2026/698494 İhale Kayıt Numaralı "2026 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Real Atık Yönetimi Turizm Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: GBB Danışmanlık ve Personel Hizmetleri Anonim Şirketi , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/698494 İhale Kayıt Numaralı “ 2026 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: GBB Danışmanlık ve Personel Hizmetleri Anonim Şirketi tarafından 08.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2026 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Real Atık Yönetimi Turizm Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 04.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 25.05.2026 tarih ve 216644 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1391 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak 4 gruptan oluşan farklı teknik özellikli toplam 12 aracın tamamının 2022-2023 model ve 25.000-30.000-50.000 km şartlarında olmasının istenildiği, ancak söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği, 2) Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde yer alan kasko sigortasına ilişkin düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, araç şoförlerinin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği ve araçların idare personeli tarafından kullanılacağı dikkate alındığında, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğuna bırakıldığı, bahse konu düzenlemede yüklenici veya idare personelinin kullandığı araç ayrımı da yapılmadığından anılan maddelerin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. ...” hükmü, 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleriyle İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Kapsam” başlıklı bölümünde “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları ile il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programına alınmış hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (TBMM Başkanlığı Genel Sekreterliği hariç) kendi bütçeleri veya tasarruflarındaki diğer kaynaklardan yapacakları yurt içi ve yurt dışı harcamaları ile taşınır ve taşınmazlarının kullanılmasında aşağıdaki tedbirlere uyacaklardır. ...” düzenlemesi, Aynı Genelge’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “… Bu Genelge kapsamında edinimine izin verilen taşıtlar, kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle temin edilecektir. Hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtlar tercih edilecektir. Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2026 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 4 Kalem Araç Kiralama Hizmet Alım işi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Gaziantep” düzenlemesine yer verilmiştir. Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 A Kategori Binek Tipi Araç (12 ay * 4 adet) ay 48 2 B Kategori Binek Tipi Araç (12 ay * 3 adet) ay 36 3 C Kategori Camlıvan Kamyonet Tipi Araç (12 ay * 3 adet) ay 36 4 D Kategori Sprinter Vip Tipi Araç (12 ay * 2 adet) ay 24 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “GBB Danışmanlık Ve Personel Hizmetleri A.Ş. de kullanılmak üzere 12 (oniki) adet şoförsüz ve yakıtsız araç kiralama işidir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Miktar ve Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “ KATEGORİ ARACIN CİNSİ MİKTARI (adet) MOTOR HACMİ (en az & aralığında) MODELİ (en düşük) A Binek Tipi Araç 4 1.500 – 1.600 cc 2023 B Binek Tipi Araç 3 1.440 – 1.600 cc 2023 C Camlıvan Kamyonet 3 1.500 – 1.600 cc 2023 D Sprinter Vip 2 1.950 cc 2022 A Kategori Binek Tipi Araçlar İçin İstenilen Asgari Teknik Özellikler: … Araç 2023 model ve üzeri olacaktır. … Aracın göreve başladığı tarih itibarı ile kilometresi en fazla 50.000 olacaktır. … B Kategori Binek Tipi Araçlar İçin İstenilen Asgari Teknik Özellikler: … Araç 2023 model ve üzeri olacaktır. … Aracın göreve başladığı tarih itibarı ile kilometresi en fazla 30.000 olacaktır. … C Kategori Camlıvan Kamyonet Tipi Araç İçin İstenilen Asgari Teknik Özellikler: … Araç 2023 model ve üzeri olacaktır. … Aracın göreve başladığı tarih itibarı ile kilometresi en fazla 25.000 olacaktır. … D Kategori Sprinter Vip Tipi Araç İçin İstenilen Asgari Teknik Özellikler: … Araç 2022 model ve üzeri olacaktır. … Aracın göreve başladığı tarih itibarı ile kilometresi en fazla 50.000 olacaktır. …” düzenlemesi bulunmaktadır. İhale dokümanında yer alan bilgilerden, ihalenin konusunun 12 ay süre ile şoförsüz ve yakıtsız araç kiralanması işi olduğu, ihale konusu iş kapsamında 7 adet binek tipi araç (A ve B kategori), 3 adet kamyonet (C kategori) ve 2 adet sprinter VİP (D kategori) türü aracın kiralanacağı anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’nin itiraza konu 4’üncü maddesinde; A kategori olarak belirtilen araçların model yılının 2023 ve üzeri; kilometresinin en fazla 50.000, B kategori olarak belirtilen araçların model yılının 2023 ve