2025/2340179 İhale Kayıt Numaralı "Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve İşletmeye Alma İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Yda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2340179 İhale Kayıt Numaralı “ Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından 30.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşi ” ihalesine ilişkin olarak Yda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirket inin 02.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.03.2026 tarih ve 211050 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/784 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, taraflarınca sunulan teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi üzerine açıklama isteme yazısı ve ekinde analiz formatlarının iletildiği, ancak bahse konu aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekinde yer alan analiz formatlarının idarece mevzuata aykırı olacak şekilde düzenlendiği, şöyle ki; a) “1025 poz numaralı Nervürlü Donatı Çeliği St III Temini ve İşçiliği” iş kaleminin analizinde işçilik miktarının normalin iki katından fazla olduğu, söz konusu iş kaleminin analizinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 15.160.1003 ve 15.160.1004 numaralı pozların esas alınarak paçal yöntemle oluşturulduğunun anlaşıldığı, bu durumun idarenin şikâyete cevap yazısında da kabul edildiği, bu doğrultuda paçal poz oluşturulurken kaynak pozlardan alınan malzeme miktarlarının yaklaşık yarıya indirildiği ancak işçilik miktarlarının aynen paçal poza yansıtıldığı, dolayısıyla açıklama istenen analizdeki işçilik girdisinin kaynak pozlara kıyasla iki katına çıktığı, hesaplamada teknik bir çelişki bulunduğu, inşaat pratiğinde işçilik miktarının işleme konu malzeme miktarıyla doğrudan orantılı olduğu, hesaplamalarda malzeme toplamının kaynak pozlardan oransal olarak azaltıldığı ancak aynı işlemin işçilik pozlarında da yapılması gerekirken bu yapılmayarak iki pozdaki toplam işçilik tutarının hesaba katıldığı, buradan hareketle yaklaşık maliyetin yüksek hesaplanarak sınır değerin de hatalı hesaplandığının anlaşılacağı, İdarece şikâyete verilen cevapta "Malzeme miktarının yarıya düşürülmesi işlemi doğrudan nihai analiz tablosunda değil alt analiz seviyesinde gerçekleştirilmiştir; alt analizde işçilik girdileri de malzeme miktarındaki azalışa paralel olarak yeniden hesaplanmıştır." ifadelerine yer verildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.4’üncü maddesi uyarınca idare, özel ve paçal iş kalemleri için analiz girdilerini ve miktarlarını gösteren formatı isteklilere vermek zorunda iken taraflarına iletilen nihai analiz tablosunda bu alt analize yer verilmediği, dolayısıyla kendilerine verilmeyen bir belgeye göre açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, Bahse konu iş kaleminin listesindeki en yüksek tutarlı iş kalemi olduğu, pozun yapısının yaklaşık maliyetin yapısını doğrudan etkilediği, isteklilerin ihaleye teklif verirken inşaat imalatlarının tabiatına aykırı bir biçimde işçilik girdisini kendiliğinden iki kat yüksek belirlemesinin beklenemeyeceği, poz metrajının çok yüksek olması sebebiyle yaklaşık maliyetin yaklaşık %20’sini oluşturan bir iş kaleminin normal işçilik değerinin iki katına sahip olmasının piyasa koşullarında teklif veren isteklinin teklifinin kaçınılmaz bir biçimde aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesine sebebiyet vereceği, sonuç olarak analizin işçilik miktarının malzeme miktarıyla orantılı biçimde yeniden belirlenmesi ve alt analiz mevcutsa bunlara da yer verilerek sorgulamanın bu çerçevede yeniletilmesi gerektiği, aksi takdirde yaklaşık maliyet yapısının ihale sonucunu önemli ölçüde etkileyecek şekilde hatalı hesaplanmış olması sebebiyle ihalenin iptalinin gerekeceği, b) “7001 poz numaralı Yürüyen Merdiven” iş kaleminin analizinde girdi birimi olarak “set” kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu, set biriminin kendi içinde birden fazla malzeme, işçilik ve makine bileşeni barındıran, dolayısıyla alt analize ihtiyaç bırakan bir birim olduğu, analiz girdisinin "set" olarak belirlenmesinin mevzuatın aradığı