2026/181232 İhale Kayıt Numaralı "Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Personel Servis Hizmet Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Mavera 1 Turizm Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/181232 İhale Kayıt Numaralı “ Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Personel Servis Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 23.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Personel Servis Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Mavera 1 Turizm Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti.nin 16.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 06.04.2026 tarih ve 212587 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/948 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde “İdare ihtiyaç hasıl olduğunda servis araçları sayılarını arttırmaya/düşürmeye servis araçlarında model ve kapasite arttırmaya/düşürmeye yetkilidir.” düzenlemesine yer verildiği, sözleşmede iş artışı ve eksilişi hükümleri yer aldığı, bu çerçevede idarenin bu yetkisinin aşikâr olduğu, servis araçlarında model ve kapasite artışı/eksilişinin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği, isteklilerin ihaleye teklif verirken ellerindeki araçlara ve kiralama yapacakları araçlara ilişkin hesaplamalar ve bu iş için sözleşmeler yaptıkları, idarenin yeni model yılı şartı getirmesinin, ticari hayatın olağan akışı içerisinde belli anlaşmalarla belli model araçları bağlamış olan yüklenicinin tolere edemeyeceği şekilde sözleşme şartlarında esaslı değişiklik manasına geleceği, iş başladıktan sonra kuralların değiştirilmesinin söz konusu olacağı, ihaleye katılacak isteklilere ihalede çalışacak araçların model yılının Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesi ile bildirildiği, isteklilerin bu model yılındaki araçlara ait maliyetleri hesaplayarak ihaleye katılacağı, idarenin sözleşme şartlarında değişiklik yapacağına ilişkin düzenlemesinin hukuka aykırı olduğu, idarenin böyle bir yetkisinin bulunmadığı, söz konusu düzenlemenin kaldırılması gerektiği, 2) Teknik Şartname’nin 3.2’nci maddesinde “Başkanlık, görülecek lüzum ve ihtiyaca göre, iki güzergahı birleştirme veya bir güzergahı ikiye bölmeye, yetkilidir. Bunun için ayrıca bir ücret ödenmeyecektir.” düzenlemesine, aynı Şartname’nin 4.21’inci maddesinde “Yüklenici, İdarenin Madde 2.1 de belirlenen adreslerinin değişmesi halinde, ek bir ücret talep etmeksizin sözleşme hükümleri çerçevesinde aynı servis hizmetini, sağlamakla yükümlüdür.” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu Şartname’nin 3.2’nci maddesinde idarenin yüklenicinin herhangi bir iradesi olmaksızın güzergâhları birleştirmeye ya da bölmeye yetkisi olduğunun düzenlendiği, güzergâh birleştirildiğinde iki arabanın çalıştığı bir işte tek arabanın çalışacağı, güzergâh bölünmesi hâlindeyse bir arabayla yapılan bir işin iki arabaya çıkacağı, sözleşmenin iş eksilişi ve iş artışı hükümlerine göre gerçekleştirilmesi gereken düzenlemelerin “Bunun için ayrıca ücret ödenmeyecektir.” denilmek suretiyle tamamıyla yüklenici aleyhine olacak şekilde hükme bağlanmasının hukuka aykırı olduğu, 3) Teknik Şartname’nin 4.23’üncü maddesinde “İdare gerektiğinde yangın, tabii afet, alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta şevki, yerli ve yabancı konukların gezilerinde, önceden haber vermek kaydıyla, yükleniciden araç talep edecek, yüklenici, idarenin istediği kadar araç gönderecek ve bu ek seferlere ait talep edilecek ücret, ihalede belirtilen (aracın cinsine göre teklif edilen) birim fiyatı geçmeyecektir. İhaleyi üstlenen firma idarenin bu yetkilerini kabullenmiş sayılır.” düzenlemesine yer verildiği, bu düzenleme ile idarenin kilometre sınırlaması olmaksızın istenen sayıda araç ile yükleniciye taşıma yaptırma hakkına kavuştuğu, söz konusu Teknik Şartname düzenlemesinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Fiyatı belli olmayan işlerde yeni birim fiyat tespiti” başlıklı 37’nci maddesinde hüküm altına alınan yeni birim fiyat belirleme usulünü yok saydığı ve arızi durumlarda yapılacak ek seferlere ait birim fiyatın, sözleşmedeki fiyatlar/km verileri üzerinden gerçekleştirileceğini hükme bağladığı, idarenin artış gerçekleşen güzergâh için yeni birim fiyat maddesi kapsamında belirleme yaparak ödemeyi yeni belirlenen fiyat üzerinden gerçekleştirmesi gerekirken Teknik Şartname düzenlemesi ile sözleşmede belirtilen birim fiyatlar üzerinden ödeme yapmasının hukuka aykırı olduğu, 4) Teknik Şartname’nin 6.7’nci maddesinde “Servis şoförleri ve firma sorumluları personele karşı saygılı ve nezaket kurallarına uygun hareket edecek olup, kıyafetleri düzgün ve temiz olacak günlük bakımlarına titizlikle dikkat edeceklerdir. Servis şoförleri kurum tarafından talep edilmesi hâlinde tek tip kıyafet giyeceklerdir.” düzenlemesine yer verildiği, idarenin tek tip kıyafet talep edebileceğinin düzenlendiği, bu düzenlemenin 25 personelin yaz kış elbise gideri manasını taşıdığı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında temizlik, güvenlik gibi tam zamanlı personeller için öngörülen bu maliyetin idareye sabah akşam toplamda iki saat hizmet sunacak sürücüler yönünden öngörülmüş olmasının kamu yararına uygun olmadığı gibi idarenin talebine istinaden yani ihtimale göre teklife yansıtılacak olması nedeniyle de tekliflerin sağlıklı şartlarda hazırlanmasını engeller nitelik taşıdığı, söz konusu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, 5) Teknik Şartname’nin 4.4’üncü maddesinde “ Yüklenici yapacağı bu taşıma işi ile ilgili olarak makam, merci ve şahısların Başkanlık aleyhine açacakları dava ve takipleri, Başkanlıkça yüklenici rücu edecek ve bu yüzden Başkanlığın uğrayacağı zarar ve ziyanı yüklenici karşılayacaktır. ” düzenlemesine, 4.12’nci maddesinde “ Servis araçlarının, başkanlık personeline, üçüncü şahıslara veya müesseseye vereceği her türlü zarar ve ziyandan firma sorumlu olacaktır. (Bu hususta idareye hiçbir surette hukuki ve cezai sorumluluk yüklenemez.) ” düzenlemesine, 6.8’inci maddesinde “ …Herhangi bir kaza anında yüklenici kendi taşıtının kusurlu olup olmadığına bakmaksızın servis içerisinde bulunan personelin her türlü tedavi, bakım ve hastane masraflarını (özel hastane dahil) karşılamak zorundadır. ” düzenlemesine yer verildiği, idarenin taşıma işinden kaynaklanan zararlar yönünden yüklenici sorumluluğuna gidebileceği bir Teknik Şartname düzenlemesine ihtiyaç duyduğunun anlaşıldığı “…başkanlık