2025/1967587 İhale Kayıt Numaralı "Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1967587 İhale Kayıt Numaralı “ Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 19.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti.nin 26.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.02.2026 tarih ve 208311 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/490 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Öztürkler Group İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki; 1) Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan 25.130.4101, 25.150.1317, 25.150.1321, 25.160.2201, 25.178.1031, 25.225.3025, 25.490.1110 başta olmak üzere bir çok iş kaleminde 10.100.1062 Poz numaralı düz işçi girdisinin açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2. maddesinde yer alan “analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklaması gereğince işçilik girdilerinin hiçbir surette açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlenemeyeceği, dolayısı ile idare tarafından belirlenen açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin yanlış belirlendiği, 2) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2. maddesi gereğince, herhangi bir analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmesi halinde başka iş kalemlerine ait analizler içerisinde açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı, ancak idare tarafından 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” girdisi 15.120.1005, 15.125.1004, 15.180.1004/Analiz poz numaralı iş kalemlerine ait analizler içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmiş olmasına rağmen, diğer tüm iş kalemlerine ait analizlerde açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, bu durum yukarıda aktarılan Tebliğ maddesine aykırı olup söz konusu 10.160.1026 poz numaralı analiz girdisinin tüm iş kalemlerine ait analizlerde açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlenmesi gerektiği, 3) İdarece açıklama istenilen iş kalemlerinin yanlış belirlendiği, kural olarak yaklaşık maliyette yer alan iş kalemlerinin büyükten küçüğe sıralanarak yukarıdan aşağıya doğru toplanarak % 80 lik iş kalemlerine tekabül eden iş kalemlerinin belirlenmesi gerekirken idare tarafından seçme suretiyle açıklama istenilen iş kalemlerinin belirlendiği, 4) Açıklaması istenilen 77.170.1009 poz numaralı “120 Dakika Dayanımlı Panik Barlı Yangın Kapısı (L=70cm(dahil)-100cm(dahil) H=200cm(dahil)-220cm(dahil)) (tek kanatlı)” sadece malzemeyi barındırmakta olup bu malzemenin montajına ilişkin olarak analizde herhangi bir işçilik girdisine yer verilmediği, 5) İhaleyi yapan idare tarafından 77.130.1013/A ve 77.130.1013/A2 poz numaralı iş kalemlerine ait analizler karşılaştırıldığında, analiz girdilerinin birebir aynı olduğunun anlaşıldığı, her ne kadar iki iş kaleminin ölçü birimi m² olarak belirtilmiş olsa da; çekmece sayısı, raf sayısı, kapak sayısı, menteşe sayısı, vida sayısı, çivi sayısı, kulp sayısı gibi unsurlar bakımından birbirinden farklı imalatları ifade ettikleri dikkate alındığında, bu iş kalemlerine ilişkin analizlerin birebir aynı olmasının teknik olarak mümkün olmadığı, nitekim mimari projeye bakıldığında dahi söz konusu farklılıkların görülebileceği, ayrıca ihale kapsamında yer alan proje ve kesitler incelendiğinde de, farklı miktarda malzeme kullanılarak imal edilmesi gereken bu iş kalemleri için aynı girdi cinsi ve miktarının esas alınarak analiz düzenlenmesinin teknik olarak uygun olmadığının anlaşılacağı, 6) Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajları arasında ihaleye teklif veren isteklilerin teklif sıralamasının değişmesine yol açacak şekilde farklılık bulunması durumunda teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, başka bir ifade ile isteklinin metrajlarının idarenin metrajlarına oranla eksikliği %1 dahi olsa, bu eksikliğin parasal karşılığının isteklinin teklifine eklenmesi hâlinde teklif sıralamasının değişmesi sonucunu doğurması durumunda, söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 7) Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında birim fiyat öngörülmüş olması durumunda aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği, 8) Anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, yaklaşık maliyet cetveli, analizler, nakliye hesaplamaları, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde aritmetik hataların olduğu, aritmetik hata nedeniyle hesaplanan analizlerin yaklaşık maliyet cetveline yanlış yansıtıldığı ve dolayısıyla teklif edilen tutar ile hesaplanan tutarın farklılık gösterdiği, Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerdeki girdi cins ve miktarlarının isteklilerin kendi lehine fiyat avantajı yaratacak şekilde değiştirildiği, miktarların eksiltildiği, 9) Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2025/Ocak