Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.I-1160 · SAĞLIK, KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

2026/154581 İhale Kayıt Numaralı "2026-2029 Yılları Malzemeli Yemek Alımı" İhalesi

Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Artika Yemekçilik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/154581 İhale Kayıt Numaralı “ 2026-2029 Yılları Malzemeli Yemek Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 16.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2026-2029 Yılları Malzemeli Yemek Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Artika Yemekçilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 10.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.03.2026 tarih ve 211497 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/851 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’nin 3.18’inci maddesinde yer alan “Yemek üretiminde kullanılan su, olumsuz (tat, koku vs.) bir durumdan şüphelenilmesi halinde Üniversite laboratuvarlarında veya diğer kamu ya da özel kuruluş laboratuvarlarında tahlil ettirilecek olup, bu tahlillerin tüm masrafları yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesinin hukuken sorunlu olduğu, ihale konusu iş kapsamında yemek üretiminde kullanılan suyun kamuya ait şebeke suyu olduğu, bu suyun kalite, içilebilirlik ve sağlık standartlarına uygunluğunun sağlanmasının yüklenicinin değil, ilgili idarelerin sorumluluğunda bulunduğu, şebeke suyunun temini, arıtımı ve genel kalite kontrolünün yüklenicinin tasarruf ve kontrol alanı dışında olduğu, bu suya ilişkin olası olumsuzlukların doğrudan yükleniciye atfedilmesinin mümkün olmadığı, yalnızca “şüphe” halinde yapılacak analiz masraflarının yükleniciye ait olacağının belirtildiği, bu durumun somut kusur ve sorumluluk tespiti yapılmaksızın mali yükümlülük getirilmesi anlamına geldiği, düzenlemenin kusursuz sorumluluk doğuracak şekilde yüklenici aleyhine ölçüsüz bir mali yük getirdiği ve bu yönüyle Kamu İhale Kurulu ve Danıştay’ın emsal nitelikteki kararlarına aykırı olduğu, . 2) Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde yer alan “Hizmetin devamı süresince işyerinden ayrılmamak fakat mücbir sebeple ayrıldığı durumda aynı gün yeni bir kişiyi yerine vekil tayin etmek,” ve “Gülhane Külliyesinde asgari haftada 6 (altı) gün, Hamidiye Külliyesinde asgari haftada 5 (beş) gün mesai saatleri içinde sürekli kuruluşta bulunacak ayrıca, İdare tarafından uygun görülecek tatil, bayram, vb. günlerde de hizmette bulunmak” düzenlemeleri ile aynı maddenin giriş kısmında yer alan “işten ayrılan personelin yerine aynı nitelikte personel 5 iş günü içinde göreve başlatılacaktır.” düzenlemesinin birbiriyle çeliştiği, proje sorumlusunun ayrılması durumunda aynı gün yerine birinin atanması istenilirken diğer düzenlemede 5 iş günü süre tanınmasının belirsizliğe yol açtığı, 3) Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde yer alan “Hizmetin devamı süresince işyerinden ayrılmamak…, Gülhane Külliyesinde asgari haftada 6 (altı) gün, Hamidiye Külliyesinde asgari haftada 5 (beş) gün mesai saatleri içinde sürekli kuruluşta bulunacak ayrıca, İdare tarafından uygun görülecek tatil, bayram, vb. günlerde de hizmette bulunmak” düzenlemesi uyarınca, birim fiyat teklif cetvelinde proje sorumlusu, gıda teknikeri, aşçıbaşı ve kasap olarak çalıştırılacak işçilerin yalnızca 1 kişi olarak öngörüldüğü, bu işçilerin tamamının 36 ay boyunca kesintisiz bir şekilde çalıştırılması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu personel sayısı ve görev tanımı birlikte değerlendirildiğinde, çalışanların yıllık ücretli izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hastalık, mazeret veya zorunlu devamsızlık halleri dikkate alınmaksızın aralıksız şekilde çalıştırılmasının öngörüldüğü, oysa 4857 sayılı İş Kanunu’nun 46, 47, 53 ve devamı maddeleri uyarınca işçilerin hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil ve yıllık ücretli izin haklarının emredici nitelikte olduğu, bu hakların kullandırılmamasının veya fiilen imkânsız hale getirilmesinin hukuken mümkün olmadığı, Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerin personelin dinlenme hakkını ortadan kaldıracak nitelikte olduğu, tek kişi üzerinden 36 ay boyunca kesintisiz hizmet verilmesinin iş hukuku mevzuatına uygun bir çalışma organizasyonunun kurulmasını imkânsız hale getirdiği, bu nedenle İş Kanununa aykırılık doğuracak düzenlemelerin revize edilmesi ve personelin yasal dinlenme haklarını kullanmasına imkân verecek şekilde vardiya veya yedek personel planlamasının yapılması amacıyla zeyilname çıkarılması gerektiği, 4) Fiyat dışı unsur puanlamasına yönelik düzenlemelerin uygun olmadığı; puanlama yönteminin isteklileri fiyatlarını sınır değer üzerindeki ilk teklife yaklaştırma eğilimine sokacağı, yüklenicinin Ankara ve İstanbul il sınırları içerisinde kendisine ait veya kendi kullanımında olan mutfağına ait günlük 2150 öğün yemek üretebildiğine dair kapasite raporları sunması halinde 10 puan verileceğine ilişkin düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, söz konusu düzenlemenin teklif aşamasında bu illerde mutfak açılmasını zorunlu kıldığı, henüz sözleşme imzalanmamış ve işin kendilerine bırakılıp bırakılmayacağı kesinleşmemiş olan isteklilerin yalnızca ek puan elde edebilmek amacıyla yüksek maliyetli bir yatırım yapmaya zorlandığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41. maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 75.5. maddesi uyarınca kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığının yüzde biri geçemeyeceği düzenlendiği halde, ihale dokümanında söz konusu düzenlemeye 10 puan verilmesinin mevzuata aykırı olduğu, 5) Teknik Şartname’de glutensiz yemeğe ilişkin ayrı düzenlemeler yapılmış olmasına rağmen, “2 Haftalık (14 Gün) Örnek Menü (Gülhane Külliyesi)” tablosunda kahvaltı öğünleri bakımından glutensiz alternatiflerin ayrıca gösterilmediği, menü planlamasında yer alan açma, simit ve poğaça gibi gluten içeren unlu mamullerin glutensiz muadillerinin ne olduğunun veya hangi şekilde ikame edileceğinin açıkça belirtilmediği, glutensiz beslenme ihtiyacı için ayrı hizmet yükümlülüğü öngörülürken örnek menü planında bu ayrımın gösterilmemesinin ihale dokümanının kendi içinde uyumsuzluk arz etmesine neden olduğu, Teknik Şartname’de yer alan “kahvaltı (sadece glutensiz ekmek)” ibaresinin kapsamının açık olmadığı, anılan ifadenin kahvaltıda yalnızca glutensiz ekmek verileceği anlamına mı geldiği yoksa standart kahvaltı içeriğinin korunarak yalnızca ekmek unsurunun mu glutensiz sunulacağı hususunda netlik bulunmadığı, bu durumun uygulama ve maliyet planlaması açısından tereddüt yarattığı, glutensiz hizmet yükümlülüğü ile örnek menü planlaması arasındaki uyumsuzluğun giderilmesi ve kahvaltı kalemleri bakımından glutensiz alternatiflerin açıkça gösterilmesi amacıyla ihale dokümanının zeyilname ile düzeltilmesi gerektiği, 6) Teknik Şartname’nin işin kapsamını açıklayan 1.4’üncü maddesinde yer alan “Gülhane Külliyesi’nde çıkarılacak paket glutensiz yemekleri, haftanın 7 (yedi) günü öğle ve akşam yemekleri için hazırlanacaktır.” düzenlemesi ile aynı Şartname’nin 3.5’inci maddesinde yer alan “Bu kapsamda, glutensiz yemeklerin sevkiyatı aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir: Gülhane Külliyesi öğrenci ve personel yemekhanesine; haftanın 7 günü sabah kahvaltısı (sadece glutensiz ekmek), öğle yemeği ve akşam yemeği olarak” düzenlemesinin birbiriyle çeliştiği, 1.4’üncü maddede kahvaltı öğününe yer verilmezken 3.5’inci maddede sabah kahvaltısı için sevkiyat öngörülmesinin Teknik Şartname hükümleri arasında uyumsuzluk meydana getirdiği, bu durumun isteklilerin hangi düzenlemeyi esas alarak teklif oluşturacağı hususunda tereddüde yol açtığı, söz konusu belirsizliğin belirlilik ve saydamlık ilkelerini ihlal ettiği, 7) Teknik Şartname’nin 3.2. ve 3.4. maddelerinde yer alan “Sahur Ramazan ayı süresince, Gülhane Külliyesi’nde sahur öğünü verilecektir. Sahur öğününün servis saatleri, ilgili yılın imsak vaktine göre İdare tarafından belirlenecektir. Sahur saatlerinde çalıştırılmak üzere yeterli personel vardiya planlaması Yüklenici tarafından yapılacaktır. Sahur öğünü, sabah kahvaltısı menüsünden oluşacaktır. İftar Ramazan ayı süresince, Gülhane Külliyesi’nde iftar yemeği verilecektir. İftar menüsü, akşam yemeği menüsü ile aynı olacaktır. Yapılacak iftar yemeğinde, üretilecek yemek miktarının yarısı kadar kişi başı 2 adet roll ekmek (100 gr), diğer yarısı kadar kişi başı toplam 100 gr olacak şekilde susamlı ramazan pidesi verilebilecek olup, bu durum İdare ile koordine edilerek gerçekleştirilecektir. İftar saatlerinde talebin normal günlerden fazla olacağı göz önünde bulundurularak, yemek planlaması bu duruma uygun şekilde yapılacaktır.” düzenlemelerinin hizmetin kapsamı ve maliyet hesabı bakımından eksik ve belirsiz olduğu, Ramazan ayında kahvaltı, öğle ve akşam yemeklerinin sayısında azaltım yapılıp yapılmayacağının belirsiz olduğu, mevcut hükümden günlük öğün sayısının fiilen artacağı sonucunun çıktığı, bu durumun öğün planlaması ve maliyet hesabı bakımından belirsizlik doğurduğu, Teknik Şartname’de genel olarak glutensiz yemek hizmetine ilişkin düzenlemeler bulunmasına rağmen iftar ve sahur öğünlerinde glutensiz alternatif sunulup sunulmayacağına ilişkin açıklama yapılmadığı, kahvaltı menüsünde yer alan gluten içeren ürünlerin glutensiz muadillerinin sahurda nasıl karşılanacağı ve iftar menüsüne glutensiz uygulamanın nasıl yansıtılacağının açık olmadığı, iftar saatlerindeki talep artışının hangi oranda öngörüldüğü, azami kapasitenin ne olacağı ve bu artışın sözleşme bedeline nasıl yansıyacağının düzenlenmediği, somut bir üst sınır belirlenmemesinin yüklenici açısından öngörülemez bir kapasite ve maliyet riski doğurduğu, 8) Teknik Şartname’nin diğer ürün gruplarında ayrıntılı fiziksel, kimyasal ve içerik kriterleri belirlenmişken, margarin, paket üçgen krem peynir, paket zeytin ezmesi, salam, sosis, mantı (yüksük çorbası girdisi), işkembe jöle, kruton, hamburger ekmeği, muskat rendesi, patates kızartması (donuk), soğan halkası (donuk), ananas, greyfurt, kuru hurma, gün kurusu, paket yoğurt, nar ekşisi, isot, hazır çikolata, hazır kek, hazır bisküvi, kraker, paket mayonez, paket ketçap ürünlerine ilişkin olarak Teknik Şartname Ek-2’de hiçbir bilgiye yer verilmediği, sayılan ürünlerde kalite standardı, türü ve temin şekli bakımından herhangi bir teknik kriter belirlenmemesi nedeniyle isteklilerin farklı nitelikte ürünleri esas alarak maliyet hesabı yapmasına yol açıldığı, 9) Ekmek gramajına yönelik ihale dokümanında çelişkili düzenlemelere yer verildiği; Teknik Şartname’nin Ek-1’inde yer alan Ekmekler Tablosu’nda normal ekmek (francala) gramajının 50 gr. olduğunun belirtildiği, ancak Ek-2 Gıda Malzemeleri Özellikleri tablosunda normal ekmeğin 200 gr’lık ekmekler halinde olacağının düzenlendiği, bu açıdan francala ekmeğe ilişkin gramajın 200 gr. mı yoksa 50 gr. mı olacağı konusunda çelişki bulunduğu, - Sandviç ekmeğine ilişkin olarak Tablo 3.8’de 120 gr. olacağının belirtildiği, ancak Ek-1 Ekmekler tablosunda 75 gr. olacağının düzenlendiği, sandviç ekmeği gramajına ilişkin çelişki bulunduğu, - Ek-1’de mısır ekmeğinin 50 gr. olduğu düzenlendiği, ancak Ek-2’de mısır ekmeğinin 350 ± 10 gr olacağının belirtildiği, mısır ekmeği gramajına ilişkin çelişki bulunduğu, - Ek-1’de bazlamanın 100 gr. verileceği düzenlendiği, ancak bazlamalı köfte yemeğinde bazlama miktarının 50 gr. olarak belirtildiği, düzenlemeler arasında çelişki olduğu, 10) Teknik Şartname’nin Ek-1’inde yer alan Ekmekler Tablosu’nda pide hamurunun 200 gr olacağının belirtildiği, ancak söz konusu pide hamuruna ilişkin çiğ gramaj girdilerine yer verilmediği, Teknik Şartname’nin Ek-2 Gıda Malzemeleri Özellikleri tablosunda ise “Pideler 200 ±20 gr aralıktaki hamurdan yapılmış olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, bu haliyle pide hamurunun içeriğini oluşturan bileşenlerin miktarlarına ilişkin belirleme yapılmadığı, 11) Teknik Şartname’de glutensiz yemeklere ilişkin olarak yalnızca pişmiş porsiyon