netliği sağlamadığı, işin teknik şartnamesi ile birim fiyat tariflerinde merdiven yüksekliğine ilişkin açık bir veri bulunmadığı, projelerde ise farklı kotlarda üç ayrı yürüyen merdiven yüksekliğinin öngörüldüğü, kaç adet, hangi tipte ve hangi yükseklikte merdiven istendiğinin belirsiz olduğu, analizde üç farklı kota dair yürüyen merdiven girdisine yer verilerek her birine ilişkin ayrı ayrı malzeme ve işçilik girdilerine yer verilmiş olsaydı mevzuata uygun bir açıklama yapmanın mümkün olabileceği, Diğer taraftan analiz girdisinin net olarak belirlenmemiş olmasının yaklaşık maliyet yapısına da etki ettiği, şayet idarece yaklaşık maliyet hesaplanırken bu şekilde götürü bir anlayışla hesaplama yapılmış ise yaklaşık maliyetin de hatalı olduğu sonucunun ortaya çıkacağı ve bu durumda ihalenin iptal edilmesi gerektiği, Benzer şekilde açıklama isteme yazısında yer alan girdi birimi “set” olarak düzenlenen diğer iş kalemleri analizlerinin de mevzuata aykırı olduğu, sonuç olarak birimi “set” olarak belirlenen iş kalemlerinde malzeme ve montaj bedellerini ayrı ayrı gösteren ve işçilik birimini saat/gün/ay olarak belirleyen gerçek anlamda analiz formatlarıyla yeniden düzenlenmesi gerektiği, c) “1041 poz numaralı Toprakarme Plaklar İçin Galvaniz Şerit Temini ve Yerine Montajı Yapılması” iş kaleminde toprakarme şeridi için gerekli özelliklere ihale dokümanında yer verilmediği gibi analizde de bu detaylara yer verilmemesinin mevzuata aykırı olduğu, toprakarme şeridinin ebat, kalınlık ve kesit bilgilerine teknik şartnamelerde, birim fiyat tariflerinde ve projelerde yer verilmediği, idare tarafından anılan hususta projelerin sonradan netleştirilecek olmasından bahsedildiği ve minimum şartları sağlayan malzemenin nazara alınarak açıklama yapılmasının istenildiğinin belirtildiği, ancak malzemenin ne olduğunun belirtilmediği, açıklama istenilecek iş kalemleri listesi arasına girecek ölçüde büyük bir maliyete sahip olan ve teklifin önemli bir bileşeni olan söz konusu iş kaleminin üzerindeki belirsizliklerin netleştirilerek ve uygulama projesi yaptırılarak ihaleye çıkılması gerekirken projesinin sonradan yaptırılacağının ifade edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, sonuç olarak söz konusu ebat, kalınlık ve kesit bilgileri belirlenerek analiz formatının teknik netliğe kavuşturulması gerektiği, d) “1001 poz numaralı Her Türlü Zeminde Kazı Yapılması” iş kalemi analizinde ahşap malzeme ve ahşap ustası girdilerinin yer aldığı, söz konusu iş kaleminin analizindeki ahşap girdilerin birim fiyat tarifiyle çeliştiği, işe ait ihale dokümanının hiçbir yerinde kazı pozu içinde ahşap imalat yapılacağına dair bilgi bulunmadığı, ayrıca birim fiyat tarifinde ahşap imalattan bahsedilmediği gibi “iksa yapılması halinde bedelin ayrıca ilgili iksa pozlarından ödeneceği” düzenlemesine yer verildiği, isteklilerin kesinleşmiş ihale dokümanına göre tekliflerini oluştururken kazı yapılması iş kalemi için herhangi bir iksa maliyetini öngörmeyeceği, idarenin cevabında belirttiği basit iksalamanın ise isteklilerce öngörülmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla bahse konu iş kalemi analizinde yer verilen ahşap işçiliği ve malzemesine yönelik tüm pozların çıkarılarak analizin yeniden oluşturulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “… f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini … ifade eder.” hükmü, “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. (2) Ön ilan yayımlanmadan önce yapı tekniği ve ihtiyaç programına göre tahmin edilen fiziki miktar veya kapsam esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi gerekiyorsa yeniden hesaplanır. (3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır. (4) İhale konusu işin bünyesine girecek veya yardımcı olarak kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur. (5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır. (6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, yaklaşık maliyet de bu kapsamda hesaplatılabilir.” hükmü, “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde; a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar, b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler, c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler, ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler, d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri, esas alınır. (2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler. (3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir. … (5) Yaklaşık maliyet tespit edilirken kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin esas alınması halinde, güncelliğini kaybeden birim fiyat ve/veya rayiçler, ilgili alt endeks veya endeksle güncellenir. Güncelleme, yaklaşık maliyetin belirlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endeksin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin yürürlüğe konulduğu tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı üzerinden yapılır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; … b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. … Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, … ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. … 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklamaları bulunmaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve İşletmeye Alma İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve İşletmeye Alma İşi, ?Ana Hat? ve ?Kamu Kampüsü Hattı? olmak üzere iki güzergahtan ve 16 adet duraktan oluşmaktadır. Bunlardan ?Ana Hat? yaklaşık 9 km, ?Kamu Kampüsü Hattı? ise yaklaşık 4 km uzunluğunda olmak üzere ?Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve İşletmeye Alma İşi? projesi kapsamındaki hattın yapımını kapsamaktadır. İhale konusu işin kapsamı; söz konusu tramvay hattının tüm inşaat işleri ile toplam 16 adet durak, 2 adet aç-kapa tünel, yaklaşık 1000 m viyadük ve 9 adet trafo merkezi alanının inşaat işleri, mimari ince işleri, giriş-çıkış yapıları, demiryolu işleri, enerji temini ve dağıtımı, cer gücü, durak kanopilerinde güneş enerjisinden elektrik üretimi, aydınlatma, mevcut ve yapılacak olan hatların sinyalizasyon, kontrol ve haberleşme sistemleri (SCADA, iletim, telefon, telsiz, anons, yolcu bilgilendirme, yolcu geçiş ve ücret toplama sistemleri dahil), çevresel kontrol sistemleri (havalandırma ve iklimlendirme dahil), yangın alarm, yangından korunma ve yangın söndürme sistemleri, içme suyu, pissu ve drenaj sistemleri, yürüyen merdiven ve asansörler, genel hizmetler, diğer kurum ve kuruluşlar ile ilgili işler ve bunlarla ilgili tasarım hizmetleri (sistemin tüm parçalarının birlikte etkin bir şekilde çalışmasını sağlayacak ve minimum bakım gerektirecek ve de geçici inşaat işlerinin de verimli olarak yapımını sağlayacak) dahil tüm işlerin yapım, temin, montaj, test etme ve işletmeye alma işleri ve gerekli yapılarla beraber elektromekanik tesisatlarının tasarımı ve inşaat işleri, tüm sistemler ile ilgili 24 ay süreli işletme ve bakım gözetimi hizmeti verilmesi, işletme ve bakım el kitaplarının hazırlanması, iş başında eğitim verilmesidir. İhale eki kesin projelerde yer alan durak, aç-kapa tünel ve hat yapılarında veya gerekmesi durumunda İdare’nin göstereceği başka bir noktada zemin araştırma programı hazırlanması İdare/Yapı Denetim Görevlisi onayını alarak gereken araştırmaların yapılması, araştırmaların sonuçlarına göre gerekmesi durumunda ilgili tasarım revizyonlarının yapılarak İdare/Yapı Denetim Görevlisi onayına sunulması ve imalatların buna göre yapılması ihale konusu işin kapsamına dahildir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: SAMSUN” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Giriş” başlıklı maddesinde “Bu teknik şartname “Samsun Şehir Hastanesi Tramvay Hattı” kapsamındaki işlerin, yapımına ait ihalelerde kullanılmasına yönelik olarak hazırlanmıştır. Bu teknik şartname, bahse konu projedeki “Ortak Koşullar” kapsamındaki ilgili süreçleri içermektedir. Bahse konu hat, esas olarak “Ana Hat” ve “Kamu Kampüsü Hattı” olmak kaydıyla 2 ana güzergahtan oluşmaktadır. Ana Hat: Ana hattın uzunluğu yaklaşık olarak 9 kilometredir. Mevcut T3 tramvay hattının Gar durağı ile Kılıçdede durakları arasında başlamaktadır. Proje başlangıç noktasından 600 metre sonra, yaklaşık 411 metrelik bir aç-kapa tüneli ile yer altına giren ana hat, Mert Deresi yanından TCDD demiryolu hattına paralel olarak sağa doğru kıvrılarak Samsun Adliye Sarayı binasının arkasından tekrar yüzeye çıkmaktadır. Bundan sonra, TCDD Samsun - Kalın hattının yanından km 5+750 civarına kadar bu şekilde devam eden ana hat, D010 Karayolu (Ankara Bulvarı) ile kesiştiği yerde bir yonca yaprağı şeklinde kıvrılarak, Samsun Şehir Hastanesi’ne doğru yönelmektedir. Bu bölgede yaklaşık olarak 1. 