2025/2175267 İhale Kayıt Numaralı "Denizli İli Babadağ İlçesi Gazi Mahallesi 62 Adet İşyeri İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Yaşar İnşaat Turizm Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti. - Yeşilyurt Mühendislik Müşavirlik İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı , İHALEYİ YAPAN İDARE: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2175267 İhale Kayıt Numaralı “ Denizli İli Babadağ İlçesi Gazi Mahallesi 62 Adet İşyeri İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 29.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Denizli İli Babadağ İlçesi Gazi Mahallesi 62 Adet İşyeri İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi ” ihalesine ilişkin olarak Yaşar İnşaat Turizm Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti. - Yeşilyurt Mühendislik Müşavirlik İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı nın 09.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.03.2026 tarih ve 211449 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/829 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1-2) Ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı; Açıklamalarda yer alan analiz girdileri için, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu ay itibarıyla Yüksek Fen Kurulu tarafından güncellenmiş rayiç fiyatların kullanılması gerektiği halde, 2025 yılı Ocak ayında yayınlanan rayiçler ve birim fiyatların kullanıldığı, makine ve ekipman rayiçlerinde eksik fiyatlar kullanıldığı ve kapasitelerinde birebir uygun olmayan pozlarla açıklama yapıldığı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu ay itibariyle güncellenmiş rayiç fiyatların ve birim fiyatların kullanılması gerektiği halde, 2025 yılı Ocak ayında yayınlanan rayiç ve birim fiyatlar kullanmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, (Özel-1) Endüstriyel Seksiyonel kapı pozuna ait fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı, bu hususu tevsik eden herhangi bir belge sunulmadığı, tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, imza sahibine bu hususun yazılı olarak sorulması gerektiği, teklifleri veren firmalar ile bu teklifleri imzalayan ve onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi veya beyannamelerini imzalamaya yetki veren bir sözleşme bulunmadığı, belgelerde, meslek mensubunun kaşesi ve imzası ile iletişim bilgileri ve fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşede eksiklik bulunduğu, fiyat tekliflerindeki teklif sahibinin ve meslek mensubunun imzalarının tutanaklardaki ve tutanakların ekindeki imza sirkülerlerinde ve imza beyannamelerindeki imzalarla aynı olmadığı, fiyat teklifleri ve ekindeki tutanakların farklı kişiler tarafından imzalandığı, tekliflerin dayanağını teşkil eden faturaların fiyat teklifine konu mala veya hizmete ilişkin olmadığı, ihale dosyasında ayrıntılı olarak özellikleri belirtilen bahse konu pozun imalatına dahil olan iş kalemlerinin fiyat teklifinde belirtilmediği, bu imalatlar eklendiğinde, verilen teklif fiyatının artacağı, poza ilişkin fiyat teklifinin ayrıntısı belirtilen Özel-1 pozunu kullanılacak motor vs. özellikleri bakımından karşılamadığı, EN normu uygunluk belgesinin bulunmadığı, fiyat teklifinin, ihale dosyasında yapılması istenilen poz ile örtüşmediği, fiyat tekliflerinde fiyat teklifine konu malın veya hizmetin adı, birim fiyatı ve miktar bilgilerinin, fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil etmesi gereken tespit tutanaklarındaki bilgilerden farklı olduğu, fiyat tekliflerinde yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, satışların dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların satış tutarı tespit tutanaklarında gösterilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının altında olmakla beraber, fiyat tekliflerini düzenleyen gerçek ya da tüzel kişilerin ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu (şartnamede belirtilen özelliklere uygun olarak) mal miktarının 1/20’si kadar alım ya da satım yapılmadığı, meslek mensubunca düzenlenen tutanaklarda yer alan mal ve hizmetler ile fiyat teklifine konu mal ve hizmetlerin farklı teknik özelliklerde olduğu ve açıklamaya esas alınmasının mümkün bulunmadığı, fiyat teklifi veren firmanın yasal defter ve belgelerinde ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya bundan önceki üç ay içinde fiyat teklifine konu mal veya hizmetin alış, satış veya üretimine ilişkin kayıt bulunmadığı halde sırf aşırı