ayında yayınlanan birim fiyatların 2025/Eylül ayında güncellendiği, başvuru konusu ihalenin ilan tarihinin 28.11.2025 olduğu dikkate alındığında açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerdeki birim fiyatlarda 2025/Kasım döneminde yayınlanan birim fiyatların kullanılması gerektiği, veya YİÜE katsayıları esas alınarak 2025/Ocak ayı birim fiyatlarının güncellenerek açıklamada bulunulması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 2025/Ocak ve daha önceki dönemlerdeki birim fiyatlar esas alınarak açıklamada bulunulduğu, 10) Açıklaması istenilen analizlerde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca % 10’un altında kâr ve genel gider öngörülmesi mümkün olmamasına rağmen % 10’un altında kâr ve genel gider öngörülmüş olduğu, 11) Açıklama istenilmeyen iş kalemleri için teklif tutarının % 10 unun altında tutar öngörülmesi mümkün olmamasına rağmen açıklama istenilmeyen iş kalemleri için teklif tutarının % 10’unun altında tutar öngörülmüş olduğu, 12) Açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için 0,01 TL’nin altında fiyat öngörüldüğü, ayrıca açıklama istenilmeyen analiz girdileri için teklif edilen birim fiyat ile miktarın çarpılması sonucu elde edilen tutarın 0,01 TL’nin altında olduğu, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3. maddesine aykırılık teşkil ettiği, 13) Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait analizler içerisinde yer alan nakliye formüllerinin yanlış hesaplanarak analizlere yansıtıldığı, idare tarafından verilen nakliye mesafelerinin düşürülerek açıklamada bulunulduğu, Açıklama istenilen iş kalemlerine ait nakliye hesaplamalarının yaklaşık maliyet cetvelinde gösterildiği görülmekle birlikte, nakliyesi yapılacak olan N.YF.08 – Sac Nakli, N.YF.01 – Çimento Nakli, N.YF.03 – Kum-Çakıl Nakli, N.YF.27 – Stabilize ve Kırmataş Nakli, N.YF.04 – İnce Sıva (Mil) Kumu Nakli, N.YF.02 – Kireç Nakli, N.YF.24 – Gazbeton Nakli (Ytong vb.) başta olmak üzere, nakliye miktarlarının iş kalemleri içerisindeki oranlarına göre hesaplanarak fiyatlandırılması gerekirken; nakliye giderleri için öngörülen miktarların iş kalemlerindeki gerçek miktarların altında miktar öngörüldüğü, bu durumun istekliler tarafından kendi lehlerine fiyat avantajı sağlamak amacıyla yapıldığı 14) Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait yaklaşık maliyet cetvelinde yer verilen iş kalemi fiyatlarını tevsik etmek amacıyla analiz ve alt/yardımcı analizlerin sunulması zorunlu olmasına rağmen bu analizlerin sunulmadığı, 15) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri malzeme ve işçilik olarak alınmış olmasına rağmen fiyat tekliflerinin dayanağı EK.O-6 tutanağının fatura bilgileri tablosunda işçiliğe ilişkin (montaj) herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, 16) Açıklaması istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) için kendi malı olarak açıklamada bulunulduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesi gereği kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) için edinim değeri üzerinden hesaplama yapılması gerekirken daha düşük değerler esas alındığı, kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) tevsiki için sunulan amortisman tespit tutanağının Tebliğde yer alan düzenlemelere aykırı şekilde tanzim edildiği, söz konusu amortisman tespit tutanağındaki makinelerin açıklaması istenilen analiz girdisindeki makineler ile aynı olmadığı güç ve kapasite farklılığı gösterdiği, söz konusu tutanak ekinde sunulması gereken fatura, ruhsat vb. gibi belgelerin sunulmadığı, 17) Açıklaması istenilen 22.5.1.07-006 poz numaralı 36kV, 630 kVA Beton Köşk (Trafo dâhil) Tip 2B/T (Trafo+AG Panosu) (Hava Yalıtımlı) iş kaleminin poz numarası ve tanımının 2025 yılında değiştiği, söz konusu iş kalemi için 2025/Kasım dönemine ait birim fiyatın kullanılması gerekirken anılan iş kalemi için 2024 yılı birim fiyatları esas alınarak açıklamada bulunulduğu, söz konusu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın anılan iş kaleminin 2025 yılı yeni birim fiyatlara karşılık gelen poza ait birim fiyatın altında olduğu, 18) Açıklaması istenilen elektrik ve mekanik iş kalemleri için malzeme ve montaj girdilerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken montaj dahil olarak fiyat kullanıldığı, açıklama istenilen elektrik ve mekanik iş kalemleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, ancak gerek fiyat teklifinde gerekse EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda işçilik girdisine ilişkin bir açıklamada bulunulmadığı, esasen beyan edilen faturaların sadece malzemeye ilişkin olduğu ancak fiyat teklifi tanzim edilirken malzeme ve işçilik olarak ayrıma gidilmiş olduğu, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin analizlere ve yaklaşık maliyet cetveline hatalı