022 m uzunluğunda bir viyadük üzerinde devam eden ana hattın eğimi, km 7+080 civarından itibaren, 1. 200 metre boyunca yaklaşık %9 civarı ile seyretmektedir. Bundan sonra sıfıra yakın bir eğim ile km 8+396 civarında yaklaşık 284 metrelik bir aç-kapa yapısı içinden geçen ana hat, nihayetinde Samsun Şehir Hastanesinde son bulmaktadır. Kamu Kampüsü Hattı: Ana Hattın km 5+150 civarında bir ayırım vardır. Kamu Kampüsü hattı bu noktadan itibaren başlamaktadır ve yaklaşık olarak 4. 170 m uzunluğundadır. …” düzenlemesi bulunmaktadır. Kaba İnce İnşaat İşleri Teknik Şartnamesi’nin “Altyapı Tesisleri Toprak İşleri” başlıklı 1.1.7’nci maddesinde “… Kaplama İksa ve Destekleme Hafriyat şevlerinin dengeli olmadığı durumlarda, sanat yapıları ve hendekler için yapılan kazılarda, oyulma, kayma veya çökmenin önlenmesi amacıyla gerektiği şekilde kaplama iksa, payanda ve destekleme yapılacaktır. …” düzenlemesine ve Yardımcı Tesisler Teknik Şartnamesi’nin 42 ve 70’inci sayfaları aralığında “Yürüyen merdivenler” başlıklı 7.2’nci maddesi kapsamında teknik özelliklere ilişkin detaylı olarak düzenlemelere yer verilmiştir. İhale dokümanı kapsamında yer alan Birim Fiyat Tariflerinde “… 1001 Her Türlü Zeminde Kazı Yapılması (Nakliyeler Dahildir.) Tarifi Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar İdare tarafından onaylanmış kazı projesine göre açıkta her cinste ve sertlikte yapılacak kazılarda, kazının yapılması, yükleme ve boşaltma, kazıdan çıkan malzemenin ara ve nihai depolama alanına nakliyesi ve depolama bedelleri ile tüm işçilik, malzeme, makine ve ekipman temini, kullanımı ve nakliye bedelleri, Yüklenici karı ve genel giderleri dahil, 1 m3’ünün fiyatıdır. Kazının tamamlanmasından sonra yapılacak temel betonu için zeminin uygun kotlara getirilmesi, bozuk kısımların sökülüp sağlamlaştırılması, gerekirse uygun dolgu malzemeleri kullanılması fiyatların içindedir. Bu fiyatlar; derinlik, yatay ve düşey taşımalar, aktarmalar ile uzunluk, vantilasyon, zorluk vs. diğer zamları kapsamaktadır. Ayrıca kazı fiyatları, kazıyı yapmak için kullanılan metod, araç, gereç ve vasıtalara bağımlı değildir. Kazı yerinde bulunan altyapıların zarar görmeden çıkarılması ve aktarılması işlemleri için yapılacak hassas kazılarda fiyatların içindedir. Fazla kazılar dikkate alınmayacak olup, fazla kazı neticesinde yapılacak ilave sıkıştırılmış dolgu, beton dolgu vs. işleri de fiyatların içindedir. Kazıdan çıkan suyun tahliyesi için herhangi bir bedel ödenmeyecektir. Ölçü Projesinde gösterilen yapı boyutlarından hesaplanan hacim m3 cinsinden ölçülecektir. Ödeme Birim fiyat teklif cetvelindeki yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyat teklif üzerinden ödeme yapılır. Kazı imalatlarının Strut ve iksa sistemiyle yapıması durumunda Strut, İksa ve ilgili imalatlar projesine uygun ayrıca ilave olarak kendi pozlarından hesaplanarak ödenir. … 1025 Nervürlü Donatı Çeliği St III Temini Ve İşçiliği Tarifi Proje ve Teknik Şartnamelerde belirtilen esaslar ve şartlar dâhilinde, inşaat bünyesine giren her sınıfta nervürlü çeliğin temini, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, depolanması, istifi, muhafazası ve işlenerek yerine konulması ve işçiliği için gerekli her türlü işlemlerin yapılması. Birim Fiyata Dâhil Olan Masraflar: Nervürlü çeliğin (Projelerde gösterilmeyen ek payları, çap ve ağırlık toleransları, montajda kullanılan her çeşit parçalar, imal ve işlemeden doğan fazlalıklar ve bağ teli karşılığı bütün zayiat dâhil) inşaat bünyesine girinceye kadar temini, yüklenmesi (her derinlik ve her yüksekliğe), taşınması, boşaltılması, depolanması, istifi ve muhafazası, işyerine gelen her parti nervürlü çelikten numune