miktarlarının düzenlendiği, ancak söz konusu öğünlere ait ham madde bazlı çiğ girdi gramajları ve ayrıntılı gıda rasyonuna yer verilmediği, birim fiyat sözleşme niteliğindeki ihalede tekliflerin sağlıklı hazırlanabilmesi için her bir yemek kaleminin çiğ girdi gramajlarının belirlenmesinin zorunlu olduğu, pişmiş porsiyon miktarının belirtilmesinin maliyet hesabı bakımından yeterli olmadığı, glutensiz ürünlerin maliyetleri dikkate alındığında girdi gramajlarının netleştirilmemesinin tekliflerin karşılaştırılabilirliğini zedelediği, çiğ-net gramaj ile pişmiş porsiyon gramajı arasındaki fire ve su kaybı gibi sapmaların isteklilerin eşit maliyet hesabı yapmasını ve aşırı düşük teklif açıklamalarının objektif yürütülmesini imkânsız hale getirdiği, muayene ve kabul işlemlerinin denetiminde sübjektifliğe yol açtığı, ayrıca glutensiz yemekler kapsamındaki tatlılar için “Tatlı çeşitleri 200 g/ml ± 10 g/ml olarak sunulacaktır” düzenlemesi yapılmışken, Teknik Şartname’nin Ek-1 Gıda Rasyonu tablosunda tatlıların 100-150-125-120 g gibi farklı gramajlarda belirlendiği, bu durumun tatlı gramajları açısından çelişki oluşturduğu ve sağlıklı teklif hazırlanmasını engellediği, 12) Teknik Şartname Ek-1 Gramaj Listesi’nde “Hamburger” yemeğine ilişkin düzenlemede yalnızca köfteye ait gramajlara yer verildiği, ancak yemeğin asli unsuru olan ekmeğe ilişkin herhangi bir gramaj belirlemesinin yapılmadığı, aynı tabloda kornişon turşu, kuru soğan ve domates gibi yardımcı unsurlara dahi gramaj belirlemesi yapılmışken temel bileşen olan hamburger ekmeğinin düzenlenmemesinin eksiklik teşkil ettiği, bu durumun isteklilerin maliyet hesabını farklı varsayımlar üzerinden yapmasına yol açtığı, 13) Teknik Şartname’nin personel ile ilgili şartları düzenleyen 4’üncü maddesinde yer alan “Mezkur mevzuat hükümleri gereği işçinin her türlü alacağı (maaş, ikramiye, fazla mesai, izin vb.) ile Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve buna bağlı ilgili yönetmelik ve tebliğleri gereğince işveren tarafından yerine getirilmesi gereken tüm ödev ve sorumluluklar Yükleniciye ait olacaktır. Yerine getirilmeyen sorumluluklar nedeniyle doğabilecek her türlü masraf ve tazminat yükü Yükleniciye ait olup, İdareden bu hususlarla ilgili herhangi bir talepte bulunulmayacaktır.” düzenlemesinin hukuka aykırı olduğu, ihale neticesinde idare ile yüklenici arasında asıl işveren-alt işverenlik ilişkisinin doğacağı, 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu, idarenin söz konusu madde ile kanundan doğan sorumluluğundan kurtulmasının mümkün olmadığı, bu sebeple teknik şartnamede aksi yönde yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, 14) Teknik Şartname’de yer alan “İdare çalıştırılmasında, iş yerinde bulunmasında sakınca olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısına vardığı her kademe ve nitelikteki elemanı işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir.” düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu, ölçülebilir bir standart olmaksızın getirilen bu hükmün keyfi uygulamalara yol açabilecek nitelik taşıdığı, 15) Teknik Şartname’nin 4.2. maddesinde yer alan “İdarece zarar ve hasarın Yükleniciye bildirilmesinden itibaren; beklemeye tahammülü olmayan durumlarda derhal, diğer durumlarda ise 24 saat içinde zarar ve hasar giderilecektir.” düzenlemesinin sözleşme koşullarını yüklenici yönünden orantısız olarak ağırlaştırdığı, “beklemeye tahammülü olmayan durumlar” ifadesine ilişkin bir tanımlama yapılmadığı, uzman ekip veya malzeme temini gerektiren işler bakımından her zararın 24 saatte giderilmesinin mümkün olmayabileceği, yüklenicinin sorumluluğunun personelin yalnızca görevleri sırasında değil “görevleri dışında” da verebileceği zararları kapsayacak şekilde genişletilmesinin kusur ve illiyet bağı ilkeleriyle bağdaşmadığı, personelin kişisel eylemlerinden doğabilecek fiiller bakımından yükleniciye öngörülemez bir risk yüklendiği, ayrıca “Zarar ve hasarın belirtilen süre içerisinde giderilmemesi durumunda; İdare zarar ve hasarı giderecek olup, giderilen zarar ve hasar tutarı hakkedişten düşülecek ve sözleşmede belirtilen oranda idari para cezası uygulanacaktır.” düzenlemesiyle hem zarar tutarının tahsil edilip hem de idari para cezası uygulanmasının çifte yaptırım oluşturduğu ve ölçülülük sınırını aştığı, 16) Teknik Şartname’nin 3.18. maddesinde yer alan “Analiz sonucunda gıda zehirlenmesinin sebebinin Yüklenicinin kusurlarından kaynaklandığı tespit edilmesi durumunda, zehirlenmeye sebep olan öğüne ait toplam yemek bedeli Yükleniciye ödenmeyecektir.” düzenlemesinin belirlilik ve ölçülülük ilkelerine aykırı olduğu, tek bir yemekten kaynaklı bir durum nedeniyle öğün bedelinin tamamının ödenmemesinin hakkaniyete uygun düşmediği, etkilenen kişi sayısı gözetilmeksizin tüm üretim miktarı üzerinden yaptırım uygulanmasının zarar ile yaptırım arasındaki makul orantıyı bozduğu, İdari Şartname’nin (Sözleşme Tasarısı’nın) 16. maddesinde cezai hükümler düzenlenmişken Teknik Şartname’de bağımsız bir yaptırım öngörülmesinin doküman bütünlüğü ilkesine aykırılık teşkil ettiği, bu durumun aynı fiil nedeniyle mükerrer yaptırım uygulanması sonucunu doğurabileceği, 17) Teknik Şartname’nin Personel Çalıştırılması başlığı altında yer alan “Yüklenici işten ayrılan, göreve gelmeyen veya gelemeyen personelin yerine aynı nitelikte yeni personel görevlendirecek ve getireceği yeni başlayan personel için personel dosyasında bulundurması gereken yukarda belirtilen belgeleri en az üç iş günü öncesinden İdareye teslim edecektir. Aciliyet durumunda bahse konu belgeler personel işe başladıktan sonra iki iş günü içinde İdareye teslim edilecektir.” düzenlemesinin dokümandaki diğer sürelerle çeliştiği, ihale dokümanında işten ayrılan personelin yerine yeni personelin başlatılması için 5 iş günü süre öngörülmüş olmasına rağmen, belgelerin 3 iş günü öncesinden teslim edilmesi şartının bu süreyi fiilen 2 iş gününe indirdiği, personelin ani ayrılması durumunda yüklenicinin kısıtlı sürede personel temin edip evrak hazırlamasının fiilen imkânsızlık yarattığı, söz konusu sürelerin örtüşmesinin özellikle uzmanlık gerektiren pozisyonlarda ağır bir organizasyon yükü doğurduğu, bu durumun belirlilik ve uygulanabilirlik ilkeleri bakımından yeniden düzenlenmesi gerektiği, 18) İhale ilanında yer alan “İstekliler, hizmetin ifa edileceği şehirler olan Ankara ve İstanbul’da İdaremizin günlük ihtiyacının yarısı olan 2150 adet yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporlarını beyan edecektir. Bu şehirlerden birinde mutfağı olan istekliler bu belgesini sunacak ve ihale üzerinde kaldığı takdirde diğer şehirde aynı kapasiteye sahip ve mevzuata uygun üretim yapan bir mutfak ile yaptığı sözleşmeyi, sözleşme öncesi hazırlanan belgeler ile İdareye sunacaktır.” şeklindeki düzenlemenin, ihale dokümanında yapılan zeyilname sonrasında İdari Şartname’nin 7.3.4’üncü maddesinde yer verilen “İstekliler, hizmetin ifa edileceği şehirler olan Ankara veya İstanbul’da İdaremizin günlük ihtiyacının yarısı olan 2150 adet yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporlarını beyan edecektir. Bu şehirlerde mutfağı olmayan isteklilerin mevcut mutfaklarının kapasite raporunu sunması yeterlik kriteri açısından yeterli kabul edilecektir. Ancak ihale üzerinde kalan istekli/yüklenici, 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanunun 10. maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle yemek üretimini engelleyecek koşulların oluşması durumunda öğünlerde herhangi bir aksamaya mahal vermeden yemek hizmetinin yerine getirmek için Ankara ve İstanbul'da aynı kapasiteye sahip ve mevzuata uygun üretim yapan bir mutfak ile yaptığı sözleşmeyi, İdare ile imzalanacak sözleşme esnasında İdareye sunacaktır.” şeklindeki düzenleme ile çelişki doğurduğu, bu durumun belgenin ne zaman sunulacağı konusunda belirsizlik yarattığı, bu nedenlerle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. … İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “…Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. …” açıklaması, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.” düzenlemesi, “Malzeme, tesis ve işçilik kalitesi” başlıklı 17’nci maddesinde “Bütün malzemeler, tesisler ve işçilik; (a) Sözleşmede ve eklerinde belirtilen tip ve türlerde ve kontrol teşkilatının talimatlarına uygun olacak, (b) İmalat, üretim veya hazırlanma yerinde, işyerinde ya da sözleşmede öngörülen başka herhangi bir yerde kontrol teşkilatının talep edeceği zamanlarda denetim ve testlere tabi tutulacaktır. Yüklenici, malzemeleri veya tesisleri incelemek, ölçmek ve test etmek için gereken her türlü desteği, işçiliği, elektriği, yakıtı, cihazları ve aletleri temin edecek ve işte kullanılmadan önce bütün malzeme numunelerini, kontrol teşkilatı tarafından seçilecek ve gerekli görülecek testlerin yapılması amacıyla idareye sunacaktır. Bütün numuneler, yüklenici tarafından sözleşme ile temin ve ibraz edilmeleri açıkça öngörüldüğü takdirde masrafları yükleniciye ait olmak üzere temin edilecektir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 26’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında “Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş yerinde kullanamaz. Malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatı istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi sağlamak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 3.18’inci maddesinde “…Bunun yanı sıra yemek üretiminde kullanılan su, olumsuz (tat, koku vs.) bir durumdan şüphelenilmesi halinde Üniversite laboratuvarlarında veya diğer kamu ya da özel kuruluş laboratuvarlarında tahlil ettirilecek olup, bu tahlillerin tüm masrafları yükleniciye ait olacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan hükümlerinden yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlama, sözleşmede öngörüldüğü şekilde projelendirme, yürütme, tamamlama ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderme sorumluluğunun bulunduğu, bu sorumlulukların yerine getirilmesi için, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptırması; işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb.nin temin etmesinin gerektiği, Kullanılan bütün malzemeler ile tesisler ve işçiliğin; sözleşmede ve eklerinde belirtilen tip ve türlerde ve kontrol teşkilatının talimatlarına uygun olacağı, imalat, üretim veya hazırlanma yerinde, işyerinde ya da sözleşmede öngörülen başka herhangi bir yerde kontrol teşkilatının talep edeceği zamanlarda denetim ve testlere tabi tutulacağı, yüklenicinin, malzemeleri veya tesisleri incelemek, ölçmek ve test etmek için gereken her türlü desteği, işçiliği, elektriği, yakıtı, cihazları ve aletleri temin edeceği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, yemek hizmeti alanında faaliyet gösteren ve bu konuda tecrübe sahibi olması beklenen istekli olabileceklerin, hijyen ve gıda mevzuatına uygunluk testlerinin türleri konusunda bilgi sahibi olmasının beklenebileceği, ihale konusu işte kullanılacak araç-gereç ve malzemelerin de Teknik Şartname’de düzenlendiği, ayrıca Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan düzenlemelerinde yüklenicinin işin sözleşmede öngörüldüğü şekilde yürütülmesi için gerekli testleri yaptırma sorumluluğu bulunduğunun ifade edildiği, ayrıca işin ihale dokümanına uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin kontrol teşkilatı aracılığıyla denetleneceği, kontrol teşkilatının Genel Şartname’nin dördüncü bölümünde belirtilen yetkileri kullanacağı belirtilmiş olup, yukarıda aktarılan anılan Şartname’nin 26’ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gerekli görülmesi halinde deney ve laboratuvar incelemesi ile ilgili sorumluluğun yüklenicide olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde söz konusu düzenlemenin tekliflerin hazırlanması açısından belirsizliğe mahal verecek bir durum oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin iş başında bulunması” başlıklı 9’uncu maddesinde “Yüklenici, üstlenmiş olduğu işin devamı süresince, işyerinden ayrılamaz. Ancak, idare tarafından kendi yerine kabul edilecek birisini, işlerin gecikmesine veya durmasına hiçbir şekilde yol açmamak şartı ile vekil bırakarak iş başından ayrılabilir. Yüklenici veya vekili, iş yerinden ayrılmalarını gerektiren zorunlu hallerde, kontrol teşkilatından izin almak zorundadırlar.