olarak yansıtıldığı, 19) Üçüncü kişilerden malzemelere ilişkin açıklama kapsamında alınan fiyat teklifleri üzerinde ölçü birimi bilgisine yer verilmesine karşın EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarının üzerinde ölçü birimine ilişkin bir bilgiye yer verilmediği, bu durumun Tutanakta yer alan mal miktarının tespitinin yapılabilmesine engel teşkil ettiği, 20) Açıklaması istenilen ÖBF-6 poz numaralı “30 dk yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 VE 110/220” iş kalemi için alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarının, fatura bilgileri tablosunda yer alan malzeme tanımının iş tanımında istenilen tüm şartları karşılamadığı, başka bir anlatımla, malzemenin ölçü biriminin 100/200 ve 110/220 olduğu, 30 dk yangına dayanıklı olduğunun belirtilmediği, 21) Fatura bilgileri tablosunda düzenlenen faturaların ihale tarihinden sonra geriye doğru tanzim edilmiş faturalar olduğu, esasen fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların açıklama istenilen iş kalemine ilişkin fatura olmayıp m2 bazında düzenlenmiş kereste faturaları olduğu, faturaların açıklama istenilen iş kalemine uyarlanan farklı malzemeye ait faturalar olduğu, Açıklaması istenilen İNŞ.ÖZEL-03 poz numaralı Kapaklı Giydirme Cephe Yapımı iş kalemi için alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarının, fatura bilgileri tablosunda yer alan malzeme tanımının iş tanımında istenilen tüm şartları karşılamadığı, beyan edilen faturadaki malzeme alüminyum giydirme cephe yapılması iş kalemi olup kapaklı giydirme cephe kaplamasına ilişkin fatura olmadığı, cam ve alüminyum çubuk ve kompozit levha faturası olduğu, dolayısı ile açıklama istenilen iş kalemine uygun olmayan faturaların açıklama istenilen iş kalemine uyarlanan farklı malzemeye ait faturalar olması nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, Fiyat tekliflerinin ekinde beyan edilen tutanakların fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların esasen gerçekte var olmamakla birlikte, bu faturaların içerik olarak teklife konu malzemeye ait olmadığı, ancak farklı malzemelere ait faturaların teklife konu malzeme olarak miktar ve fiyat uyarlaması yapılarak açıklamada bulunulduğu, Söz konusu tutanakların fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların ihale tarihinden sonra geriye dönük olarak salt açıklama istenilen iş kalemini içerecek şekilde süresinden sonra beyan edilen faturalar olduğu, söz konusu faturaların belgeyi düzenleyen SMMM den istenilmesi gerektiği, 22) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve maliyet/satış tutarı tablolarındaki malzeme tanımlarının açıklama istenilen iş kaleminin tanımını karşılamadığı, iş kaleminin tanımında TSE, kalibre, dozaj, kalınlık vb. özellikleri olmasına rağmen EK.O-5, EK.O-6 ve EK.O-7 tutanaklarının gerek fatura bilgileri tablosunda gerekse , ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosu ve ortalama maliyet tablosundaki malzeme tanımlarının birbiri ile örtüşmediği, 23) Fiyat teklifleri ekinde sunulan teklifi veren üçüncü kişiye ait imza beyannameleri ile fiyat teklifi ve EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarındaki imzaların birbiri ile aynı olmadığı, yetkili olmayan kişiler tarafından imzalandığı, vekaleten imzalananlarda, vekaleten imza atan kişiye ait imza beyannamesinin sunulmadığı, sunulan vekaletlerde ihale konusu işler ile ilgili fiyat teklifi verme konusunda bir yetkinin verilmediği, 24) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve eki olan satış/maliyet tespit tutanaklarının mevzuata uygun düzenlenmediği, fiyat tekliflerinin EK.O-5 tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olduğu, EK.O-5 tutanağının birim işçilik ve diğer maliyetler/tabloların doldurulmadığı, fiyat tekliflerinin EK.O-6 tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarında defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık döneme ait olması gerekirken bu dönemler içerisinde olmadığı ve bu dönemlerin de ilgili tutanaklarda belirtilmemiş olduğu, EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında beyan edilen faturalardaki miktarların yaklaşık maliyetteki miktarın 1/20’sinin altında olduğu, EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında beyan edilen faturaların dönemi ile aynı tutanağın 3 Nolu tablosunda beyan edilen dönemlerin birbiri ile uyuşmadığı, EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında beyan edilen faturaların kime düzenlendiği yada kimden alındığı hususu ile birlikte bu mükelleflere ait vergi numaralarına yer verilmediği, EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 Tutanakların fatura bilgileri tablosundaki birim fiyat ile miktar çarpımı sonucunun toplam fatura tutarı sütununa yanlış aktarıldığı, aynı tablodaki miktarların toplamının ağırlıklı