üzeri; kilometresinin en fazla 30.000, C kategori olarak belirtilen araçların model yılının 2023 ve üzeri; kilometresinin en fazla 25.000, D kategori olarak belirtilen araçların model yılının 2022 ve üzeri; kilometresinin en fazla 50.000 olması gerektiği ifade edilmektedir. Başvuru sahibi tarafından söz konusu Teknik Şartname düzenlemelerinin ihaleye katılımı engellediği ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir. Yukarıda aktarılan 4734 sayılı Kanun hükümleri ile ilgili ikincil mevzuat düzenlemelerinden idarelerin bu Kanun kapsamında gerçekleştirdiği ihalelerde rekabeti, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, İhale konusu işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını belirtmek üzere idarelerce hazırlanan teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin; verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olmasının, rekabeti engelleyici hususlar içermemesinin ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleriyle İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanmasına, bürokratik işlemlerin azaltılmasına ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasına ilişkin tedbirlere yer verilmiş olup söz konusu tedbirlere göre hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine, ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla, model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilmesi gerekmektedir. Söz konusu mevzuat hükümleri ile açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, kiralamaya konu araçların en az 2022/2023 model olması koşuluyla birlikte kilometrelerinin en fazla 25.000/30.000/50.000 olması gerektiği yönündeki Teknik Şartname düzenlemelerinin rekabeti engeller nitelikte olduğu ve mevzuata uygun olmayacağı; kamu alım süreçlerinde idarelerden beklenenin ihtiyacı karşılayacak optimum kalitedeki malı/hizmeti en uygun fiyata temin etmek olduğu, dolayısıyla anılan düzenlemelerin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlama ilkesi ile de bağdaşmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez. Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü, Aynı Kanun’un “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, Aynı Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici, (a) İşlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata, (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” hükmü, “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir. Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir. Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur. Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz. Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir. Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü, “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiçbir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır. 76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır. 76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir. … 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. 76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Kiralanacak araçların her türlü bakım, onarım, kış lastiği, zincir, zorunlu trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, adblue giderleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine uygun olarak araçlarda bulundurulması zorunlu olan yangın söndürme tüpü, ilk yardım çantası, reflektör, çekme halatı, takoz, stepne vb. teçhizat giderleri, egzoz emisyon ve fenni muayene giderleri, araç kimlik kart giderleri, kiralanan araçlara idare tarafından yaptırılacak olan logo ve araç giydirmelerinin araç ruhsatına işlenmesi giderleri, Karayolları Taşıma Yönetmeliğinde bahsi geçen yetki belgelerinden kaynaklanan ceza giderleri, hasar (üçüncü şahıslara verilen zararlar dahil) giderleri, araç takip sistem giderleri ve teknik şartnamede belirtilen diğer giderler (örneğin otoyol geçiş ücretleri) teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. 21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 6’ncı maddesinde “… Sürücü kusuru aranmaksızın ölüm ve sakatlanmayla sonuçlanan kazalarda, ölenlerin varisleri ile yaralananlara, sakat kalanlara (Üçüncü kişilere gelebilecek her türlü zarar ve ziyan dahil) kasko sigortası tarafından ödenebilecek yardım/ tazminat bedelinin tahakkuk ettirilebilmesi için gerekli teminat Yüklenici tarafından poliçe kapsamına aldırılacaktır. Aldırılmaması nedeniyle oluşacak her türlü zarar, ziyan, tazminat ve benzeri ödemeler/ sorumluluk, Yüklenici tarafından karşılanaca ktır. Bu nedenlerle, İdare sorumlu tutulmayacaktır. İdare, bu sigorta belgelerini istediği zaman Yükleniciden talep edip kontrolünü yapar. Bu düzenleme, sözleşme devamınca değiştirilen bütün taşıtlar için geçerlidir. Yüklenici çalıştırmayı taahhüt ettiği taşıtın trafik, tam kasko, koltuk sigortaları ve trafik muayenelerini yaptırmak ve bunlara ilişkin giderler ile taşıtların her türlü vergilerini, Çevre