Merkez ve Bölge Müdürlükleri ile Bağlı Hizmet Birimlerinde kullanılmak üzere binek ve fiilen arazide çalışacak hafif ticari aracın 2026-2028 yılları için (02.01.2026-31.12.2028-36 aylık) araç kiralaması işi” ihalesi olduğu, açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihalede (35) adet ihale dokümanı indirildiği, 13.01.2026 tarihinde yapılan ihaleye (12) isteklinin katıldığı, 23.01.2026 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Kaya Ulaşım Hizmetleri ve Filo Kiralama San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ihaleye teklif vermemiş olduğu görülmüştür. İhale işlem dosyası ve EKAP ortamında yapılan incelemede, ihaleye ilişkin olarak 26.12.2025 tarihinde ihale iptal ilanı yayımlandığı, söz konusu ilanda, incelemeye konu 2025/2123160 İhale Kayıt Numaralı ihalenin 24.12.2025 tarihinde 2024/7 Sayılı Tasarruf Tedbirleri gereğince iptal edildiğinin belirtildiği; bununla birlikte yine 26.12.2025 tarihinde idare tarafından zeyilname yayımlandığı ve ihale işlemlerine devam edildiği tespit edilmiş olduğundan, anılan hususa ilişkin olarak, 11.02.2026 tarih ve 84252*** *** ****-2026/5624 sayılı yazı ile idareden bilgi ve belge talep edilmiş olup, idarenin 12.02.2026 tarih ve E-94099725-934.99-19524272 sayılı cevabi yazısında özetle, 24.12.2025 tarihinde 2024/7 Sayılı Tasarruf Tedbirleri gereğince ihaleye konu araçların tamamının sürücüsüz olarak kiralanması gerektiği değerlendirildiğinden ihalenin iptaline karar verildiği ancak yapılan istişareler sonucunda kurumun sürücü ihtiyacı da dikkate alınarak ihalenin iptalinin geri alınması ve zeyilname düzenlenerek ihale işlemlerine devam edilmesine karar verildiği hususlarının yer aldığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin 78.13’üncü maddesinin, yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceğinin düzenlemesi gerektiğine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. İncelemeye konu ihalenin, personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı ve İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde sürücüler için ayrıca yemek ve yol ücreti ödenmeyeceğinin düzenlenmiş olduğu görülmüştür. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: başvuru sahibinin iddiasına konu Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.13’üncü maddesinin yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine ilişkin olduğu, incelemeye konu ihalenin ise personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı ve İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde sürücüler için ayrıca yemek ve yol ücreti ödenmeyeceğinin düzenlenmiş olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirece k personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sürücü maaşı brüt asgari ücretin %50 fazlası olacaktır. Yemek ve yol ücreti maaşın içinde olup ayrıca ödenmeyecektir. Fazla çalışma yaptırılması durumunda iş kanunu ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde fazla çalışma süresi dikkate alınarak serbest zaman kullandırılacaktır. Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin mevzuattan kaynaklı tüm izin hakları dışında işe gelmemesi halinde yapılacak işleri aksatmayacak şekilde en geç 1 (bir) gün içinde idarenin onayı dahilinde şoför takviyesi yapılacaktır… ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Şoförlük Hizmeti Genel Hususlar” başlıklı 5.11.1’inci maddesinde “15. Çalışma süreleri haftada 45 saat olup, çalışma gün ve saatlerini idare belirler. Günlük işe başlangıç ve bitim saatini de İdare ayrıca belirtilecektir. … 17. Şoför, çalışma saatleri içinde eğer bir göreve çıkmamış ise çalıştığı birimi hiçbir şekilde terk etmeyecek ve kendisine gösterilen yerde bekleyecektir.” düzenlemesi, “Sosyal Haklar” başlıklı 5.13’üncü maddesinde “2. Şoförler 4857 sayılı İş Kanunu ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde haftada 45 (kırkbeş) saat çalıştırılacaktır. Sürücü personele fazla çalışma yaptırılması durumunda; İş Kanunu ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde fazla çalışma süresi dikkate alınarak serbest zaman kullandırılacaktır. 3. Şoförler bir gün önceden haber verilmek kaydıyla Resmî tatil günlerinde de normal mesai günlerinde olduğu gibi göreve çağrılabilecektir. … 6. Yıl içerisinde asgari ücrette artış olması halinde, asgari ücret ve artırımlı ücretlerdeki artış farkları ile diğer çalışma ücretleri (fazla mesai, resmî tatillerde çalışma ücretleri vb.) KİK mevzuatı kapsamında ("4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar" ile ilgili Bakanlar Kurulu Kararı, 31 Ağustos 2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmî Gazete' de yayımlanmıştır) fiyat farkı olarak ücretlere yansıtılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin ilgili kısmının aşağıdaki şekilde düzenlemiş olduğu görülmüştür. Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Şoför İşçilik Ücreti (Brüt asgari ücretin %50 fazlası) (Brüt asgari ücretin %50 fazlası) Ay 24 36 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) .. İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 Binek Sedan Araç (36 Ay) adet 120 2 Hafif Ticari Camlı Van (8+1) (36 Ay) adet 25 3 Hafif Ticari Camlı Van (4+1) (36 Ay) adet 45 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) İhale konusu iş kapsamında, 36 ay süreyle 120 adet binek sedan araç, 25 adet hafif ticari camlı van (8+1) ve 45 adet hafif ticari camlı van (4+1) aracın kiralanacağı, yine iş kapsamında söz konusu kiralamalara ek olarak 36 ay süreyle şoför olarak 24 adet personelin tam zamanlı olarak çalıştırılacağı, söz konusu personelin haftalık 45 saat üzerinden çalışacağının düzenlendiği, yine ihale dokümanı düzenlemelerinde sürücülere fazla çalışma yaptırılması durumunda; ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde fazla çalışma süresi dikkate alınarak serbest zaman kullandırılacağı, şoförlerin bir gün önceden haber verilmek kaydıyla Resmî tatil günlerinde göreve çağrılabileceği, fazla mesai ve resmî tatil günlerinde çalışma yaptırılması halinde personelin ücretlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde ücretlere yansıtılacağının düzenlendiği tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin iddiaya konu 78.3’üncü maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğunun belirtildiği görülmüştür. İncelemeye konu ihale dokümanı