düşük teklif açıklaması yapılabilmesini sağlamak amacıyla muvazaalı bir biçimde gerçekte olmayan işlemler varmış gibi gösterilerek fiyat tekliflerini düzenlendiği, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları (KİK107) ile stok tespit tutanağında (KİK108), tutanağa esas alınan son üç ay veya bundan önceki üç ayın belirlenmediği, tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine ve ekindeki standart formlara aykırı şekilde düzenlendiği, stoklarda olduğu belirtilerek stok tespit tutanağı kullanılmak suretiyle açıklama yapılan malın stoktaki miktarının ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olduğu halde, eksik kalan miktar için Tebliğ’deki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılmadığı, maliyet/satış tutarı ve stok tespit tutanaklarında, söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisi ve tutanak tarih ve sayısının bulunmadığı, tutanaklarda mükellefin ve meslek mensubunun adı, soyadı/unvanı ile diğer bilgileri (meslek mensubunun bağlı olduğu oda, oda sicil ve kaşe numarası bilgileri gibi) geçici vergi beyanname dönemi, defterlerin tasdik makamı, noter tasdik tarihi ve sayısı bilgilerinin yazılmadığı, defterlerin e-defter veya defter beyan sistemi gibi elektronik ortamlarda tutulduğu halde buna ilişkin açıklayıcı bilgiye tutanaklarda yer verilmediği, gerek maliyet tespit tutanakları gerekse satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan fatura bilgileri tablosunun usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, tablodaki bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, fiyat tekliflerine dayanak oluşturan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki ortalama/toplam birim maliyet ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının, ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde fiyat teklifine konu mala/hizmete ilişkin olarak düzenlenen bütün faturalar dikkate alınmak suretiyle hesaplanması gerekirken sadece fiyatı uygun olanların seçilerek fatura bilgileri tablosunda gösterildiği, (Özel–2) akrilik esaslı macun yapılması pozunun açıklaması için kullanılan analizde, metrekareye kullanılacak macun miktarının eksik olarak hesaplanmak suretiyle, ihale dosyasında istenilen imalatın karşılanmadığı ve fiyat avantajı sağlandığı, Akaryakıt girdisi için öngörülen bedelin, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2025 yılı Aralık Ayı rayiç fiyatlarından ve EPDK tarafından yayımlanan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin raporda belirlenen fiyatların %90'ının altında bulunduğu, Kazı ve dolgu imalatı pozlarının analizlerinde ve toplam hesap cetvelinde, olması gerekenden daha kısa nakliye mesafesi öngörüldüğü, İnşaat iş kalemleri dışında yer alan imalatlarının açıklamasında montaj dahil şeklinde açıklama yapılmış olup, analizde montaj ve malzeme bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği, Açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerindeki miktarlarda ve yapılan hesaplamalarda aritmetik hata bulunduğu, hataların resen düzeltilmesiyle toplam miktarın değişeceği, 3) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ortak girişimin oluşturan özel ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, ihale için asgari şartı karşılamadığı, ayrıca ortaklık tespit belgesi ve ortaklık durum belgesi için eski standart formların kullanıldığı, 4) Aynı ortak girişimin ortakları tarafından sunulan ihaleye katılım belgelerinde iş hacmine ilişkin olarak yapım işleri ciro bilgileri kullanılmış olması halinde e-forma uygun olarak düzenlenmiş yapım işleri ciro bilgileri tablosunun sunulması gerektiği, bu tablonun birden fazla sayfadan oluşması halinde her bir sayfasının meslek mensubunca imzalanarak kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği halde anılan ortaklar tarafından aktarılan belgelerin her sayfasının meslek mensubunca imzalanarak kaşelenmemiş/mühürlenmemiş olduğu iddia edilmektedir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması, “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ …45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde (45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı ikinci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Denizli İli Babadağ İlçesi Gazi Mahallesi 62 Adet İşyeri İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Prefabrik Yapı Sistemiyle 62 Adet İşyeri İnşaatı İle Altyapı Ve Çevre Düzenlemesi İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Denizli” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. 