2025/1602735 İhale Kayıt Numaralı "Kocaeli İli Başiskele İlçesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hatları Bakım Onarım ve Yenileme İnşaatı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Günok İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İhale İşleri Şube Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1602735 İhale Kayıt Numaralı “ Kocaeli İli Başiskele İlçesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hatları Bakım Onarım ve Yenileme İnşaatı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İhale İşleri Şube Müdürlüğü tarafından 28.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kocaeli İli Başiskele İlçesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hatları Bakım Onarım ve Yenileme İnşaatı ” ihalesine ilişkin olarak Günok İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.02.2026 tarih ve 207857 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/457 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. - Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, a) İdarece 2’nci iddialarına ilişkin şikâyete verilen cevapta, akaryakıt girdisine ilişkin fiyatın 47,56 TL/lt’nin üzerinde olduğu belirtilmiş olmakla birlikte, açıklama istenen tüm kalemler içerisinde yer alan akaryakıt girdisi için aynı şekilde yansıtılıp yansıtılmadığının belirtilmediği idarece savunma sürecinin uzatılması ve analizler yönüyle düşük kurgulanması yönündeki itirazlarının karşılanmadığı, b) Başvuruya konu ihalede işin hizmet ve kiralama ağırlığı dikkate alınarak yüklenici kârı ve genel gider oranının artırılması ya da bu oran artırılamıyorsa dâhi söz konusu hizmet ve kiralama giderlerinin analizlere açık ve denetlenebilir maliyet girdileri olarak eklenmesi gerektiği, c) İdarece 4’üncü iddialarına ilişkin şikâyete verilen cevapta, anılan istekli tarafından satın alınan malın edinim bedeli üzerinden açıklama yapıldığının, makinenin amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayılarının (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplam makine katsayısı içerisindeki ağırlık oranı bulunmadığının belirtildiği, bahse konu açıklamanın geçerli bir açıklama olmadığı; özetle, açıklama istenilen analizlerde yer alan iş makinesi girdilerinin, resmî rayiçleri mevcut olduğu halde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu ve isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılacak açıklamalarda, bu hususu tevsik eden belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu, ç) İdarece analizlerde bulunan 2 adet rayiç ve 1 adet iş kaleminin tamamını kapsayacak şekilde olmak üzere 3 farklı iş kalemi için fiyatın Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile belgelediğinin belirtildiği, bu kapsamda satış tutarı tespit tutanaklarındaki faturaların malın veya işin nevi kısmından bu hususun açıkça anlaşılamadığı ve fiyat teklifi veren firmadan veya ilgili SMMM’den faturaların talep edilmesi hâlinde, fiyat teklifi verilen mal ile fiilen satışı yapılan malın aynı olmadığının ortaya çıkacağı, d) Anılan istekli tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki tespit tutanaklarında defter onay tarihleri, noterlik bilgileri ve onay işlemine ait yevmiye kayıt bilgilerinin bulunmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile tutanaklar üzerinde meslek mensubunun adres bilgilerinin bulunduğu kaşe, TÜRMOB mührü ve imza ile teklif veren firmaya ait kaşe ve imzanın bulunmadığı, ayrıca YMM veya SMMM olmayan serbest muhasebeci imzalı belgelerin kabulünün de mümkün olmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin hangi ihaledeki iş kalemi için verildiğinin anlaşılabilmesi için fiyat teklifi üzerine ilgili ihaleye ait kayıt numarası ve ihale adı bilgilerinin de eklenmesi gerektiği, e) İdarece, BBOYİ-İ-079 poz nolu “BORU HENDEĞİ VE SANAT YAPILARINDA KIRMATAŞ MALZEME İLE SIKIŞTIRILMIŞ DOLGU YAPILMASI (NAKLİYELER DÂHİLDİR)” iş kaleminin aktarmasız alt analizinde bulunan 40.115.2026 poz nolu “Konkasörle kırılmış 0 - 30 mm'lik kırmataş” alt iş kaleminin, Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklandığı ve kırmataş nakli alt iş kaleminin ise gönderilen mesafelere ve nakliye formülüne uygun olarak analizin içerisinde açıklandığının belirtildiği, söz konusu kaleme ilişkin idarece belirlenmiş olan “Konkasörle kırılmış 0 - 30 mm'lik kırmataş” malzemesinden farklı olarak 0-38 mm’lik malzemeye ilişkin teklif sunulduğu, anılan kaleme ilişkin fiyat teklifi sunulmadığı ve Satış Tutarı Tespit Tutanağının gerçek hilafına düzenlendiği, bahse konu tutanakta belirtilen faturanın talep edilmesi ve idarece istenen iş kalemine uygun olup olmadığının belirlenmesi, ayrıca Satış Tutarı Tespit Tutanağının kim tarafından imzalandığı, fiyat teklifini veren firma ve mali müşaviri tarafından imzalanıp imzalanmadığının tespit edilmesi gerektiği, söz konusu belgelerin satışı yapan firma ve mali müşavir yerine yetkisiz kişilerce imzalandığı, f) İdareye şikâyet başvurularındaki 10’uncu iddialarının tümüyle değerlendirilmediği, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan fiyat teklifi eklerinin, kamu ihale mevzuatında öngörülen belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak asıl veya usulüne uygun onaylı suret yerine fotokopi suretler halinde sunulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifi eklerinin fotokopi suretler halinde sunulmuş olmasının açıklamanın mevzuata aykırı, eksik ve denetlenemez olduğunu açıkça ortaya koyduğu, söz konusu aykırılıkların sonradan giderilmesinin mümkün olmadığı, g) Anılan İş Ortaklığı tarafından açıklama istenilmeyen analiz girdileri için bir kuruşun altında birim fiyatlar girildiği ve birim fiyatlar ile miktarların çarpımı sonucunda bulunan tutarların da bir kuruşun altında olacak şekilde toplam tutar sütunlarına yazıldığı, bahse konu hususun tüm girdiler yönünden incelemesi gerektiği, ğ) İdarece “BBOYİ-İ-070 poz no’lu “DEPO İÇ TEMİZLİĞİNİN YAPILMASI” iş kalemi için ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklama yapıldığı belirtilmiş olmakla birlikte, fiyat teklifi sunulmadan sadece Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, anılan kalem için alt analiz oluşturulmadan bir bütün olarak fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının da olanaklı olmadığı, nitekim idarece aynı iş kalemi kapsamında faturalı olarak gerçekleştirilmiş olan imalata istinaden belgelendiği, ekine hakediş ve teknik dokümanlarının sunulduğunun belirtildiği, mevzuatta bu şekilde açıklama yapılmasına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, ayrıca Satış Tutarı Tespit Tutanağının kim tarafından imzalandığı, fiyat teklifini veren firma ve mali müşaviri tarafından imzalanıp imzalanmadığının tespitini ile söz konusu tutanakta belirtilen faturanın talep edilmesi ve idarece istenen iş kalemine uygun olup olmadığının belirlenmesi gerektiği, h) İdarece ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından 40.137.1015 poz nolu sfero döküm çerçeveli baca kapağı için Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklama yapılmadığı; işin Teknik Şartnamesine de uygun olacak şekilde, resmi kurumlar tarafından yayınlanan 2025 yılı Kasım ayı için açıklanmış olan rayiç fiyatı kullanıldığının belirtildiği, idarece Teknik Şartname’de önceki yıllarda kullanılan klasik/standart tip kapaklardan farklı olarak, “Sfero Kapak Özel Teknik Şartnamesi-2025” ile birlikte ilk kez tanımlanan ve uygulanmaya başlanan yeni bir kapak modelini ifade ettiği, bu yeni model; malzeme sınıfı, kilit ve emniyet sistemi, yük taşıma kapasitesi ile test ve sertifikasyon şartları itibarıyla önceki tip kapaklara kıyasla daha yüksek teknik gerekliliklere ve dolayısıyla daha yüksek maliyetlere sahip olduğu, bahse konu gerekçelerle resmi rayiçten farklılaştırılmış ürünün resmi rayiç ile açıklanmasının