aleyhine açacakları dava ve takipleri…” , “…her türlü zarar ve ziyandan…” ve “…kendi taşıtının kusurlu olup olmadığına bakmaksızın…” düzenlemelerinin hukuka aykırı olduğu, söz konusu düzenlemelerin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “ Sorumluluğa ilişkin anlaşmalar ” başlıklı 111’inci maddesinde aykırı olduğu, yüklenicinin kusurunun bulunmadığı bir trafik kazasında ortaya çıkan alacak ve tazminat talepleri yönünden sorumlu olduğuna ilişkin düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, 6) Teknik Şartname’nin 4.6’ncı maddesinde “…Yüklenici Ring servis araçlarını en uygun saatte kaldırmak ve personelin zamanında iş adresinde olmasını sağlamak zorundadır.” düzenlemesinin, 4.9’uncu maddesinde “Seferler, tespit edilen saatlere göre zamanında yerine getirilecektir. Sefer esnasında meydana gelen muhtemel arıza kaza ve benzeri. Sebeplerle seferlerin aksamamasını teminen yedek bulunan servis aracıyla personeli gideceği yere ulaştıracaktır…” düzenlemesinin ve 4.20’nci maddesinde “Yüklenici akşam servis araçların hareket saatinde araçlarından herhangi birinin arıza yapması ihtimaline karşılık, yerine seferi tamamlayacak ilave birer yedek aracı madde 2.1’de belirtilen adreslerde hazır bulunduracaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemeler haricinde ihale dokümanı içerisinde bahse konu ring aracının/yedek aracın özellikleri, hangi durumlarda çalışacağı vb. işin gerçekleştirilmesine yönelik hiçbir düzenlemenin bulunmadığı, bu durumun sözleşmenin ifası aşamasında idare ile yüklenici arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünü imkânsızlaştıracağı gibi ihale aşamasında tekliflerin hazırlanması noktasında isteklilerin yedek araç için hangi maliyetleri hesaplamaları gerektiği hususunu da belirsizleştirdiği, sağlıklı teklif verme koşullarını ortadan kaldırması nedeniyle hukuka aykırı olduğu, 7) Teknik Şartname’nin 3.3’üncü maddesinde “Yetkili merciler tarafından bu tür taşıma hizmetlerinin yasaklanması, kurumun mülga edilmesi veya yapısının değişmesi halinde Başkanlık sözleşmeyi tek taraflı fesh edebilir. Yüklenici bu durumda herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunamaz.” düzenlemesinin yer aldığı, Borçlar Hukukunda iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerin feshine ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, hukuki ya da maddi imkânsızlıklar nedeniyle sözleşmenin feshi halinde kusursuz olan tarafın zararlarının karşılanması için farklı düzenlemeler oluşturulduğu, idarenin yukarıda yer verilen düzenleme ile karşı tarafın kusuru ile ilişkilendirilmesi mümkün olmayan bir sebeple sözleşmenin feshi halinde hiçbir tazminat ödemesi yapılmayacağına ilişkin bir düzenleme getirdiği ve olası bir dava halinde yüklenicinin doğmamış hakkından feragati için hazırlık yaptığının anlaşıldığı, hukuka aykırı düzenlemenin ihale dokümanından kaldırılması gerektiği, 8) Teknik Şartname’nin 6.4’üncü maddesinde “Servis şoförleri, Başkanlık personeline nezaket kuralları çerçevesinde davranacak ve nezaket kuralları dışında davranışta bulunup ikaza rağmen tutumunu değiştirmeyen şoföre günlük servis ücreti kadar ceza kesilecek, ilgili şoför Yüklenici tarafından derhal değiştirilecektir…” düzenlemesine yer verildiği, idarenin işbu Teknik Şartname düzenlemesi ile üst işveren olmamasına rağmen yüklenici/işveren işçi ilişkisine İş Kanunu ile korunmakta olan ücret hakkı yönünden haksız bir müdahalede bulunduğu, düzenlemenin Teknik Şartname’den kaldırılması gerektiği, 9) Teknik Şartname’nin 3.4’üncü maddesinde “İdare mesai saatlerinin değişmesi halinde servis saatlerini yeni belirlenen mesai saatlerine göre ileriye ve geriye çekmeye yetkilidir.” düzenlemesine yer verildiği, Ankara’da servis taşımacılığında C plaka tahsisinin olduğu, bu plakaya sahip olmayan araçların taşıma yapmasının mümkün olmadığı, isteklilerin ellerindeki özmal ve kiralama araçların sabah ve akşam birden fazla servis yapmasını sağlayacak şekilde kurumların personel indirme bindirme saatlerine göre teklif verecekleri ihaleleri tespit ettikleri, bahse konu ihalede personel taşıma kısmında 25 araç olduğu, idarenin servis saatlerini değiştirmesi hâlinde firmanın elindeki diğer işlerden idarenin belirlediği yeni saatte uygun şekilde araç kaydırmak zorunda kalacağı, 25 aracı sözleşme içerisinde saatinin değiştirilmesi hâlinde bunu karşılayacak bir yüklenicinin Ankara’da bulunmadığı, işin maliyetinin hesaplanmasında doğrudan etkili olan bu durumun, sözleşmenin ifası aşamasında meydana gelecek bir değişiklik hâlinde idarenin taleplerinin karşılanamayacağı, feshe giden bir süreci tetikleyeceği, söz konusu isteğin makul ve kabul edilebilir olmadığı, tarafların eşitliğine ilişkin Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesine aykırı olduğu, 10) Teknik Şartname’nin 6.9’uncu maddesinde “Yüklenici firma çalıştırdığı Esnaf C servis araçlarına ait Servis araçlarının ücretlerinin ödediğine, yatırıldığına dair bilgi ve belgeleri istenmesi durumunda her ay hakediş Yüklenici firmanın nam ve hesabına yattıktan 7 yedi iş günü içerisinde Başkanlık hakediş komisyonuna sunmak zorundadır. Yüklenici firma, ilgili ayın hakediş ödemesi hesabına yattıktan 7 iş günü içerisinde Esnaf C plaka servis araçlarının ücretlerini ödemek zorundadır.” düzenlemesine yer verildiği söz konusu düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olduğu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, hakedişe konu aydan bir önceki ayın hakedişi için belge talep edilmesini öngörürken, Teknik Şartname düzenlemesinin, hakediş ödenen aydan itibaren 7 gün içinde uygulama ayı için belgelendirme talep etmesinin uygun olmadığı, yüklenici ile araç sahibi ve işveren ile işçi arasındaki ödeme ilişkilerine müdahale manası taşıyan bu düzenlemenin Anayasa ile güvence altına alınan sözleşme hürriyeti özgürlüğüne aykırı olduğu, 11) Teknik Şartname’nin 8.2’nci maddesinde “7. maddede (cezai hükümler) sıralanan Ceza miktarlarının uygulanması için Başkanlık tarafından eksiklik veya aksaklıkları ihtiva edecek şekilde tanzim edilecek olan tutanaklar yeterlidir.” düzenlemesine yer verildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde, süreklilik arz eden hizmet alımlarında idare denetiminin ne şekilde gerçekleştirileceği, ne şekilde tutanağa bağlanacağı ve ceza kesileceğinin hükme bağlandığı, idarenin Teknik Şartname’ye koyduğu bu düzenlemeyle tek taraflı olarak düzenleyici tutanaklar ile ceza etkisini kendi iradesine bağlamış bulunduğu, söz konusu düzenlemenin sözleşme düzenlemelerinde tarafların eşitliğinin gözetilmesine ilişkin Kanun hükmüne aykırı şekilde idare lehine bir sonuç ortaya çıkarma amacı ile tesis edilmiş olduğu, ihalenin iptalini gerektirdiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş; a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir. Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir. İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur. Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 53’üncü maddesinde “Birim fiyat sözleşmelerde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle sözleşme konusu işte bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin; a) Sözleşmeye esas iş tanımı içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılması konusunda idare yetkilidir. Bu durumda işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır. İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur. Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Personel Servis Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Sürücü Dahil 17 Kişilik Koltuk Kapasiteli Otobüs - 21 Adet Sürücü Dahil 19 Kişilik Koltuk Kapasiteli Otobüs - 4 Adet 01.04.2026-31.12.2028 yıllarına ait 693 gün süre ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Personel Servis Hizmet Alımı İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmede değişiklik yapılması” başlıklı 23’üncü maddesinde “23.1. Sözleşme bedelinin aşılmaması ve İdare ile Yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla, a) İşin yapılma veya teslim yeri, b) İşin süresinden önce yapılması veya teslim edilmesi kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartlarına ait hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir. 23.2. Bu hallerin dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin; a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir. İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur. Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde “İdare ihtiyaç hasıl olduğunda servis araçları sayılarını arttırmaya/düşürmeye servis araçlarında model ve kapasite arttırmaya/düşürmeye yetkilidir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Servis Araçları İle İlgili Esaslar” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1- Taşımada kullanılacak olan servis araçları, fabrikasından imal edildiği (Model, Yıl) tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınmak kaydıyla ihale tarihinden itibaren en fazla (0-12) yaşında olacaktır. Motorlu Araç Tescil Belgesinde sonradan yapılan tadilat nedeniyle model yükseltilmesi sonucu "görünümlü" ibaresi olan servis araçları kabul edilmeyecekti. 5.2- Sözleşme imzalandıktan sonra, işe başlamadan önce ve sözleşme süresi devam ederken değiştirilmesi gereken servis araçları ile ilgili olarak; Motorlu Araç Trafik Belgesi, Araç Sicil Belgesi, Zorunlu Mali Sigorta Poliçesi, Ticari Taşıt Tanıtım Kartı, Özel Servis Aracı İzin Belgesi Kaydı belgelerinin fotokopilerini idareye teslim etmek zorundadır…” düzenlemesi yer almaktadır. 02.04.2026 tarihli ihale komisyonu kararında, 23.03.2026 tarihinde açık ihale usulüyle yapılan ve yaklaşık maliyeti 125.692.875,00 TL olan bahse konu ihaleye 10 isteklinin katıldığı, Nn Turizm Karavan Otomotiv Elektronik Kiralama İthalat ve İhracat A.Ş.nin teklifinin iş deneyim belgesi benzer işe uygun olmadığından ve tutarı yeterli olmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı; ihalenin, teklifi idarece hesaplanan sınır değerin (79.743.162,33 TL) altında kalan ve sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Genol Gıda İnşaat Turizm Hayvancılık Nakliyat Taşımacılık Tekstil Dayanıklı Tüketim ve Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de Elanur Turizm Nakliyat İnşaat Emlak Tekstil Besicilik ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti. olarak belirlendiği görülmektedir. Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde idarenin ihtiyaç hâsıl olduğunda servis araçları sayılarını arttırmaya/düşürmeye, servis araçlarında model ve kapasite arttırmaya/düşürmeye yetkili olduğunun düzenlendiği, söz konusu değişikliklerin, ihtiyaç hasıl olması hâlinde, yukarıda yer alan kamu ihale mevzuatı hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri kapsamında ilave iş olarak idare tarafından iş artışı yapılarak aynı yükleniciye yaptırılabileceği, söz konusu düzenlemede yer alan değişikliklerin sadece ihale konusu iş kapsamında ihtiyaç duyulması hâlinde yaptırılacağı, ihale dokümanında işin süresi içerisinde kesin olarak yaptırılacağına dair bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüştür. Bu sebeple, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Servis Hizmeti Alacak Birimler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Merkez Teşkilatı Personel Sayısı 586 Adres: İşçi Blokları Mahallesi Muhsin Yazıcıoğlu Caddesi 51-B Karakusunlar Çankaya/ANKARA” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin 3.2’nci maddesinde “Başkanlık, görülecek lüzum ve ihtiyaca göre, iki güzergahı birleştirme veya bir güzergahı ikiye bölmeye, yetkilidir. Bunun için ayrıca bir ücret ödenmeyecektir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 4.21’inci maddesinde “Yüklenici, İdarenin Madde 2.1 de belirlenen adreslerinin değişmesi halinde, ek bir ücret talep etmeksizin sözleşme hükümleri çerçevesinde aynı servis hizmetini, sağlamakla yükümlüdür.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 3.2’nci maddesinde Başkanlığın görülecek lüzum ve ihtiyaca göre, iki güzergâhı birleştirme veya bir güzergâhı ikiye bölmeye, yetkili olduğu, bunun için ayrıca bir ücret ödenmeyeceğinin belirtildiği, aynı Şartname’nin 4.21’inci maddesinde yüklenicinin, idarenin Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesinde belirlenen adreslerinin değişmesi halinde, ek bir ücret talep etmeksizin sözleşme hükümleri çerçevesinde aynı servis hizmetini sağlamakla yükümlü olduğunun düzenlendiği görülmektedir. Söz konusu düzenlemelerde yer alan bahse konu hususların sadece ihale konusu iş kapsamında ihtiyaç duyulması hâlinde yapılacağı, ihale dokümanında işin süresi içerisinde kesin olarak yaptırılacağına dair bir düzenlemeye yer verilmediği, isteklilerin ihale dokümanında yer verilen tüm giderleri göz önünde bulundurarak teklif fiyatlarını hazırlayacakları ve gider kalemleri için belirledikleri fiyatlara birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri içerisinde yer verebilecekleri dikkate