19.2. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalede sınır değerin 216.031.863,94 TL olarak belirlendiği, 7 istekli tarafından verilen teklifin sınır değerin altında olduğu, söz konusu isteklilerden 19.01.2026 tarihli tebligat ve ekli belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği anlaşılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi Rast Üst Yapı Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddialarına yönelik yapılan incelemede; Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin kullanılarak yapılan açıklamalar kapsamında Çevre; Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB), İller Bankası, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) ve Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi (TEDAŞ) rayiçlerinin kullanıldığı, kullanılan rayiçlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer verilen açıklamalara uygun olduğu, ayrıca kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat listesinin oluşturulduğu, idare tarafından gönderilen analizlere uygun poz numaraları ile açıklama yapıldığı, Açıklama kapsamında “ÖZEL-A/SKSNL” poz numaralı “490/500 cm ebatlarında seksiyonel giriş kapısı yapılması” iş kalemi ile “ÖZEL-B/SKSNL” poz numaralı “420/500 cm ebatlarında seksiyonel giriş kapısı yapılması” iş kalemlerinin malzeme girdileri için fiyat teklifi alındığı, Söz konusu fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren bir özel hukuk tüzel kişisinden alındığı, fiyat teklifini veren şirkete ait Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine fiyat teklifinin ekinde yer verildiği, Fiyat tekliflerine ilişkin satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlendiği, açıklamalar kapsamında maliyet tutarı tespit tutanağı ya da stok tespit tutanağı kullanılarak açıklanan herhangi bir girdinin bulunmadığı, Fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubu tarafından "Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 23.01.2026 tarih ve (1.1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80'inin altında olmadığını beyan ederim." ve “… 23.01.2026 tarih ve (1.2) sayılı ...” beyanlarına ve iletişim bilgilerine yer verilerek imzalandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifini veren şirket yetkilisinin imzası ile fiyat tekliflerinin ekinde yer alan imza sirkülerinde yer alan imzaların uyumlu olduğu, Fiyat teklifleri ekinde ilgili tutanakları düzenleyen serbest muhasebeci mali müşavir ile imzalanan sözleşme, meslek mensubunun faaliyet belgesi gibi sunulması gereken belgelerin sunulduğu, tutanakta yer alan fatura bilgileri tablolarındaki faturaların hesaplamaya esas girdilere ilişkin olduğu, fiyat tekliflerinde ” 2025/2175267 I.K.N Denizli İli Babadağ İlçesi Gazi Mahallesi 62 Adet İşyeri İnşaatı İle Altyapı, Ve Çevre Düzenlemesi İşi” ihale konusu işle alakalı teknik şartnamesine ve poz tariflerine uygun, firmamızdan istemiş olduğu imalatlara, malzemelere ilişkin verdiğimiz fiyat teklifimiz ektedir.” ifadelerine de yer verildiği, fiyat tekliflerine konu girdilerin adı ve miktar bilgilerinin, fiyat tekliflerinin dayanağı satış tutarı tespit tutanaklarındaki bilgilerle uyumlu olduğu, ihale dokümanında açıklamaya konu girdilere ilişkin tüm teknik özelliklere açıklama kapsamında yer verilmesinin beklenemeyeceği, fiyat tekliflerinin adet olarak alındığı ve satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının da adet olarak düzenlendiği, farklı bir birim içermediği anlaşılmıştır. Fiyat tekliflerine konu “ÖZEL-1A/SKSNL-MALZEME 490/500 cm ebatlarında seksiyonel giriş kapısı yapılması-MALZEME” ve “ÖZEL-1B/SKSNL-MALZEME 420/500 cm ebatlarında seksiyonel giriş kapısı yapılması-MALZEME” girdileri için teklif edilen tutarların ilgili tutanaklarda hesaplanan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı, tutanaklara esas faturaların ihalenin ilan tarihi olan 04.12.2025 tarihinden geriye doğru üç aylık dönem olan ya da üç aylık dönemden önceki dönem olan 01.09.2025-30.11.2025 ve 01.06.2025-31.08.2025 dönemlerine ilişkin olduğu, fiyat tekliflerini veren firmanın satış tutarı tespit tutanaklarının hazırlanmasında esas alınan dönemde tekliflere konu girdiler için en az 1/20 oranında satış yaptığı, Başvuru sahibi tarafından, faturaların muvazaalı bir biçimde düzenlediği iddialarına yönelik somut destekleyici herhangi bir bilgi veya belgeye yer verilmediği, varsayımsal