Pulu vb giderlerini karşılamak zorundadır; Bu İşlemlere ilişkin masraflar Yükleniciye aittir. Yüklenici belirtilen konulara dair belgelerin bir kopyasını, sözleşmenin yürürlük tarihi itibariyle İdareye teslim edecektir. Trafik ve kasko sigortası ile üçüncü şahıslarca açılacak her türlü dava, zarar ve ziyan taleplerine karşı Yüklenici Sorumludur. İdare, bu gibi dava şikayet ve benzeri konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. Bu İş dolayısıyla İdare aleyhine dava açıldığı takdirde, Yüklenici, İdarenin yanında davaya derhal müdahil olacaktır. Trafik ve Kasko Sigortalarının süresi geçtiği halde yenisinin yaptırılmaması halinde Teknik Şartnamenin 8.4. maddesindeki cezai yaptırım uygulanacaktır. … Araçlarla ilgili Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, Kasko Sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal sorumluluklar yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksikliklerden dolayı doğacak, her türlü cezalar ve zararlar yükleniciye ait olacaktır. … Kiralanan aracın, trafiğe karşı ve araç emniyetinden işveren olarak yüklenici sorumludur. Trafik cezaları yüklenici zamanında yatırıp idaremizden tahsil edecektir. Ayrıca bu konuda üçüncü şahıslarca açılacak her türlü dava, zarar ve ziyan taleplerine karşı yüklenici sorumludur. İdare bu kabil dava, şikâyet ve benzeri konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. İdarenin bu tip taleplere muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi halinde yükleniciye rücu hakkı bulunmaktadır. … Araçlardan, araçların kullanımından veya teknik yetersizlik veya donanımından kaynaklı ve ayrıca kiralanan araçların çalışma alanlarında sebep olduğu her türlü (maddi&cismani) zarar doğuran kazalardan kayıtsız şartsız yüklenici firma sorumludur.” düzenlemesine yer verilmiştir. Teknik Şartname’nin itirazen şikayet başvurusuna konu 6’ncı maddesinde araçların trafik ve kasko sigortası giderlerinin yükleniciye ait olduğu; sürücü kusuru aranmaksızın ölüm ve sakatlanmayla sonuçlanan kazalarda, ölenlerin varisleri ile yaralananlara, sakat kalanlara (üçüncü kişilere gelebilecek her türlü zarar ve ziyan dahil) kasko sigortası tarafından ödenebilecek yardım/tazminat bedelinin tahakkuk ettirilebilmesi için gerekli teminatın yüklenici tarafından poliçe kapsamına aldırılacağı, aksi durumda oluşacak her türlü zarar, ziyan, tazminat ve benzeri ödemelerin yüklenici tarafından karşılanacağı, Üçüncü şahıslarca açılacak her türlü dava, zarar ve ziyan taleplerine karşı yüklenicinin sorumlu olduğu ifade edilmektedir. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelere ait hükümlerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, Yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, Hizmet alımı ihalelerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar, iş yerinde her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türleri ile teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmede veya eklerinde belirtileceği, ilgili mevzuatı gereğince yaptırılması gereken sigortalara ait giderlerin ise İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan teklif fiyata dâhil giderler arasında sayılması gerektiği, bu bağlamda iş ve/veya iş yerinin yüklenici tarafından korunmasının ve mevzuat uyarınca zorunlu olan sigortaların yüklenici tarafından yaptırılmasının mecburi olduğu, idare tarafından bunların yanı sıra ayrıca iş ve/veya iş yerinin sigortalanmasının istenilmesi durumunda, bu hususun Sözleşme Tasarısı’nın 21.1’inci maddesinde belirtilmesi ve uygulanacak sigorta türü ile limitlerinin de aynı Tasarı’nın 21.2’nci maddesinde ifade edilmesi gerektiği; sigorta türlerinin belirtilmediği hallerde, iş ve/veya iş yerinin sigortalanmasının istenmediği kabulünün yapılacağı, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde ise sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden istekte bulunamayacağı anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede; başvuruya konu araç kiralama ihalesine ait ihale dokümanında araçların zorunlu trafik sigortası ile kasko sigortası giderinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ayrıca üçüncü kişilerce açılacak her türlü dava, zarar ve ziyan taleplerine karşı yüklenicinin sorumlu olduğunun belirtildiği görülmüş olup; söz konusu ihalede şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği, araçların idare personeli tarafından kullanılacağı, söz konusu düzenleme ile idare personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ilgili mevzuata göre yüklenicinin gerekli güvenlik ve sağlık tedbirlerini alma yükümlülüğü bulunmakla birlikte söz konusu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamı dışına çıkıldığı, istekilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olan bahse konu Teknik Şartname maddesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 64.652,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.