alındığında, söz konusu hizmete ilişkin maliyet hesabı istekliler tarafından yapılarak bu giderler teklif fiyatına dâhil edilebileceğinden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Fiyatı belli olmayan işlerde yeni birim fiyat tespiti” başlıklı 37’nci maddesinde “İşin devamı sırasında, yapılması idarece istenen veya 53 üncü maddeye göre sözleşme kapsamında ilave olarak yaptırılacak ve birim fiyat cetvelinde yer almayan yeni iş kalemlerine ait birim fiyatlar; a) Yüklenicinin birim fiyatlarının tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler, b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler, c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile personel ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler, d) İdarede ve diğer idarelerde mevcut rayiçler ile yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler, e) İdarece kabul edilmek şartıyla ilgisine göre, Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca veya meslek odasınca onaylanmış memleket rayiçleri, kullanılarak yukarıdaki öncelik sırasına göre kontrollük ile yüklenici tarafından tespit edilir. Bu hususta düzenlenen yeni fiyat tutanağı idarenin onayına sunulur ve onaydan sonra geçerli olur. Fiyat tutanağının idarenin onayına sunulduğu tarihten itibaren otuz (30) gün içerisinde taraflar yeni birim fiyatlar üzerinde anlaşma sağlayamazlarsa bu hususta bir anlaşmazlık zaptı düzenlenerek taraflarca imzalanır ve konu sözleşmedeki anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümlere göre çözümlenir. Ancak bu süre içinde yüklenici, idare tarafından tespit edilen birim fiyatın uygulanması şartı ile işe devam etmek zorundadır.” hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 1.2’nci maddesinde “Ankara Başkanlık Merkez hizmet binası için kiralanacak C plaka servis araçlarının; adedi ve koltuk kapasitesi ile kiralanacak hizmet araçları taşıt ve sürücüsü şoför hizmeti sayısı ile taşıtların özellikleri aşağıda belirtildiği gibidir. Başkanlık Merkez için; Ankara (21) adet sürücü dahil 17 kişilik koltuk kapasiteli otobüs, (4) adet sürücü dahil 19 kişilik koltuk kapasiteli otobüs.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 4.23’üncü maddesinde “İdare gerektiğinde yangın, tabii afet, alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta şevki, yerli ve yabancı konukların gezilerinde, önceden haber vermek kaydıyla, yükleniciden araç talep edecek, yüklenici, idarenin istediği kadar araç gönderecek ve bu ek seferlere ait talep edilecek ücret, ihalede belirtilen (aracın cinsine göre teklif edilen) birim fiyatı geçmeyecektir. İhaleyi üstlenen firma idarenin bu yetkilerini kabullenmiş sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır. Anılan Şartname’nin “Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Güzergâh Kilometreleri (01.04.2026 - 31.12.2028)” başlıklı EK-2’nci maddesinde aşağıdaki tablo yer almaktadır. 1 No’lu Hat: Mamak - Boğaziçi 38,4 Km 2 No’lu Hat: Abidinpaşa 1 - Akdere- Dikimevi- 20,2 Km 3 No’lu Hat: Esat- Çetinemeç 11,7 Km 4 No’lu Hat: Dikmen- Öveçler 11,3 Km 5 No’lu Hat: Gölbaşı- Dikmen- Çukurambar 23,1 Km 6 No’lu Hat: Hüseyin Gazi- Karapürçek 24 Km 7 No’lu Hat: Pursaklar- Keçiören 24 Km 8 No’lu Hat: Etlik - Ovacık- Bağlum 1 18,8 Km 9 No’lu Hat: Etlik - Ovacık- Bağlum 2 18,6 Km 10 No’lu Hat: Demetevler 12Km 11 No’lu Hat: Serhat - îlk Yerleşim 15,3 Km 12 No’lu Hat: Çakırlar - Turgut Özal 28,5 Km 13 No’lu Hat: Ergazi - Kent Koop 25 Km 14 No’lu Hat: Eryaman- Ata Mahallesi - Malazgirt 1071 Cad. 30,3 Km 15 No’lu Hat: Eryaman - Metro 27 Km 16 No’lu Hat: Etimesgut 23,6 Km 17 No’lu Hat: Eryaman - 3 Şehitler 29,7 Km 18 No’lu Hat: Törekent - Sincan _ Fatih 39,7 Km 19 No’lu Hat: Elvankent 26 Km 20 No’lu Hat: Yapracık - Turkuaz - Bağlıca 42,7 Km 21 No’lu Hat: Ümitköy - Yaşamkent 27,1 Km 22 No’lu Hat: încek - Türkkonu- Atabilge 49,7 Km 23 No’lu Hat: Oran - Kırkkonaklar 21,5 Km 24 No’lu Hat: Yülseltepe - Şentepe 17,5 Km 25 No’lu Hat: Abidinpaşa 2 Bahçeli - Emek 13,9 Km Toplam Günlük Kilometre (Tek Yön) 616 Km İhale dokümanı kapsamında idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır: A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Sürücü Dahil 17 Kişilik Koltuk Kapasiteli Otobüs adet x gün 21 2 Sürücü Dahil 19 Kişilik Koltuk Kapasiteli Otobüs adet x gün 4 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Teknik Şartname’nin 4.23’üncü maddesinde, idarenin gerektiğinde yangın, tabii afet, alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta şevki, yerli ve yabancı konukların gezilerinde, önceden haber vermek kaydıyla, yükleniciden araç talep edeceği, yüklenicinin idarenin istediği kadar araç göndereceği ve bu ek seferlere ait talep edilecek ücretin ihalede belirtilen (aracın cinsine göre teklif edilen) birim fiyatı geçmeyeceği, ihaleyi üstlenen firmanın idarenin bu yetkilerini kabullenmiş sayılacağına yer verildiği görülmektedir. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Fiyatı belli olmayan işlerde yeni birim fiyat tespiti” başlıklı 37’nci maddesinde, fiyatı belli olmayan işlerin yeni birim fiyatının tespitinin nasıl yapılacağı hükme bağlanmış olsa da, söz konusu maddede sözleşme kapsamında ilave olarak yaptırılacak ve birim fiyat cetvelinde yer almayan yeni iş kalemlerine ait yeni birim fiyatların tespitinin nasıl yapılacağının düzenlendiği, Teknik Şartname’nin 4.23’üncü maddesinde düzenlenen hususların yeni birim fiyat kapsamında değerlendirilemeyeceği, söz konusu ek seferlere ait talep edilecek ücretin ihalede belirtilen (aracın cinsine göre teklif edilen) birim fiyatlar dikkate alınarak belirlenebileceği görülmektedir. Bu sebeple, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 6.7’nci maddesinde “Servis şoförleri ve firma sorumluları personele karşı saygılı ve nezaket kurallarına uygun hareket edecek olup, kıyafetleri düzgün ve temiz olacak günlük bakımlarına titizlikle dikkat edeceklerdir. Servis şoförleri kurum tarafından talep edilmesi hâlinde tek tip kıyafet giyeceklerdir…” düzenlemesine yer verildiği görülmektedir. Teknik Şartname’nin 6.7’nci maddesinde servis şoförlerinin kurum tarafından talep edilmesi hâlinde tek tip kıyafet giyeceklerinin düzenlendiği görülmektedir. Yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin 6.7’nci maddesinde idarenin tek tip kıyafet talep edebileceğinin düzenlendiği, hizmetin gerçekleştirileceği yerin kamu kurumu olduğu dikkate alındığında idarece olası farklı bir durumla karşılaşılması hâline