mümkün olmadığı, ı) Aşırı düşük teklif açıklama talebi yazılarında açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde, dolayısıyla aktarmasız alt iş kalemleri analizinde, girdi olarak harita işlerine ait iş kalemlerinin ve basınç testi yapılması iş kalemlerinin bulunduğunun belirtildiği, ancak hangi analizlerde hangi girdilerin olduğunun belirtilmediği, i) İhale dosyasında açıkça düzenlenen arıza dinleme (akustik dinleme) hizmetinin, arıza pozlarına ait analizlerde hiç yer almamasının aşırı düşük teklif açıklamasını esaslı biçimde sakatladığı, idarece bu hususun ihale dokümanına yönelik bir başvuru olarak değerlendirilse de idarece analiz formatına ihale dosyası kapsamında yer verilmediği gibi, herhangi bir aşamada analiz formatının taraflarına gönderilmediği, bu nedenle söz konusu başvurularının ihale dokümanına yönelik olduğu iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, j) BBOYİ-İ-047 Poz Nolu “Ø 110 MM ÇAPINDA HER BASINCA DAYANIMLI İDARE MALI PVC BORU İLE İÇME SUYU HATTI YAPILMASI” iş kalemine ilişkin söz konusu malzemenin idareye ait depodan (İSU Genel Müdürlüğü Solaklar Lojistik Merkezi) alınarak iş başına getirilmesine yönelik her türlü maliyetleri kapsayan “PVC boru nakli” alt iş kalemi girdisinin analizde bulunduğunun belirtildiği, ancak malzemelerin ilçe şantiyelerinden alınması, iş sahasına nakliyesi, yükleme-boşaltma, yatay ve düşey taşıma ve istifleme işlemlerine ilişkin zorunlu lojistik faaliyetlerinin de kapsamda olması gerektiği, k) İdarece, işin birim fiyat tariflerinde 30 cm genişliğinde belirlenmiş olan polietilen ikaz bandının resmi kurumlara ait rayiçler içerisinde fiyatı bulunmadığından, söz konusu imalata en yakın özellikte olan ve rayiç fiyatı İller Bankası A.Ş. tarafından açıklanmış olan 40.120.1451 poz nolu Polietilen İkaz Bandı alt girdisinin analizlerde kullanıldığının belirtildiği, ancak ikaz bandı genişliğinin 30 cm yerine 20 cm olarak öngörülmesinin kullanılan malzeme miktarını doğrudan azalttığı ve buna bağlı olarak da birim maliyetin gerçeğe aykırı biçimde düşürülmesine yol açtığı, l) BBOYİ-İ-100: Ø 300 MM ÇAPINDA BETON BORU İLE KANALİZASYON VEYA YAĞMURSUYU HATTI YAPILMASI, BBOYİ-İ-134: Ø 200 MM KANALİZASYON HATLARININ TEMİZLENMESİ VE GÖRÜNTÜLENMESİ ve BBOYİ-İ-135: Ø 300 MM KANALİZASYON HATLARININ TEMİZLENMESİ VE GÖRÜNTÜLENMESİ iş kalemlerine ait analizlerde ve dolayısıyla aktarmasız alt iş kalemleri analizlerinde, girdi olarak 40.149.1001 poz nolu “Kanalizasyon ve yağmursuyu hatlarının robot kamera ile görüntülenmesi ve video çekimi” iş kalemine ait iş kalemlerinin bulunduğunun belirtildiği, ancak diğer zorunlu maliyetlerin açıklamada yer almaması hususu hakkında bilgi verilmediği, m) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde birim fiyat tariflerinde yer alan giderlerin yer almadığı, söz konusu giderlerin birim fiyat analizlerinde açık ve somut bir şekilde yansıtılması ya da işin niteliği gereği %10 kar ve genel gider oranının üzerinde bir oran öngörülmesi gerektiği, bahse konu iddialarının ihale dokümanına yönelik kabul edilerek süre yönünden reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, n) Birim fiyat tariflerinde yer alan BBOYİ-İ-108 numaralı poz ile BBOYİ-İ-115 numaralı poz arasında ve bu pozlar dâhil olmak üzere, 2 metre ve 3 metreden daha derin baca kurulumlarına ilişkin toplam 59 adet baca imalatı öngörüldüğü, bu imalatların teknik olarak derin kazı gerektirdiği ve bu derinliklerde zemin koşullarına bağlı olarak şevli kazı ve/veya iksa kullanımı ihtiyacının doğmasının kaçınılmaz olacağı, bu hususların analizleri de doğrudan etkilediği, bahse konu iddialarının ihale dokümanına yönelik kabul edilerek süre yönünden reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, o) İhale dokümanında öngörülen araç, ekipman ve sürekli hazır bulunma yükümlülüğünün analizlerde ayrı ve somut bir maliyet girdisi olarak yer almadığı, bahse konu iddialarının ihale dokümanına yönelik kabul edilerek süre yönünden reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ö) CBS/haritalama, belirsiz makine-ekipman temini, zorunlu fotoğraflama ve dijital arşivleme gibi sürekli, teknik ve cezai sonuç doğuran hizmetlerin tamamının birim fiyat analizlerinde hiç yer almadığı, buna rağmen bedelsiz ve genel gider kapsamında kabul edildiği, bahse konu iddialarının ihale dokümanına yönelik kabul edilerek süre yönünden reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, p) BBOYİ-İ-001 poz numaralı “Ø 20-25-32-40-50 mm çaplarında her basınca dayanımlı her cins boru üzerinde içme suyu hattı arızası giderilmesi” iş kalemine ilişkin olarak birim fiyat tariflerinin son derece ayrıntılı ve çok sayıda farklı uygulama ve ödeme senaryosu içerecek şekilde düzenlendiği, anılan birim fiyat tarifinde; arızanın giderilme şekline, kazı yapılıp yapılmamasına, kullanılan dolgu ve yataklama malzemesine, kolay tamir kelepçesi kullanılıp kullanılmamasına göre %60, %70, %80, %90 ve %100 oranlarında farklı ödeme rejimlerinin açıkça tanımlandığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu poz için yalnızca tek bir analiz sunulduğu, birim fiyat tarifinde açıkça düzenlenen bu farklı uygulama ve ödeme rejimlerinin hiçbirine ilişkin ayrı bir maliyet ayrıştırması yapılmadığı, bu durumun analiz ile birim fiyat tarifinin aynı veriyi üretmediğini, dolayısıyla analizlerin eksik ve uyumsuz olduğunu açıkça gösterdiği, bahse konu iddialarının ihale dokümanına yönelik kabul edilerek süre yönünden reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, r) Aşırı düşük teklif açıklama istenen kalemler bünyesinde yer alan taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerine ilişkin mesafe dikkate alınmadan açıklama yapılmış olmasına rağmen idarece açıklamanın geçerli kabul edildiği, öte yandan söz konusu hazır beton girdileri için TS 13515 Standardında belirlenen süreler ve hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafe dikkate alınmadan fiyat teklifi alındığı, s) Açıklama istenen iş kalemlerinin bünyelerinde yer alan girdileri için iş kalemi analizi ile uyumlu olmayacak şekilde açıklama yapıldığı, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan söz konusu açıklamanın reddedilmesi gerektiği, ayrıca fiyat teklifi ve Satış Tutarı Tespit Tutanağında demir çapları ile ilgili bir belirleme yapılmadığı, öte yandan her iki iş kaleminde de nakliyeler için kullanılması zorunlu formül verilmiş olmasına rağmen, söz konusu formüle riayet edilmeden fiyat teklifi ile açıklama yapılması nedeniyle de ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği, ş) Açıklama istenen iş kalemleri bünyesinde yer alan tüm işçilikler ile tüm girdilerin miktarlarının (saat, adet, metre, ton vb.) birebir kullanılmasının zorunlu olduğu, bu hususta herhangi bir irdeleme yapılmadan ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edildiği, açıklama kapsamında sunulan analizlerde çarpım ve toplamlarda hata yapıldığı, düzeltilmesi durumunda analiz fiyatının teklif fiyatın üzerinde olacağı, t) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde analiz girdilerinin (malzeme, işçilik, makine vb. ) ayrı ayrı gösterilmediği, u) Analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında belirlenmesinden dolayı anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi gerektiği, ü) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait analizlerdeki miktarların düşürülerek açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, ayrıca kamu birim fiyatları ile yapılan açıklamada iş kalemleri/grupları için, hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklama kapsamında sunulması gerekirken bu yapılmadan yapılan açıklamanın uygun olmadığı, v) İhale tarihinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının yapıldığı tarihte güncel fiyatların yayımlanmış