alınması, İdare’nin isteyeceği ve teknik şartnamelerde belirtilen esaslar dâhilinde testlerinin yapılması veya yaptırılması, gerekli nervürlü çeliğin, alet ve ekipmanlar yardımıyla projesine göre işlenmesi (doğrultulması, kesilmesi, bükülmesi, temizlenmesi, eklenmesi vs.), her derinlik ve her yüksekliğe taşınarak yerine konulması, beton dökme esnasında projede gösterilen demir aralıklarının muhafazası, su zammı, kaynak makinası, elektrot ve manşonların işbaşında temini, demirlerin kaynakla veya manşonla eklenmesi işçiliği ve her türlü taşımaları ile aşağıda “Birim Fiyata Dâhil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için gerekli olan her türlü işçilik, malzeme, nakliye, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici karı ve genel masraflar. Birim fiyata dahil olmayan masraflar; Yoktur. Ölçü: İnşaatın bünyesine girmiş olan betonarme demirlerinin kroşeler dâhil projede gösterilen uzunluklar üzerinden hesaplanan ton cinsinden nazari ağırlığıdır. Projelerde gösterilmeyen demirler ve ekler hesaba katılmaz. Betonarme demirlerinin nazari ağırlıklarının hesabında muhtelif çapta demirlerin aşağıdaki cetvelde gösterilen 1 metre boyundaki ağırlıkları kullanılacaktır. Tartı suretiyle ağırlık tespiti yapılmayacaktır. Ödeme: Genel Açıklamalar Madde 2 şartlarında Birim fiyat teklif cetvelindeki yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyat teklif üzerinden ödeme yapılır. … 1041 Toprakarme Plaklar İçin Galvaniz Şerit Temini Ve Yerine Montajı Yapılması Tarifi Proje ve detayına uygun ST52 kalite çelikten imal edilmiş minimum 510 N/mm2 çekme dayanımı olan, preste delikleri açılmış minimum 530 gr/m2 kalınlıkta galvaniz kaplı çelik şerit ve aksesuarların temini ve yerinde montajı dahil her türlü malzeme ve zayiatı, işyerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, 1 mt fiyatı : … 7001 Yürüyen Merdiven (5≤h<15) Tarifi Yükleme ve emniyet katsayıları EN115'e göre, iki hızlı, iki yönlü, ağır hizmet tipi, 30° tırmanma açılı, yolculu 0,65 m/s yolcusuz 0,2 m/s ve 0 m/s hızları arası geçiş süresi ayarlanabilir, basamak genişliği en az 1000mm, basamak derinliği en az 400mm, eğimde iki basamak arası yükseklik en fazla 210mm, en az 3 düz basamak sayısı (Yükseklik değerine göre EN115 standardına uyulacaktır), iki basamak arası boşluk en fazla 4mm, basamakların sağ ve sol kısımlarına yerleştirilmiş kabartmalı renkli sınır çizgilerine sahip, motor yeri şasi içinde olan, korkulukları en az TS EN 10088'e göre SAE / AISI 304 kalite paslanmaz çelik, tarak ısıtıcılı yürüyen merdivenin; teknik şartnamesine uygun olacak şekilde, tüm malzeme, ekipman ve gereçleri ile birlikte komple temini, yükleme-boşaltma dahil olacak şekilde nakliyesi, varsa nakliye aşamasındaki her türlü sigorta masrafları, montajı, kurulumu, yerine sabitlenmesi, tüm bağlantılarının yapılması, varsa ölçüm-ayar işlemleri, gerekli test-devreye alma işlemleri, gerekli dokümantasyonun (işletme-bakım manuelleri/el kitapları, vb.) hazırlanması, tüm eğitimlerinin verilmesi ve kabule hazır hale getirilmesi için gerekli her türlü işlem dahil birim fiyatıdır. Yürüyen merdiven çukurunda tesis edilecek drenaj pompası, biriken suların sürekli deşarjını sağlayacak şekilde çalışacak, yürüyen merdiven ile pompanın işletme ve arıza durumları enerji SCADA sistemi üzerinden izlenebilir olacaktır. …” düzenlemeleri yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından 30.01.2026 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Samsun Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşi” olduğu, başvuruya konu ihalede 36 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 12 isteklinin teklif sunduğu, teklif tutarı idarece hesaplanan sınır değer tutarının altında olan iki istekliden (başvuru sahibi Yda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Uğursal Elektrik Elektronik İnşaat Malzemeleri Kırtasiye Medikal Mobilya Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Onh İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı) 19.02.2026 ve 26.02.2026 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, bahse konu istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu, inceleme