ilişkin olarak kıyafete dair yaptığı düzenlemede doğrudan bir zorunluluk getirilmediği, olası kıyafet maliyetinin ise teklif fiyatına dâhil edilebileceği anlaşılmış ve söz konusu düzenleme eşit koşullarda teklif hazırlanmasına engel olmadığından başvuru sahibinin 4’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “ Sorumluluğa ilişkin anlaşmalar ” başlıklı 111’inci maddesinde “Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, Aynı Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 8’inci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici, (a) İşlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata, (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” hükmü, Anılan Şartname’nin “Fikri ve sınai mülkiyete konu olan hususlar” başlıklı 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında “Yüklenicinin, sözleşmeye göre üstlendiği yükümlülüklerini yerine getirmesi sırasında veya getirmesi nedeniyle, ilgili mevzuat hükümleri gereğince koruma altına alınmış fikri ve/veya sınai mülkiyet konusu olan bir hak ve/veya menfaatin ihlal edilmesi halinde, bundan kaynaklanan her türlü idari, hukuki, cezai ve mali sorumluluk kendisine aittir. Yüklenici bu konuda idareden herhangi bir istemde bulunamaz. Buna rağmen idare hukuksal bir yaptırımla karşı karşıya kalırsa, diğer hakları saklı kalmak kaydıyla yükleniciye rücu eder. İdarenin talebi üzerine yüklenici, sözleşme imzalanmadan önce, üstleneceği hizmetin fikri ve sınai mülkiyet konusu olup olmadığını, eğer bu kapsamda ise, konuya ilişkin kendisine ve üçüncü kişilere ait hak ve yükümlülükleri, idareye tam olarak bildirmek ve belgelendirmek zorundadır. Bu ödevin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi nedeniyle idare herhangi bir zarara, zarar tehlikesine veya hak kaybına uğrarsa, bu nedenle uğradığı her türlü zararı diğer hakları saklı kalmak üzere (yoksun kalınan kar ve kaçırılan fırsatlar dahil) yükleniciden tahsil ve tazmin eder.” hükmü, Söz konusu Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, Bahse konu Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir. Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir. Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur. Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz. Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir. Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinin 20.2’nci alt maddesinde “…Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur…” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. 21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin Tazmin Sorumluluğu” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Yüklenici, taahhüdü çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre Yükleniciye ikmal ve tazmin ettirileceği gibi, haklarında 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddesi hükümleri de uygulanır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 4.4’üncü maddesinde “ Yüklenici yapacağı bu taşıma işi ile ilgili olarak makam, merci ve şahısların Başkanlık aleyhine açacakları dava ve takipleri, Başkanlıkça yüklenici rücu edecek ve bu yüzden Başkanlığın uğrayacağı zarar ve ziyanı yüklenici karşılayacaktır. ” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 4.12’nci maddesinde “ Servis araçlarının, başkanlık personeline, üçüncü şahıslara veya müesseseye vereceği her türlü zarar ve ziyandan firma sorumlu olacaktır. (Bu hususta idareye hiçbir surette hukuki ve cezai sorumluluk yüklenemez.) ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin 6.8’inci maddesinde “Servis taşıtlarının her türlü sigortası (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Trafik Sigortası, Koltuk Ferdi Kaza Sigortası vb.) yüklenici tarafından yaptırılmış olacaktır. Sigorta ile ilgili tüm sorumluluk yükleniciye aittir. Herhangi bir kaza anında yüklenici kendi taşıtının kusurlu olup olmadığına bakmaksızın servis içerisinde bulunan personelin her türlü tedavi, bakım ve hastane masraflarını (Özel hastane dâhil) karşılamak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır. Söz konusu ihale dokümanı düzenlemeleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen hükümleri bir arada incelendiğinde, yüklenicinin kusurundan kaynaklanan ve idarenin sorumluluğunda olmayan hususlar ile iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına yönelik hükümlere ve düzenlemelere yer verildiği görülmektedir. Teknik Şartname’nin 4.4’üncü maddesinde “ Yüklenici yapacağı bu taşıma işi ile ilgili olarak makam, merci ve şahısların Başkanlık aleyhine açacakları dava ve takipleri, Başkanlıkça yüklenici rücu edecek ve bu yüzden Başkanlığın uğrayacağı zarar ve ziyanı yüklenici karşılayacaktır. ” düzenlemesine, 4.12’nci maddesinde “ Servis araçlarının, başkanlık personeline, üçüncü şahıslara veya müesseseye vereceği her türlü zarar ve ziyandan firma sorumlu olacaktır. (Bu hususta idareye hiçbir surette hukuki ve cezai sorumluluk yüklenemez.) ” düzenlemesine, 6.8’inci maddesinde “ …Herhangi bir kaza anında yüklenici kendi taşıtının kusurlu olup olmadığına bakmaksızın servis içerisinde bulunan personelin her türlü tedavi, bakım ve hastane masraflarını (özel hastane dahil) karşılamak zorundadır. ” düzenlemesine yer verildiği, idarenin taşıma işinden kaynaklanan zararlar yönünden yüklenici sorumluluğuna gidebileceği bir Teknik Şartname düzenlemesine ihtiyaç duyduğu anlaşılan “…başkanlık aleyhine açacakları dava ve takipleri…” , “…her türlü zarar ve ziyandan…” ve “…kendi taşıtının kusurlu olup olmadığına bakmaksızın…” şeklindeki düzenlemelerin in hukuka aykırı olduğu, söz konusu düzenlemelerin Karayolları Trafik Kanunu’nun “ Sorumluluğa ilişkin anlaşmalar ” başlıklı 111’inci maddesine aykırı olduğu, yüklenicinin kusurunun bulunmadığı bir trafik kazasında ortaya çıkan alacak ve tazminat talepleri yönünden sorumlu olduğuna ilişkin düzenlemenin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir. Söz konusu ihale dokümanı düzenlemeleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, yüklenici tarafından iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması kapsamında Teknik Şartname’nin 6.8’inci maddesi doğrultusunda yaptırılacak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Trafik Sigortası, Koltuk Ferdi Kaza Sigortası vasıtasıyla, herhangi bir kaza olması hâlinde ortaya çıkacak giderlerin karşılanabileceği, ayrıca yukarıda yer alan İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesindeki “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.” düzenlemesi gereğince de ilgili mevzuat gereği yaptırılması zorunlu sigortaların da teklif fiyata dâhil olduğu, yüklenicinin kusurundan kaynaklanan diğer hususların da yüklenicinin sorumluluğunda olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin 5’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin 1.2’nci maddesinde “Ankara Başkanlık Merkez hizmet binası için kiralanacak C plaka servis araçlarının; adedi ve koltuk kapasitesi ile kiralanacak hizmet araçları taşıt ve sürücüsü şoför hizmeti sayısı ile taşıtların özellikleri aşağıda belirtildiği gibidir. Başkanlık Merkez için; Ankara (21) adet sürücü dahil 17 kişilik koltuk kapasiteli otobüs, (4) adet sürücü dahil 19 kişilik koltuk kapasiteli otobüs.