2025/1331812 İhale Kayıt Numaralı "İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların 2026 Yılı 12 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Hizmet" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Beştepe Yemek Sanayi Ticaret Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1331812 İhale Kayıt Numaralı “ İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların 2026 Yılı 12 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Hizmet ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 23.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların 2026 Yılı 12 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Hizmet ” ihalesine ilişkin olarak Beştepe Yemek Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ’nin 16.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.01.2026 tarih ve 207048 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/347 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 14’üncü kısmında yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; - Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelindeki ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının 0,80-0,95 aralığında olmadığı, - Teklif edilen tutar ile aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan tutarın birbiriyle uyuşmadığı, - İsteklinin ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile belgelendirme yapılabileceği, ancak anılan istekliler tarafından bu kapsamda yapılan açıklamaların uygun olmadığı, - Anılan istekli tarafından yapılan açıklamalarda toplu fiyat teklifi verildiği, ürün bazlı hangi kalemin ne şekilde açıklandığı belirtilmeden genel bir değerlendirme yapıldığı, - Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet ve/veya satış tutarı tespit tutanağına konu olan mal ve hizmetler ile açıklama yapılan iş kalemlerinin farklı olduğu, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen ürünlerin maliyetlerinin tevsiki amacıyla, anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı ispatlanmaksızın fiyat teklifleri kullanılarak açıklama yapıldığı, - Fiyat tekliflerinin ekinde sunulan “Satış Tutarı Tespit Tutanağı” ve “Maliyet Tutarı Tespit Tutanağı”nın standart formuna uygun şekilde düzenlenmediği, fatura bilgileri tablosunun yer almadığı, mevzuata aykırı biçimde doldurulduğu, tutanaklarda meslek mensubuna ilişkin kimlik ve iletişim bilgileri, meslek mensubunun imzası ve kaşesinin bulunmadığı, yasal defter bilgilerine yer verilmediği, tutanakların tüm sayfalarında imza ve kaşe bulunmadığı, vergi beyanname dönemine dair hatalı bilgilere yer verildiği, fiyat tekliflerinin, ilgili alanda fiilen faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı, fiyat teklifleri ile bu tekliflere dayanak teşkil eden tutanakların firma yetkilileri tarafından imzalanmadığı, mükellefin temsile yetkili olduğunu gösterir belgelerin (Ticaret Sicil Gazetesi’nin aslı veya onaylı sureti) sunulmadığı, tutanakları imzalayan kişilere ait noter tasdikli imza sirküleri, meslek mensubuna ait faaliyet belgesi, ticaret sicil gazeteleri sunulmadığı, fiyat teklifi yöntemiyle yapılan açıklamalarda, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının teklif edilen bedelin %80’inin altında olduğu, - Açıklamalar kapsamında ana girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla kamu kurumu niteliğini haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesi uyarınca sunulan fiyat listelerinin ilan veya davet tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması gerekirken ilan veya davet tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri kullanılarak açıklama sunulduğu, tarih bilgisinin yer almadığı, - Açıklamalar kapsamında, ürünlerin Teknik Şartname’de sağlanması istenilen özellikleri taşıdığına dair ürün bilgi formları, fatura örnekleri, ürün içerik bilgileri ve benzeri belgeler sunulmadığı, bedel öngörülmeyen önemli teklif bileşenlerine ilişkin yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, - Ana girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son on iki ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatı gösteren belgelerin sunulması gerekirken mevzuatta belirlenen tarihlerden daha eski bültenler kullanılarak açıklama yapıldığı, - Tahin helvasına ilişkin açıklamanın 60 gramlık paket ürün üzerinden yapıldığı, ancak piyasada hiçbir markanın 60 gramlık ürünü bulunmadığı, - Can eriği ve portakal gibi mevsiminde olmayan ürünlere ilişkin yapılan açıklamaların gerçeğe aykırı olduğu, - Balık ürününe ilişkin olarak yapılan açıklamaların hayatın olağan akışına uygun olmadığı, Ağustos ayında yüzlerce kilo taze balık satılmış gibi gösterildiği, ancak söz konusu mevsimde bu kadar yüksek miktarda taze balık temini ve satışının mümkün olmadığı, - Yumurtanın piyasada gramaj üzerinden değil, adet üzerinden satıldığı, gramaj üzerinden yapılan açıklamanın gerçeği yansıtmadığı, 2) Pars Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının da uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir… ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11'inci maddesinde “…(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir… 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur… 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır… ” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İl Müdürlüğümüze bağlı Kuruluşların 2026 yılı 12 aylık Malzemeli Mamul Yemek Hizmet alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Toplam 6.615.705 öğün mamul yemek alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin Yapılacağı Kuruluş ve İdare bilgileri, ihale dokümanına ek olarak sunulan "Hizmetin ve işin yapılacağı idare bilgileri" tablosunda gösterilmiştir. Bazı Kuruluşlarımızın adres ve iletişim bilgileri, gizlilik nedeniyle tabloda yer almamıştır. Bu Kuruluşlarımız için gerektiğinde Ankara İl Müdürlüğü ile iletişime geçilecektir.” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 18 dir…” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İhaleye konu Hizmet Alımına İlişkin, ihale dokümanına ek olarak sunulan çizelgede belirtilen sayıda normal ve diyet Kahvaltı, normal ve diyet Ara Öğünler, normal ve diyet öğlen yemeği, normal ve diyet akşam yemeği, ile Özel Gün Menüsü Giderleri: a) İhale dokümanına ek olarak sunulan örnek yemek menüleri ve Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden; alım kapsamındaki kuruluş için belirlenen teknik şartnameye ek olarak sunulan öğün sayıları çizelgesinde belirtilen sayıda öğün yemek, b) Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde İdarece belirlenecek zamanlarda uygulanacak olan ve teknik şartnamede türü ve miktarı örnek olarak düzenlenmiş olan Özel Gün Menüsü giderleri teklif fiyata dâhildir...” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi, Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde “… YUMURTA (TAVUK) … 5. Yumurtalar en az 63 gr – 72 gr ağırlığında olmalıdır. … BALIK (TAZE BALIK-DONDURULMUŞ BALIK) … 1. Balıklar iç organları temizlendikten sonra 200 gramın altında kesinlikle olmamalıdır. 2. Balıklar taze olmalıdır. Deri; kuvvetli parlak, mukoz sıvı mevcut, renk değişimi olmamış, elastiki olmalıdır. Gözler parlak, saydam, gözbebekleri siyah renkte olmalıdır. Solungaçlar parlak kırmızı renkte, mukoz sıvı mevcut olmalı, renk değişikliği olmamalıdır. Omurga balıketine sıkıca tutunmuş, ayrılacağı zaman kolayca ayrılamaz olmalıdır. Taze balıklar buzhane ürünü olmamalıdır…” düzenlemesi yer almaktadır. Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 23.10.2025 tarihinde gerçekleştirilen “İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların 2026 Yılı 12 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Hizmet” alımı ihalesinin 18 kısımdan oluştuğu, başvuru konusu 14’üncü kısma 28 isteklinin katıldığı, söz konusu kısımda sınır değerin 70.792.412,72 TL olarak hesaplandığı, bu kısımda teklifi sınır değerin altında kalan 8 isteklinin bulunduğu, söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, Pars Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş., Zirve Toplu Yemek Ltd. Şti., Kapari Hazır Yemek Ltd. Şti. ve Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklama sunulduğu, teklifi sınır değerin altında bulunan 4 istekli tarafından açıklama sunulmadığı, 06.11.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamasının idarece uygun görüldüğü, ihalenin 14’üncü kısmının Pars Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Zirve Toplu Yemek Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Zirve Toplu Yemek Ltd. Şti. tarafından söz konusu komisyon kararına yönelik olarak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularında bulunulduğu, 24.12.2025 tarih ve 2025/UH.I-2799 sayılı Kurul kararı ile ihalenin 14’üncü kısmında Pars Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş., Zirve Toplu Yemek Ltd. Şti., Kapari Hazır Yemek Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, 06.01.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin söz konusu kısmının Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Beştepe Yemek San. Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından 14’üncü kısımlarda ihale üzerinde bırakılan Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Pars Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığının iddia edildiği anlaşılmıştır. Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan incelemede; Anılan istekli tarafından sunulan Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelindeki ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının 0,84 olduğu, Anılan istekli tarafından ihalenin 14’üncü kısmına 70.074.412,64 TL teklif verildiği, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu tutarla aynı olduğu, Anılan istekli tarafından yapılan açıklamanın; Ticaret Borsası fiyatları ile isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar kullanılarak yapıldığı, bu kapsamda ilgili borsa bültenleri ile Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın sunulduğu, üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmadığı, Açıklama kapsamında kullanılan bülten fiyatlarının ihale tarihinden önceki son on iki ay içerisinde olduğu, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin “Ana Girdiler Tablosu”nda bulunan her bir girdi için açıklama yöntemi ile söz konusu girdinin birim fiyatının belirtildiği, Ürünlerin Teknik Şartname’de sağlanması istenilen özellikleri taşıdığına dair ürün bilgi formları, fatura örnekleri, ürün içerik bilgileri gibi belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmasına gerek bulunmadığı, İdarece hazırlanan ihale dokümanında yer alan Gıda Rasyonu’nun “tahin helva (paket)” kısmında, yaş gruplarına göre 40, 60 ve 80 gr tahin helva verileceğinin düzenlendiği, anılan istekli tarafından buna uygun olarak “tahin helva” girdisinin 40 gr, 60 gr ve 80 gr paketler halinde ayrı ayrı açıklandığı, Başvuru sahibi tarafından can eriği, portakal ve balık ürünlerine ilişkin olarak yapılan açıklamaların gerçeği yansıtmadığı ve hayatın olağan akışına uygun olmadığının iddia edildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.1’inci maddesinde göre teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edileceği, hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle tekliflerin reddedilemeyeceği, söz konusu girdilere ilişkin olarak yapılan açıklamanın usulüne uygun olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemlerle yapıldığı, Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde yumurta girdisinin 63-72 gr ağırlığında istendiği, Gıda Rasyonu’nda yer alan yemek içeriklerinde yumurtanın gram cinsinden belirtildiği, anılan istekli tarafından yumurta girdisine ilişkin olarak yapılan açıklamanın “yumurta (63-72 gr)” olarak yapıldığı, bu haliyle söz konusu açıklamada aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer yandan, 24.12.2025 tarih ve 2025/UH.I-2799 sayılı Kurul kararı ile Pars Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, söz konusu kararın idarece uygulanarak 06.01.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığına yönelik iddiasının incelenmesine gerek bulunmadığı, kaldı ki itirazen şikayet dilekçesinden söz konusu isteklinin aşırı düşük açıklamalarının hangi yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığının somut bir şekilde belirtilmediği anlaşıldığından 2’inci iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer yandan, yapılan incelemede ihalenin itirazen şikâyete konu 14’üncü kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 152.021,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 202.718,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 50.697,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.