ifadelere dayandığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek bulunmadığı değerlendirilmiş olup sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen esasa ve usule ilişkin şartlara sahip olduğu anlaşılmıştır. “ÖZEL-9” poz numaralı “akrilik esaslı macun” iş kalemine ilişkin (itirazen şikayet dilekçesinde Özel-2 olarak adlandırılan poz) idarece hazırlanan analizde açıklama istenilecek analiz girdileri arasında “10.300.1202“ poz numaralı “Akrilik esaslı macun” girdisinin yer aldığı, söz konusu girdinin biriminin “kg”, miktarının “0,40” olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu girdiye ilişkin açıklamanın idarece verilen analize uygun şekilde biriminin “kg”, miktarının “0,40” olacak şekilde yapıldığı, anılan istekli tarafından incelemeye konu analiz girdisi kapsamında kendi lehine oluşturduğu herhangi bir avantajın bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklama istenilecek analiz girdileri arasında akaryakıt girdisi niteliğinde “10.160.1026 - Mazot (Motorin)” girdisinin bulunduğu, söz konusu girdiye ilişkin açıklamanın Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2025 yılı Aralık Ayı rayiç fiyatı ile yapıldığı, “ÖZEL.KAYA-BETON” poz numaralı “%75 kaya, %25 beton temel alt dolgusu yapılması” iş kaleminin analizinde “NAKLİYE.02.” girdisinin yer aldığı görülmüş olup söz konusu girdiye ilişkin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamada idarece verilen analizlere uygun olarak nakliye mesafesinin “2000 m” olarak belirlendiği anlaşılmıştır. “İnşaat” iş kalemleri dışında “35.140.3228” poz numaralı “4x50 mm2 YW (NYY) tipi 1 KV yeraltı kabloları ile kolon ve besleme hattı tesisi” iş kalemi ile “85.630.1718” poz numaralı “1600 KVA.33 (28.5 - 34.5 kV) / 0.4 - 0.231 kV (Bakır sargılı) Hermetik (Tam Kapalı) Tip Transformatörler(Malzeme ve Montaj Bedeli)” iş kalemlerinin açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlendiği, “35.140.3228” poz numaralı iş kaleminin analizinde “10.100.1062 Düz işçi (inşaat işçisi)”, “10.100.1083 Elektrik usta yardımcısı” ve “10.100.1081 Elektrik ustası” girdilerinin yer aldığı, “30.140.3228” poz numaralı iş kaleminin analizinde “85.630.1718/MONT (Montaj Bedeli) 1600 KVA.33 (28.5 - 34.5 kV) / 0.4 - 0.231 kV (Bakır sargılı) Hermeti (Tam Kapalı) Tip Transformatörler (Malzeme ve Montaj Bedeli)” ve “85.630.1718/MLZ (Malzeme Bedeli) 1600 KVA.33 (28.5 - 34.5 kV) / 0.4 - 0.231 kV (Bakır sargılı)” girdilerinin yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “35.140.3228” poz numaralı iş kalemine ilişkin açıklamanın ÇŞİDB, “30.140.3228” poz numaralı iş kalemine ilişkin açıklamanın ise TEDAŞ birim fiyatları kullanılarak yapıldığı, incelemeye konu birim fiyat poz numaralarının liste halinde belirtildiği, bu kapsamda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer verilen açıklamalar doğrultusunda söz konusu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulmasının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır. Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerin miktarlarında ve yapılan hesaplamalarda re’sen düzeltilecek herhangi bir aritmetik hatanın bulunmadığı anlaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Mirzan İnş. Ltd. Şti. ve Zzm İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddialarına yönelik yapılan incelemede; Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin kullanılarak yapılan açıklamalar kapsamında Çevre; Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB), Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi (TEDAŞ) rayiçlerinin kullanıldığı, kullanılan rayiçlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine yer verilen açıklamalara uygun olduğu, ayrıca kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat listesinin oluşturulduğu, idare tarafından gönderilen analizlere uygun poz numaraları ile açıklama yapıldığı anlaşılmıştır. Açıklama kapsamında “ÖZEL-A/SKSNL” poz numaralı “490/500 cm ebatlarında seksiyonel giriş kapısı yapılması” iş kalemi ile “ÖZEL-B/SKSNL” poz numaralı “420/500 cm ebatlarında seksiyonel giriş kapısı yapılması” iş kalemlerinin malzeme girdileri ve “ÖZEL.BİTÜM” poz numaralı “Bitüm fiyatı” girdisi için fiyat teklifi alındığı, Söz konusu fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren özel hukuk tüzel kişilerinden alındığı, fiyat teklifini veren şirketlere ait Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine fiyat teklifinin ekinde yer