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Personel ile İlgili Hükümler” üst başlıklı 4.1’inci maddesinin “Asgari Personel Sayısı ve Nitelikleri” başlıklı bölümünde “Hizmetin yürütülebilmesi için Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Külliyesi ve Hamidiye Külliyesi’nde çalışması gereken asgari personel sayısı ve nitelikleri Tablo 4.1’de belirtilmiş olup, işten ayrılan personelin yerine aynı nitelikte personel 5 iş günü içinde göreve başlatılacaktır. …” düzenlemesi, “Personel Özellikleri ve Görevleri” başlıklı bölümünün “Proje Sorumlusu” alt başlığında “…Hizmetin devamı süresince mesai saatlerinde işyerinden ayrılmamak fakat mücbir sebeple ayrıldığı durumda aynı gün yeni bir kişiyi yerine vekil tayin etmek, Gülhane Külliyesinde asgari haftada 6 (altı) gün, Hamidiye Külliyesinde asgari haftada 5 (beş) gün mesai saatleri içinde sürekli kuruluşta bulunacak ayrıca, İdare tarafından uygun görülecek tatil, bayram, vb. günlerde de kendisinin veya vekilinin bulunması, …” düzenlemesi yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin ilgili maddesi uyarınca; yüklenici veya yükleniciyi temsilen görev yapan vekil (proje sorumlusu), üstlenmiş olduğu işin devamı süresince işyerinden ayrılamayacağı, ancak zorunlu veya mücbir hallerde işyerinden ayrılması gerektiğinde, hizmetin gecikmesine veya durmasına hiçbir şekilde yol açmamak şartıyla kendi yerine idarece kabul edilecek bir vekil bırakmasının zorunlu olduğu, dolayısıyla, Teknik Şartname'de proje sorumlusunun mücbir sebeple geçici olarak iş yerini terk etmesi halinde aynı gün yerine vekil tayin edilmesi kuralının, hizmetin kesintisiz yürütülmesini temin etmek amacıyla öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Öte yandan, personelin işten tamamen ayrılması(veya uzaklaştırılması) durumlarında, beş iş günü içerisinde yeni bir personelin getirilmesine yönelik düzenlemenin, tamamen farklı bir fiili duruma yönelik olduğu, bu bağlamda; proje sorumlusunun iş yerinden geçici ayrılışlarında hizmetin durmasını engellemek amacıyla "aynı gün vekil tayin edilmesi" ile kalıcı ayrılık/uzaklaştırma durumlarında yerine "5 iş günü içinde yeni personel getirilmesi" kurallarının birbirleriyle çelişmesinin mümkün olmadığı, her iki düzenlemenin, farklı hukuki ve fiili durumlara yönelik yapıldığı, isteklilerin tekliflerini hazırlamasına engel teşkil edecek nitelikte bir belirsizlik veya çelişkinin söz konusu olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” başlıklı 55’inci maddesinde “Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır: a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.). b) Kadın işçilerin 74’üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler. c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.). d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla). e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar. f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri. g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler. h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler. ı) Ek 2 nci maddede sayılan izin süreleri, j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri. k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi.” hükmü, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. a)Yemek yapımında kullanılacak her türlü malzeme, hizmet, Ulaşım ve hizmetin yerine getirilebilmesi için teknik şartnamede belirtilen sayıda çalıştırılacak her türlü işçilerin iş kanuna göre ödenecek tüm hak ve alacaklar ile İş Sağlığı ve Güvenliği giderleri, yemek, yol, giyecek yardımı, makine ekipman amortismanı ile malzeme giderleri teklif fiyata dahil ve yüklenici firmaya aittir. b) Teknik şartnamede belirtilen temizlik sarf malzeme giderleri, ve işin yapılması ile ilgili her türlü malzeme giderleri, c) Yemekhanelerde kullanılacak teknik şartnamede belirtilen doğalgaz, elektrik ve su ile abonelik giderleri teklif fiyata dahildir. ç) İşyerinin sigortalanması da Yükleniciye aittir. Yüklenici All Risk Sigorta kapsamında, mutfaklar, salonlar ve mevcut demirbaşlar vb. yangın, deprem, sel, hırsızlık ve gıda zehirlenmelerine karşılık toplam sigorta teminatlarını kapsayan Gülhane Külliyesi için yaklaşık 40.000.000,00-TL, Hamidiye Külliyesi için yaklaşık 50.000.000,00-TL sigorta teminatı yaptırmakla yükümlüdür. Sigorta teminat süresi, sözleşmede belirtilen işin başlama ve bitiş süresi kapsamında yaptırılacak olup, sözleşme süresi bitimine kadar devam ettirilecektir. Sigorta poliçe bedelleri idare tarafından gerekli görülmesi halinde güncellenebilir.Günlük yemek hizmetinden faydalanan en az 4000 kişi için kişi başı; Ölüm: 5.000.000,00 TL, Sakatlık: 2.500.000,00 TL, Tedavi: 500.000,00 TL tutarında 3.şahıs Mali Sorumluluk Sigortası (yemek hizmetinden doğan gıda zehirlenmesi vb.)Poliçeler Ankara ve İstanbul için ayrı ayrı yapılacaktır. d) Her işçiye sözleşme dönemi boyunca Gülhane Külliyesi için aylık 26 iş günü üzerinden Geliş 35,00-TL. Dönüş 35,00-TL. Günlük Toplam: 70,00-TL, Hamidiye Külliyesi için aylık 22 iş günü üzerinden Geliş 35,00 TL Dönüş 35,00 TL Günlük Toplam: 70,00 TL olacak şekilde yüklenici firma tarafından maaş bordrolarına yansıtılarak nakdi olarak verilecektir. e) İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, çalıştırılacak personelin yemek ve yol masrafları ile maaşları, sözleşme yapılabilmesi ödenen ücretler, nakliye masrafları, temizlik malzeme giderleri, her türlü sigorta giderleri, hizmetin yürütülmesinde işçinin kıyafet gideri, çalışan işçilerin kanunen belirlenen sürelerde resmi olarak periyodik sağlık kontrolleri tetkik giderleri ile hizmet sürecinde yaptırılacak analiz giderleri, işin teknik ve idari şartnameye uygun yürütülmesinde yapılacak tüm masraflar teklif fiyata dahildir. Sosyal Sigortalar Mevzuatının İşçi-İşveren hakkındaki yasalardan dolayı işçi alınması, işçi çıkarılması ve işçi haklarının (maaş, sgk primleri, kıdem ve ihbar tazminatlarının) ödenmesi gibi sorumlulukları Yükleniciye aittir. İdare bu konuda hiçbir sorumluluk taşımaz. Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin kabul tarihine kadar ödenmemesi halinde, söz konusu ödemeler protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 2,25” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Asgari Personel Sayısı ve Nitelikleri” başlıklı bölümünde “Hizmetin yürütülebilmesi için Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Külliyesi ve Hamidiye Külliyesi’nde çalışması gereken asgari personel sayısı ve nitelikleri Tablo 4.1’de belirtilmiş olup, işten ayrılan personelin yerine aynı nitelikte personel 5 iş günü içinde göreve başlatılacaktır. Personelle ilgili tüm konularda (özlük hakları, yıllık izin, ücret vb.) İş Kanunu ve diğer yasal mevzuat hükümlerine uygun hareket edilecektir. Yüklenicinin yemek pişirme, dağıtım, servis yapma, kapları toplama, yıkama ve temizlik işleri için yeterli sayıda ve belirtilen nitelikte personel bulundurması zorunludur. …” düzenlemesi, “Personel Özellikleri ve Görevleri” başlıklı bölümünün “Proje Sorumlusu” başlıklı maddesinde “Hizmetin devamı süresince mesai saatlerinde işyerinden ayrılmamak fakat mücbir sebeple ayrıldığı durumda aynı gün yeni bir kişiyi yerine vekil tayin etmek, Gülhane Külliyesinde asgari haftada 6 (altı) gün, Hamidiye Külliyesinde asgari haftada 5 (beş) gün mesai saatleri içinde sürekli kuruluşta bulunacak ayrıca, İdare tarafından uygun görülecek tatil, bayram, vb. günlerde de kendisinin veya vekilinin bulunması” düzenlemesi, Yine aynı Şartname'de “Resmi ve dini bayramlar dahil tatil günlerinde imalat, dağıtım ve temizlik konusunda aksama yaşanmaması için yeterli sayıda personelin vardiyada olması Yüklenicinin sorumluluğunda olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale konusu işin yürütülmesi aşamasında çalıştırılacak personelin yıllık izin, istifa, mazeret izni ve sağlık raporu vb. hakların kullanımı durumunda, hizmetin ifasının eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesi ve işin aksatılmaması esastır. Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde, idare tarafından belirtilen personel sayılarının "asgari" sayıları ifade ettiği ve personelin özlük hakları, yıllık izin ve ücretleri konusunda 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uygun hareket edileceğinin açıkça hüküm altına alındığı görülmektedir. Ayrıca, iddia konusu edilen Proje Sorumlusu gibi personelin işyerinden mücbir sebeple ayrılması veya tatil/bayram günlerinde çalışması gereken durumlarda "kendisinin veya vekilinin" bulunması gerektiği belirtilerek idarece yerine ikame personel (vekil) tayin edilmesine açıkça imkân tanınmıştır. Buna ek olarak dokümanda resmi ve dini bayramlar dahil tatil günlerinde imalat, dağıtım ve temizlik konusunda aksama yaşanmaması için yeterli sayıda personelin vardiyada olmasının gerektiği yönünde düzenlemenin de yer aldığı tespit edilmiştir. Personelin izinli, raporlu vb. olduğu durumlarda hizmetin aksatılmadan devam ettirilmesi ve idarece alınan tedbirlere uyulması yükümlülüğünün yükleniciye ait olduğu, idarenin, ihale konusu işte aksama yaşanmaması için yedek/ikame personel bulundurulmasını veya vardiya düzeninin kurulmasını yüklenicinin organizasyon sorumluluğuna bırakmasının, kamu hizmetinin sürekliliğini sağlamaya yönelik tedbir amaçlı bir düzenleme niteliğinde olduğu, basiretli tacir niteliğindeki isteklilerin, 4857 sayılı İş Kanunu'nun emredici hükümlerini dikkate alarak kendi çalışma organizasyonlarını kurmaları, personelin yasal dinlenme haklarını kullandırmak amacıyla gerekli vardiya veya yedek personel planlamasını yapmaları ve hizmetin kesintisiz sürmesini sağlamalarının önünde herhangi bir hukuki ve fiili engelin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat ve doküman düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde; idarece yapılan düzenlemelerin hizmetin kesintisiz ifasını sağlamaya yönelik tedbir niteliğinde olduğu, İş Kanunu hükümlerinin uygulanmasını engellemediği ve çalışma organizasyonunun oluşturulması sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler .” hükmü, Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü, Anılan Kanun’un 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. … İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde "(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür." düzenlemesi, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “ ( 1) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, izleyen günden itibaren başlar. ” hükmüne, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “( 1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir. … (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında süre” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1)İtirazen şikayet başvurusu, ihale sürecinde idareye yapılan şikayet başvuruları üzerine verilen kararların bildirimini izleyen tarihten veya on günlük cevap verme süresi içinde idare tarafından bir karar alınmaması durumunda bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren şikayet veya itirazen şikayet üzerine ihalenin iptaline ilişkin olarak idare tarafından alınan kararlara karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde yapılmalıdır.” açıklaması yer almaktadır. İhaleye ilişkin 06.02.2026 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir” başlıklı 5’inci maddesinde “…Fiyat Dışı Unsur Tanımı: 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanunun 10. maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle yemek üretimini engelleyecek koşulların oluşması durumunda öğünlerde herhangi bir aksamaya mahal vermeden yemek hizmetinin yerine getirmek için yüklenicinin Ankara ve İstanbul il sınırları içerisinde kendi mutfağına ait 2150 Öğün yemek üretebildiğine dair kapasite raporları sunması... Fiyat Dışı Unsur Puanı 10” düzenlemesi bulunmaktadır. 