kapsamındaki birim fiyat teklif cetvelinin ilk satırının, 36 ay süreyle şoför olarak istihdam edilecek 24 adet personele ilişkin olduğu, yapılan incelemede işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmış olduğu anlaşılmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: incelemeye konu ihalede, 36 ay süreyle şoför olarak istihdam edilecek 24 adet personele ilişkin işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmış olduğu, ihale dokümanı düzenlemelerinde anılan personel için fazla çalışma yaptırılması durumunda; ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde serbest zaman kullandırılacağının düzenlendiği, yine şoförler için resmî tatil günlerinde çalışma yaptırılmasının öngörülmediği, ihtiyaç halinde ise idarenin bir gün önceden haber vermek kaydıyla anılan personeli resmî tatil günlerinde göreve çağırabileceğinin düzenlendiği, anılan personele fazla mesai ve resmî tatillerde çalışma yaptırılması halinde ise ilgili personelin ücretlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde ücretlerine yansıtılacağının düzenlendiği sonuç olarak anılan hususa ilişkin bir belirsizliğin oluşmadığı ve yapılan düzenlemenin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü, “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.19. İhale konusu işin yürütülmesi sırasında kullanılacak kıyafetlerin tür, miktar ve özelliklerine ilişkin bilgilere teknik şartnamede yer verilir.” açıklaması, “Diğer Hususlar” başlıklı 97’nci maddesinde “97.1. İdarelerce, ihtiyaçlarının karşılanmasında hangi ihale usulünün uygulanacağı, ihale dokümanında düzenledikleri hükümlerin mevzuata uygun olup olmadığı, bazı belgelerin ne şekilde düzenleneceği, ihale komisyonunun kimlerden oluşacağı gibi hususlarda Kurumdan görüş talep edilmektedir. 97.1.1. Yukarıdaki hususların uygulanmasına ilişkin yetki ve sorumluluk, Kanunun amir hükümlerine ve ihale konusu işin gereklerine uygun biçimde idarenin takdirinde bulunduğundan, söz konusu hususlara ilişkin olarak Kurumdan görüş istenilmemesi, ihale mevzuatı çerçevesinde işlem yapılması gerekmektedir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. … Yüklenici çalıştıracağı araç sürücüsüne yılda bir kez: 2026, 2027, 2028 yıllarında bir adet takım elbise (%70 yün ve lacivert renkte), bir çift ayakkabı (hakiki deri, ortapedik poliüreten, antibakteriyel ve klasik) 2 adet gömlek (1 yazlık 1 kışlık ve %65 pamuklu) 2 adet kravat (kaliteli %100 microfibre polyester, lacivert) tedarik edilecektir. Yüklenici giyeceklerin teslimini her yıl mart ayının 15 ine kadar yapacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Sosyal Haklar” başlıklı 5.13’üncü maddesinde “ … 4. Yüklenici tarafından çalışacak şoförlerin 2026, 2027 ve 2028 yıllarında; 1 adet takım elbise (%70 yün ve lacivert renkte), 1 çift ayakkabı (hakiki deri, ortopedik poliüretan, anti bakteriyel ve klasik), 2 adet gömlek (1 yazlık, 1 kışlık ve %65 pamuklu), 2 adet kravat (kaliteli %100 microfibre polyester, lacivert) tedarik edilecektir. Yüklenici giyeceklerin teslimini her yıl Mart ayının 15’ne kadar yapacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanının iddiaya konu düzenlemesinde, yüklenici tarafından, araç sürücülerine yılda bir kez bir adet takım elbise, bir çift ayakkabı, 2 adet gömlek, 2 adet kravat tedarik edileceği, anılan kıyafet giderinin İdari Şartname’de teklif fiyata dâhil olan diğer giderler arasında belirtildiği, yine iddiaya konu araç sürücülerinin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçireceği anlaşılmıştır. İlgili mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin ihtiyaçlarının karşılanmasında hangi ihale usulünün uygulanacağı, ihale dokümanında düzenlenen hükümlerin mevzuata uygun olup olmadığı, bazı belgelerin ne şekilde düzenleneceği ve ihale komisyonunun kimlerden oluşacağı gibi hususların uygulanmasına ilişkin yetki ve sorumluluğun, Kanunun amir hükümlerine ve ihale konusu işin gereklerine uygun biçimde idarenin takdirinde bulunduğu tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.19’uncu maddesinde, ihale konusu işin yürütülmesi sırasında kullanılacak kıyafetlerin tür, miktar ve özelliklerine ilişkin bilgilere Teknik Şartname’de yer verileceği açıklamasının yer aldığı görülmüştür. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: ihaleye konu ihtiyaçların belirlenmesi ve ihale dokümanının hazırlanması gibi hususların Kanunun amir hükümlerine ve ihale konusu işin gereklerine uygun biçimde idarenin takdirinde bulunduğu, incelemeye konu ihalede, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek araç sürücüleri için yılda bir kez belirtilen kıyafetlerinin yüklenici tarafından temin edileceğinin belirtildiği, anılan kıyafet giderinin İdari Şartname’de teklif fiyata dâhil olan diğer giderler arasında belirtildiği, söz konusu kıyafetlerin tür, miktar ve özelliklerine ilişkin bilgilere Teknik Şartname’de yer verildiği sonuç olarak araç sürücüleri için öngörülen kıyafet giderine ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde hazırlandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinde “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz. İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz. İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz. Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz. İşçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması, daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı kılmaz. İş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesi hükümleri saklıdır. 