verildiği, Fiyat tekliflerine ilişkin satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlendiği, açıklamalar kapsamında maliyet tutarı tespit tutanağı ya da stok tespit tutanağı kullanılarak yapılan herhangi bir girdinin bulunmadığı fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen gerekli beyanlara ve iletişim bilgilerine yer verilerek imzalandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifini veren şirket yetkilisinin imzası ile fiyat tekliflerinin ekinde yer alan imza sirkülerinde yer alan imzaların birbiri ile uyumlu olduğu, Fiyat teklifleri ekinde ilgili tutanakları düzenleyen serbest muhasebeci mali müşavir ile imzalanan sözleşme, meslek mensubunun faaliyet belgesi gibi sunulması gereken belgelerin sunulduğu, ihale dokümanında açıklamaya konu girdilere ilişkin tüm teknik özelliklere açıklama kapsamında yer verilmesinin beklenemeyeceği, tutanakta yer alan fatura bilgileri tablolarındaki faturaların hesaplamaya esas girdilere ilişkin olduğu, fiyat tekliflerine konu girdilerin adı ve miktar bilgilerinin, fiyat tekliflerinin dayanağı satış tutarı tespit tutanaklarındaki bilgilerle uyumlu olduğu, “ÖZEL-A/SKSNL” poz numaralı “490/500 cm ebatlarında seksiyonel giriş kapısı yapılması” iş kalemi ile “ÖZEL-B/SKSNL” poz numaralı “420/500 cm ebatlarında seksiyonel giriş kapısı yapılması” iş kalemlerinin malzeme girdileri için alınan fiyat teklifinin adet “ÖZEL.BİTÜM” poz numaralı “Bitüm fiyatı” girdisi için alınan fiyat teklifinin ise kg olarak alındığı ve ilgili satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının da ilgili birimlere uygun olarak düzenlendiği, farklı bir birim içermediği anlaşılmıştır. Fiyat tekliflerine konu girdiler için teklif edilen tutarların ilgili tutanaklarda hesaplanan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı, tutanaklara esas faturaların ihalenin ilan tarihi olan 04.12.2025 tarihinden geriye doğru üç aylık dönemden önceki dönem olan 01.06.2025-31.08.2025 dönemlerine ilişkin olduğu, fiyat tekliflerini veren firmanın satış tutarı tespit tutanaklarının hazırlanmasında esas alınan dönemde tekliflere konu girdiler için en az 1/20 oranında satış yaptığı, Başvuru sahibi tarafından, faturaların muvazaalı bir biçimde düzenlediği iddialarına yönelik somut destekleyici herhangi bir bilgi veya belgeye yer verilmediği, varsayımsal ifadelere dayandığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi/belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek bulunmadığı değerlendirilmiş olup iddiaya konu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen esasa ve usule ilişkin şartlara sahip olduğu anlaşılmıştır. “ÖZEL-9” poz numaralı “akrilik esaslı macun” iş kalemine ilişkin idarece hazırlanan analizde açıklama istenilecek analiz girdileri arasında “10.300.1202“ poz numaralı “Akrilik esaslı macun” girdisinin yer aldığı, söz konusu girdinin biriminin “kg”, miktarının “0,40” olarak belirlendiği, incelemeye konu Mirzan İnş. Ltd. Şti. ve Zzm İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından söz konusu girdiye ilişkin açıklamanın idarece verilen analize uygun şekilde biriminin “kg”, miktarının “0,40” olacak şekilde yapıldığı, anılan İş Ortaklığı tarafından incelemeye konu analiz girdisi kapsamında kendi lehine oluşturduğu herhangi bir avantajın bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklama istenilecek analiz girdileri arasında akaryakıt girdisi niteliğinde “10.160.1026 - Mazot (Motorin)” girdisinin bulunduğu, söz konusu girdiye ilişkin açıklamanın Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2025 yılı Aralık Ayı rayiç fiyatı ile yapıldığı, “ÖZEL.KAYA-BETON” poz numaralı “%75 kaya, %25 beton temel alt dolgusu yapılması” iş kaleminin analizinde “NAKLİYE.02.” girdisinin yer aldığı görülmüş olup söz konusu girdiye ilişkin incelemeye konu İş Ortaklığı tarafından yapılan açıklamada idarece verilen analizlere uygun olarak nakliye mesafesinin “2000 m” olarak belirlendiği anlaşılmıştır. “İnşaat” iş kalemleri dışında “35.140.3228” poz numaralı “4x50 mm2 YW (NYY) tipi 1 KV yeraltı kabloları ile kolon ve besleme hattı tesisi” iş kalemi ile “85.630.1718” poz numaralı “1600 KVA.33 (28.5 - 34.5 kV) / 0.4 - 0.231 kV (Bakır sargılı) Hermetik (Tam Kapalı) Tip Transformatörler(Malzeme ve Montaj Bedeli)” iş kalemlerinin açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlendiği, “35.140.3228” poz numaralı iş kaleminin analizinde “10.100.1062 Düz işçi (inşaat işçisi)”, “10.100.1083 