2024/21996 İhale Kayıt Numaralı "ODUN VE KÖMÜR ALIMI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Murat LAMBA, İHALEYİ YAPAN İDARE: Kırklareli Belediye Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/21996 İhale Kayıt Numaralı “ Odun ve Kömür Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kırklareli Belediye Başkanlığı tarafından 19.01.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Odun ve Kömür Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Murat Lamba ’nın 26.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.02.2024 tarih ve 130569 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.02.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/189 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, bahse konu ihalenin odun ve kömür alımı olduğu, ihalenin faaliyet alanı içerisinde odun ve kömür alımı olmayan istekli olan Emka Taah. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, ihaleye teklif veren isteklilerin alıma konu mallara ait faaliyet alanı içerisinde olup olmadığının kontrolünün yapılması gerektiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 125’inci maddesinde ticari şirketlerin bütün haklardan yararlanabileceği hüküm altına alınmışsa da 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre istekli olabilecek kişilerin ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu husus ile ilgili Kurul kararlarının yer aldığı, Kurul kararları kapsamında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ticaret sicil gazeteleri incelendiğinde faaliyet alanı içerisinde ihale konusu odun ve kömür alımı olmadığının görüleceği, isteklinin teklif verebilmesi için ihale konusu malların faaliyet alanı içerisinde olmasının zorunlu olduğu ve ürünlere ait Katı Yakıt Belgesi, Uygunluk Belgesi, TSE Uygunluk Belgelerinin yeterlik kriteri olmadığından bahisle bu belgelerin sorgulanmaksızın ihalenin sonuçlandırıldığı, ancak anılan isteklinin faaliyet alanı içerisinde alıma konu malların yer almadığı, dolayısıyla anılan isteklinin de bu belgeleri sunmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinde “(1) Ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir. (2) Ticaret şirketleri, Türk Medenî Kanunu’nun 48’inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır. ” hükmü, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini, İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi, … ifade eder.” hükmü, Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: a)Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için; … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; … İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. ” hükmü, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “ 1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından, a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin, b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir...” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Odun ve Kömür Alımı b) Türü: Mal alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği … e) Miktarı: 59 Ton Odun, 35,5 Ton Kömür ve 5 Ton Tutuşturmalık Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: İdarenin istediği yere ve/veya depoya teslim edilecek olup, ürünlerin taşınması ve istiflenmesi yükleniciye aittir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7 .1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler; 1) (Mülga: 20/06/2021-31517 R.G./5.md.; yürürlük: 19/08/2021) 2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu, c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar. ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri, d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname. e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, teklif mektubu standart formu ekinde yer alan iş ortaklığı beyannamesi, f) Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde, isteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi, g) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyenlerce sunulacak yerli malı belgesi, ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge, h) Bu madde boş bırakılmıştır. ı) Bu bent boş bırakılmıştır. i) Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin 13/1/2011 tarih ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belge 7.1.1) Bu madde boş bırakılmıştır. 7.1.2) Bu ihalede, istenen belgeler yerine yeterlik sertifikası sunulamaz. 7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde; 7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) bendinde yer alan belgelere ilişkin bilgilerin ayrı ayrı beyan edilmesi zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan/en az % 51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak ilgisine göre (ğ) ve (h) bendindeki belgeye ilişkin bilgileri de beyan etmek zorundadır. Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde, bu belgeyi kullanan ortağın 7.1 inci maddenin (i) bendindeki belgeyi de sunması zorunludur. 7.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.4.2. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.4.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.2. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.2.2. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.2.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.2.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.3.5. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: {Belirtilmemiştir} 7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz. 7.5.6. Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. İnceleme konusu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır. A 1 B 2 Sıra No Mal Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek) Tutarı (Para birimi belirtilerek) 1 Kaloriferlik Odun ton 20 2 Sobalık Odun ton 39 3 Kömür ton 35,5 4 Tutuşturmalık Patavra ton 5 Toplam Tutar (K.D.V Hariç) Başvuruya konu ihalenin Kırklareli Belediye Başkanlığı tarafından 19.01.2024 tarihinde açık ihale usulü ile elektronik ortamda gerçekleştirilen “Odun ve Kömür” ihalesi olduğu, söz konusu ihaleye 2 istekli tarafında teklif verildiği, başvuru konusu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin 399.587,50 TL olduğu, ekonomik/mali yeterliğe ilişkin ve mesleki/teknik yeterliğe ilişkin herhangi bir yeterlik kriterinin belirlenmediği anlaşılmıştır. 19.01.2024 tarihli ihale komisyonu kararından, Emka Taah. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Murat Lamba’nın teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmektedir. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işin odun ve kömür alımı işlerini kapsadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin söz konusu iddiası çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Emka Taah. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ihale konusu alanda faaliyet gösterip göstermediği hususuna ilişkin olarak “www.ticaretsicil.gov.tr” adresinden yapılan sorgulamada ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Emka Taah. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin olarak yapılan sorgulamada, 18.02.2023 tarihli ve 9014 sayılı ve 13.09.2017 tarihli ve 9407 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ne ulaşılmış olup, söz konusu 18.02.2023 tarihli Gazete’de anılan tüzel kişiliğin kuruluşunun tescil edildiğinin ilan edildiği; bu çerçevede, bahsi geçen Gazete’de yer alan şirketin amaç ve konusu incelendiğinde, “inşaat, mobilya ve ahşap eşya, plastik ve kauçuk, tekstil ve konfeksiyon”, “otomotiv sektörüne ait yedek parça” “otomotiv sektörü”, “reklam ve organizasyon” ve “rentacar” olarak belirlendiği görülmüştür. Bu çerçevede, anılan şirkete ilişkin “amaç ve konu”ları arasında ihale konusu iş nev’inden herhangi bir faaliyet alanının bulunmadığı, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuru konusu ihalede idarece herhangi bir yeterlik kriteri belirlenmediği ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda sadece ortaklık bilgileri ile geçici teminat bilgilerine yer verildiği, söz konusu bilgiler üzerinden ise faaliyet alanına ilişkin ticaret sicili gazetesinde belirtilen hususlar dışında bilgiye ulaşılamayacağı anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun ile ultra vires (yetki aşımı) ilkesinin kaldırılmasıyla ticaret şirketlerinin, ana sözleşmelerinde yer almayan faaliyet konuları dışında da bütün haklardan yararlanıp, borçları üstlenebilmeleri bakımından Türk Ticaret Kanunu açısından herhangi bir engelin kalmadığı anlaşılmaktadır. Ancak Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde istekli olabilecek “ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim” olarak tanımlanmıştır. Bu bakımdan, ihale konusu alanda faaliyet gösterme şartı, 6102 sayılı Kanun’un 125’inci maddesi uyarınca kanuni istisna niteliğindedir. Anılan mevzuat hükmü uyarınca, istekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında, ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazanan kişi ya da kuruluşların öncelikle bu şartı sağlamaları gerekmektedir. Başvuruya konu uyuşmazlık kapsamında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel düzenleme yerine özel kanun niteliği taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndaki düzenlemenin esas alınması ve istekli olabilecekler için geçerli olan ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının isteklilerce de öncelikle sağlanması gerekmektedir. 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat hükümlerinde isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğinin tevsikine ilişkin bir belge istenilmediği, zira kural olarak isteklilerin ihale konusu iş ile iştigal ettikleri kabulünün bulunduğu, isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin Ticaret Sicil Gazetelerini sunma zorunlulukları bulunmamakla birlikte, “www.ticaretsicil.gov.tr” adresi üzerinden yapılan sorgulama ile şirketin faaliyet alanına ilişkin inceleme yapılabilmektedir. Bu çerçevede yapılan incelemede, gerek “www.ticaretsicil.gov.tr” adresi üzerinden yapılan sorgulamada erişilen bilgiler gerekse de ihale üzerinde bırakılan isteklinin e-teklifi kapsamındaki diğer bilgi ve belgeler dikkate alındığında Emka Taah. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin faaliyet konuları arasında ihale konusu iş nev’inden herhangi bir faaliyeti bulunduğuna yönelik bir bilgiye ulaşılamadığı ve anılan isteklinin ihale konusu alanda herhangi bir faaliyeti bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından 27.322,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 27.322,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Emka Taah. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.