13.02.2026 tarihinde yayımlanan Düzeltme İlanı’nın “Düzeltilen madde/maddeler” başlıklı 3’üncü maddesinde “İlanın 5. maddesinde yeralan fiyat dışı unsur tablosu aşağıda belirtildiği şekliyle değiştirilmiştir... Fiyat Dışı Unsur Tanımı: 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanunun 10. maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle yemek üretimini engelleyecek koşulların oluşması durumunda öğünlerde herhangi bir aksamaya mahal vermeden yemek hizmetinin yerine getirmek için yüklenicinin Ankara ve İstanbul il sınırları içerisinde kendisine ait veya kendi kullanımında olan mutfağına ait günlük 2150 Öğün yemek üretebildiğine dair kapasite raporları sunması ... Fiyat Dışı Unsur Puanı 10” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 33.1.1’inci maddesinde “Fiyat Dışı Unsur Tanımı: 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanunun 10. maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle yemek üretimini engelleyecek koşulların oluşması durumunda öğünlerde herhangi bir aksamaya mahal vermeden yemek hizmetinin yerine getirmek için yüklenicinin Ankara ve İstanbul il sınırları içerisinde kendisine ait veya kendi kullanımında olan mutfağına ait günlük 2150 Öğün yemek üretebildiğine dair kapasite raporları sunması ... Fiyat Dışı Unsur Puanı 10” düzenlemesi mevcuttur. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca; ihale dokümanında yer alan ve aynı zamanda ihale ilanına yansıyan hususlarla ilgili şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden (veya düzeltme ilanı yapılan hallerde düzeltme ilanının yayımlandığı tarihten) itibaren başlayacağı, ilgililer tarafından bu tarihi izleyen 10 gün içinde ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin şikâyet dilekçesindeki iddiasının; ihalede fiyat dışı unsur (FDU) puanlamasına yönelik olduğu ve “yüklenicinin Ankara ve İstanbul il sınırları içerisinde kendisine ait veya kendi kullanımında olan mutfağına ait kapasite raporları sunması” şartına ilişkin olduğu görülmektedir. İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, iddiaya konu edilen fiyat dışı unsur puanlamasına ve kriterlerine ilişkin belirlemelerin ilk olarak 06.02.2026 tarihinde yayımlanan İhale İlanı'nın 5'inci maddesinde yer aldığı, idarece sonradan yayımlanan Düzeltme İlanı’nın 3’üncü maddesinde de bahse konu kuralın nihai haliyle ilana açıkça yansıdığı tespit edilmiştir. Bu itibarla; başvuru sahibinin fiyat dışı unsur düzenlemelerine yönelik iddiasının, ihale dokümanının doğrudan İhale İlanına ve Düzeltme İlanına yansıyan hükümlerine yönelik olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili şikâyet başvurularında sürenin ilan (veya düzeltme ilanı) tarihinden itibaren başlayacağı hususu dikkate alındığında; incelenen ihalede şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin söz konusu Düzeltme İlanı’nın yayımlandığı tarih (13.02.2026) olduğu, başvuru sahibi tarafından bu tarihi izleyen 10 (on) gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, söz konusu yasal süre geçtikten sonra 10.03.2026 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı bölümünde “Gülhane Külliyesi'nde öğrenim gören öğrencilere, haftanın her günü 7 (yedi) çeşit sabah kahvaltısı, 4 (dört) çeşit öğle yemeği, 4 (dört) çeşit akşam yemeği ve 4 (dört) çeşit paket glutensiz yemeği hizmeti verilecektir. Gülhane Külliyesi’nde çıkarılacak paket glutensiz yemekleri, haftanın 7 (yedi) günü öğle ve akşam yemekleri için hazırlanacaktır.” düzenlemesi, “Glutensiz Yemek” başlıklı bölümünde “Gülhane Külliyesi öğrenci ve personel yemekhanesine; haftanın 7 günü sabah kahvaltısı (sadece glutensiz ekmek), öğle yemeği ve akşam yemeği olarak, ... Sabah kahvaltısı için ise sadece 50 gramlık ambalajlı Glutensiz roll ekmekten 2 (iki) adet tedarik edilecektir.” düzenlemesi, “Tablo 3.4. Külliyelere Göre Çıkartılacak Glutensiz Öğünler ve Yemek Grupları” tablosunda Gülhane Külliyesi “Sabah” öğünü için “2 (iki) adet 50 gramlık ambalajlı Glutensiz roll ekmek” düzenlemesi yer almaktadır. “Tablo 3.6. Hamidiye ve Gülhane Külliyelerine göre 2 Haftalık Glutensiz Örnek Menü” tablosunda “2 Haftalık (14 Gün) Glutensiz Örnek Menü (Gülhane Külliyesi)” başlığı altında yalnızca öğle ve akşam öğünlerinin yer aldığı, kahvaltı öğününe yer verilmediği tespit edilmiştir. İhale konusu işin niteliği gereği özel beslenmeyi (çölyak, glutensiz, diyet vb.) gerektiren durumlara ilişkin ihale dokümanında yapılan belirlemelerin, basiretli bir tacirin teklif oluşturmasına engel teşkil etmeyecek açıklıkta olması esastır. İhale dokümanında yer alan Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde; Gülhane Külliyesi için hazırlanacak glutensiz yemeklerin yalnızca öğle ve akşam yemekleri için planlandığı sabah kahvaltısında ise glutensiz diyet alan kişilere herhangi bir unlu mamul (açma, poğaça vb.) ikamesi yapılmayacağı, sadece glutensiz ekmek verileceği ve miktar olarak sadece 50 gramlık ambalajlı glutensiz roll ekmekten 2 adet tedarik edileceği anlaşılmaktadır. İdare tarafından oluşturulan "2 Haftalık Glutensiz Örnek Menü" tablosunda (Tablo 3.6) kahvaltıya yer verilmemiş olmasının, Teknik Şartname’nin ilgili kısımlarında kahvaltı için sadece 2 adet glutensiz roll ekmek verileceği yönündeki düzenlemelerle uyum içinde olduğu, dolayısıyla, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliğindeki isteklilerin, ihale dokümanındaki bu açık ve net düzenlemeleri dikkate alarak kahvaltı kalemleri bakımından yalnızca 2 adet glutensiz roll ekmeğin maliyetini hesaplayabileceği, tekliflerin sağlıklı ve öngörülebilir bir şekilde oluşturulmasına engel teşkil eden veya maliyet planlaması açısından tereddüt yaratan herhangi bir doküman çelişkisi bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı bölümünde “…Gülhane Külliyesi’nde çıkarılacak paket glutensiz yemekleri, haftanın 7 (yedi) günü öğle ve akşam yemekleri için hazırlanacaktır. …” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Glutensiz Yemek” başlıklı bölümünün "Amaç ve Kapsam" alt başlığında “…Bu kapsamda, glutensiz yemeklerin sevkiyatı aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir: Gülhane Külliyesi öğrenci ve personel yemekhanesine; haftanın 7 günü sabah kahvaltısı (sadece glutensiz ekmek), öğle yemeği ve akşam yemeği olarak, …” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Tablo 3.4. Külliyelere Göre Çıkartılacak Glutensiz Öğünler ve Yemek Grupları” tablosunda ise Gülhane Külliyesi'nde sabah öğününde “2 (iki) adet 50 gramlık ambalajlı Glutensiz roll ekmek” verileceği yönünde düzenleme bulunmaktadır. Teknik Şartname’nin "İşin Kapsamı" başlıklı bölümünde Gülhane Külliyesi için paket glutensiz yemeklerin haftanın 7 günü öğle ve akşam yemekleri için hazırlanacağının genel bir ifade ile belirtildiği görülmüştür. Bununla birlikte, Şartname'nin "Glutensiz Yemek" başlıklı detay bölümünde sevkiyat ve dağıtım aşamaları düzenlenirken, sabah kahvaltısı için sevkiyat yapılacağı ancak bunun "(sadece glutensiz ekmek)" ifadesi ile sınırlandırıldığı anlaşılmıştır. Buna ek olarak, Teknik Şartname'deki Tablo 3.4 incelendiğinde; Gülhane Külliyesi'nde sabah öğünü karşısında herhangi bir yemek grubuna yer verilmeyerek yalnızca "2 (iki) adet 50 gramlık ambalajlı Glutensiz roll ekmek" verileceği, öğle ve akşam öğünlerinde ise 1., 2., 3. ve 4. grup yemeklerin sunulacağı net bir şekilde gösterilmiştir. İhale dokümanının bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Şartname'nin genel kapsamı belirleyen maddesi ile spesifik detayları ve tabloları içeren maddeleri arasında birbiriyle çelişen veya teklif verilmesini engelleyen bir belirsizlik bulunmadığı; kahvaltı öğünü için tam kapsamlı bir yemek menüsü planlanmayıp yalnızca glutensiz ekmek tedarikinin açık ve net bir şekilde düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli bir tacirin söz konusu doküman düzenlemelerini ve detaylı öğün tablolarını dikkate alarak teklifini sağlıklı bir şekilde oluşturabileceği değerlendirilmektedir. Netice itibarıyla, dokümanda isteklileri maliyet hesaplaması yönünden tereddüde düşürecek nitelikte bir aykırılık ve çelişki bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı 1.2 maddesinde “Bu Teknik Şartname; Sağlık Bilimleri Üniversitesi bünyesinde görev yapan akademik ve idari personel ile öğrenim gören öğrencilere yönelik olarak sunulacak yemek hizmetinin esaslarını kapsamaktadır. (...) Gülhane Külliyesi'nde öğrenim gören öğrencilere, haftanın her günü 7 (yedi) çeşit sabah kahvaltısı, 4 (dört) çeşit öğle yemeği, 4 (dört) çeşit akşam yemeği ve 4 (dört) çeşit paket glutensiz yemeği hizmeti verilecektir. Gülhane Külliyesi’nde çıkarılacak paket glutensiz yemekleri, haftanın 7 (yedi) günü öğle ve akşam yemekleri için hazırlanacaktır.” düzenlemesi, Anılan Şartname'nin tahmini öğün sayılarına ilişkin tablosunda, 2026-2029 yıllarını kapsayacak şekilde kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği, kumanya ve glutensiz paket yemek sayılarına ilişkin toplam öngörülen miktarların açıkça belirtildiği görülmektedir. “Sahur” başlıklı maddesinde “Ramazan ayı süresince, Gülhane Külliyesi’nde sahur öğünü verilecektir. Sahur öğününün servis saatleri, ilgili yılın imsak vaktine göre İdare tarafından belirlenecektir. Sahur saatlerinde çalıştırılmak üzere yeterli personel vardiya planlaması Yüklenici tarafından yapılacaktır. Sahur öğünü, sabah kahvaltısı menüsünden oluşacaktır.” düzenlemesi, “İftar” başlıklı maddesinde “Ramazan ayı süresince, Gülhane Külliyesi’nde iftar yemeği verilecektir. İftar menüsü, akşam yemeği menüsü ile aynı olacaktır. Yapılacak iftar yemeğinde, üretilecek yemek miktarının yarısı kadar kişi başı 2 adet roll ekmek (100 gr), diğer yarısı kadar kişi başı toplam 100 gr olacak şekilde susamlı ramazan pidesi verilebilecek olup, bu durum İdare ile koordine edilerek gerçekleştirilecektir. İftar saatlerinde talebin normal günlerden fazla olacağı göz önünde bulundurularak, yemek planlaması bu duruma uygun şekilde yapılacaktır. İftarda özellikle belli saat aralığında oluşabilecek yoğun talepler için yemekhane kapasitesinin artırılması sağlanacaktır. İftar saatlerindeki yoğunluk dikkate alınarak çalıştırılmak üzere yeterli personel vardiya planlaması Yüklenici tarafından yapılacaktır.” düzenlemesi, “Glutensiz Yemek” başlıklı maddesinde “İdare tarafından, çölyak hastalığına ve/veya gluten intoleransı vb. ilişkin resmi sağlık raporu bulunan ve hizmetten faydalanması uygun görülen Üniversitemiz mensubu öğrenci ve personele, Yüklenici tarafından, uygun koşullarda üretim yapan yerlerden/yüklenicinin uygun şartlarda üretim yapabildiği mutfaklardan paket glutensiz yemekler sağlanacaktır. Bu kapsamda, glutensiz yemeklerin sevkiyatı aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir: Gülhane Külliyesi öğrenci ve personel yemekhanesine; haftanın 7 günü sabah kahvaltısı (sadece glutensiz ekmek), öğle yemeği ve akşam yemeği olarak... teslim edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanı düzenlemelerinden, Ramazan ayına özel olarak bağımsız bir menü (öğün türü) belirlenmediği, bunun yerine sahur öğünü için o günkü sabah kahvaltısı menüsünün, iftar öğünü için ise o akşamki yemek menüsünün esas alınarak hizmetin ifa edileceğinin ve maliyetlerin bu doğrultuda hesaplanacağının açıkça hüküm altına alındığı görülmüştür. İhale konusu işin niteliği gereği, iftar ve sahur saatlerinde yemeğe katılacak kişi sayısında dalgalanmalar olabileceği ve bu sayının önceden kesin bir rakamla sınırlandırılamayacağı açıktır. Toplu yemek hizmeti alımlarında öğün miktarları idarece tahmini olarak hesaplanmakta olup, bu olası kapasite ve talep artışları ticari hayatın olağan akışı içerisinde öngörülebilir riskler dâhilinde kabul edilmektedir. Bununla birlikte, glutensiz yemeğe ilişkin düzenlemeler incelendiğinde; Gülhane Külliyesi’nde haftanın 7 günü sabah kahvaltısı (sadece glutensiz ekmek), öğle ve akşam yemeği olarak paket glutensiz yemek sağlanacağı belirtilmiştir. Sahur öğününün sabah kahvaltısı menüsünden, iftar öğününün ise akşam yemeği menüsünden oluşacağı ve su dağıtımında da "(Glutensiz yemekten faydalanacak öğrenci ve personel dahildir)" ibaresine yer verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde; glutensiz yemek