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Servis Hizmeti Alacak Birimler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Merkez Teşkilatı Personel Sayısı 586 Adres: İşçi Blokları Mahallesi Muhsin Yazıcıoğlu Caddesi 51-B Karakusunlar Çankaya/ANKARA” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 4.6’ncı maddesinde “…Yüklenici Ring servis araçlarını en uygun saatte kaldırmak ve personelin zamanında iş adresinde olmasını sağlamak zorundadır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 4.9’uncu maddesinde “Seferler, tespit edilen saatlere göre zamanında yerine getirilecektir. Sefer esnasında meydana gelen muhtemel arıza kaza ve benzeri. Sebeplerle seferlerin aksamamasını teminen yedek bulunan servis aracıyla personeli gideceği yere ulaştıracaktır…” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin 4.20’nci maddesinde “Yüklenici akşam servis araçların hareket saatinde araçlarından herhangi birinin arıza yapması ihtimaline karşılık, yerine seferi tamamlayacak ilave birer yedek aracı madde 2.1’de belirtilen adreslerde hazır bulunduracaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer alan söz konusu ihale dokümanı düzenlemeleri haricinde ihale dokümanı içerisinde bahse konu ring aracının/yedek aracın özellikleri, hangi durumlarda çalışacağı vb. işin gerçekleştirilmesine yönelik herhangi bir düzenleme bulunmasa da söz konusu araçların özelliklerinin, ihale konusu işte çalıştırılacak ve yukarıda yer alan Teknik Şartname’nin 1.2’nci maddesinde özellikleri düzenlenen araçlarla benzer nitelikte olması gerektiği anlaşılabilmektedir. Ayrıca, söz konusu yedek aracın muhtemel arıza ve kaza gibi durumlarda kullanılacağı, böyle bir durum olmaması hâlinde sadece Teknik Şartname’nin yukarıda yer alan 2.1’inci maddesinde belirtilen idarenin adresinde hazır bulundurulacağı, diğer bir ifadeyle kullanılmayacağı anlaşılmaktadır. Anılan isteklilerin de tekliflerini hazırlarken söz konusu yedek aracın muhtemel arıza ve kaza gibi durumlarda kullanılması ve Teknik Şartname’nin yukarıda yer alan 2.1’inci maddesinde belirtilen idarenin adresinde hazır bulundurulması hususundaki maliyetlerini dikkate alarak basiretli bir tacir sıfatıyla teklif verebileceği, söz konusu iddia edilen hususun sağlıklı teklif verilmesini engelleyecek nitelikte olmadığı anlaşılmakta olup başvuru sahibinin 6’ncı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder: a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi, b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü, Aynı Kanun’un “Sözleşmeden önceki yasak fiil veya davranışlar nedeniyle fesih” başlıklı 21’inci maddesinde “Yüklenicinin, ihale sürecinde Kamu İhale Kanununa göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak, taahhüdün en az % 80’inin tamamlanmış olması ve taahhüdün tamamlattırılmasında kamu yararı bulunması kaydıyla; a) İvediliği nedeniyle taahhüdün kalan kısmının yeniden ihale edilmesi için yeterli sürenin bulunmaması, b) Taahhüdün başka bir yükleniciye yaptırılmasının mümkün olmaması, c) Yüklenicinin yasak fiil veya davranışının taahhüdünü tamamlamasını engelleyecek nitelikte olmaması, Hallerinde, idare sözleşmeyi feshetmeksizin yükleniciden taahhüdünü tamamlamasını isteyebilir ve bu takdirde yüklenici taahhüdünü tamamlamak zorundadır. Ancak bu durumda, yüklenici hakkında 26 ncı madde hükmüne göre işlem yapılır ve yükleniciden kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı kadar ceza tahsil edilir. Bu ceza hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de tahsil edilebilir.” hükmü, Aynı Kanun’un “Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshi” başlıklı 23’üncü maddesinde “Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshedilmesi halinde, hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilerek, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar iade edilir.” hükmü, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “İfa güçsüzlüğü” başlıklı 98’inci maddesinde “Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede, taraflardan birinin borcunu ifada güçsüzlüğe düşmesi ve özellikle iflas etmesi ya da hakkındaki haciz işleminin sonuçsuz kalması sebebiyle diğer tarafın hakkı tehlikeye düşerse bu taraf, karşı edimin ifası güvence altına alınıncaya kadar kendi ediminin ifasından kaçınabilir. Hakkı tehlikeye düşen taraf, ayrıca uygun bir sürede istediği güvence verilmezse sözleşmeden dönebilir.” hükmü yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 1235 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Güzergahlarda görevli araçlar; hangi nedenle olur ise olsun, sabah veya akşam servis hizmetlerinden herhangi birinin yapmaması halinde On Binde 1 20 2 Güzergahlarda görevli araçlar; hangi nedenle olursa olsun, sabah veya akşam servis hizmetlerinden herhangi birinin yapmaması halinde ve her bir araç için Sabah ve akşam servis hizmeti yapılmadığı zaman, On Binde 1 500 3 Servis araçları Şartnamenin 2.1 maddesinde belirtilen iş adreslerine sabahları mesai başlangıç saati sonrası gelmeleri, akşamları mesai bitimini takip eden 15 dakika içinde gelmemeleri halinde; On Binde 1 500 4 Servis araçları, EK-2 de belirtilen güzergah çizelgesine ve hareket saatlerine uymayan, (mücbir sebepler hariç) Şartnamenin 2.1 maddesinde belirtilen adreste ve akşam otoparkta peronlarda yerinde olmayan ve idarenin bilgisi dışında dışarıdan personel alan her araç için On Binde 1 25 5 Servis araçları (0-12) yaşından yukarı olduğu takdirde, her araç için On Binde 1 10 6 Servis araç temizliğinin yapılmaması, kalorifer, havalandırma ve klimaların çalıştırılmaması durumunda, her araç için On Binde 1 15 7 Servis aracının ön camının sağ orta kısmında, kurumu ve güzergahları gösterir levha