Elektrik usta yardımcısı”, “10.100.1081 Elektrik ustası” ve “30.140.3228 4 x 50 mm2 / Y W (NYY) tipi 1 KV yeraltı kabloları ile kolon ve besleme hattı tesisi” girdilerinin yer aldığı, “85.630.1718” poz numaralı iş kaleminin analizinde “85.630.1718/MONT (Montaj Bedeli) 1600 KVA.33 (28.5 - 34.5 kV) / 0.4 - 0.231 kV (Bakır sargılı) Hermeti (Tam Kapalı) Tip Transformatörler(Malzeme ve Montaj Bedeli)” ve “85.630.1718/MLZ (Malzeme Bedeli) 1600 KVA.33 (28.5 - 34.5 kV) / 0.4 - 0.231 kV (Bakır sargılı) (Tam Kapalı) Tip Transformatörler(Malzeme ve Montaj Bedeli)” girdilerinin yer aldığı, incelemeye konu İş Ortaklığı tarafından “35.140.3228” poz numaralı iş kaleminin yukarıda sayılan tüm girdilerine ilişkin açıklamaların ÇŞİDB fiyatları kullanılarak ayrı ayrı yapıldığı, “85.630.1718” poz numaralı iş kalemine ilişkin açıklamanın ise TEDAŞ birim fiyatları kullanılarak “85.630.1718/MLZ (Malzeme Bedeli)” ile “85.630.1718/MONT (Montaj Bedeli)” girdilerinin ayrı ayrı yapıldığı anlaşılmıştır. Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerin miktarlarında ve yapılan hesaplamalarda incelemeye konu İş Ortaklığı’nın lehine herhangi bir aritmetik hatanın bulunmadığı anlaşılmış olup, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Mirzan İnş. Ltd. Şti. ve Zzm İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54'üncü maddesinde "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. … Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: … d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; … c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir." hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "İş deneyimini gösteren belgeler" başlıklı 39'uncu maddesinde "(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur. (2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur. (3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir. (4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir. (5) İş deneyim belge tutarlarının; a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin; 1) İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla, 2) İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla, olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır. b) Kanunun 20 nci maddesi ile 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin; 1) İki katına kadar olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla, 2) İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla, olmamak üzere idarece belirlenecek tutardan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır. (6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. (7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz. (8) Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, uzmanlık gerektiren kısımlar esas alınarak, konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma ya da tek bir aday veya istekli tarafından işin tamamına başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir. (9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir. … (11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur. (12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur. … (14) İş deneyimi olarak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş durum belgesi sunulması halinde, belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. (15) İş deneyimi olarak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve geçici kabulü yapılmamış bir işe ait iş denetleme veya iş yönetme belgesinin sunulması halinde; belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işin geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa geçici kabul tarihi, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. (16) Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş iş bitirme belgesinin sunulması gereklidir. (17) Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir. Ancak, işin amacı ile işlevini gerçekleştirecek seviyede veya bir iş grubuna ilişkin aşama ve kısımları içerecek şekilde tamamlanmaması gibi hallerde esaslı unsur belirtilmez ve belgede buna ilişkin açıklamaya yer verilerek işin tamamlanan aşama ve kısımları belirtilir." hükmü, İdari Şartname'nin yedinci maddesinde "7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.3.