hizmetinin Ramazan ayındaki öğün geçişlerinde (iftar ve sahur) de genel menü kurgusuna paralel olarak devam edeceği hususunda herhangi bir belirsizlik bulunmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen basiretli tacir niteliğini haiz isteklilerin; Teknik Şartname’de belirtilen örnek menüleri, gıda rasyonlarını, tahmini öğün sayılarını ve İdarenin ramazan pidesi gibi açıkça belirtilmiş spesifik taleplerini dikkate alarak iftar ve sahur öğünlerine yönelik sağlıklı bir maliyet hesabı yapmalarının ve tekliflerini oluşturmalarının mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Belirtilen nedenlerle, ihale dokümanında yer alan düzenlemelerin isteklilerin eşit koşullarda ve sağlıklı bir şekilde teklif vermesine engel teşkil edecek nitelikte bir belirsizlik içermediği değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Pişirme” başlıklı 3.15’inci maddesinde “Kullanılacak gıda maddelerinin tümü, Gıda Maddeleri Tüzüğü Türk Gıda Kodeksi ve Türk Standartları Enstitüsü Kurumu’nun (TSE, TSEK) standartlarına ve ekte verilen “Gıda Malzemelerinin Özelliklerindeki şartlara uygun olacaktır.” düzenlemesi, “EK-1 Gıda Rasyonu” başlıklı bölümünde “Paket Üçgen Krem Peynir: 25 gr, Salam: 40 gr, Sosis: 50 gr, Paket Zeytin Ezmesi: 20 gr, Paket Margarin: 10 gr, Paket Kakaolu Fındık Ezmesi/Kreması: 15 gr, Paket Reçel: 20 gr” şeklinde net gramaj miktarlarının belirlendiği, “EK-2 Gıda Malzemeleri Özellikleri Genel Hükümleri” başlıklı bölümünde “Gıda malzemelerinin tamamı birinci kalite ve birinci sınıf olacaktır. … Bu teknik şartnamede belirtilmeyen hususlar yönünden yürürlükte olan “Türk Gıda Kodeksi” hükümleri geçerli olacaktır.” düzenlemesi, Bu bölümün devamında “SALAM (%100 DANA ETLİ)”, “Sosis %100 dana etinden yapılmış olmalıdır.”, “PAKET ÜÇGEN PEYNİR … 2. Tam yağlı olacak ve yağ oranı üzerinde belirtilmelidir… 8. … 12.5 gr.lık alüminyum folyo içerisinde, üçgen prizma şeklinde ambalajlarda olmalıdır.” ile kuru üzüm için “İçerisinde çekirdek bulunmayacaktır.” düzenlemeleri yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinden; teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde idareler tarafından alınacak mal veya hizmetin teknik kriterleri ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, ayrıca dokümanda varsa ulusal standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi tarafından ihale dokümanında bir kısım gıda ürünlerinin (margarin, paket üçgen peynir, salam, sosis vb.) kalite standardı, türü ve temin şekli bakımından teknik kriterlerinin belirlenmediği iddia edilmekte ise de; ihale dokümanı kapsamında yer alan Teknik Şartname ve ekleri incelendiğinde, iddiaya konu edilen ürünlerin porsiyon ve gramaj bilgilerinin "EK-1 Gıda Rasyonu" tablosunda açıkça ifade edildiği, ayrıca, salam, sosis, paket üçgen peynir, kuru üzüm gibi birçok ürünün içeriği ve ambalaj özelliklerine ilişkin (örneğin %100 dana etli olması, tam yağlı olması, çekirdeksiz olması gibi) somut teknik kriterlerin Şartname ekinde ayrıca belirlendiği görülmüştür. Diğer taraftan, Teknik Şartname metninde spesifik olarak detaylandırılmayan fiziksel ve kimyasal özellikler bakımından ise idare tarafından “Bu teknik şartnamede belirtilmeyen hususlar yönünden yürürlükte olan “Türk Gıda Kodeksi” hükümleri geçerli olacaktır.” şeklinde genel ve bağlayıcı bir kurala yer verilerek, ulusal bir standart olan Türk Gıda Kodeksi hükümlerinin asgari kalite ve içerik standardı olarak referans alındığı anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’nin bütünü dikkate alındığında şikayete konu düzenlemelerin tekliflerin sağlıklı ve eşit şartlarda oluşturulmasına engel teşkil etmediği ya da istekliler bakımından tereddüt yaratacak niteliğinin bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “...İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü, Teknik Şartname’nin “Kumanya Menüsü ve Gramajları” başlıklı Tablo 3.8’de “Sandviç ekmeği 120 g” düzenlemesi, “Ekmekler” başlıklı 3.7’nci maddesinde “…Ekmeklerin her biri 50 gram ağırlığında, tekli ambalajlarda olacak ve teknik şartname ekinde sunulan Gıda Malzemeleri Özelliklerine uygun olarak günlük sipariş edilip taze şekilde sunulacaktır. …” düzenlemesi, “EKMEK (FRANCALA EKMEK / ROLL EKMEK / RAMAZAN PİDESİ)” başlıklı maddesinde “Ekmekler 66-72 randımanlı (tip 2 ) Türk Gıda Kodeksine uygun francala unundan pişmiş net 200 gr’ lık ekmekler halinde olacaktır. İstenilen diğer ekmeklerin ağırlığı 50 gr (±5 gr) olacak, roll ekmek şeklinde ve paketlenmiş olarak teslim edilecektir. …” düzenlemesi, “SANDVİÇ EKMEĞİ / HAMBURGER EKMEĞİ / MISIR EKMEK / BAZLAMA” başlıklı maddesinde “…Sandviç Ekmeği 75 ±10 gr (Paket kumanya menüsü için 120 g olacak) ve yarı pişmiş olarak orijinal ambalajında getirilecektir... Mısır Ekmeği 350 ± 10 gr olarak getirilecektir. Bazlama 350 ± 10 gr olarak getirilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru sahibinin iddialarına yönelik yapılan incelemede, ihale dokümanında yer alan Teknik Şartname düzenlemelerinde ekmek gramajlarına ilişkin spesifik belirlemelerin yapıldığı görülmüştür. Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde; sandviç ekmeğinin standart menülerde 75 gram olarak belirlendiği, ancak kumanya menüsü için 120 gram olarak servis edileceğinin açıkça ifade edildiği, dolayısıyla kumanya menüsü ile standart menü arasındaki bu gramaj ayrımının ihale dokümanında şeffaf bir şekilde ortaya konulduğu ve tekliflerin oluşturulmasında herhangi bir çelişki veya tereddüt yaratmadığı, Diğer taraftan, francala ekmeğin 200 gramlık bütün ekmekler halinde temin edileceği, mısır ekmeği ve bazlamanın 350 gram olarak getirileceği, standart ekmek tüketiminin ise 50 gramlık ambalajlı roll ekmeklerle sağlanacağı görülmüştür. İdare tarafından verilen cevapta da ifade edildiği üzere, yüksek gramajlı olarak temin edilecek olan francala, mısır ekmeği ve bazlama gibi ürünlerin bütün olarak alınıp idarenin gıda rasyonunda ve menülerinde belirttiği porsiyon gramajlarına uygun şekilde porsiyonlanarak servis edileceğinin açık olduğu, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli bir tacirin gıda rasyonunda yer alan net tüketim (porsiyon) miktarlarını dikkate alarak bahse konu ürünlerin temin gramajı ile porsiyonlanması arasındaki hesabı yapabileceği ve teklif maliyetini sağlıklı bir şekilde oluşturabileceği değerlendirilmektedir. Netice itibarıyla, ihale dokümanındaki düzenlemelerin kendi içinde uyumlu olduğu, iddia konusu hususlarda isteklileri tereddüde düşürecek veya eşit şartlarda yarışmalarını ve teklif fiyatının oluşturulmasını engelleyecek nitelikte herhangi bir belirsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 10) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. (…) yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.” açıklaması yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “Ekmekler Tablosu” başlıklı Ek-1’inci maddesinde “…pide hamurunun 200 gr olacağı” düzenlemesi, “Gıda Malzemeleri Özellikleri” başlıklı Ek-2’nci maddesinde “1.Pideler 200 ±20 gr aralıktaki hamurdan yapılmış olacaktır. … 4. Pide ve lahmacunların içleri kuruluş tarafından hazırlanacaktır. Pide hamuru, pişirimi ve kuruluşa teslimi firma tarafından yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde; ihale konusu işin niteliğine göre teknik kriterlerin rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak biçimde ihale dokümanında düzenlenmesi gerektiği hususunun Kanun ile hüküm altına alındığı, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının açıkça belirtilmesi zorunluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır. İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de pidelerin 200 ±20 gr aralığındaki hamurdan yapılacağının açıkça belirtildiği, ayrıca pide içlerinin kuruluş tarafından hazırlanacağı ve yüklenici firmanın yalnızca pide hamurunu temin edip pişirerek teslim edeceğinin düzenlendiği tespit edilmiştir. Piyasada hazır veya yarı hazır hamur ürünleri olarak doğrudan tedarik edilebilen pide hamurunun alt bileşenleri olan un, su, maya ve tuz gibi girdilerin oranlarının ve üretim tekniklerinin farklılık gösterebileceği, bu sebeple 200 gramlık pide hamurunun kendi başına bir çiğ girdi birimi olarak kabul edilerek maliyetlendirilebileceği, idare tarafından 200 gram olarak net miktarı belirlenen "pide hamuru"nun, yemeğin alt bileşenlerinin bir toplamı değil, doğrudan açıklama yapılacak ana çiğ girdinin kendisi konumunda olduğu, bu nedenle pide hamurunun alt bileşenlerine (un, su, maya vb.) Şartnamede ayrıca yer verilmesine gerek bulunmadığı, ihale dokümanında pide yemeğinin içerisinde yer alan pide hamurunun tek başına bir çiğ girdi olarak gramajının belirtilmiş olmasının mevzuata uygun olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 11) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı maddesinde “… Gülhane Külliyesi'nde öğrenim gören öğrencilere, haftanın her günü 7 (yedi) çeşit sabah kahvaltısı, 4 (dört) çeşit öğle yemeği, 4 (dört) çeşit akşam yemeği ve 4 (dört) çeşit paket glutensiz yemeği hizmeti verilecektir. Gülhane Külliyesi’nde çıkarılacak paket glutensiz yemekleri, haftanın 7 (yedi) günü öğle ve akşam yemekleri için hazırlanacaktır…” düzenlemesi, Anılan Şartname metninde “Yemeklere uygulanacak gramajlar, EK 1’de verilen Gıda Rasyonuna göre uygulanacaktır. Gıda Rasyonunda gösterilen et, sebze, meyve vb. yiyecekler işlem (soyulduktan, ayıklandıktan vb. sonra) gördükten sonra bir porsiyona girecek NET ÇİĞ ağırlıklardır.” düzenlemesi, “Glutensiz Yemek” başlıklı 3.5’inci maddesinde “Amaç ve Kapsam: İdare tarafından, çölyak hastalığına ve/veya gluten intoleransı vb. ilişkin resmi sağlık raporu bulunan ve hizmetten faydalanması uygun görülen Üniversitemiz mensubu öğrenci ve personele, Yüklenici tarafından, uygun koşullarda üretim yapan yerlerden/yüklenicinin uygun şartlarda üretim yapabildiği mutfaklardan paket glutensiz yemekler sağlanacaktır. Bu kapsamda, glutensiz yemeklerin sevkiyatı aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir: Gülhane Külliyesi öğrenci ve personel yemekhanesine; haftanın 7 günü sabah kahvaltısı (sadece glutensiz ekmek), öğle yemeği ve akşam yemeği olarak, Hamidiye Külliyesi öğrenci ve personel yemekhanesine ise hafta içi 5 gün yalnızca öğle yemeği olarak teslim edilecektir. Öğle ve akşam yemekleri 4 (dört) çeşit olarak verilecek olup, her öğün; Tablo 3.1’de belirtilen birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü grup yemeklerden ya da Gıda Rasyonunda yer alan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü grup yemek çeşitlerinden birer adet seçilerek oluşturulacaktır ve tüm menü glutensiz olarak yapılacaktır. Tablo 3.1’de ve Gıda Rasyonunda yer almayan yemek çeşitleri de hizmet süresi boyunca glutensiz olarak yapılarak İdare Diyetisyeninin onayı ile yapılabilecektir. Öğle ve akşam yemeklerinde 50 gramlık ambalajlı Glutensiz roll ekmekten 2 (iki) adet verilecektir. Sabah kahvaltısı için ise sadece 50 gramlık ambalajlı Glutensiz roll ekmekten 2 (iki) adet tedarik edilecektir.” düzenlemesi, “Glutensiz Yemek Gruplarına Ait Porsiyon ve Sunum Miktarları” başlıklı maddesinde “1. Grup Yemekler: Pişmiş halde 180-200 ml olarak sunulacaktır. 2. Grup Yemekler: Et, tavuk, balık, köfte ve hindi gibi ana protein içeren yemek çeşitlerinde, pişmiş halde 120 g ± 10 g et içerecek şekilde, garnitürü ile toplam 200 g porsiyon sunulacaktır. Etli mantı, etli kuru baklagil, etli sebze, etli dolma ve sarma gibi yemek çeşitlerinde ise pişmiş halde 50 g ± 5 g et içerecek şekilde, garnitürü ile toplam 200 g porsiyon sunulacaktır. 3. Grup Yemekler: Pişmiş halde 150 g ± 10 g porsiyon olarak sunulacaktır. 