olması nedeniyle geçmiş yıl fiyatlarının kullanılmasının mümkün olmadığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının güncel fiyatlarının yayımlandığı, rayiç bedellerinin ihale tarihi itibariyle güncellenip güncellenmediğinin kontrol edilmesi gerektiği, y) İlgili analizler için sunulması gereken alt analizlerin tamamının sunulmadığı, açıklama kapsamında sunulan analizlerde çarpım ve toplamlarda hata yapıldığı, düzeltilmesi durumunda analiz fiyatının teklif fiyatın üzerinde olacağı, yapım yönteminin ekonomik olması hususunda sunulan açıklamada; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajına yer verilmediği, seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda yapılan açıklamada; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının açıklanmadığı, z) Anılan istekli tarafından nakliye formülüne uygun açıklama yapılmadığı, nakliye formülünde yer alan mesafenin düşürüldüğü, nakliye formülü verilen iş kalemleri için bu formül kullanılmaksızın fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, 2) İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığını oluşturan istekliler tarafından sunulan teklif ve aşırı düşük teklif savunması kapsamında; İş Ortaklığının ortaklık yapısı, ortaklık oranları, temsil yetkisi ve imza yetkisine ilişkin belgelerin, kamu ihale mevzuatı ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun şekilde EKAP’a yüklenmediği, İş Ortaklığını oluşturan her bir ortak bakımından ayrı ayrı olacak şekilde; güncel pay defterleri, bu pay defterlerinin dayanağı olan yönetim kurulu karar defterine ilişkin kararlar ile ortaklık yapısını ve temsile yetkili kişileri gösteren son güncel Ticaret Sicili Gazetelerinin EKAP’a yüklenmediği, 3) Temsile yetkili olunduğunu göstermek üzere sunulan imza sirküleri, imza beyannameleri ve vekâletnameler birlikte değerlendirildiğinde; teklif mektubu ile aşırı düşük teklif savunmasının, istekliyi temsile yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, teklif mektubu ve savunma belgelerini imzalayan kişiler ile imza sirkülerinde ve imza beyannamesinde yer alan temsilcilerin aynı kişiler olmadığı, Vekâletnamede vekil eden sıfatıyla yer alan kişinin, Türk Ticaret Kanunu ve imza sirküleri çerçevesinde ihale konusu iş için teklif vermeye yetkili olmadığı, sunulan vekâletnamelerin, kapsam itibarıyla ihale konusu işi ve aşırı düşük teklif açıklamasını kapsamadığı, 4) İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığını oluşturan istekliler tarafından sunulan bilançonun istenilen kriterleri sağlamadığı, mevzuatta öngörülen dönem, içerik ve şekil şartlarını karşılamadığı iddia edilmektedir. 5) İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığını oluşturan istekliler tarafından sunulan iş hacmini gösteren belgelerin istenilen kriterleri sağlamadığı, mevzuatta öngörülen dönem, içerik ve şekil şartlarını karşılamadığı, toplam ciro ile yapım işleri cirosu ayrımının mevzuata uygun şekilde yapılmadığı veya bu ayrımın belgeler üzerinden açıkça anlaşılamadığı, sunulan ciro ve yapım işleri cirosu tutarlarının, ihale dokümanında öngörülen asgari yeterlik kriterlerini sağladığının açık ve denetlenebilir biçimde ortaya konulmadığı iddia edilmektedir. 6) İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının ortakları tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname’de düzenlenen benzer iş ve asgari iş deneyim şartını sağlamadığı, belgenin iş ortaklarının daha önce birlikte gerçekleştirdiği bir işe ilişkin olduğu bilinmekle birlikte, bu işin %100 oranında tamamlanmadığı, yaklaşık %82 gerçekleşme oranı ile sonuçlandığı, belgenin standart forma aykırı olduğu ve %80 ve üzeri gerçekleşmeye dayalı işlerde mevzuatta öngörülen zorunlu unsurları taşımadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: KOCAELİ İLİ BAŞİSKELE İLÇESİ İÇME SUYU, KANALİZASYON VE YAĞMURSUYU HATLARI BAKIM, ONARIM VE YENİLEME İNŞAATI b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Başiskele İlçesi sınırları içerisinde 24 ay süre ile 4.578 adet içme suyu hattı arızası, 32.697 metre içme suyu abone hattı imalatı, 24.001 m içme suyu hattı imalatı, 1.682 adet kanalizasyon hattı arızası, 12.750 metre kanalizasyon abone hattı imalatı, 16.200 m kanalizasyon ve yağmursuyu hat imalatı, 30.000 m³ vidanjör çekimi ve diğer bakım onarım işleri Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: KOCAELİ” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir…” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanı düzenlemelerinden şikâyete konu edilen ihalenin, Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İhale İşleri Şube Müdürlüğü tarafından 28.11.2025 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Kocaeli İli Başiskele İlçesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hatları Bakım Onarım ve Yenileme İnşaatı” ihalesi olduğu, 13.01.2026 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararından, söz konusu ihaleye 15 istekli tarafından teklif verildiği, isteklilerden HMA Teknik Müh. A.Ş. - SGS Alt Yapı Müh. İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin özel ortak tarafından sunulan ortaklık tespit belgesinin uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. - Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Değer Altyapı Taah. A.Ş. ve Kaner İnşaat San. ve Tic. A.Ş.- Medka Müh. İnş. Harita Maden. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’ndan 05.12.2025 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, Kaner İnşaat San. ve Tic. A.Ş.- Medka Müh. İnş. Harita Maden. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından yapılan şikayet başvuru üzerine 19.12.2025 tarihli yazılar ile anılan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının talep edildiği, Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. - Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın şikayet başvurusu üzerine 30.12.2025 tarihli yazılar ile bahse konu isteklilerden aşırı düşük teklif savunması istenildiği anlaşılmıştır. İdare tarafından anılan isteklilere gönderilen 30.12.2025 tarihli 93160208 sayılı, “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “Kocaeli İli Başiskele İlçesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hatları Bakım Onarım ve Yenileme İnşaatı ihalesinde 27.11.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 07.01.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. Bilgilerini ve gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilen analiz girdileri, açıklama istenmeyen analiz girdileri ve açıklama istenilen aktarmasız inşaat analizlerine yer verildiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. - Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelendiğinde; Başvuru sahibinin (a) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak: Başvuru sahibi tarafından açıklama istenilen tüm kalemler içerisinde yer alan akaryakıt girdileri için 47,56 TL/lt’nin üzerinde açıklama yapılıp yapılmadığının belirtilmediği iddia edilmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen tüm iş kalemlerinde yer alan 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” girdisi için ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2025 Yılı Kasım ayı fiyatının kullanıldığı (49,45 TL) anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (b) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak: İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından sunulan analizlerde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca öngörülmesi gereken “kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider”in öngörüldüğü anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (c) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak: Anılan İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş makinesi girdileri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanıldığı, 