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 100 'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur. İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş durum belgesi sunulması halinde, belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve geçici kabulü yapılmamış bir işe ait iş denetleme veya iş yönetme belgesinin sunulması halinde; belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işin geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa geçici kabul tarihi, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş iş bitirme belgesinin sunulması gereklidir. 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: 11.06.2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Yapım İşlerinde benzer iş grupları tebliği" nde yer alan "B/III grubu işler" benzer iş olarak kabul edilecektir. 7.3.1.1.1 İş deneyimi olarak mezuniyet belgesini/diplomasını sunmak suretiyle ihaleye teklif verecek olan mühendis ve mimarlar için, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri: Belge Adı Açıklama İnşaat Mühendisliği Mimarlık 7.3.1.2. Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, e-forma uygun belgenin kullanılması zorunludur. 7.3.1.3. 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belgelerin sunulması zorunludur. 7.3.1.4. Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren e-forma uygun belgenin sunulması zorunludur" düzenlemesi yer almaktadır. İtirazen şikayet dilekçesi ve idareye yapılan şikayet başvurusunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Mirzan İnşaat İthalat İhracat Madencilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi - ZZM İnşaat Ticaret Limited Şirketi ortak girişiminin özel ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesine ilişkin olarak "ihale için asgari şartı karşılamadığı" ifadesinin kullanıldığı, ihale dokümanında iş deneyim belgesine ilişkin yer verilen şartın hangisinin iddia konusu edildiği hususunda herhangi bir açıklamada bulunulmadığı görülmüş, idarece şikayet üzerine yapılan incelemede iddianın teklif bedeline oranla sunulması gereken iş deneyim tutarına ilişkin olduğu değerlendirilerek işlem tesis edildiği anlaşılmıştır. Yukarıda yer alan düzenlemelerde, "asgari" kelimesinin yalnızca karşılanması gereken iş deneyim tutarına ilişkin olarak kullanıldığı görüldüğünden, bu kapsamda yapılan incelemede özel ortak Zzm İnşaat Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan 2013/15970-644015-1-2 sayılı iş deneyim belgesinin anılan istekli tarafından gerçekleştirilen benzer işe uygun kısmının güncellenmiş tutarının İdari Şartname'de aranan tutarı karşıladığı ve bu husustaki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, anılan ortak girişimin özel ortağı ZZM İnşaat Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan ortaklık tespit belgesinin yürürlükten kalkan KİK031.1/Y sayılı standart form esas alınarak hazırlandığı ve KİK034 güncel formun kullanılmadığı görülmüşse de, sunulan belge içeriğinde yeni formda aranan şekli şartların ve ifadelerin yer aldığı, eksikliğin esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır. Bununla beraber, sunulan iş deneyim belgesinin niteliği gereği ortaklık durum belgesinin sunulmasına gerek bulunmadığı görülmüş, sonuç olarak bu husustaki iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: KİK032 sayılı “Ciro Bilgileri Tablosu” başlıklı e-form aşağıdaki şekildedir; CİRO BİLGİLERİ TABLOSU Tespit Yapılan Kişinin Adı Soyadı/Ticaret Ünvanı T.C. /Vergi Kimlik Numarası Belge Düzenleme Tarihi Yıl /Yıllar 20… 20… Ciro Tutarı* FATURA BİLGİLERİ LİSTESİ* (20..) Sıra No Fatura Tarihi Fatura Seri ve Sıra No Alıcının Adı Soyadı/ Ticaret Ünvanı ve T.C./ Vergi Kimlik Numarası Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi Fatura Tutarı 1 2 3 … TOPLAM Tespit yapılan kişinin gerçekleştirdiği satışlara/işlere ilişkin ciro bilgilerinin, yukarıda listede belirtilen faturalar esas alınarak ticari defterleri üzerinden tespit edildiğini beyan ve taahhüt ederim. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Mirzan İnşaat İthalat İhracat Madencilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi - ZZM İnşaat Ticaret Limited Şirketi ortak girişiminin pilot ortağı tarafından yapım işleri ciro bilgilerinin kullanılmadığı, Özel ortak tarafından bu hususa ilişkin olarak, KİK032 sayılı e-form ile değiştirilen KİK024.2/Y sayılı formun sunulduğu görülmüş, ancak sunulan belge içeriğinde yeni formda aranan şekli şartların ve ifadelerin yer aldığı ve tek bir sayfadan ibaret belgenin dipnottaki ifade gereğince meslek mensubunca usulüne uygun olarak imzalanıp kaşelendiği anlaşıldığından, bu husustaki iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.