4. Grup Yemekler: İçecek ve komposto/hoşaf çeşitleri 200 ml, Tatlı çeşitleri 200 g/ml ± 10 g/ml, Meyveler, ekte yer alan Gıda Rasyon Çizelgesinde belirtilen gramajlara uygun olarak, Salata ve meze çeşitleri ise 120 g ± 5 g olacak şekilde sunulacaktır.” düzenlemesi, “Hizmetin Şekli:” başlıklı bölümünde “Yemekler tedarikçi tarafından glutensiz üretim kurallarına uygun şekilde hazırlanacaktır. Günlük paket talepleri İdare tarafından yükleniciye 3 iş günü içerisinde bildirilecektir. Yemekler tek porsiyonluk, etiketli ve ısıya dayanıklı ambalajlarda teslim edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname eki "SERVİSE SUNULAN PORSİYON GRAMAJLARI" tablosunda ise “SÜTLÜ TATLILAR (sütlaç, kazandibi, sup, keşkül, puding güllaç, aşure vs) 150 gr, HAMUR TATLILARI (baklava, kadayıf, tulumba, revani, Kemalpaşa Lokma tatlısı şekerpare, kalbura bastı, vs.) 120 gr, KADAYIF DOLMASI (30gr ceviz içi) 120 gr, İRMİK HELVASI 120 gr, CEVİZLİ KABAK TATLISI (10gr ceviz konulacak) 150 gr…” şeklinde belirlemeler yapılmıştır. Başvuru sahibinin, glutensiz yemeklere ait çiğ girdi gramajlarının netleştirilmediği yönündeki iddiası incelendiğinde; ihale dokümanı düzenlemelerinde glutensiz yemeklerin idare mutfağında yerinde üretim yöntemiyle değil, tedarikçi tarafından üretilerek tek porsiyonluk, etiketli ambalajlarda paket olarak dışarıdan temin edileceği ve bu taleplerin günlük değişkenlik gösterebilecek şekilde idarece yükleniciye 3 iş günü içerisinde bildirileceği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, ihale dokümanı içerisinde “Yemeklere uygulanacak gramajlar, EK 1’de verilen Gıda Rasyonuna göre uygulanacaktır.” ve rasyondaki yiyeceklerin “bir porsiyona girecek NET ÇİĞ ağırlıklar” olduğu açıkça düzenlenmiş olup, glutensiz menülerin de bu rasyon listesindeki yemeklerden seçilerek oluşturulacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, hizmetin doğası gereği dışarıdan paketli olarak temin edilecek olan glutensiz menülerin her bir kalemi için ayrıca çiğ girdi gramaj listesi oluşturulmamış olsa da dokümanın ayrılmaz bir parçası olan EK-1 Gıda Rasyonu tablosuna atıf yapıldığı tespit edilmiştir. İhale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliğindeki isteklilerin, EK-1 Gıda Rasyonu tablosunda yer alan muadil standart yemeklere ait net çiğ girdi miktarlarını baz alarak ve Şartname'de belirtilen glutensiz paket sunum limitlerinin dışına çıkmamak kaydıyla kendi teklif maliyetlerini birbiriyle uyum içerisinde hesaplayabilmeleri mümkündür. Bu çerçevede, tekliflerin hazırlanmasında isteklileri tereddüde düşürecek bir doküman eksikliğinden söz edilemeyeceği değerlendirilmektedir. Öte yandan, glutensiz menüler kapsamındaki tatlı gramajlarında çelişki bulunduğu iddiası değerlendirildiğinde; Teknik Şartname metninde paket olarak sunulacak 4. Grup tatlı çeşitleri için "200 g/ml ± 10 g/ml" şeklinde genel bir sunum standardı belirlenmişken, EK-1 Gıda Rasyonu tablosunda tatlı çeşitlerine göre farklı ve spesifik net ağırlıklara yer verildiği görülmektedir. Şartname’deki emredici kural uyarınca maliyet hesabında Gıda Rasyonundaki net çiğ ağırlıkların esas alınacağı dikkate alındığında; metindeki "200 g/ml ± 10 g/ml" ibaresinin dışarıdan temin edilecek paketli/ambalajlı ürünün genel ebadını veya sunum hacmini, Gıda Rasyonu tablosundaki gramajların ise üretimde yemeğin/tatlının içerisine girecek spesifik net çiğ girdi ağırlıklarını ifade ettiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ihale dokümanını bir bütün olarak değerlendiren isteklilerin, ambalajlı ürünün brüt hacim standardı ile maliyete esas net girdi gramajını birbirine karıştırmadan rasyon tablosu üzerinden tereddüde düşmeden hesaplama yapabileceği anlaşıldığından, doküman düzenlemeleri arasında teklif verilmesini engelleyecek bir çelişkinin bulunmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 12) Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “...79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” açıklaması, Teknik Şartname’nin “ŞARTNAME VE EKLERİ” başlıklı maddesinde “Bu teknik şartname 8 (sekiz) maddeden, 2 (iki) ekten ibarettir. Gıda Rasyonu, Gıda Malzemeleri Özellikleri” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin ilgili maddesinde “Yemeklere uygulanacak gramajlar, EK 1’de verilen Gıda Rasyonuna göre uygulanacaktır. Gıda Rasyonunda gösterilen et, sebze, meyve vb. yiyecekler işlem (soyulduktan, ayıklandıktan vb. sonra) gördükten sonra bir porsiyona girecek NET ÇİĞ ağırlıklardır.” düzenlemesi, Teknik Şartname ekinde yer alan “EKMEKLER” başlıklı tabloda “Hamburger Ekmeği ´ HAMBURGER EKMEĞİ (GR) ´ 80” düzenlemesi, Teknik Şartname ekinde yer alan “SANDVİÇ EKMEĞİ / HAMBURGER EKMEĞİ / MISIR EKMEK / BAZLAMA” başlıklı maddesinde “Kendine özgü tat ve kokuda olmalıdır. Ekmekler 66-72 randımanlı (tip 2 ) Toprak Mahsulleri Ofisi standartlarına ve Türk Gıda Kodeksine uygun francala unundan pişmiş olacaktır... Hamburger Ekmeği 80 ± 10 gr ve pişmiş olarak orijinal ambalajında getirilecektir” düzenlemesi yer aldığı görülmektedir. Başvuru sahibinin iddiası, ilgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; ihale dokümanını oluşturan bilgi ve belgelerin bir bütün olarak ele alınması ve birlikte yorumlanması gerektiği, Teknik Şartname ve eklerinde ihale konusu iş kapsamında sunulacak yemeklerin içeriklerine ve bu içerikleri oluşturan girdilerin teknik özelliklerine ile gramajlarına ayrıntılı şekilde yer verildiği tespit edilmiştir. Her ne kadar "Hamburger" yemeğine ait özel gramaj listesinde hamburger ekmeği gramajına yer verilmediği iddia edilse de, Şartname'nin ekinde yer alan Gıda Rasyonu’nun "Ekmekler" başlıklı tablosunda ve Gıda Malzemeleri Özellikleri bölümündeki ilgili maddede hamburger ekmeğinin 80 gram olacağının ve pişmiş olarak orijinal ambalajında getirileceğinin açıkça düzenlendiği, söz konusu ürünün evsafı ve miktarının tereddüde mahal vermeyecek şekilde düzenlendiği anlaşılmaktadır. İdarece yapılan düzenlemenin isteklilerin sağlıklı teklif vermesine engel teşkil etmediği ve istekliler üzerinde tereddüt uyandıracak mahiyette olmadığı, dolayısıyla bahse konu düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 13) Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.” düzenlemesi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. … Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. …” hükmü, Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde “Mezkur mevzuat hükümleri gereği işçinin her türlü alacağı (maaş, ikramiye, fazla mesai, izin vb.) ile Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve buna bağlı ilgili yönetmelik ve tebliğleri gereğince işveren tarafından yerine getirilmesi gereken tüm ödev ve sorumluluklar Yükleniciye ait olacaktır. Yerine getirilmeyen sorumluluklar nedeniyle doğabilecek her türlü masraf ve tazminat yükü Yükleniciye ait olup, İdareden bu hususlarla ilgili herhangi bir talepte bulunulmayacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır. İlgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; ihale dokümanında yer alan personelle ilgili her türlü hak ve alacağın (maaş, ikramiye, ihbar ve kıdem tazminatı vb.) karşılanmasından bizzat yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin düzenlemenin, fiili işveren konumundaki yüklenicinin mevzuattan kaynaklanan işverenlik yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlama ve idarenin doğabilecek zararlara karşı rücu hakkını güvence altına alma amacına hizmet ettiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 12'nci maddesi uyarınca idarenin ihalenin teknik ve idari şartlarını belirleme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, her ne kadar 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca asıl işveren ile alt işveren işçilerin alacaklarından kanunen müştereken sorumlu olsalar da idare ile yüklenici arasındaki iç ilişkiyi düzenleyen ve asıl muhatap olan yüklenicinin mali sorumluluğunu belirginleştiren nitelikteki yapılan düzenlemenin istekliler üzerinde tereddüt uyandıracak mahiyette olmadığı, dolayısıyla bahse konu düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 14) Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Tanımlar" başlıklı 2'nci maddesinde “Sekizinci fıkrada belirtilen işyerlerinde yükleniciler dışında kalan işverenler tarafından çalıştırılanlar ile bu işyerlerinin tâbi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde kendi nam ve hesabına sözleşme yaparak üstlendiği ihale konusu işte doğrudan kendileri çalışanlar da aynı hükümlere tâbidir. Sekizinci fıkrada belirtilen kurum, kuruluş veya ortaklıkların sermayesine katıldıkları ortaklıkların kadro veya pozisyonlarında çalışan işçilerin, ortak durumundaki kamu kurum, kuruluş veya ortaklıkların kadro veya pozisyonlarına atanma ya da bu kurum, kuruluş veya ortaklıklarda geçerli olan malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanma talepleri hakkında da sekizinci fıkra hükümleri uygulanır. Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması, b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması, yönünde hükümler konulamaz…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.26’ncı maddesinde “4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; işe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması, hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması yönünde hükümler konulmayacaktır. İdarelerce, çalışan personel açısından denetim, sadece teknik şartnamede istenen kriterlere göre ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde idareye verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yapılacak olup, ihale dokümanında, anılan Kanun maddesine ve ilgili mevzuata aykırı şekilde, işe alınacak veya işten çıkarılacak personelin idarece belirleneceğine yönelik düzenlemelere yer verilmeyecektir.” açıklaması, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İdare ve Kontrol Teşkilatının itiraz hakkı” başlıklı 11’inci maddesinde “İdare ve kontrol teşkilatı, yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların (teknik ve idareci personel, hizmetli, işçi ve diğerleri) ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir. Yüklenici, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü verilen süre içinde yerine getirmemesi halinde, söz konusu kişiler idare veya kontrol teşkilatı tarafından uzaklaştırılır veya uzaklaştırılmaları sağlanır. Uzaklaştırılmaları istenilenler, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamaz. Yüklenici, uzaklaştırılan kişilerin yerine en kısa zamanda uygun nitelikli başkalarını getirmek zorundadır. …” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde “İdare çalıştırılmasında, iş yerinde bulunmasında sakınca olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısına vardığı her kademe ve nitelikteki elemanı işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir.” düzenlemesi yer almaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2'nci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.26'ncı maddesi kapsamında işe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin idarelere bırakılmasına yönelik düzenleme yapılamayacağı, ancak idarelerce çalışan personel açısından denetimin, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nde idareye verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yapılabileceğinin de kurala bağlandığı, incelemeye konu Teknik Şartname düzenlemesinin, idarenin bizzat personeli seçeceği veya işten çıkaracağı anlamını taşımamakta olup; ihale konusu işin uygun şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11'inci maddesi uyarınca idareye tanınan denetim ve itiraz hakkının kullanılması niteliğinde olduğu, bu yetkinin, ihale konusu işin sağlıklı yürütülmesini temin etmeye yönelik olduğu, idareye keyfi bir şekilde çalışanlara müdahale yetkisi tanımadığı, aksine idarenin kamusal denetim sorumluluğunun yerine getirilmesini ifade ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 15) Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun "Hizmet sunucularının sorumluluğu" başlıklı 34'üncü maddesinde; “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin "Yüklenicinin genel sorumlulukları" başlıklı 6'ncı maddesinde; “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur. …” düzenlemesi, "Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme" başlıklı 15'inci maddesinde; “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin iddiaya konu edilen 4.2'nci maddesinde; “İdarece zarar ve hasarın Yükleniciye bildirilmesinden itibaren; beklemeye tahammülü olmayan durumlarda derhal, diğer durumlarda ise 24 saat içinde zarar ve hasar