tarihi itibariyle henüz idare tarafından teklif değerlendirmesi işlemlerinin tamamlanmadığı ve ihale komisyonu kararı alınmadığı görülmektedir. Başvuru sahibi istekliye 19.02.2026 ve 26.02.2026 tarihlerinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazıları ekinde 29 adet iş kaleminin açıklama istenilen iş kalemleri olarak belirlendiği, söz konusu iş kalemlerine ilişkin tanımlamalar dikkate alındığında bu iş kalemlerinin idarece ihale konusu işe özgü olarak tasarlanan özel/paçal iş kalemleri niteliğinde olduğu, ayrıca söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekindeki bu iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analiz formatlarında açıklama istenilecek ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi Yda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının ekinde gönderilen açıklama istenilen iş kalemlerinden olan “1001 Her Türlü Zeminde Kazı Yapılması (Nakliyeler Dahildir.)”, “1025 Nervürlü Donatı Çeliği St III Temini ve İşçiliği”, “1041 Toprakarme Plaklar İçin Galvaniz Şerit Temini Ve Yerine Montajı Yapılması” ve “7001 Yürüyen Merdiven (5≤h<15)” kalemlerine ilişkin olarak sorgulamanın usulüne uygun yapılmadığı yönünde iddialara yer verildiği görülmüştür. a) Bu kapsamda, iddia konusu edilen 1025 poz numaralı “Nervürlü Donatı Çeliği St III Temini ve İşçiliği” tanımlı iş kaleminin analizi ayrıntılı olarak incelendiğinde, söz konusu iş kaleminin idarece tasarlanan özel/paçal iş kalemi niteliğinde olduğu, söz konusu iş kaleminin oluşturulmasında kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatlar ve rayiçler ile nakliye imalatının kullanıldığı, idarece analiz formatında söz konusu girdilere ilişkin olarak birim ve miktarların aşağıda yer verildiği şekilde ayrı ayrı belirlendiği, Analiz Format No :1 Proje Poz Analizleri Tarih: İş Kalemi / İş Grubu No: Analizin Adı: Ölçü Birimi: 1025 Nervürlü Donatı Çeliği St III Temini Ve İşçiliği TON Poz No GİRDİLER Ölçü Birimi Miktarı Birim Fiyatı Tutarı Açıklama Durumu 10.130.1704 Beton çelik çubuğu, nervürlü 0 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C) (TS 708) KG 535 İstenecek 10.100.1019 Soğuk demirci ustası SA 27,5 İstenecek 10.100.1047 Soğuk demirci usta yardımcısı SA 40 İstenecek 10.100.1062 Düz işçi (inşaat işçisi) SA 23.7 İstenecek 10.120.1030 Yükleyici (11/2 yd3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80 HP muadili lastik tekerlekli) AD 2.93453E-05 İstenmeyecek 10.160.1026 Mazot (Motorin) KG 1.2312 İstenecek 10.100.1055 Operatör makinist SA 0,216 İstenecek 10.100.1059 Yağcı SA 0,15 İstenecek 10.130.1705 Beton çelik çubuğu nervürlü 014-32 mm. (S420, B420B-C, B500B-C) (TS 708) KG 550 İstenecek Nakliye.4 Demir Nakli TON 1,085 İstenmeyecek F= K x (0.0007 x M + 0.01) x A A: Zorluk Katsayısı = 1,75 M : Taşıma mesafesi = 425000 Karsız Toplam % Kar ve Genel Giderler Toplam Tutar Söz konusu iş kaleminin analiz girdilerinin 10.130.1704, 10.100.1019, 10.100.1047, 10.100.1062, 10.120.1030, 10.160.1026, 10.100.1055, 10.100.1059 ve 10.130.1705 poz numaralı alt analizlerden oluştuğu, ayrıca demirin nakline ilişkin analiz girdisinin de iş kaleminin analizinde kullanıldığı, söz konusu kalemlerden hangilerinin açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdisi olarak açıkça belirlendiği, İdarece gönderilen yaklaşık maliyet hesaplamasında bulunan analiz çalışmaları incelendiğinde, bahse konu 1025 poz numaralı “Nervürlü Donatı Çeliği St III Temini ve İşçiliği” iş kaleminin analiz girdisi içerisinde başvuru sahibi tarafından iddiaya konu edilen 10.130.1704 ve 10.130.1705 poz numaralı iş kalemlerinin yer almadığı görülmüştür. Başvuru sahibi istekliye EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde açıklama istenilen iş kalemi olarak belirlenen söz konusu iş kaleminin ve diğer iş kalemlerinin, idarece ihale konusu işe özgü olarak tasarlanan özel/paçal iş kalemleri niteliğinde olduğu, bu nedenle idarece söz konusu iş kaleminin analiz formatlarının ve buna ilişkin miktar ve analiz girdilerinin gerek kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlar ve/veya rayiçler gerekse de özel olarak tespit edilen iş kalemleri ve/veya