20 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere işverenin yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davrandığını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak, işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel durumu” başlıklı 66’ncı maddesinde “ 66.1. Hizmet alımı ihalelerinde, personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyecek ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesi uyarınca, idarece ihtiyaç duyulması halinde ihale konusu işin ifası sırasında istihdamı öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilecek, yine idarece gerek görülmesi halinde personelin niteliklerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ile deneyim süresine ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilecektir. Teknik şartnamede yapılan personele ilişkin düzenlemede personelin niteliği ve/veya deneyim süresi ile ilgili bazı belgeler istenmiş ise bu belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1 Yüklenicinin çalıştıracağı araç sürücülerinin en az B Sınıfı ve 5 yıllık sürücü belgesine sahip, 50 yaşını geçmemiş, askerlikle ilişiği ve seyahat ve hizmeti yerine getirmeye yasal engeli bulunmayan, işin gerçekleştirilmesi sırasında yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılmayacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Şoförlük Hizmeti Genel Hususlar” başlıklı 5.11.1’inci maddesinde “1. Yüklenicinin çalıştıracağı araç sürücülerinin en az (B) sınıfı ve 5 (Beş) yıllık sürücü belgesine sahip olmaları gerekmektedir. Ayrıca çalıştırılacak araç sürücüleri askerlikle ilişiği ve seyahat engeli olmayan ve 50 yaşını geçmemiş olacak ve hizmeti yerine getirmekte yasal bir engeli bulunmayacaktır. İşin gerçekleştirilmesi sırasında yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru sahibinin iddiasına konu İdari Şartname’nin 45.1’inci ve Teknik Şartname’nin 5.11.1’inci maddesinde, ihale konusu işte çalıştırılacak araç sürücüleri için personelin 50 yaşını geçmemiş olmaması şartının arandığı anlaşılmaktadır. Yukarı aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihale konusu işin niteliği esas alınarak, idarelerce rekabet, eşit muamele, ihtiyacın uygun şartlarla karşılanması ile verimlilik ve fonksiyonellik ilkeleri çerçevesinde çalıştırılması öngörülen personelin niteliklerine ilişkin belirlemelerin ihale dokümanında yapılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.” hükmüne yer verilmiş, ayrıca Kanun’un çeşitli maddeleriyle özellik arz eden bazı durumlarda belirli yaş ve cinsiyet gruplarının belirli hallerde ve işlerde çalıştırılmasına kısıtlama getirilmiş olmakla birlikte, çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Çalışma hakkının yaş bakımından sınırlandırılmasına ilişkin iş mevzuatı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bir işte çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesinin, ancak söz konusu Kanun’da sayılan bu sınırı gerektirecek hallerin bulunması veya işin niteliği gereği bünyesinde tehlike barındırması gibi nedenlerle belirli bir yaşın üzerindekilerin çalışmasını sakıncalı kılacak haklı gerekçelerin varlığı halinde mümkün olacağı kabul edilmelidir. İhale konusu işin ilgili kısmının şoförlük hizmeti olduğu dikkate alındığında, personelin yapacağı işin mahiyeti ve niteliği itibarıyla özel olarak bir beden kuvveti, sağlık durumu, hızlı hareket edebilme kabiliyeti gibi özellikler dikkate alınmaksızın, personelin tümü için İdari ve Teknik Şartname’de üst yaş sınırı belirlenemeyeceği, bir işte çalıştırılacak personel için üst yaş sınırı getirilmesinin bu sınırı gerektirecek nitelikte olan Kanun’da sayılan hallerin bulunması veya işin niteliği gereği bünyesinde tehlike barındırması gibi nedenlerle belirli yaşın üzerindeki kişilerin çalışmasını sakıncalı kılacak haklı nedenlerin bulunması durumunda mümkün olacağı, söz konusu ihale dokümanı ile getirilen yaş sınırı düzenlemesinde ise kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından somut bir gerekçenin bulunmadığı, yapılan düzenlemenin ihalede sağlıklı bir rekabet ortamının oluşmasının engelleyici nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin dördüncü iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi: Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir. İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır. Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır. 1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde; Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir. İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir. Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir. Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez. Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz. Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir. ... Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” açıklaması, Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: Ödemeler ayda bir kez düzenlenecek hakediş evraklarının uygun görüşteki muayene ve kabul tutanağının ve bu tutanak üzerine kesilmiş faturanın döner sermaye işletmesi müdürlüğüne ulaşmasının ardından gerekli kontrollerinin yapılıp düzenlenecek ödeme emri belgelerinin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık müdürlüğüne gönderilmesinin ardından 10 gün içinde yapılacaktır. 12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesinde, muayene kabul komisyon raporundan itibaren 10 gün içinde ödemelerin yapılacağı düzenlemesinin yer aldığı, 12.1.1’inci maddesinde ise, hakediş raporunun yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödemenin yapılacağı düzenlemesine yer verildiği görülmüştür. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde hakediş raporunun yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda tahakkuka bağlanacağı, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağı düzenlenmiş olup, ödeme süresinin belirlenmesi hususunda idareye herhangi bir takdir yetkisi verilmediği anlaşılmıştır. Genel Şartname’de yapılan bahse konu düzenlemede, hakedişin tahakkuka bağlanmasının otuz günlük süreyle kısıtlanmasının, bu sürelere ilişkin sözleşmede kayıt bulunmaması şartına bağlandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, hakedişin tahakkuka bağlanmasına ilişkin olarak Genel Şartname’de belirtilen süre dışında bir süre öngörülmesi idarenin yetki ve sorumluluğundadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesi uyarınca yükleniciye yapılacak ödemenin tahakkuk tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılması gerektiği, belirtilen süreye ilişkin idarelere farklı bir düzenleme yapma hakkı tanınmadığı anlaşılmaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın 12.1.1’inci maddesinin bu kurala uygun olduğu, anılan Tasarı’nın 12.1’inci maddesinde ödemelere ilişkin olarak “… ödeme emri belgelerinin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık müdürlüğüne gönderilmesinin ardından 10 gün içinde yapılacaktır…” düzenlemesinin yapıldığı görülmekte ise de aynı maddenin devamında tahakkuka bağlandığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde ödeme yapılacağının belirtildiği, ilgili mevzuat hükümleri