giderilecektir. Zarar ve hasarın belirtilen süre içerisinde giderilmemesi durumunda; İdare zarar ve hasarı giderecek olup, giderilen zarar ve hasar tutarı hakkedişten düşülecek ve sözleşmede belirtilen oranda idari para cezası uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca; yüklenicinin, ihale konusu işin ifası sürecinde ilgili mevzuat ile sözleşme hükümlerine tam uygun davranma ve idareye veya üçüncü kişilere verebileceği her türlü zararı tazmin etme hususunda bizzat sorumlu olduğu, Meydana gelen zarar ve hasarın giderilmesi hususunda idare tarafından tanımlanan "beklemeye tahammülü olmayan durumlarda derhal" ifadesinin; işin yürütülmesi aşamasında karşılaşılabilecek zararın niteliğine ve aciliyet durumuna binaen kamu hizmetinin aksamaması için idarece belirlenebilecek olağan ve makul bir takdir yetkisi kapsamında olduğunun değerlendirilebileceği, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli bir tacirin, hizmetin güvenliğini ve sürekliliğini gözeterek belirtilen bu tür onarım şartlarını önceden öngörebileceği ve teklifini bu doğrultuda oluşturabileceği anlaşılmaktadır. Öte yandan, idarenin uyarısına veya tanınan süreye rağmen zararın yüklenici tarafından zamanında giderilmemesi durumunda, hasar bedelinin idare tarafından bizzat giderilerek tutarın hakedişten kesilmesinin, zararın tazmini kuralının yasal bir sonucu olduğu, hakedişten yapılan bu kesintinin, idarenin uğradığı fiili maddi zararın tahsili niteliğinde olduğu; öte yandan yükümlülüğün sözleşmede belirlenen süre içerisinde yerine getirilmemesinin ise başlı başına ayrı bir sözleşmeye aykırılık halini oluşturduğundan, tazminin yanı sıra idari para cezası yaptırımının da uygulanmasının hukuken çifte yaptırım (mükerrer ceza) anlamına gelmediği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 16) Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme Tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde; “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar. ... (5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde; “16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. … 16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir... Aynı öğünde sunulan yemeği tüketen en az 10 kişinin besin zehirlenmesine maruz kalması, klinik bulgu ve müdavi hekim teşhisinin aynı doğrultuda olması,” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde; “Yemekhanede yaşanabilecek herhangi bir olası besin zehirlenmesi, ishal vb. vakalarda İdarenin belirleyeceği öğünlerden alınan numuneler, gerekli analizler yapılmak üzere... gönderilecektir. Analiz sonucunda gıda zehirlenmesinin sebebinin Yüklenicinin kusurlarından kaynaklandığı tespit edilmesi durumunda, zehirlenmeye sebep olan öğüne ait toplam yemek bedeli Yükleniciye ödenmeyecektir. Gıda zehirlenmesinden dolayı doğacak her türlü tedavi gideri ile kayıp ve ziyanın bedeli Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Zehirlenme vakasının ölümle sonuçlanması durumunda ilgililer hakkında yasal işlemler başlatılacağı gibi mağdur olanların her türlü maddi ve manevi tazminat talepleri yasal çerçeve içerisinde Yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri uyarınca; cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak Sözleşme Tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır. Öte yandan, iddia konusu Teknik Şartname düzenlemesi incelendiğinde, idare tarafından yemek bedelinin ödenmemesine ilişkin öngörülen kuralın bir sözleşmeye aykırılık cezası (idari para cezası) niteliğinde olmadığı, bilakis ihale konusu işin asli unsuru olan ve kamu sağlığını doğrudan etkileyen yemek hizmetinin ayıplı/kusurlu ifa edilmesi (gıda zehirlenmesine yol açan sağlıksız bir öğün sunulması) durumunda bu ayıplı mal veya hizmetin karşılığının ödenmemesi amacını taşıdığı anlaşılmaktadır. Toplu beslenme hizmetlerinde gıda zehirlenmesi halinin, halk sağlığını ve hizmet güvenliğini doğrudan tehdit etmesi hasebiyle; zehirlenme vakası ister tek bir kişide ister on kişide görülsün, zehirlenmeye sebep olan o öğündeki yemeğin tamamının "ayıplı ifa" niteliğinde olduğu, dolayısıyla gıda zehirlenmesine sebebiyet veren bir öğünün, sözleşmeye uygun ve amacına elverişli şekilde ifa edildiğinin kabulünün mümkün olmadığından o öğünün tamamının ödenmemesi kuralının ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, zehirlenme durumunun ilgili laboratuvar analizlerine bağlanarak sadece yüklenicinin kusurundan kaynaklanması halinde yüklenici açısından sonuç doğuracağı anlaşılmaktadır. Sözleşme Tasarısı'nın 16'ncı maddesinde düzenlenen yaptırımlar, sözleşmeye aykırılık ve ihlal halleri için öngörülen cezai müeyyideler iken, Teknik Şartname'de yer alan bedel ödememe durumu, ayıplı ifanın doğrudan bir sonucu olup iki düzenleme birbirinden farklı hukuki niteliklere sahiptir. Dolayısıyla idarece gerçekleştirilen bu düzenlemelerin birbiri ile çelişen veya mükerrer yaptırım uygulayan mahiyette olmadığı, aksine ihlalin ağırlığına göre sözleşmenin genel ifa kurallarını tamamlayan nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. Bu itibarla, ihale dokümanında yer alan düzenlemelerde çelişki bulunmadığı ve isteklilerin tekliflerini sağlıklı ve eşit şartlarda hazırlamasına engel teşkil edici bir durumun söz konusu olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 17) Başvuru sahibinin 17’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Asgari Personel Sayısı ve Nitelikleri” başlıklı bölümünde “Hizmetin yürütülebilmesi için Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Külliyesi ve Hamidiye Külliyesi’nde çalışması gereken asgari personel sayısı ve nitelikleri Tablo 4.1’de belirtilmiş olup, işten ayrılan personelin yerine aynı nitelikte personel 5 iş günü içinde göreve başlatılacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Personel Çalışma Esasları” başlıklı bölümünde “Yüklenici “Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi’ni”, çalışanın işten ayrıldığı tarihten sonraki 10 gün içinde İdareye teslim edecektir. Yüklenici istihdam ettiği ve devraldığı işçilerin işe girişini, işten çıkışını ve her türlü hukuki değişen durumunu takip eden ilk iş günü mesai saati bitimine kadar İdareye yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür. Yüklenici işten ayrılan, göreve gelmeyen veya gelemeyen personelin yerine aynı nitelikte yeni personel görevlendirecek ve getireceği yeni başlayan personel için personel dosyasında bulundurması gereken yukarda belirtilen belgeleri en az beş iş günü öncesinden İdareye teslim edecektir. Aciliyet durumunda bahse konu belgeler personel işe başladıktan sonra beş iş günü içinde İdareye teslim edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5'inci maddesi kapsamında idarelerin, ihale konusu işin niteliğini ve gereklerini dikkate alarak hizmetin aksamadan, eksiksiz ve sürekli bir biçimde ifa edilmesini temin etmek amacıyla tedbir niteliğinde düzenlemeler yapma yetki ve sorumluluğu bulunmaktadır. Bu doğrultuda, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve "basiretli tacir" niteliğini haiz isteklilerin, ihale dokümanında yer alan mevcut koşulları dikkate alarak tekliflerini oluşturmaları, operasyonel süreçlerini ve personel temin organizasyonlarını bu şartlara uygun şekilde planlamaları gerekmektedir. Başvuruda zeyilname düzenlenmeden önceki Teknik Şartname maddelerinin mevzuata aykırılığı ifade edilmekle birlikte iddiaya konu Teknik Şartname düzenlemelerinin güncel hali incelendiğinde, işten ayrılan personelin yerine aynı nitelikteki personelin 5 iş günü içinde göreve başlatılacağının kurala bağlandığı görülmektedir. Başvuru sahibi her ne kadar belge teslim sürelerinin bu 5 günlük süreyi daralttığını ve fiili imkansızlık yarattığını ileri sürse de, Teknik Şartname'de ani ayrılmalar gibi durumlar gözetilerek aciliyet halleri için özel bir istisna getirildiği; bu tür durumlarda personelin işe başlatılabileceği ve ilgili belgelerin personel işe başladıktan sonraki beş iş günü içinde de İdareye teslim edilebileceğinin açıkça düzenlendiği, bu istisna göz önüne alındığında, belge teslim süresinin 5 iş günü öncesi ile işe başladıktan sonra 5 iş günü içerisinde İdareye teslim edilmesi kuralının oluşabilecek fiili duruma göre işletilebileceği bu çerçevede başvuru sahibinin iddia ettiği organizasyonel veya fiili imkânsızlık durumundan söz edilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 18) Başvuru sahibinin 18’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ilan süreleri ve kuralları ile ön ilan” başlıklı 13’üncü maddesinde “Bütün isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri için yeterli süre tanımak suretiyle; a) Yaklaşık maliyeti 8 inci maddede yer alan eşik değerlere eşit veya bu değerleri aşan ihalelerden; 1) Açık ihale usulü ile yapılacak olanların ilânları, ihale tarihinden en az kırk gün önce, 2) Belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılacak olanların ön yeterlik ilânları, son başvuru tarihinden en az ondört gün önce, 3) Pazarlık usulü ile yapılacak olanların ilânları, ihale tarihinden en az yirmibeş gün önce, Kamu İhale Bülteninde en az bir defa yayımlanmak suretiyle yapılır. … En az birer defa yayımlanmak suretiyle ilân edilerek duyurulur. … İlanların, elektronik araçlar ile hazırlanması ve gönderilmesi halinde, birinci fıkranın (a) bendinin (1) numaralı alt bendindeki ilan süresi yedi gün kısaltılabilir. İlan ile ihale ve ön yeterlik dokümanına Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden doğrudan erişimin temin edilmesi halinde, birinci fıkranın (a) bendinin (1) numaralı alt bendindeki ilan süresi ile belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılacak ihalelerde ön yeterliği belirlenen adaylara yapılacak kırk günlük davet süresi beş gün kısaltılabilir. … İlân edilecek ihalelerden hangilerinin, ayrıca Basın İlân Kurumu aracılığıyla bir internet haber sitesi ve Türkiye çapında dağıtımı olan gazetelerin birinde ilân edileceğini belirlemeye Kurum yetkilidir. İhalenin yapılacağı yerde gazete çıkmaması veya internet haber sitesi yönetimi bulunmaması hâlinde ilan, aynı süreler içinde Basın İlân Kurumu İlan Portalında yayınlanır. İdareler, yukarıda belirtilen zorunlu ilânların dışında işin önem ve özelliğine göre ihaleleri, uluslararası ilân veya yurt içinde çıkan başka gazeteler veya yayın araçları, bilgi işlem ağı veya elektronik haberleşme (internet) yolu ile de ayrıca ilân edebilir. Ancak, uluslararası ilân yapılması halinde yukarıda belirtilen asgarî ilân sürelerine oniki gün eklenir.” hükmü, “İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24’üncü maddesinde “İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur: .... e) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu. f) Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler. ...” hükmü, “İlânın uygun olmaması” başlıklı 26’ncı maddesinde “ 13, 24 ve 25 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilânlar geçersizdir. Bu durumda, ilân bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterlik yapılamaz. Ancak, 13’üncü maddede belirtilen ilânın yapılmaması veya ilân sürelerine uyulmaması halleri hariç, yapılan ilânlarda 24 ve 25 inci madde hükümlerine uygun olmayan hatalar bulunması durumunda, 13 üncü maddeye göre yirmibeş ve kırk günlük ilan süresi bulunan ihalelerde ilânların yayımlanmasını takip eden onbeş gün diğer ihalelerde ise on gün içinde hatalı hususlar için düzeltme ilânı yapılmak suretiyle ihale veya ön yeterlik gerçekleştirilebilir .” hükmü, “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “ İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur. Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkânı sağlanır... ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İlanın uygun olmaması” başlıklı 24’üncü maddesinde “(1) Kanunun 13, 24 ve 25 inci maddelerinde belirtilen hükümlere uygun olmayan ilanlar geçersizdir. (2) İlanın, Kanunun 24 ve 25 inci maddelerindeki hükümlere uygun olmadığının anlaşılması durumunda; Kanunun 13 üncü maddesine göre yirmibeş ve kırk günlük ilan süresi bulunan ihalelerde, ilanın yayımlanmasını takip eden onbeş gün, diğer ihalelerde ise on gün içinde hatalı hususlar için düzeltme ilanı yapılarak ihale veya ön yeterlik gerçekleştirilebilir. Bu durumda düzeltme ilanı, ilgili e-form kullanılarak hatalı ilanın yayımlandığı yayın organında aynı şekilde yayımlanır.” hükmü, “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 26’ncı maddesinde “(1) İlan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve ihale yeniden aynı şekilde ilan olunur. Ancak, teklif ve başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale dokümanının bir parçası olarak EKAP’a yüklenir ve ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, EKAP üzerinden e-imza kullanarak doküman indirenlerin tamamına bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür. (2) Yapılan değişiklik nedeniyle tekliflerin veya başvuruların hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale veya son başvuru tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde; tekliflerini vermiş veya başvurularını yapmış olan istekli veya adaylara teklif veya başvurularını geri çekerek, yeniden teklif verme veya başvuru yapma imkanı tanınır. … (5) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet üzerine yapılan incelemede; başvuruların ya da tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale veya ön yeterlik dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, ihale veya son başvuru tarihine on günden az süre kalmış olsa dahi gerekli düzeltme yapılarak yukarıda belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defa daha ertelenebilir. Belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, ancak Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür .” hükmü yer almaktadır. 06.02.2026 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.3.4. Üretim/imalat kapasitesine ait bilgiler: İstekliler, hizmetin ifa edileceği şehirler olan Ankara ve İstanbul’da İdaremizin günlük ihtiyacının yarısı olan 2150 adet yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporlarını beyan edecektir. Bu şehirlerden birinde mutfağı olan istekliler bu belgesini sunacak ve ihale üzerinde kaldığı takdirde diğer şehirde aynı kapasiteye sahip ve mevzuata uygun üretim yapan bir mutfak ile yaptığı sözleşmeyi, sözleşme öncesi hazırlanan belgeler ile İdareye sunacaktır. İş ortaklığında pilot ortağın veya diğer ortaklardan herhangi birinin yeterlilik kriterini...” düzenlemesi, 13.02.2026 tarihinde yayımlanan Düzeltme İlanı’nın düzeltilen [madde/maddeler] başlıklı 3’üncü maddesinde “…ilanının 4.3.4 maddesi İstekliler, hizmetin ifa edileceği şehirler olan Ankara veya İstanbul’da İdaremizin günlük ihtiyacının yarısı olan 2150 adet yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporlarını beyan edecektir. Bu şehirlerden birinde mutfağı olmayan istekliler mevcut mutfaklarının kapasite raporunu sunacak, ihale üzerinde kaldığı takdirde Ankara ve İstanbul' da aynı kapasiteye sahip ve mevzuata uygun üretim yapan bir mutfak ile yaptığı sözleşmeyi, sözleşme öncesi hazırlanan belgeler ile İdareye sunacaktır. İş ortaklığında pilot ortağın veya diğer ortaklardan herhangi birinin yeterlilik kriterini sağlaması yeterlidir. Şeklinde değiştirilmiştir.” düzenlemesi, 11.02.2026 tarihli zeyilname kapsamında bulunan İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.3.4. Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar: İstekliler, hizmetin ifa edileceği şehirler olan Ankara veya İstanbul’da İdaremizin günlük ihtiyacının yarısı olan 2150 adet yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporlarını beyan edecektir. Bu şehirlerden birinde mutfağı olmayan istekliler mevcut mutfaklarının kapasite raporunu sunacak, ihale üzerinde kaldığı takdirde Ankara ve İstanbul' da aynı kapasiteye sahip ve mevzuata uygun üretim yapan bir mutfak ile yaptığı sözleşmeyi, sözleşme öncesi hazırlanan belgeler ile İdareye sunacaktır. İş ortaklığında pilot ortağın veya diğer ortaklardan herhangi birinin yeterlilik kriterini sağlaması yeterlidir.” düzenlemesi, 05.03.2026 tarihli zeyilname ile yeniden düzenlenen İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.3.4. Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar: İstekliler, hizmetin ifa edileceği şehirler olan Ankara veya İstanbul’da İdaremizin günlük ihtiyacının yarısı olan 2150 adet yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporlarını beyan edecektir. Bu şehirlerde mutfağı olmayan isteklilerin mevcut mutfaklarının kapasite raporunu sunması yeterlik kriteri açısından yeterli kabul edilecektir. Ancak ihale üzerinde kalan istekli/yüklenici, 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanunun 10. maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle yemek üretimini engelleyecek koşulların oluşması durumunda öğünlerde herhangi bir aksamaya mahal vermeden yemek hizmetinin yerine getirmek için Ankara ve İstanbul'da aynı kapasiteye sahip ve mevzuata uygun üretim yapan bir mutfak ile yaptığı sözleşmeyi, İdare ile imzalanacak sözleşme esnasında İdareye sunacaktır. İş ortaklığında pilot ortağın veya diğer ortaklardan herhangi birinin yeterlilik kriterini sağlaması yeterlidir.” düzenlemesi, 11.02.2026 tarihli Zeyilname Fark Dökümanı aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. 7.3.4 Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar: İstekliler, hizmetin ifa edileceği şehirler olan Ankara ve İstanbul’da İdaremizin günlük ihtiyacının yarısı olan 2150 adet yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporlarını beyan edecektir. Bu şehirlerden birinde mutfağı olan istekliler bu belgesini sunacak ve ihale üzerinde kaldığı takdirde diğer şehirde aynı kapasiteye sahip ve mevzuata uygun üretim yapan bir mutfak ile yaptığı sözleşmeyi, sözleşme öncesi hazırlanan belgeler ile İdareye sunacaktır. İş ortaklığında pilot ortağın veya diğer ortaklardan herhangi birinin yeterlilik kriterini Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar: İstekliler, hizmetin ifa edileceği şehirler olan Ankara veya İstanbul’da İdaremizin günlük ihtiyacının yarısı olan 2150 adet yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporlarını beyan edecektir. Bu şehirlerden birinde mutfağı olmayan istekliler mevcut mutfaklarının kapasite raporunu sunacak, ihale üzerinde kaldığı takdirde Ankara ve İstanbul' da aynı kapasiteye sahip ve mevzuata uygun üretim yapan bir mutfak ile yaptığı sözleşmeyi, sözleşme öncesi hazırlanan belgeler ile İdareye sunacaktır. İş ortaklığında pilot ortağın veya diğer ortaklardan herhangi birinin yeterlilik kriterini sağlaması yeterlidir. 05.03.2026 tarihli Zeyilname Fark Dokümanında söz konusu düzenlemeye ilişkin olarak yeniden bir değişiklik yapıldığı anlaşılmakta olup söz konusu tabloya aşağıda yer verilmektedir. 7.3.4 Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar: İstekliler, hizmetin ifa edileceği şehirler olan Ankara veya İstanbul’da İdaremizin günlük ihtiyacının yarısı olan 2150 adet yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporlarını beyan edecektir. Bu şehirlerden birinde mutfağı olmayan istekliler mevcut mutfaklarının kapasite raporunu sunacak, ihale üzerinde kaldığı takdirde Ankara ve İstanbul' da aynı kapasiteye sahip ve mevzuata uygun üretim yapan bir mutfak ile yaptığı sözleşmeyi, sözleşme öncesi hazırlanan belgeler ile İdareye sunacaktır. İş ortaklığında pilot ortağın veya diğer ortaklardan herhangi birinin yeterlilik kriterini sağlaması yeterlidir. Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar: İstekliler, hizmetin ifa edileceği şehirler olan Ankara veya İstanbul’da İdaremizin günlük ihtiyacının yarısı olan 2150 adet yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporlarını beyan edecektir. Bu şehirlerde mutfağı olmayan isteklilerin mevcut mutfaklarının kapasite raporunu sunması yeterlik kriteri açısından yeterli kabul edilecektir. Ancak ihale üzerinde kalan istekli/yüklenici, 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanunun 10. maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle yemek üretimini engelleyecek koşulların oluşması durumunda öğünlerde herhangi bir aksamaya mahal vermeden yemek hizmetinin yerine getirmek için Ankara ve İstanbul'da aynı kapasiteye sahip ve mevzuata uygun üretim yapan bir mutfak ile yaptığı sözleşmeyi, İdare ile imzalanacak sözleşme esnasında İdareye sunacaktır. İş ortaklığında pilot ortağın veya diğer ortaklardan herhangi birinin yeterlilik kriterini sağlaması yeterlidir. Başvuru sahibi tarafından, İdari Şartname’nin 7.3.4’üncü maddesi ile İhale İlanı’nın 4.3.4’üncü maddesinin arasında çelişki bulunduğu ve bunun ihalenin iptalini gerektirdiği iddia edilmektedir. İhale işlem dosyasında yer alan belgeler ile Elektronik Kamu Alımları Platformu veri tabanında kayıtlı bilgiler kapsamında yapılan incelemede; 06.02.2026 tarihinde EKAP’ta yayımlanan İhale İlanı’nda, üretim/imalat kapasitesine ilişkin olarak; Ankara ve İstanbul’da olmak üzere isteklinin kendisine ait mutfağına ilişkin kapasite raporunun beyan edileceğinin belirtildiği, 11.02.2026 tarihli Zeyilname Fark Dokümanı’nda söz konusu düzenlemede şehirler arasında seçim yapılmasına izin verilerek Ankara veya İstanbul denilmesi suretiyle değişiklik yapıldığı, ve bu illerden herhangi birinde yer alan mutfağa ilişkin sunulacak kapasite raporunun sözleşmenin imzalanması öncesinde diğer bilgi ve belgeler ile birlikte idareye sunulacağının belirtildiği ve söz konusu değişikliğin 12.02.2026 tarihli Düzeltme İlanı’nda yer bulduğu, 05.03.2026 tarihli Zeyilname Fark Dokümanı’nda ise mücbir bir durumun oluşması ihtimaline binaen söz konusu illerden herhangi birinde yer alan mutfağa ait kapasite raporunun “sözleşme öncesi” ifadesi yerine “sözleşme esnasında” istekli/yüklenici tarafından sunulacağının belirtildiği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, belli koşulların varlığı altında zeyilname ile ihale dokümanında değişiklik yapılabileceği, zeyilnamenin ihale tarihinden en az on gün öncesinde istekli olabileceklerin bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde doküman indirenlerin tamamına gönderileceği, yapılan değişiklik nedeniyle ek süreye ihtiyaç duyulması halinde ihalenin zeyilname ile ertelenebileceği; ihale dokümanında belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ihale ilanında da bulunması hâlinde, ihale sürecine devam edilebilmesi için düzeltme ilanı yayımlanmasının da zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, ihale ilanı yapıldıktan sonra tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi/teknik hatalar veya eksikliklerin zeyilname düzenlenmesi suretiyle giderilebileceği, bununla birlikte iddiaya konu kapasite raporuna ilişkin düzenlemelerin ihale ilanlarında bulunması zorunlu hususlar arasında yer aldığı, dolayısıyla ilanın yayımlanmasını takip eden on beş gün içinde hatalı hususlar için düzeltme ilânı yapılmak suretiyle ihalenin gerçekleştirilebileceği anlaşılmış olup 06.02.2026 tarihli İhale İlanı’na ilişkin olarak 12.02.2026 tarihinde Düzeltme İlanı’nın yayınlandığı, 05.03.2026 tarihli Zeyilname ile söz konusu düzenlemenin tekrar değiştirildiği tespit edilmekle birlikte, yapılan bu son değişikliğin madde metninin esasında herhangi bir farklılık meydana getirmediği, madde metnini açıklayıcı bir nitelikte olduğu ve ihalede rekabet koşullarını genişletici bir etkisinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, söz konusu son Zeyilname ile meydana gelen İdari Şartname ve Düzeltme İlanı’ndaki düzenlemeler arasındaki farklılığın esasa etkili olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54’üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54’üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.

• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1570 · ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI - SOSYAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1570 · ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI - SOSYAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UY.II-1599 · DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı12.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UM.II-1600 · DİCLE VE YÖRESİ HES İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ12.06.2026