03.036/A girdi numaralı “Kombine Kanal Temizleme Ünitesi” analiz girdisi için edinim bedeli üzerinden açıklama yapıldığı, iş makinesi girdilerine yönelik fiyat teklifi ile açıklama yapılmadığı görülmüştür. İş makinelerine yönelik olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği durumlarda, istekliler tarafından resmi rayiçler kullanılmak suretiyle açıklama yapılabileceği, söz konusu resmi rayiçlerde makine katsayısının amortisman, yedek parça, nakil/montaj/demontaj, tamir bakım ve sermaye faizi/sigorta giderlerinden oluştuğu, söz konusu katsayı ile çarpılacak edinme bedeli olarak makine rayicinin kullanılabileceği, bu doğrultuda iş makinelerine ilişkin açıklamaların makine katsayısı içerisinde amortisman giderinin de bulunması nedeniyle edinme bedelinin tevsikinde fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı; diğer yandan istekliler tarafından sahip oldukları iş makinelerinin kullanılması suretiyle de açıklamada bulunulmasında kamu ihale mevzuatı açısından aykırılık bulunmadığı, ancak bu durumda iş makinelerinin kendilerine maliyetine yönelik olarak maliyet hesabının belgelere dayalı olarak açıklanması gerektiği ve isteklilerin kendi malı olan iş makinesinin amortisman ömrü tamamlanmış olsa bile yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, montaj, demontaj gideri için asgari bir bedel öngörülmesi gerektiği, diğer bir ifadeyle isteklilerin kendi malı olan makineler ile açıklama yapmaları durumunda amortisman ömrünü tamamlayan makineler için edinme bedelinin kullanılacağı ancak söz konusu bedelin makine katsayısının amortisman gideri dışında kalan kısmının toplam makine katsayısı içerisindeki ağırlık oranı ile makine rayicinin çarpılması suretiyle bulunan tutarın altında olamayacağı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiçlerde iş makineleri için kullanılan katsayıların amortismana ilişkin kısmı ile yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta ve nakil-montaj-demontaj vb.ye karşılık gelen kısımlarının açıkça anlaşıldığı, ancak yapılan incelemede 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” için herhangi bir kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan güncel bir rayice rastlanılamadığı görülmüştür. Kurum tarafından bir başka incelemede İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İSKİ) ile yazışma yapıldığı ve söz konusu inceleme sonucunda alınan 11.12.2024 tarihli ve 2024/UY.II-1638 sayılı Kurul kararında “… anılan araca ilişkin güncel tarihli rayiç yayımlanıp yayımlanmadığı ile yaklaşık maliyet hesabında bu araç için esas alınan 10.274.285,50 TL’nin nasıl hesaplandığı hususlarında bilgi talebinde bulunulmuştur. İdarenin 26.11.2024 tarihli cevabi yazısında, anılan araç için güncel bir rayiç bulunmadığı belirtilmiş…” ifadelerine yer verildiği, dolayısıyla yapılan inceleme ve aktarılan yazışmadan da anlaşılacağı üzere 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” için güncel bir rayicin mevcut olmadığı anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde yer verilen açıklamalar ışığında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana (iş makinesi) yönelik analiz girdilerinin istekliler tarafından kendi malı olan iş makinesinin satın alma maliyeti üzerinden açıklama yapılabilmesi için iş makinesinin maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerektiği anlaşılmaktadır. Anılan maliyet unsurlarının iş makinesinin amortisman maliyetinin hesaplanması ve kontrol edilmesi açısından önem arz ettiği anlaşılmaktadır. Bu açıdan iş makinesi girdisinin satın alma maliyeti üzerinden açıklanabilmesi için iş makinesinin isteklinin kendi malı olması gerekmekte ve bu durumu iş makinesinin satın alma bedeli ve satın alma tarihine ilişkin bilgileri içerecek şekilde Yapım İşleri ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde yer verilen hükümler ışığında ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik etmesi gerekmekte, ayrıca iş makinesinin maliyet unsurlarına ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerekmektedir. Anılan Tebliğ maddesinde açıklandığı ve yukarıda da ifade edildiği üzere, “Kombine Kanal Temizleme Aracı” girdisine ilişkin açıklamanın isteklinin kendi malı makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapılabilmesi için “Kombine Kanal Temizleme Aracı” girdisinin maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerekmekte olup açıklamaya konu “Kombine Kanal Temizleme Aracı” girdisinin güncel rayici ile maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin katsayıların tespit edilemediği anlaşılmıştır. 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” için güncel bir rayiç fiyatının bulunmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla anılan araca ilişkin makine katsayısını oluşturan amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri ağırlık oranlarının da belirsiz olduğu, aktarılan koşullar altında İSKİ 2001 yılı rayicinin güncellenmesi ya da fiyat teklifi yoluyla açıklama yapılması gerekirken ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” girdisine ilişkin açıklamanın kendi malı iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapılmasının Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesine aykırı olduğu ve Anılan İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (ç), (d) ve (f) bentlerinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak: Anılan İş Ortaklığı tarafından; BBOYİ-İ-079 poz numaralı “Boru Hendeği ve Sanat Yapılarında Kırmataş Malzeme ile Sıkıştırılmış Dolgu Yapılması (Nakliyeler Dâhildir)” iş kaleminin içerisinde yer alan 40.115.2026 girdi numaralı “Konkasörle kırılmış 0 - 30 mm'lik kırmataş” analiz girdisi için Boztaş Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan KDV hariç 430,00 TL/m 3 birim fiyatlı fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, BBOYİ-İ-052 poz numaralı “Ø 25-40-50-63 mm Çap Arasında ve Dâhil PN 16 atü Yeni Vana, Pislik Tutucu Montajının Yapılması” iş kaleminin içerisinde yer alan 40.145.1141 girdi numaralı “Çapı 32 mm, 10-16 atü, PE100 küresel vana” analiz girdisi için Pişkin Makina San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan KDV hariç 300,00 TL/adet birim fiyatlı fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, BBOYİ-İ-070 poz numaralı “Depo İç Temizliğinin Yapılması” iş kalemi için Büyükşehir Temizlik, Dezentekte ve İzolasyon-Harun Binici’den alınan KDV hariç 75,00 TL/m 2 birim fiyatlı fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, Söz konusu fiyat tekliflerinin açıklama istenilen 2 adet analiz girdisi ve 1 adet iş kalemine ilişkin ve başvuruya konu ihaleye yönelik olarak düzenlendiği, fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait ibarelerin yer aldığı, fiyat tekliflerinin ve satış tutarı tespit tutanaklarının, fiyat tekliflerini verenler ile meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, belgelerde yer alan imzaların uyumlu olduğu, tutanaklarda mükellefe ve meslek mensubuna ait bilgilerin/bölümlerin doldurulduğu, satış tutarı tespit tutanaklarında belirtilen faturaların, fiyat tekliflerine konu mallara ilişkin olduğu, fiyat tekliflerinde tarih, sayı, fiyat teklifine konu malın adı, birim fiyatı ve miktar bilgilerinin bulunduğu, tespit tutanaklarının içeriğindeki bilgilerin fiyat teklifleri ile uyumlu olduğu, fiyat tekliflerinde hesaplama hatası yapılmadığı, tutanakların satışlar dayanak alınarak düzenlendiği, fiyat tekliflerindeki birim fiyatların, satış tutarı tespit tutanaklarında gösterilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı, fiyat tekliflerini düzenleyen kişilerin ihalede kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yaptığı, tutanaklardaki fatura bilgileri tablosunda bilgileri verilen fatura tarihlerinin ilan tarihinin (07.11.2025) içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde olduğu, tutanakların ilgili e-forma uygun olduğu, tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablolarının usulüne uygun şekilde doldurulduğu, söz konusu tablo bilgileri ile fiyat tekliflerinde yer verilen bilgilerin uyumlu olduğu, tutanaklara ek olarak mükellef adına tutanağı imzalayanın imza sirküsü/beyannamesi, mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, fiyat teklifini imzalayanların yetkili olduğu ve yetki sürelerinin dolmadığı, bu haliyle fiyat teklifleri ve ekinde sunulan tutanakların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olarak düzenlendiği görülmüştür. Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (e) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak: Anılan İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; BBOYİ-İ-079 poz numaralı “Boru Hendeği ve Sanat Yapılarında Kırmataş Malzeme ile Sıkıştırılmış Dolgu Yapılması (Nakliyeler Dâhildir)” iş kaleminin içerisinde yer alan 40.115.2026 girdi numaralı “Konkasörle kırılmış 0 - 30 mm'lik kırmataş” analiz girdisi için fiyat teklifi ile açıklama sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin 0-38 mm’lik malzemeye ilişkin olmadığı, analiz formatında yer verilen “Konkasörle kırılmış 0 - 30 mm'lik kırmataş” girdisine ilişkin olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır. Başvuru sahibinin (g) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak: İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyat ile miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülmediği tespit edildiğinden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (ğ) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak: Anılan İş Ortaklığı tarafından BBOYİ-İ-070 poz numaralı “Depo İç Temizliğinin Yapılması” iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifi sunulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunması istenilen isteklilere gönderilen analizlerde anılan iş kaleminin analiz girdilerinden oluştuğunun görüldüğü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.3’üncü maddesi uyarınca isteklilerin teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstermeleri gerektiği, söz konusu iş kalemi için analizlere yer verilmeden tek kalem halinde bir bütün olarak fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin (h) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak: Anılan İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; BBOYİ-İ-104 poz numaralı “Çıkış Çapı Ø 200 mm veya Ø 300 mm Derinliği H: 0,50-2,00 m Olan Buhar Kürlü Entegre Contalı Muayene Bacasının Temini, Kazısı, Dolgusu ve Montajının Yapılması” iş kaleminin içerisinde yer alan 40.137.1015 poz numaralı “Sfero döküm çerçeveli baca kapağı (88 kg, ID400, GGG50 sfero döküm, kilitli, EPDM contalı) analiz girdisi için kamu kurum ve kuruluşlarınca (İller Bankası 2025 yılı Kasım ayı birim fiyatı) yayımlanmış birim fiyatın kullanıldığı, söz konusu yöntemin Kamu İhale Genel Tebliği’nde isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler arasında sayıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir. Başvuru sahibinin (ı), (i), (j), (k), (l), (m), (n), (o), (ö) ve (p) bentlerinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak: İdarece 30.12.2025 tarihinde isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarına ilişkin tebligat incelendiğinde, tebligatın ekinde; açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilen analiz girdileri, açıklama istenmeyen analiz girdileri ve açıklama istenilen aktarmasız inşaat analizlerine yer verildiği görülmüş olup, yapılan inceleme neticesinde idare tarafından sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarına ilişkin tebligat kapsamında gönderilen bahse konu analiz girdilerinin yukarıda yer verilen Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine uygun oluşturulduğu görülmüştür. 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ihale günü ilk oturumda isteklilerin teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarının açıklanması suretiyle yaklaşık maliyetin alenileştiği, elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde de yaklaşık maliyetin ihaleye katılan tüm isteklilerce “Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanak”da görülebildiği, yaklaşık maliyetin hatalı olduğu ve bu nedenle hak kaybına uğramasının muhtemel olduğu hususunda şikâyet başvurusunda bulunacak istekliler için bu durumun farkına varıldığı tarihin veya farkına varılmış olması gereken tarihin de ilk oturumun gerçekleştiği ihale tarihi olduğu, diğer bir anlatımla, ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyet tutarı sebebiyle teklifinin uygun görülmeme ve dolayısıyla zarara uğrama ihtimali bulunduğunu düşünen isteklilerce, yaklaşık maliyetin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği açıktır. İdareye şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren açık ihale usulü ile yapılan ihalelerde on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılması gerektiği, başvuru sahibinin iddialarının; birim fiyat tarifleri ile analizler arasında uyumsuzluk olduğu, bu durumun birim maliyetlerin eksik hesaplanmasına yol açtığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı anlamına geldiği anlaşıldığından, şikâyete konu işlemin farkına varıldığı ya da farkına varılmış olması gereken tarihin yaklaşık maliyetin idarece isteklilere duyurulduğu tarih olan 28.11.2025 ihale tarihi olduğu, başvuru sahibi tarafından şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 28.11.2025 tarihini izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, 22.01.2026 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (u) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak: Anılan İş Ortaklığı tarafından açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde yer alan işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari işçilik maliyetinin (115,58 TL) üzerinde bir bedel ile açıklama yapıldığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (z) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak: İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; BBOYİ-İ-070 poz numaralı “Depo İç Temizliğinin Yapılması” iş kalemi dışındaki açıklama istenilen diğer iş kalemlerinin içerisinde yer alan nakliye girdileri için idarece verilen analizlerdeki formüller kullanılarak açıklama yapıldığı ve idarece düzenlenen mesafelerin kullanıldığı, fiyat teklifi ile açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır. Buna ek olarak, idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunması istenilen isteklilere gönderilen analizlerde BBOYİ-İ-070 poz numaralı “Depo İç Temizliğinin Yapılması” iş kaleminin analiz girdilerinden oluştuğunun görüldüğü, bahse konu analizlerden bir tanesinin de açıklama istenilen analiz girdilerinden olan “Kazı ve Moloz Nakli” girdisi olduğu, ancak anılan İş Ortaklığı tarafından analizlere yer verilmeden bahse konu iş kaleminin bir bütün olarak tek kalem halinde fiyat teklifi ile açıklandığı belirlendiğinden, açıklamanın bu yönüyle uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (r), (s), (ş), (t), (ü), (v) ve (y) bentlerinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü, “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (r), (s), (ş), (t), (ü), (v) ve (y) bentlerinde yer alan iddialarının ilk kez 09.02.