olmadığı takdirde, servis aracı için On Binde 1 20 8 Personel fazlalığı veya personel azalması sonucu gerek görülen yerlerde araç kapasitelerinin büyütülmesi veya küçültülmesi hususları istenildiği halde gereken düzenlemenin yapılmaması durumunda, her araç için On Binde 1 25 9 Türlerine göre tespit edilen araç sayılarının kurumdan izin almaksızın firmaca değiştirilmesi durumunda küçültülen her araç için (Mücbir sebepler hariç) On Binde 1 20 10 Firma sorumlusunun belirtilen saatlerde istenilen yerlerde bulunmaması ve günlük araç takip çizelgesini vermemesi durumunda On Binde 1 0 11 Özel Servis Aracı İzin Belgesi ve Ticari Taşıt Tanıtım Kartı olmayan servis aracın çalıştırılması durumunda o servis aracı hizmet vermemiş sayılır servisten men edilir. Her servis için On Binde 1 25 12 Teknik Şartname ve eklerine uygun olmayan araç çalıştırılması durumunda servis aracı servisten men edilir her arac için (Mücbir sebepler hariç) On Binde 1 25 … 16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır. 16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir. 16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. 16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz. 16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshi” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Doğal afet, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer hallerin idare tarafından mücbir sebep olarak kabul edilerek sözleşmenin feshedilmesi için; yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunludur. Zamanında yapılmayan başvurular dikkate alınmaz ve yüklenici başvuru süresini geçirdikten sonra sözleşmenin feshi talebinde bulunamaz. Ancak mücbir sebep durumunun devam etmesi halinde başvuru süresinin devam ettiği kabul edilir. Mücbir sebeplerin devamı sırasında yapılacak başvuru, başvuru tarihinin yirmi gün öncesinden geçerli olmak üzere dikkate alınabilir. 28.2. Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshedilmesi halinde, sözleşme konusu işlere ilişkin hesap genel hükümlere göre tasfiye edilerek, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar iade edilir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 3.3’üncü maddesinde “Yetkili merciler tarafından bu tür taşıma hizmetlerinin yasaklanması, kurumun mülga edilmesi veya yapısının değişmesi halinde Başkanlık sözleşmeyi tek taraflı fesh edebilir. Yüklenici bu durumda herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunamaz.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinde kamu ihale sözleşmelerinin hangi durumlarda feshedileceği ve feshedilmesi hâlinde uygulanabilecek yaptırımlar detaylı bir şekilde hüküm altına alınmış ve düzenlenmiştir. Yapılan incelemede, söz konusu düzenlemede yetkili merciler tarafından bu tür taşıma hizmetlerinin yasaklanması, kurumun mülga edilmesi ya da yapısının değişmesi hâlinde Bakanlık’ın sözleşmeyi tek taraflı feshedebileceği yönünde ifadeye yer verildiği, söz konusu düzenlemede ihaleyi yapan idarenin dışındaki yetkili mercilerce taşıma hizmetlerinin yasaklanması şeklindeki genel nitelikte karar alınması durumunun belirtildiği, olası nitelikteki bu duruma ilişkin yapılacak işlemlerde devam eden sözleşmelerde uygulanacak kuralların da ilgili merciler tarafından alınacak kararlarla belirleneceği, ilgili doküman düzenlemesinin idarenin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı anlaşılmış ve başvuru sahibinin 7’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin 6.4’üncü maddesinde “Servis şoförleri, Başkanlık personeline nezaket kuralları çerçevesinde davranacak ve nezaket kuralları dışında davranışta bulunup ikaza rağmen tutumunu değiştirmeyen şoföre günlük servis ücreti kadar ceza kesilecek, ilgili şoför Yüklenici tarafından derhal değiştirilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 6.4’üncü maddesinde servis şoförlerinin, Başkanlık personeline nezaket kuralları çerçevesinde davranacağı ve nezaket kuralları dışında davranışta bulunup ikaza rağmen tutumunu değiştirmeyen şoföre günlük servis ücreti kadar ceza kesileceği ve ilgili şoförün yüklenici tarafından derhal değiştirileceğinin düzenlendiği görülmektedir. Yapılan incelemede söz konusu düzenlemede, idarece personel servis hizmetini gerçekleştirecek şoförlerin hayatın normal akışında beklenilen adap, davranış ve kılık kıyafet kurallarına uymalarına ilişkin düzenlemelere yer veriliği görülmüş olup başvuru sahibinin söz konusu düzenlemenin Teknik Şartname’den kaldırılması gerektiği yönündeki 8’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 3.4’üncü maddesinde “İdare mesai saatlerinin değişmesi halinde servis saatlerini yeni belirlenen mesai saatlerine göre ileriye ve geriye çekmeye yetkilidir.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 3.4’üncü maddesinde, idarenin mesai saatlerinin değişmesi hâlinde servis saatlerini yeni belirlenen mesai saatlerine göre ileriye ve geriye çekmeye yetkili olduğunun düzenlendiği görülmektedir. Yapılan incelemede, söz konusu servis saati değişikliklerinin, idarenin mesai saatlerinin değişmesi hâlinde uygulanacağı, böyle bir değişiklik olmasının kat’i olmadığı, böyle bir durumun olması hâlinde de idare ile yüklenici arasında işin yürütülmesi aşamasında söz konusu hususun karşılıklı anlaşma yoluyla çözüme kavuşturulabileceği dikkate alındığında başvuru sahibinin 9’uncu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 10) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “…Personel taşıma hizmetlerinde kullanılacak mülkiyeti yükleniciye ait olmayan her bir aracın sahibi ile yüklenici arasında ihale konusu personel taşıma işine ilişkin olarak yazılı sözleşme yapılması ve bu sözleşmenin işe başlama tarihinden önce idareye sunulması zorunludur. İşin devamı sırasında araçların değiştirilmesi veya mevcut araç sayısının artırılması halinde bu araçların sahipleri ile de aynı şekilde yazılı sözleşme yapılacak ve söz konusu araçlar taşıma hizmetine başlamadan önce bu sözleşmeler idareye sunulacaktır. Yüklenici ile araç sahibi arasında yapılacak sözleşmede, işin adı, süresi, sözleşme bedeli ve ödeme şartları ile tarafların hak ve yükümlülükleri belirtilecektir. İdarenin, ihale sözleşmesindeki ödeme yeri ve şartları maddesinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde yükleniciye hakediş ödemesi yapabilmesi için bir önceki hakediş dönemi içerisinde yüklenici ile kontrol teşkilatının birlikte tuttuğu kayıtlar ve yüklenici ile araç sahibi arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak hesaplanacak tutarın araç sahibine ödendiğini gösteren banka dekontunun veya makbuzun ya da yükleniciden bir önceki hakediş dönemine ait herhangi bir alacağının bulunmadığına ilişkin araç sahibince imzalanmış yazılı beyanın idareye verilmesi zorunludur. Personel taşıma hizmetlerinde, yüklenici ile yaptığı sözleşme uyarınca işin bir kısmını üstlenen alt yüklenicinin ihale konusu işte mülkiyeti kendisine ait olmayan araçları kullanması halinde bu araç sahipleri ile alt yüklenici arasında yapılacak sözleşmeler ve yükleniciye ödenecek hakedişler konusunda sekizinci ve dokuzuncu fıkralarda yer alan hükümler uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 6.9’uncu maddesinde “Yüklenici firma çalıştırdığı Esnaf C servis araçlarına ait Servis araçlarının ücretlerinin ödediğine, yatırıldığına dair bilgi ve belgeleri istenmesi durumunda her ay hakediş Yüklenici firmanın nam ve hesabına yattıktan 7 yedi iş günü içerisinde Başkanlık hakediş komisyonuna sunmak zorundadır. Yüklenici firma, ilgili ayın hakediş ödemesi hesabına yattıktan 7 iş günü içerisinde Esnaf C plaka servis araçlarının ücretlerini ödemek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan 18’inci maddesinde hakediş ödemesinin ne şekilde yapılacağına dair düzenlemelere yer verildiği görülmekte olup Teknik Şartname’nin 6.9’uncu maddesinde düzenlendiği şekilde yüklenici firmanın ilgili ayın hakediş ödemesi hesabına yattıktan 7 iş günü içerisinde esnaf C plaka servis araçlarının ücretlerini ödemek zorunda olduğuna ilişkin herhangi bir mevzuat hükmü ve zorunluluğu bulunmasa da söz konusu düzenlemedeki durumun işin yürütülmesi aşamasına engel teşkil edecek ve yükleniciyi maddi bir yükümlülük altına sokacak nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’nin 6.9’uncu maddesinde yer alan söz konusu düzenlemenin işin yürütülmesine engel nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 10’uncu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 11) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Servis Araçları Cezalar” başlıklı 7’nci maddesinde “Tüm araçlar için aşağıdaki cezalar uygulanacaktır. 7.1- Muayene ve Kontrol Teşkilatı araçları ve şoförleri gerektiğinde denetler, kontrol eder görülen eksiklikleri tespit eder. Eksikliğin tespiti halinde Firma söz konusu eksikliği 3 gün içerisinde gidermek zorundadır. Devamı halinde her bir araç için Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. 7.2- Güzergahlarda görevli araçlar; hangi nedenle olursa olsun, sabah veya akşam servis hizmetlerinden herhangi birinin yapmaması halinde, her bir araç için Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. Sabah ve akşam servis hizmeti yapılmadığı zaman, günlük ücreti ödenmez ve ayrıca Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. 7.3- Servis araçları, EK-1 de belirtilen güzergah çizelgesine ve hareket saatlerine uymayan, (mücbir sebepler hariç) Şartnamenin 2.1 maddesinde belirtilen adreste ve akşam otoparkta peronlarda yerinde olmayan ve idarenin bilgisi dışında dışarıdan personel alan her araç için Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. 7.4- Servis araçları Şartnamenin 2.1 maddesinde belirtilen iş adreslerine sabahları mesai başlangıç saati sonrası gelmeleri, akşamları mesai bitimini takip eden 15 dakika içinde gelmemeleri halinde; her araç için Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. (Mücbir sebepler hariç) 7.5- Servis araçları (0-12) yaşından yukarı olduğu takdirde, her araç için Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. 7.6- Servis araç temizliğinin yapılmaması, kalorifer, havalandırma ve klimaların çalıştırılmaması durumunda, her araç için Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. 7.7- Servis aracının ön camının sağ orta kısmında, kurumu ve güzergahları gösterir levha olmadığı takdirde, servis aracına Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. 7.8- Personel fazlalığı veya personel azalması sonucu gerek görülen yerlerde araç kapasitelerinin büyütülmesi veya küçültülmesi hususları istenildiği halde gereken düzenlemenin yapılmaması durumunda, her araç için Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. 7.9- Türlerine göre tespit edilen araç sayılarının kurumdan izin almaksızın firmaca değiştirilmesi durumunda küçültülen her araç için Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. (Mücbir sebepler hariç) 7.10- Firma sorumlusunun belirtilen saatlerde istenilen yerlerde bulunmaması ve günlük araç takip çizelgesini vermemesi durumunda Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. 7.11- Özel Servis Aracı îzin Belgesi ve Ticari Taşıt Tanıtım Kartı olmayan servis aracın çalıştırılması durumunda o servis aracı hizmet vermemiş sayılır servisten men edilir. Her servis için Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. 7.12- Teknik Şartname ve eklerine uygun olmayan araç çalıştırılması durumunda servis aracı servisten men edilir her araç için Sözleşme Bedelinin 1/10.000 (Onbinde bir) ceza kesilir. (Mücbir sebepler hariç)” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 8.2’nci maddesinde “7. maddede (cezai hükümler) sıralanan Ceza miktarlarının uygulanması için Başkanlık tarafından eksiklik veya aksaklıkları ihtiva edecek şekilde tanzim edilecek olan tutanaklar yeterlidir.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “Servis Araçları Cezalar” başlıklı 7’nci maddesinde yer alan düzenlemelerin Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda aktarılan “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesindeki özel aykırılık hâlleri olduğu, Teknik Şartname’nin 8.2’nci maddesinde de Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde (cezai hükümler) sıralanan ceza miktarlarının uygulanması için Başkanlık tarafından eksiklik veya aksaklıkları ihtiva edecek şekilde tanzim edilecek olan tutanakların yeterli olduğunun düzenlendiği ve söz konusu cezaların idarece tutanağa bağlanarak uygulanacağı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer alan söz konusu Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısı maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, idarece hazırlanan söz konusu Teknik Şartname maddelerinin Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesi ile uyumlu olduğu, kesilecek cezaların idarece tutanağa bağlanarak belgelendirilmesinin yerinde olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin 11’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.