gereğince tahakkuk işlemleri gerçekleştirilmeden ödemenin yapılamayacağı, dolayısıyla mevcut durumda Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesi doğrultusunda ödemelerin hakediş raporunun tahakkuka bağlandığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde yapılacağı, bu itibarla başvuru sahibinin beşinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır. İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar. (2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir. (3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir. (4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir. (5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” düzenlemesi, Anılan Yönetmelik’in eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık sayısı 26.3 1 2 3 … … 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır. …” düzenlemesi, Aynı maddeye ilişkin 26.1 numaralı dipnotta “Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.” açıklaması, 26.2 numaralı dipnotta “Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.” açıklaması, 26.3 numaralı dipnotta “Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.” açıklaması, Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 5'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Teknik Şartnamenin 5.12. maddesinde ayrıntılı olarak belirtilmiştir. On Binde 5 30 16.1.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 16.1.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Şoförler ile İlgili Diğer Hususlar” başlıklı 5.12’nci maddesinde “1. Yüklenici zorunlu olmadıkça ve idarenin izni olmadan şoför değiştirmeyecektir. Zorunlu hallerde işten çıkarma ve işe almada 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uyulacak ve İdareye bilgi verilecektir. 2. Yüklenici, şoförün iş esnasında her ne sebeple olursa olsun meydana getirdiği zarar, hasar ve trafik cezalarını ödemekle yükümlüdür. Meydana gelen her türlü zarar, Yüklenici veya vekiline bildiriminden itibaren en geç 24 saat içinde eski haline getirilecek şekilde giderilecektir. Aksi takdirde verilen zarar Yüklenicinin ilk istihkakından kesilerek tahsil edilecektir. (Adli ve Hukuki makamlara intikal eden durumlarda dava sonucuna göre işlem yapılacaktır.) 3. Şoförün ücret, SGK, vergi ve 5510 sayılı Yasa ile 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen diğer tüm yasal yükümlülükler Yükleniciye ait olacaktır. 4. Şoför deneyimli, SRC Belgeli, psikoteknik değerlendirme belgesine sahip, düzgün giyimli, bakımlı ve günlük traşlı olacak Devlet Memurları Kanunu ve kılık kıyafet yönetmeliğinde belirtilen hususlara aynen uyulacaktır. 5. Yüklenicinin idareye teklif ettiği şoförler idarenin uygun bulması durumunda göreve başlayacaktır. İdarenin uygun bulmadığı şoförün yerine en geç 3 (üç) iş günü içerisinde başka şoför teklif edilecektir. 6.Yüklenici her türlü müracaatını İdareye yazılı yapacaktır. 7. Şoför iş esnasında yapacağı trafik kazaları sonucunda karşı taraflar için doğacak bedeni, maddi, manevi vs. her türlü zarar, hasar ve tazminat tutarları Yükleniciye aittir. Bu sorumluluk araç içindeki şahıslara, araç dışındaki şahıslara, diğer araçlara ve eşyaya verilen zararları kapsar. Ayrıca üçüncü şahıslara karşı da Yüklenici muhatap olacaktır. İdare; bu kabil dava, şikâyet, talep ve benzeri konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap olmayacaktır. 8. İdarenin 3.7 inci madde bahsedilen dava, şikâyet, talep ve benzeri konulara muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi halinde; İdarenin bu nedenle uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zararları ile ödemek zorunda kalacağı miktarlar, tazminatlar, hasar bedelleri, müspet ve menfi zararlar, faizler, yargılama masrafı, vekâlet ücreti ve benzeri her türlü bedel, İdarece ödenme tarihinden başlamak üzere yasal faiziyle birlikte Yüklenici tarafından tazmin edilecektir. 9. Yüklenici istenilen belgeler ile birlikte çalıştıracağı personeli işe başlamadan önce İdareye bildirecek, İdare uygun gördükten sonra personel işe başlayacaktır. 10. Şoförlere ait aşağıda belirtilen belgeler idareye teslim edilecektir. 11. İkametgâh belgesi, 12. Nüfus cüzdan sureti, (idare onaylı) 13. -Savcılıktan alınacak iyi hal kâğıdı, 14. -Vesikalık fotoğraf, (3 adet) 15. -Sağlık raporu, (Göz, KBB ve Nörolojik muayene sonuçlarını içermelidir.) 16. -SRC2 ve SRC4 belgesinin sureti. (İdare onaylı) 17. Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin mevzuattan kaynaklı tüm izin hakları dışında işe gelmemesi halinde, yapılacak işleri aksatmayacak şekilde en geç 1 gün içinde İdarenin onayı dahilinde şoför takviyesi yapılacaktır. 18. Yüklenici çalıştıracağı personellerin iş güvenliği eğitimi ve gerekli iş güvenliği tedbirlerinden sorumludur. İş güvenliği eğitimi aldırmak ve araç kullanımı için gerekli iş güvenliği tedbirlerini almak yüklenicinin sorumluluğundadır. 19. Sürücüler, Karayolları Trafik Kanununda belirtilen, araçlarda bulundurulması zorunlu olan her türlü belge, araç gereç ve avadanlıkların araçlarda bulunduğunun kontrolünden sorumlu olup, bu belge ve araçların yokluğunda ve/veya sürelerinin dolması halinde ilgili birimdeki sorumlulara bu bilgiyi yazılı olarak vermek zorundadır. Aksi bir neden dolayısı ile araca gelecek cezalardan Yüklenici sürücülerle birlikte sorumlu olup Yüklenici bu cezayı ödemekten kaçınır ise idare bunu yüklenicinin ilk hak edişinden kesecektir. 20. Şoförün resmi veya kiralık tüm araçlara (Bölge Müdürlüğümüz tarafından hizmet alımı yapılan hafif ticari ve binek tüm araçlar) vermiş olduğu kötü kullanımdan kaynaklı zarar ve ziyanlar idarenin tutanak ile tespiti sonrasında yüklenici tarafından giderilecektir. Buna ait malzeme, işçilik vb. giderlerin karşılığında Yükleniciye hiçbir ödeme yapılamayacaktır. Yüklenici bu yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde, işler İdare tarafından yaptırılacak, bedeli Yüklenicinin ilk istihkakından kesilerek tahsil edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın iddiaya konu, sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi hususlarını düzenleyen 16’ncı maddesinde, “Teknik Şartnamenin 5.12. maddesinde ayrıntılı olarak belirtilmiştir.” şeklindeki düzenleme ile sözleşmeye özel aykırılık hallerinin tanımlandığı görülmüştür. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesinde yer alan hükümler ile Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yer alan düzenlemelerden, sözleşmeye aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilmesi gerektiği, sözleşmenin 16.1.2’nci maddesinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddede yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımlarının uygulanamayacağı anlaşılmıştır. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranının, ilk sözleşme bedelinin on binde 5’i olarak belirlendiği, aynı fiilin tekrarı halinde bu oranın %50 artırımlı olarak uygulanacağı tespit edilmiştir. Kesilecek cezaların toplam tutarının hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçemeyeceği, toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanarak 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin iddiasına konu ettiği “Teknik Şartnamenin 5.12. maddesinde ayrıntılı olarak belirtilmiştir.” şeklindeki aykırılık hâlinin mevzuatta öngörülen somut fiil niteliğinde olmaması nedeniyle Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan ceza ve/veya fesih yaptırımlarının uygulanamayacağı, sözleşme ve sözleşmenin eki ihale dokümanında yer alan hükümlere uyulmaması halinde 16.1.1’inci maddede belirlenen yaptırımların uygulanması gerektiği anlaşıldığından, bahse konu düzenlemelerin teklif hazırlanmasını engelleyici nitelikte olmadığı ve sözleşmenin yürütülmesi aşamasında uyuşmazlığa neden olmayacağı, bu çerçevede altıncı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. … (3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “Taraflara ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.4. Tebligat, iş günlerinde ve 09.00-18.00 saatleri arasında (yarım mesai günlerinde 09.00-13.00) yapılır. Bu süreler dışında gönderilen tebligatlar, kaydedildiği tarihi takip eden ilk iş günü içinde ilgililerin EKAP’ta yer alan bildirim kutusuna ulaştırılır. Tebligatın, ilgililerin bildirim kutusuna ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılır. Tebligat sürecine ilişkin bildirim zamanı, konu ve içerik gibi bilgiler EKAP üzerinde kayıt altına alınır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Genel hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.7. Hizmet alımına konu taşıtların çalışma şartlarına uymaması, hizmetin yerine getirilmesinde uygun görülmemesi ve benzeri durumlarda, İdare tarafından Yükleniciye Kontrol Teşkilatı tarafından düzenlenen tutanağa istinaden resmi yazı, beyan edilen faks veya EKAP sisteminde kayıtlı olan e-posta adresine e-posta ile bildirilecek olup, bildirimin Yükleniciye ulaşmasını takip eden 1 (bir) takvim günü içinde taşıtlar, Yüklenici tarafından bu şartnamede tanımlanan şartları, ayrıntıları ve özellikleri taşıyan yeni taşıtlar ile değiştirilecektir. Bu durumda yeni gelen taşıtlar, İdare tarafından uygun görülmesi halinde işe başlatılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanının iddiaya konu düzenlemeleri incelendiğinde; Sözleşme Tasarısı’nın 2.4’üncü maddesinde, özetle, sözleşmeye ilişkin tebligatların, iş günlerinde ve ilgili mesai saatlerinde yapılacağı, bu süreler dışında gönderilen tebligatların, kaydedildiği tarihi takip eden ilk iş günü içinde ilgililerin EKAP’ta yer alan bildirim kutusuna ulaştırılacağı, tebligatların, ilgililerin bildirim kutusuna ulaştığı tarihin tebliğ tarihi sayılacağı ve tebliğ sürecine ilişkin bildirim zamanı, konu ve içerik gibi bilgilerinin EKAP üzerinde kayıt altına alınacağı hususlarının yer aldığı görülmüştür. Teknik Şartname’nin iddiaya konu 3.7’nci maddesinde ise, özetle, ilgili durumlarda, idare tarafından yükleniciye, kontrol teşkilatı tarafından düzenlenen tutanağa istinaden resmi yazıların, beyan edilen faks veya EKAP sisteminde kayıtlı olan e-posta adresine e-posta ile bildirileceği hususunun düzenlendiği tespit edilmiştir. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, ihale dokümanının iddiaya konu düzenlemelerinin farklı hususlara ilişkin olduğu ve düzenlemelerin birbirine aykırı hususlar içermediği, Sözleşme Tasarısı’nın iddiaya konu 2.4’üncü maddesinde, sözleşmeye ilişkin tebligatlarla ilgili hususların düzenlendiği, yine iddiaya konu Teknik Şartname’nin 3.7’nci maddesinin ise kontrol teşkilatı tarafından düzenlenen tutanağa istinaden resmi yazıların tebliğine ilişkin olduğu, belirtilen nedenlerle isteklilerin ihaleye sağlıklı bir şekilde teklif vermesini engel teşkil edecek nitelikte bir belirsizliğin bulunmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin yedinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ” hükmü, “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.” hükmü, “Teknik şartname ” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.” hükmü, 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “… Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Taşıtlara ilişkin Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. Taşıtların/Araçların Özellikleri: Sedan Araç İçin İstenen Özellikler (120 adet, 24 şoförlü) Tablo:1 1 Cinsi Binek Otomobil Sedan … … … 13 Model Yılı Karayolları Uygunluk Belgeli 14 KM 0–30.000 km Arasında Hafif Ticari Camlı Van Hizmet Aracı İçin İstenen Özellikler (25 adet) Tablo:2 1 Cinsi Hafif ticari camlı van araç … … … 14 Model Yılı Karayolları Uygunluk Belgeli 15 KM 0–30.000 km Arasında Hafif Ticari Camlı Van Hizmet Aracı İçin İstenen Özellikler (45 adet) Tablo:3 1 Cinsi Hafif ticari camlı van araç … … … 9 KM 0–30.000 km Arasında … … … 13 Model Yılı Karayolları Uygunluk Belgeli Yukarıda tablo1,2,3’te tanımlanan teknik özellikler taşıtlar üzerinde orijinal olarak (fabrika çıkışı) yer alacak olup, sonradan ilave edilmemiş olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin ilgili kısmının aşağıdaki şekilde düzenlenmiş olduğu görülmüştür. Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Şoför İşçilik Ücreti (Brüt asgari ücretin %50 fazlası) (Brüt asgari ücretin %50 fazlası) Ay 24 36 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) .. İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 Binek Sedan Araç (36 Ay) adet 120 2 Hafif Ticari Camlı Van (8+1) (36 Ay) adet 25 3 Hafif Ticari Camlı Van (4+1) (36 Ay) adet 45 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) İhaleye konu iş kapsamında 36 ay süreyle 120 adet binek sedan araç, 25 adet hafif ticari camlı van (8+1) ve 45 adet hafif ticari camlı van (4+1) aracın kiralanacağı, Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde söz konusu araçlara ilişkin olarak yapılan düzenlemede, araçların 0–30.000 km arasında olması koşulunun getirildiği anlaşılmıştır. İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ve özelliklerinin işin niteliği gözetilmek suretiyle belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, bu doğrultuda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği açıktır. Öte yandan, belirlenecek teknik kriterlerin, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerin bütüncül olarak dikkate alınması, ayrıca ilgili diğer güncel mevzuatın öngördüğü esasların da gözetilmesi gerekmektedir. 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde, model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilmesi gerektiğinin belirtildiği, ihale dokümanı düzenlemelerinde araçların model yılına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemekle birlikte araçlar için en fazla 30.000 km olma şartının getirildiği, ticari amaçlı araçların kullanım koşulları dikkate alındığında söz konusu kilometre şartının, büyük oranda model yılı yeni olan araçlar ile karşılanabileceği anlaşılmıştır. Teknik Şartname’nin aktarılan maddesindeki kilometre sınırlamasının, kiralamaya konu araçların türleri, kullanım ve temin şartları açısından farklılık arz eden araçlar açısından anılan km şartının getirilmesinin dolaylı olarak belli bir model yılına işaret edebileceği, idarenin zımni ret işlemine dayalı olarak yapılan başvuru incelendiğinde, ihale dokümanında getirilen ilgili kısıt yoluyla verimlilik ve fonksiyonelliğin sağlanması amacını ortaya koyacak haklı bir gerekçenin belirtilmemiş olduğu, ilgili km sınırının, dolaylı olarak, araçların çok büyük kısmı bakımından model yılı yeni olmayanları dışarıda bırakacak bir nitelik arz ettiği, ihale konusu işin süresi, ifa yeri, araçların niteliği, kullanım koşulları ve hizmetin sorunsuz yürütülmesi üzerinden anlamlı bir etkisi olmaksızın teklif maliyetlerinin yükselmesine sebebiyet vereceği, söz konusu koşulun gerekçesinin makul ve geçerli bir gerekçe ile ortaya konulmadığı, iddiaya konu kilometre sınırlamasının ihaleye katılımı kısıtlayıcı ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin sekizinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan. b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan. c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan. d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan. e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen. f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen. g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan. h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen. i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan. j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen. Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir. Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 67’nci maddesinde “(1) Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. (2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. (3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, ( )… Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü bulunmaktadır. İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: a) Teklif mektubu b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler: 1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler. 2) Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler. c) Geçici teminat. ç) Bu Şartnamenin 7.2 nci ve 7.3 üncü maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeler. … 7.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler … 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler … 7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: …………………………………. 7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.” düzenlemesi, “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.3 … Yalnızca binek ve station-wagon araçlar için en az %50 yerli menşei olduğunu kanıtlar belge: (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğünce muhteva oranı %50'nin üzerinde olduğunu kanıtlayan belge: Sözleşme imzalanma aşamasında)” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmete İlişkin Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “5.2. Hizmet alımına konu taşıtlar ile ilgili olarak; sözleşme imzalandıktan sonra ve işe başlamadan önce Yüklenici tarafından İdareye sunulması gerekli belgeler; … … … 5 Yalnızca binek ve station-wagon araçlar için En az %50 yerli menşei olduğunu kanıtlar belge (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğünce yerli muhteva oranı %50’nin üzerinde olduğunu kanıtlayan belge Sözleşme imzalanma aşamasında) …” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 45.3’üncü ve Teknik Şartname’nin 5.2’nci maddesinde, kiralamaya konu binek ve station-wagon araçlar için, aracın en az %50 yerli menşei olduğunu kanıtlar belgelerin sözleşme imzalama aşamasında idareye verilmesi gerektiğinin düzenlendiği görülmüştür. Yukarıda belirtilen yerli menşei belgesinin, sözleşmenin imzalanması aşamasında idareye sunulması gerektiğinin düzenlendiği, anılan belgenin niteliği ile ihale konusu iş bir arada değerlendirildiğinde, 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde yer alan “Temel ilkeler” ve Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in aktarılan hükümleri gereğince anılan belgenin ihale konusu iş ile doğrudan ilgili ve işin niteliğiyle uyumlu olduğu, anılan belgenin işin aksatılmadan başlatılması ve yürütülmesi için sözleşme imzalanmasından sonra ve işe başlamadan önce de talep edilebileceği değerlendirildiğinde başvuru sahibinin 9’uncu iddiasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. 10) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinde “… Sekizinci fıkrada belirtilen işyerlerinde yükleniciler dışında kalan işverenler tarafından çalıştırılanlar ile bu işyerlerinin tâbi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde kendi nam ve hesabına sözleşme yaparak üstlendiği ihale konusu işte doğrudan kendileri çalışanlar da aynı hükümlere tâbidir. Sekizinci fıkrada belirtilen kurum, kuruluş veya ortaklıkların sermayesine katıldıkları ortaklıkların kadro veya pozisyonlarında çalışan işçilerin, ortak durumundaki kamu kurum, kuruluş veya ortaklıkların kadro veya pozisyonlarına atanma ya da bu kurum, kuruluş veya ortaklıklarda geçerli olan malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanma talepleri hakkında da sekizinci fıkra hükümleri uygulanır. Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması, b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması, yönünde hükümler konulamaz.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İdare ve Kontrol Teşkilatının itiraz hakkı” başlıklı 11’inci maddesinde “ İdare ve kontrol teşkilatı, yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların (teknik ve idareci personel, hizmetli, işçi ve diğerleri) ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir. Yüklenici, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü verilen süre içinde yerine getirmemesi halinde, söz konusu kişiler idare veya kontrol teşkilatı tarafından uzaklaştırılır veya uzaklaştırılmaları sağlanır. Uzaklaştırılmaları istenilenler, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamaz. Yüklenici, uzaklaştırılan kişilerin yerine en kısa zamanda uygun nitelikli başkalarını getirmek zorundadır.” açıklaması yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “Şoförler ile İlgili Diğer Hususlar” başlıklı 5.12’nci maddesinde “1. Yüklenici zorunlu olmadıkça ve idarenin izni olmadan şoför değiştirmeyecektir. Zorunlu hallerde işten çıkarma ve işe almada 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uyulacak ve İdareye bilgi verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İlgili mevzuat düzenlemelerinden, 4857 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere, işe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması, hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması yönünde hükümlerin konulamayacağı anlaşılmış olup idareler tarafından ihale konusu iş kapsamında çalıştırılan personel açısından denetimin, sadece Teknik Şartname’de düzenlenen kriterler ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde idareye verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yapılacağı açıklanmıştır. Ayrıca ihale dokümanında, anılan Kanun maddesi ve ilgili mevzuata aykırı şekilde, işe alınacak veya işten çıkarılacak personelin idarece belirleneceği yönünde düzenlemelere yer verilmeyeceği açıklanmıştır. Yine konuya ilişkin olarak yukarıda aktarılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddesinde, idare ve kontrol teşkilatının yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahip olduğu düzenlenmiş olup yüklenicinin de bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmesi zorunlu kılınmıştır. Uzaklaştırılmaları istenilen personelin, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamayacağı ve yüklenici tarafından uzaklaştırılan kişilerin yerine en kısa zamanda uygun nitelikte başka personelin getirilmesinin zorunlu olduğu vurgulanmıştır. Bu hususlar çerçevesinde iddiaya konu olan Teknik Şartname maddesine bakıldığında, yüklenicinin, zorunlu olmadıkça ve idarenin izni olmadan şoför değiştirmeyeceği, zorunlu hallerde işten çıkarma ve işe almada 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uyulacağı ve idareye bilgi verileceği hususlarının düzenlendiği görülmüştür. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: iddiaya konu düzenlemenin, idarenin ihale konusu işte çalıştırılacak personelin hizmetin gerekleri ve idarece belirlenen şartlara uygunluğunun sağlanmasına ilişkin sorumluluğuna yönelik olduğu, ihale konusu işin uygun şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla yapılan düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda belirtilen hükmü uyarınca idareye verilmiş olan hakkın kullanılması kapsamında olduğu, söz konusu düzenlemenin idareye, yüklenicinin çalışanlarına müdahale yetkisi tanımadığı ve idarenin denetiminin sorumluluğunun yerine getirilmesine ilişkin olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin onuncu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 11) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.7. Hizmet alımına konu taşıtların çalışma şartlarına uymaması, hizmetin yerine getirilmesinde uygun görülmemesi ve benzeri durumlarda, İdare tarafından Yükleniciye Kontrol Teşkilatı tarafından düzenlenen tutanağa istinaden resmi yazı, beyan edilen faks veya EKAP sisteminde kayıtlı olan e-posta adresine e-posta ile bildirilecek olup, bildirimin Yükleniciye ulaşmasını takip eden 1 (bir) takvim günü içinde taşıtlar, Yüklenici tarafından bu şartnamede tanımlanan şartları, ayrıntıları ve özellikleri taşıyan yeni taşıtlar ile değiştirilecektir. Bu durumda yeni gelen taşıtlar, İdare tarafından uygun görülmesi halinde işe başlatılacaktır.” düzenlemesi, “Şoförler ile İlgili Diğer Hususlar” başlıklı 5.12’nci maddesinde “7. Şoför iş esnasında yapacağı trafik kazaları sonucunda karşı taraflar için doğacak bedeni, maddi, manevi vs. her türlü zarar, hasar ve tazminat tutarları Yükleniciye aittir. Bu sorumluluk araç içindeki şahıslara, araç dışındaki şahıslara, diğer araçlara ve eşyaya verilen zararları kapsar. Ayrıca üçüncü şahıslara karşı da Yüklenici muhatap olacaktır. İdare; bu kabil dava, şikâyet, talep ve benzeri konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap olmayacaktır. 8. İdarenin 3.7 inci madde bahsedilen dava, şikâyet, talep ve benzeri konulara muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi halinde; İdarenin bu nedenle uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zararları ile ödemek zorunda kalacağı miktarlar, tazminatlar, hasar bedelleri, müspet ve menfi zararlar, faizler, yargılama masrafı, vekâlet ücreti ve benzeri her türlü bedel, İdarece ödenme tarihinden başlamak üzere yasal faiziyle birlikte Yüklenici tarafından tazmin edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale konusu iş kapsamında, 36 ay süreyle toplam 190 adet aracın kiralanacağı ve 36 ay süreyle 24 adet şoför alımı yapılacağı, Teknik Şartname’nin iddiaya konu 5.12.7’nci maddesinde, yüklenici tarafından sağlanacak ve şoför olarak istihdam edilecek 24 personelin iş esnasında yapacağı trafik kazaları sonucunda oluşacak yükleniciye ilişkin sorumluluğun düzenlendiği, yine Teknik Şartname’nin 3.7’nci maddesinde, hizmet alımına konu taşıtların çalışma şartlarına uymaması, hizmetin yerine getirilmesinde uygun görülmemesi ve benzeri durumlardaki yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin olduğu, Teknik Şartname’nin 5.12.8’inci maddesinde ise, anılan Şartname’nin 3.7’nci maddesinde bahsedilen dava, şikâyet, talep ve benzeri konulara ilişkin yüklenicinin sorumluluğunun düzenlendiği görülmüştür. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddelerine göre yüklenicinin, ihaleye konu işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde davranması, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek yürütmesi ve söz konusu işlerde ortaya çıkabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekmektedir. Bu bağlamda, sözleşme hükümlerine uygun olarak ihale konusu işi yerine getirme noktasındaki yükümlülüğün yüklenicide olduğunun sabit ve açık olduğu, bahse konu ihalede ihale konusu işin kapsamında, toplam 190 adet araç kiralaması ve yüklenici tarafından tedarik edilecek 24 adet personelin çalıştırılması işi olduğu, Teknik Şartname’nin iddiaya konu 5.12.7’nci maddesinde, yüklenici tarafından sağlanacak personele ilişkin sorumluluğun düzenlendiği, yine iddiaya konu Teknik Şartname’nin 5.12.8’inci maddesinin ise, hizmet alımına konu taşıtların çalışma şartlarına uymaması, hizmetin yerine getirilmesinde uygun görülmemesi ve benzeri durumlardaki yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin olduğu, özetle başvuru sahibinin iddiasına konu düzenlemelerin ihale konusu işin yüklenicinin yükümlülüğünde olan kısımlarına ilişkin olduğu ve ilgili maddelerde yüklenicinin kusurundan kaynaklanan nedenlerle oluşacak aykırılık durumlarının düzenlendiği bu nedenle de anılan düzenlemelerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 11’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 12) Başvuru sahibinin 12 ve 13’üncü iddialarına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İdare ve Kontrol Teşkilatının itiraz hakkı” başlıklı 11’inci maddesinde “ İdare ve kontrol teşkilatı, yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların (teknik ve idareci personel, hizmetli, işçi ve diğerleri) ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir. Yüklenici, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü verilen süre içinde yerine getirmemesi halinde, söz konusu kişiler idare veya kontrol teşkilatı tarafından uzaklaştırılır veya uzaklaştırılmaları sağlanır. Uzaklaştırılmaları istenilenler, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamaz. Yüklenici, uzaklaştırılan kişilerin yerine en kısa zamanda uygun nitelikli başkalarını getirmek zorundadır. Kontrol teşkilatı, uygun olmayan ekipman ve araçların işyerinden uzaklaştırılmasını talep hakkına sahiptir. Yüklenici, söz konusu ekipman ve araçları idare veya kontrol teşkilatınca kabul edilebilir olanlarla değiştirecektir.” hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.8. Yüklenici, İdare’nin yazılı izni olmaksızın hizmet alımına konu taşıtları değiştiremeyecektir.” düzenlemesi, “Diğer Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Yüklenici, kiralama süresi içerisinde aracı satamaz, başkasına devir edemez, araç değişikliği talebinde bulunamaz. (kiralama süresi içerisinde; normal çalışma ve işletme koşullarında, aracın sürekli arıza yapması, problem çıkarması halinde İdaremiz hizmetinin aksamasına neden olan bu araç veya araçların firmadan aynı özellikleri taşıyan muadili araçlarla değiştirilmesi istenecektir. Değiştirilen araç eski araçla aynı koşullarda sözleşme kapsamında çalıştırılacaktır.)” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin başvuru sahibinin iddialarına konu düzenlemeleri incelendiğinde, şartnamenin 3.8’inci maddesinde, yüklenicinin, idarenin yazılı izni olmaksızın hizmet alımına konu taşıtları değiştiremeyeceği hususunun, yine anılan şartnamenin 7.1’inci maddesinde ise, yüklenicinin, kiralama süresi içerisinde aracı satamayacağı, başkasına devir edemeyeceği ve araç değişikliği talebinde bulunamayacağı hususlarının düzenlendiği görülmüştür. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddesinde, kontrol teşkilatının, uygun olmayan ekipman ve araçların işyerinden uzaklaştırılmasını talep hakkına sahip olduğu, yüklenicinin, söz konusu ekipman ve araçları idare veya kontrol teşkilatınca kabul edilebilir olanlarla değiştirme yükümlülüğünün olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, Teknik Şartname’nin iddiaya konu maddeleri ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin anılan hükmü uyarınca, idareye verilmiş olan ihale konusu işte kullanılacak ekipman ve araçların belirlenmesine ilişkin hakkın kullanılmasına yönelik hususların düzenlendiği, anılan düzenlemeler ile ihale konusu işin sağlıklı bir şekilde yürütülmesinin amaçlandığı tespit edilmiştir. Yine iddialara konu söz konusu düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde, yüklenicinin, kiralama süresi içerisinde aracı satamayacağı, başkasına devir edemeyeceği ve araç değişikliği talebinde bulunamayacağı, hizmet alımına konu taşıtları değiştirebilmesi için idarenin yazılı izninin olması gerektiğinin düzenlendiği, anılan düzenlemeler arasında bir çelişki bulunmadığı anlaşılmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: iddiaya konu düzenlemeler arasında bir çelişki bulunmadığı, ihale konusu işin uygun şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla yapılan iddiaya konu düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda belirtilen hükmü uyarınca idareye verilmiş olan hakkın kullanılması kapsamında olduğu, söz konusu düzenlemeler ile ihale konusu işin sağlıklı bir şekilde yürütülmesinin amaçlandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 12 ve 13’üncü iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin 13 iddiasından 2 iddiasında (4 ve 8’inci iddialar) haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 2/13 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 202.718,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 30.407,70 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.

• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1570 · ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI - SOSYAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1570 · ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI - SOSYAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UY.II-1599 · DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UM.II-1600 · DİCLE VE YÖRESİ HES İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ12.06.2026