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin anılan iddialarının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (r), (s), (ş), (t), (ü), (v) ve (y) bentlerinde yer alan iddialarının ihale komisyonu kararının tebliğ edildiği 13.01.2026 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 09.02.2026 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibinin anılan iddialarının şekil ve süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin (c), (ğ) ve (z) bentlerinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak: “Kombine Kanal Temizleme Aracı” girdisine ilişkin açıklamanın isteklinin kendi malı makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapılabilmesi için “Kombine Kanal Temizleme Aracı” girdisinin maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerekmekte olup açıklamaya konu “Kombine Kanal Temizleme Aracı” girdisinin güncel rayici ile maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin katsayıların tespit edilemediği anlaşılmıştır. 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” için güncel bir rayiç fiyatının bulunmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla anılan araca ilişkin makine katsayısını oluşturan amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri ağırlık oranlarının da belirsiz olduğu, aktarılan koşullar altında İSKİ 2001 yılı rayicinin güncellenmesi ya da fiyat teklifi yoluyla açıklama yapılması gerekirken ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” girdisine ilişkin açıklamanın kendi malı iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapılmasının Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesine aykırı olduğu ve Anılan İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Buna ek olarak, anılan İş Ortaklığı tarafından BBOYİ-İ-070 poz numaralı “Depo İç Temizliğinin Yapılması” iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifi sunulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunması istenilen isteklilere gönderilen analizlerde anılan iş kaleminin analiz girdilerinden oluştuğunun görüldüğü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.3’üncü maddesi uyarınca isteklilerin teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstermeleri gerektiği, söz konusu iş kalemi için analizlere yer verilmeden tek kalem halinde bir bütün olarak fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varıldığından ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından, a) Gerçek kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde noter tasdikli imza beyannamesinin, b) Tüzel kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. Yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir. (2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur. (3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “EKAP üzerinden gerçekleştirilecek iş ve işlemler” başlıklı 6’ncı maddesinin yedinci fıkrasında “Kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından kamu alımı süreçlerine ilişkin yapılması gereken iş ve işlemler, EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirilir.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. (2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında; a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan, b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen, c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen, bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır. (3) Aday ve istekliler, ikinci fıkra kapsamındaki bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlüdür…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirilecek işlemler” başlıklı 32.4’üncü maddesinde “32.4.1 EKAP Yönetmeliğinin “EKAP üzerinden gerçekleştirilecek iş ve işlemler” başlıklı 6 ncı maddesinin yedinci fıkrasında “Kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından kamu alımı süreçlerine ilişkin yapılması gereken iş ve işlemler, EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirilir.” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede; kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından, kamu alımı süreçlerinde kullanılacak bilgi ve belgelerin yüklenmesi ve/veya kaydedilmesi ile bunlara ilişkin kullanıcı tercihlerinin yönetilmesi, EKAP’ta tanımlanmış alanlar üzerinde yapılacak yönlendirmelere uygun şekilde gerçekleştirilecektir. 32.4.2) Anılan Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre, isteklilerin ihalede teklif mektubu ekinde sunacakları ihaleye katılım belgesinin hazırlanmasında, doğrudan EKAP’ta oluşturulmayan veya entegrasyonlar aracılığıyla erişilemeyen belgelerin 32.4.1 inci maddede belirtilen tanımlı alanlara yüklenmesi gerekmektedir. 32.4.3 Anonim şirketler (tek ortaklı şirketler hariç) tarafından ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgiler (halka arz edilen hisseler hariç) EKAP’a kaydedilecek olup bu kayıt kapsamında pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları EKAP’a yüklenir. Şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde üyelere veya kuruculara ilişkin olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu maddede istenen belgelerin yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır…” açıklaması, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: a) Teklif mektubu b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler: 1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler. 2) Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler…” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihalelere katılacak aday veya istekliler tarafından, tüzel kişi olması halinde aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP’tan alınacağı, Anonim şirketler (tek ortaklı şirketler hariç) tarafından ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin (halka arz edilen hisseler hariç) EKAP’a kaydedileceği ve bu kayıt kapsamında pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP’a yüklenmesi gerektiği, isteklilerin söz konusu bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlü olduğu anlaşılmaktadır. İhale üzerinde bırakılan Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. - Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan ihaleye katılım belgeleri incelendiğinde, Pilot ortak Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.ne ait ortaklık ve temsil bilgilerinin EKAP üzerinden entegrasyonlar aracılığı ile “İhaleye Katılım Belgesi”ne aktarıldığı, ortaklar ve yöneticilere ait bilgiler incelendiğinde, söz konusu şirketin ortaklık yapısının “Erkan Yağışan %100” şeklinde olduğu, bahse konu şahsın temsile yetkili olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Özel ortak Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait ortaklık ve temsil bilgilerinin EKAP üzerinden entegrasyonlar aracılığı ile “İhaleye Katılım Belgesi”ne aktarıldığı, ortaklar ve yöneticilere ait bilgiler incelendiğinde, söz konusu şirketin ortaklık yapısının “Serkan Özhan %100” şeklinde olduğu, bahse konu şahsın temsile yetkili olarak belirlendiği tespit edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın hem pilot ortağı hem de özel ortağının limited şirket statüsünde olduğu, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a yükleneceğinin anlaşıldığı, bu minvalde anılan İş Ortaklığı’nın her iki ortağı tarafından da ilgili belgelerin yüklenmesi gerekmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı neticesine varılmıştır. Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın teklif mektubunun pilot ortak adına Erkan Yağışan, özel ortak adına ise Serkan Özhan tarafından imzalandığı, ihaleye vekâleten katılım olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu hususa yönelik iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 4 ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin, b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin, her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur. (2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında; a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belgeyi, sunar. (3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. (4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. (5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. (6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır. (7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. … (9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü, “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu, b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir. (2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir. (3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması, … gerekir. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihaleler hariç olmak üzere, yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir. (4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. (5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihalelerde, üçüncü fıkradaki kriterleri sağlayamayan aday veya isteklinin yapım işleri cirosuna ilişkin asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam ciro tutarının üçüncü fıkranın (a) bendinde sayılan ihalelerde teklif ettiği bedelin %40’ından veya üçüncü fıkranın (b) bendinde sayılan ihalelerde yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutarın iki katından az olmaması durumunda, yapım işleri ile ilgili ciro kriterinin sağlandığı kabul edilir. Bu durumda, aday veya isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da teklif veya başvuru kapsamında sunması gereklidir (6) Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. (7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır. (8) Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır. (9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır. (10) Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. (11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. (12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur. (13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır. (14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.2.1. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri. a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından e- forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunmaları gerekmektedir. Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır. Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. … İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur. 7.2.2 İş hacmini gösteren belgeler İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir; a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu, b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler, İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır. Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır. Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale üzerinde bırakılan Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. (pilot ortak %95) - Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (özel ortak %5) İş Ortaklığı tarafından sunulan ihaleye katılım belgeleri incelendiğinde, Pilot ortak Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde, 2024 yılına ait cari oranın “1,64577083”, özkaynak oranının “0,65478765”, kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının ise “0,01738693” olarak beyan edildiği, söz konusu oranların EKAP entegrasyonu kapsamında yer alan oranlar ve SMMM tarafından e-formlara göre düzenlenerek onaylanan belgelerde yer alan bilgilere uygun olduğu ve ihalede istenilen kriterleri karşıladığı, Pilot ortak tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde 2024 yılına ait toplam ciro tutarının ise “******738,14 TL” olarak beyan edildiği, Söz konusu tutarın ise pilot ortak Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalede karşılanması gereken asgari ciro tutarını (308.812.000,00 TL x 0,25 x 0,95= 73.342.850,00 TL) karşıladığı anlaşılmıştır. Özel ortak Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde, 2024 yılına ait cari oranın “3,98784355”, özkaynak oranının “0,61923364”, kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının ise “0” olarak beyan edildiği, söz konusu oranların EKAP entegrasyonu kapsamında yer alan oranlar ve SMMM tarafından e-formlara göre düzenlenerek onaylanan belgelerde yer alan bilgilere uygun olduğu ve ihalede istenilen kriterleri karşıladığı, Özel ortak tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde 2024 yılına ait toplam ciro tutarının ise “*****850,78 TL” olarak beyan edildiği, Söz konusu tutarın ise özel ortak Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalede karşılanması gereken asgari ciro tutarını (308.812.000,00 TL x 0,25 x 0,05= 3.860.150,00 TL) karşıladığı anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. - Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ihaleye katılım belgesinde beyan edilen bilanço oranları ve iş hacmi tutarlarının İdari Şartname’de istenilen şartları karşıladığı ve EKAP üzerinden teyitlerinin yapıldığı, ayrıca her iki ortak tarafından yapım işleri ciro bilgilerinin beyan edilmediği anlaşılmış olup başvuru sahibi isteklinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur. (2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç)) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur. (3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir…” hükmü, “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez. (2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir. (3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır…” hükmü, “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir: a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. c) (a) ve (b) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. d) Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir…” hükmü, “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı Ek Madde 1’de “(1) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31/8/2014 tarihinden sonra düzenlenecek olan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur. (2) İlanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan iş deneyim belgelerinin asıllarının 1/7/2016 tarihine kadar belgeyi düzenleyen idareye teslim edilmesi ve EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur. Bu durumda; EKAP üzerinden düzenlenen yeni belgeye, daha önce düzenlenen belgenin tarih ve sayısının da belirtildiği ve eski belgenin yerine verildiğine dair bir şerh düşülür ve eski belge dosyasında muhafaza edilir. (3) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca EKAP üzerinden kayıt edilme zorunluluğu getirilen iş deneyim belgeleri EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz. (4) İlanı veya duyurusu 1/9/2014 tarihinden sonra yapılan ihalelerde, aday veya istekliler tarafından sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması zorunludur…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı 30.8’inci maddesinde “30.8.1 İhale Uygulama Yönetmeliklerinin Ek-1 maddeleri uyarınca 31/8/2014 tarihinden sonra iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, ilanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere (İKN’si 2010/500.000 ve daha sonraki ihaleler) ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan mevcut iş deneyim belgelerinin, EKAP’a kayıt edilerek yeniden düzenlenmeleri zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda, EKAP üzerinden düzenlenmesi veya kayıt edilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği halde bu gereklere uygun olmayan iş deneyim belgeleri, EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmedikleri sürece ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamayacaktır. Bu nedenle; EKAP üzerinden düzenlenmiş iş deneyim belgesi almaları veya iş deneyim belgesini EKAP üzerinden kayıt altına aldırarak yeniden düzenletmeleri gerektiği halde, bu zorunlulukları yerine getirmeyen belge sahiplerinin, belgeyi düzenleyen idareye başvuruda bulunarak, mevcut iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmesi talebinde bulunması gerekmektedir. 