rayiçlerin dikkate alınması suretiyle hazırlanmasının mümkün olduğu, dolayısıyla idarece başvuru sahibince ifade edilen 10.130.1704 ve 10.130.1705 poz numaralı iş kalemlerinin malzeme miktarlarının yarıya indirilmesine karşılık işçilik miktarlarının aynı oranda azaltılmadığı iddia edilmekle birlikte, idare tarafından anılan iş kalemlerinde yer alan malzeme ve işçilik miktarlarının doğrudan dikkate alınarak kullanılması gerektiğine yönelik bir zorunluluk bulunmadığı, ayrıca iddia konusu özel/paçal iş kalemine ilişkin analiz girdi ve miktarlarının belirtildiği analiz formatlarının başvuru sahibi istekliye gönderildiği, bu kapsamda idarenin ihtiyacını belirleme noktasında ihale konusu işe özgü olarak hazırladığı özel/paçal iş kaleminde yer alan iş kalemleri ve rayiçlerden hareketle yaklaşık maliyetin hatalı olduğuna dair bir sonuca ulaşılamayacağı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. b) Başvuru sahibi tarafından iddiaya konu edilen 7001 poz numaralı “Yürüyen Merdiven (5≤h<15)” iş kaleminin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, idarece anılan istekliye gönderilen analizlerde yürüyen merdivenin malzeme ve montaj dahil olarak “set” birimi üzerinden düzenlendiği, anılan istekli tarafından yürüyen merdivenin analiz girdi biriminin set olarak düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğunun iddia edildiği, ancak aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde gönderilen analizlerde yürüyen merdivenin “set” birimi üzerinden malzeme ve montaj dahil olacak şekilde açıklama istenilmesinin mevzuata uygun olduğu, Ayrıca söz konusu girdiye ilişkin olarak iddialarda kotlara göre merdiven yüksekliği, yürüyen merdivenin tipi, adedi gibi teknik verilere yer verilmediğinin ifade edildiği, ancak ihale dokümanı kapsamında yer alan “Yardımcı Tesisler Teknik Şartnamesi”nin 42 ve 70’inci sayfaları aralığında “Yürüyen merdivenler” başlıklı 7.2’nci maddesi kapsamında teknik özelliklere ilişkin detaylı düzenlemelerin bulunduğu; anılan iş kaleminin birim fiyat tariflerinde ise yine girdinin kimi teknik özelliklerinin ifade edildiği, dolayısıyla ihale dokümanında yer alan teknik detaylara ilişkin düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle istekliler tarafından teklif oluşturulması ve aşırı düşük teklif açıklaması sunulması gerektiği, bu itibarla bahsi geçen düzenlemeler ile projelerin incelenmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının önünde herhangi bir engel bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir. c) Başvuru sahibi tarafından 1041 poz numaralı “ Toprakarme Plaklar İçin Galvaniz Şerit Temini Ve Yerine Montajı Yapılması” iş kaleminin analiz girdilerinde olan “toprakarme şeridi” kalemi bulunduğu, toprakarme şeridi için ebat, kalınlık ve kesit bilgilerine ihale dokümanı kapsamında teknik şartnamelerde, birim fiyat tariflerinde ve projelerde yer verilmediğinin iddia edildiği, ancak anılan iş kalemine ilişkin olarak birim fiyat tariflerinde “… Proje ve detayına uygun ST52 kalite çelikten imal edilmiş minimum 510 N/mm2 çekme dayanımı olan, preste delikleri açılmış minimum 530 gr/m2 kalınlıkta galvaniz kaplı çelik şerit ve aksesuarların temini” denilmek suretiyle detaylara yer verildiği; idare tarafından anılan iddiaya verilen cevapta da “Söz konusu imalata ilişkin uygulama projeleri sözleşme imzalanmasına müteakip, yüklenici firma tarafından hazırlanacaktır. Aşırı düşük savunma açıklaması kapsamında isteklilerce birim fiyat tarifindeki minimum şartları sağlayan malzemeyi dikkate alarak açıklama yapılması yeterli olacaktır.” ifadelerine yer verildiği, bu itibarla, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerce birim fiyat tarifleri göz önünde bulundurularak minimum şartları sağlayan malzemeler esas alınarak açıklama sunulmasında engel bulunmadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. d) Başvuru sahibi tarafından 1001 poz numaralı “Her Türlü Zeminde Kazı Yapılması” iş kalemi analizinde ahşap malzeme ve ahşap ustası girdilerinin yer almasına rağmen birim fiyat tariflerinde ahşap imalata ilişkin düzenlemenin yer almadığının iddia edildiği, idarece aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekinde gönderilen bahse konu iş kaleminin analizi kapsamında; - 10.130.4503 poz numaralı “Yuvarlak yapı odunu 2.sınıf çam (ÇAM) (II. SINIF) (TS EN 1927-1,2,3,TS EN 1309-3)” analiz girdisi ile, - 10.100.1017 poz numaralı “Dülger ustası” analiz girdisinin bulunduğu, Bahse konu iş kaleminin birim fiyat tariflerinde “Kazı imalatlarının Strut ve iksa sistemiyle yapılması durumunda Strut, İksa ve ilgili imalatlar projesine uygun ayrıca ilave olarak kendi pozlarından hesaplanarak ödenir.” ifadelerine yer verildiği, dolayısıyla iksa sisteminin yapılması durumunun kesinlik taşımadığının anlaşıldığı, tarife göre iksa yapılması durumunda buna ilişkin olarak ilave ödeme yapılacağının anlaşıldığı, Ayrıca anılan iddiaya idarece verilen cevapta “1. Öncelikle belirtmek gerekir ki; uygulama projelerinde detayları gösterilmiş, statik ve mühendislik hesaplarına dayalı olarak projelendirilmiş iksa sistemleri (örneğin; fore kazık, ankrajlı perde, çelik iksa sistemleri, herlin tipi iksa vb.) müstakil imalat niteliğinde olup, bu tür imalatların bedelleri ilgili iksa pozları üzerinden ayrıca ölçülmekte ve ödenmektedir. Birim fiyat tarifinde yer alan “iksa” ibaresinden kasıt, bu tür projelendirilmiş ve metrajı yapılabilir iksa sistemlerini kapsamaktadır. 2. Ancak saha uygulamalarında, özellikle: o Sığ ve lokal kazılarda, o Altyapı bağlantı ve hat kazılarında, o Dar alan ve kısa süreli hendek kazılarında, o Stabilitesi zayıf veya dağılmaya müsait zeminlerde, o Küçük kesitli temel ve servis kazılarında, projelendirilmiş, mühendislik hesabı gerektiren ve ayrı bir poz kapsamında değerlendirilmesi gereken bir iksa sistemi kurulması teknik ve ekonomik olarak gerekli olmamaktadır. Bu gibi durumlarda, kazı emniyetinin sağlanması amacıyla yüklenici tarafından geçici, basit ve tali nitelikte ahşap tahkimat uygulamaları yapılabilmektedir. 3. Analizde yer verilen ahşap malzeme ve ahşap ustası girdileri; projeye dayalı, statik hesap gerektiren ve ayrıca bedeli ödenecek iksa sistemlerini değil, kazı imalatının doğal bir unsuru olarak ortaya çıkabilecek bu tür geçici ve sınırlı desteklemeleri ifade etmektedir . Söz konusu girdiler, iş sağlığı ve güvenliği ile uygulama gerçekleri dikkate alınarak, yüklenicinin zorunlu olarak yapabileceği geçici tahkimat imalatları nedeniyle mağduriyet yaşamaması amacıyla analiz bünyesine dahil edilmiştir. 4. Bu kapsamda, analiz girdileri ile birim fiyat tarifi arasında herhangi bir çelişki bulunmamaktadır. Zira birim fiyat tarifinde ayrıca ödeneceği belirtilen imalatlar; projelendirilmiş, bağımsız bir imalat kalemi niteliğinde olan ve metrajı yapılabilen iksa sistemleridir. Analizde öngörülen ahşap girdiler ise kazı işinin bünyesinde değerlendirilen, süreklilik arz etmeyen ve müstakil metraja konu olmayan geçici destekleri kapsamaktadır. Sonuç olarak; 1001 poz numaralı iş kalemine ait analiz ile birim fiyat tarifi arasında uyumsuzluk bulunmadığı, analiz girdilerinin işin teknik gereklilikleri ve uygulama koşulları çerçevesinde belirlendiği” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Dolayısıyla bahse konu iksa sistemlerinin yapılmasının işin yürütümü aşamasında yüklenici tarafından yapılması olasılığının meydana gelebileceği, bu durumda ise buna ilişkin ödemelerin 1001 poz numaralı “Her Türlü Zeminde Kazı Yapılması” iş kalemi kapsamında analize dahil edildiği, bu durumun isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasını engelleyen bir nitelik taşımadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır. Sonuç olarak, başvuru sahibi isteklinin iddialarında yer verdiği aşırı düşük teklif sorgulama kalemlerinden “1001 Her Türlü Zeminde Kazı Yapılması (Nakliyeler Dahildir.)”, “1025 Nervürlü Donatı Çeliği St III Temini ve İşçiliği”, “1041 Toprakarme İçin Prekast Cephe Panelleri Yapılması ve Yerine Konulması (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle) (Her Ebat ve Kalınlıkta)” ve “7001 Yürüyen Merdiven (5≤h<15)” iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının mevzuata uygun olduğu ve bu nedenle başvuru sahibi isteklinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.