30.8.2 İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi ve belge sahiplerine verilmesinde, İhale Uygulama Yönetmelikleri ile bu Tebliğin iş deneyim belgelerinin düzenlenmesi ve verilmesine ilişkin hükümlerine uyulması gerekmektedir. EKAP üzerinden iş deneyim belgesi düzenlenmesi ve sorgulanmasına ilişkin “İdare İş Deneyim Belgesi Düzenleme, Kayıt ve Sorgulama Kullanım Rehberi”ne EKAP üzerinden erişilebilir. 30.8.3 İdarece EKAP üzerinden düzenlenen iş deneyim belgesine, EKAP tarafından otomatik olarak bir “belge numarası” verilmektedir. EKAP üzerinden düzenlenen iş deneyim belgesi çıktısı alınarak belgeyi onaylamaya yetkili kişi tarafından isim ve unvanı belirtilmek suretiyle imzalanıp mühürlendikten sonra ilgiliye verilecektir. 30.8.4 Daha önce EKAP üzerinden düzenlenmeyen mevcut iş deneyim belgesinin, EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenebilmesi için, iş deneyim belgesi sahibinin ilgili idareye başvuruda bulunması ve iş deneyim belgesinin aslını idareye teslim etmesi gerekmektedir. Bu durumda; ilgili idarece iş deneyim belgesi süresi içinde EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek 30.8.3 üncü maddede belirtilen şekilde onaylanıp ilgiliye verilecek, ilgili tarafından idareye teslim edilen iş deneyim belgesi ise dosyasında muhafaza edilecektir. 30.8.5 İhalelerde aday veya isteklilerce sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin sorgulanması, ihale komisyonu tarafından EKAP’ın “İş deneyim belgesi sorgulama” uygulaması vasıtasıyla, belge üzerinde yer alan “belge numarası” esas alınarak yapılacaktır. 30.8.6 İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanmasında iş deneyim belgesinin, EKAP kaydı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilecektir. Yapılan sorgulamada, bir uyumsuzluk olduğunun belirlenmesi durumunda, sunulan belgenin geçerliğine ilişkin olarak ihale komisyonu tarafından gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır. 30.8.7 İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşların EKAP üzerinden iş deneyim belgesi düzenleyebilmeleri için 29 uncu maddede belirtilen işlemlere uygun olarak EKAP’a kayıtlı olmaları gerekmektedir. İlanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılacak ihalelerde, İhale Uygulama Yönetmelikleri Ek-1 maddeleri çerçevesinde, EKAP üzerinde kayıt altına alınma zorunluğu olduğu halde bu zorunluğa uygun olmayan iş deneyim belgeleri iş deneyimini tevsik için kullanılamayacağından dolayı EKAP’a kayıtlı olmayan kurum ve kuruluşların aday ve istekliler açısından bir hak kaybına neden olmamaları bakımından öngörülen tarihlere kadar EKAP’a kayıt olmaları önem arz etmektedir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.3.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur. İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş durum belgesi sunulması halinde, belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. … 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: 11.06.2011 Tarih ve 27961 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde Yer Alan A/III veya A/IV Grubu İşler Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir. 7.3.1.1.1 İş deneyimi olarak mezuniyet belgesini/diplomasını sunmak suretiyle ihaleye teklif verecek olan mühendis ve mimarlar için, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri: Belge Adı Açıklama İnşaat Mühendisliği Çevre Mühendisliği …” düzenlemesi yer almaktadır. İhale üzerinde bırakılan Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. (pilot ortak %95) - Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (özel ortak %5) İş Ortaklığı tarafından sunulan ihaleye katılım belgeleri incelendiğinde, Pilot ortak Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’ne gerçekleştirilen işe ait iş deneyim belgesi (yüklenici- iş bitirme) sunulduğu, sunulan belgede işin adı ve İKN’sinin “Kocaeli İli Gebze İlçesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hatları Bakım, Onarım ve Yenileme İnşaatı, 2022/427073” , uygulanan yapı tekniğinin “- İçmesuyu Hat İmalatı (26.466 metre ) - İçmesuyu Arıza Bakım Onarım İşleri ( 6.565 adet ) - Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hat İmalatı (14.649,39 metre ) - Kanalizasyon ve Yağmursuyu Arıza Bakım Onarım İşleri (608 adet ) - Diğer İşletme Bakım Onarım Çalışmaları - Belgeye konu işin esaslı unsuru: AIV Grubu İşler” , ihale tarihinin “09.06.2022” işin geçici kabul tarihinin “17.04.2024”, belge tutarının ise “54.865.347,84TRY” olduğu, Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, söz konusu belgenin esaslı unsurunun benzer işlere uygun olduğu, dolayısıyla söz konusu belgenin İdari Şartname’de istenilen benzer işe uygun olduğu ve herhangi bir ayrıştırma yapılmadan belge tutarının tamamının benzer iş deneyimi olarak dikkate alınması gerektiği, geçici kabul tarihinin ilk ilan tarihinden geriye doğru son 15 yıl içinde olduğu, belgenin ilgili e-forma uygun şekilde EKAP üzerinden düzenlendiği ve eksik bilginin bulunmadığı, belge tutarının güncellenmiş halinin ise “166.870.388,89TL”, pilot ortağın ihalede karşılaması gereken asgari iş deneyim tutarını (308.812.000,00 TL x 0,50 x 0,80=123.524.800,00 TL) karşıladığı anlaşılmıştır. Özel ortak Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’ne gerçekleştirilen işe ait iş deneyim belgesi (yüklenici- iş bitirme) sunulduğu, sunulan belgede işin adı ve İKN’sinin “İzmit-Derince-Kandıra İlçeleri Muhtelif Cadde ve Sokaklarda İçmesuyu, Atıksu ve Yağmursuyu Hatları İnşaatı, 2022/1491713” , uygulanan yapı tekniğinin “İş kapsamında; İdare malı Ø100-200-400mm düktil font boru ve Yüklenici malı 406,4mm-508mm-711mm-812mm çelik boru ile toplam 3.647,54m içmesuyu hattı, Ø30*** *** **** mm beton ve betonarme boru ile toplam 2.207,42m kanalizasyon hattı ve Ø400-500-600-800-1000-1200-2400mm beton-betonarme boru ile toplam 2167,77m yağmursuyu hattı imalatları yapılmıştır.- Belgeye konu işin esaslı unsuru: AIII Grubu” , ihale tarihinin “01.02.2023”, işin geçici kabul tarihinin “30.04.2024”, belge tutarının ise “61.377.281,56TRY” olduğu, Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, söz konusu belgenin esaslı unsurunun benzer işlere uygun olduğu, dolayısıyla söz konusu belgenin İdari Şartname’de istenilen benzer işe uygun olduğu ve herhangi bir ayrıştırma yapılmadan belge tutarının tamamının benzer iş deneyimi olarak dikkate alınması gerektiği, geçici kabul tarihinin ilk ilan tarihinden geriye doğru son 15 yıl içinde olduğu, belgenin ilgili e-forma uygun şekilde EKAP üzerinden düzenlendiği ve eksik bilginin bulunmadığı, belge tutarının güncellenmemiş halinin bile özel ortağın ihalede karşılaması gereken asgari iş deneyim tutarını (308.812.000,00 TL x 0,50 x 0,20=30.881.200,00 TL) karşıladığı anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın hem pilot hem de özel ortağı tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla kendileri adına düzenlenmiş iş bitirme belgeleri sunulduğu, her iki belgenin de iş ortaklarının daha önce birlikte gerçekleştirdiği bir işe ilişkin olmadığı, ayrıca bahse konu her iki iş deneyim belgesinin de iş durum belgesi olmadığı, iş bitirme belgesi olduğu, buna ek olarak, söz konusu istekliler tarafından beyan edilen iş deneyim belgelerine konu işlerin ihale konusu işe ve idarece belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu ve belge tutarlarının da anılan istekliler tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 6 iddiasından 1 iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/6 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 43.997,70 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Arifhan Yapı Mühendislik İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. - Efe Global Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmaması sebebiyle reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.