ortalama birim maliyet ve ağırlıklı ortalama birim satış fiyatı tablolarına yanlış yansıtıldığı, EK.O-6 tutanağının fatura bilgileri tablosunda malzeme tanımı sütununda hakediş olarak belirtildiği, hakediş faturalarından ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının ve malzeme birim fiyatının belirlenmesinin mümkün olmadığı, Fiyat tekliflerine Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmamış olduğu, maliyete dayalı yapılan açıklama kapsamında alınan fiyat teklifi üzerine SMMM tarafından satışa dayalı yapılacak açıklama olması halinde yazılması gereken ibarenin yazıldığı, satışa dayalı yapılan açıklama üzerine ise maliyete dayalı olarak yapılan açıklamanın yazılmış olduğu, fiyat tekliflerinde fiyat teklifi dayanağı olan tutanağın tarih ve sayısına yer verilmemiş olduğu, yazılan tarih ve sayının ise fiyat teklifi ekinde sunulan tutanaktaki tarih ve sayı ile örtüşmediği, fiyat teklifini veren vergi mükellefine ait imza beyannamelerinin sunulmadığı, sunulan beyannamelerdeki imzaların ise gerek fiyat teklifi gerekse tutanaktaki imzalar ile aynı olmadığı, fiyat teklifi ve tutanakları imzalayan SMMM/YMM ye ait faaliyet belgelerinin sunulmadığı, fiyat teklifi dayanağı olarak sunulan tutanaklarda sadece 1 adet faturaya yer verildiği oysaki fiyat teklifini veren vergi mükellefinin ilgili dönemde teklife konu malzemenin birden fazla satışının olduğu, salt ağırlıklı ortalama birim maliyet yada ağırlıklı ortalama birim satış fiyatını düşük göstermek için tek bir fatura beyan edilmiş olması nedeniyle gerçek fiyatın tespiti için fiyat teklifi veren firmadan söz konusu dönemde aynı malzeme için kesmiş olduğu tüm faturaların istenilmesi gerektiği, Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin aynı ihaleye teklif veren başka isteklilerden fiyat teklifi almış olduğu, bu durumun 4734 sayılı Kanun kapsamında yasak fiil olarak sayılmış olması nedeniyle söz konusu firmalar hakkında Kanun’un 58’inci maddesi hükmünce işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. …” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. … 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. … 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 16 Derslikli Okul Taban İnşaat Alanı 799,56 metrekare, toplam inşaat alanı: 3150,84 metrekareden oluşmaktadır. 100 yataklı pansiyon taban inşaat alanı 869,85 metrekare, toplam inşaat alanı 3761,90 metrekareden oluşan pansiyon ve okul yapım işi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kilis/Merkez” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Şikayete konu ihalede 56 adet ihale dokümanı indirildiği, 31 isteklinin teklif verdiği, sınır değerin altında kalan 11 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği, 9 isteklinin süresi içinde açıklamada bulunmadığı, 1 isteklinin ise açıklamasının uygun bulunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 19.12.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararından açıklamaları uygun bulunan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, Öztürkler Group İnş. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İdare tarafından 02.01.2026 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında olan isteklilere “Aşırı düşük teklif açıklama” konulu yazının gönderilerek 09.01.2026 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi (92 iş kalemi) ile açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sıralı analiz girdi tablolarının bulunduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar gereğince; ihale dokümanında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağına ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde idare tarafından “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi, sorgulamaya tabi tutulacak olan her bir iş kalemi/grubu için oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, bedeli bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerektiği, öte yandan, analizlerdeki işçilik girdisi tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi bu girdilerin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı ve idarenin herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak tespit etmiş olduğu bir analiz girdisini nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlemesi, ayrıca, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacağından ve yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel teşkil edeceğinden aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususunun öncelikli olarak incelenmesi gerekmektedir. İdarece 02.01.2026 tarihli yazı ekinde gönderilen analiz formatları incelendiğinde; 1) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesi gereğince analizlerdeki işçilik girdisinin, analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen sıralı analiz girdileri tablosu incelendiğinde, bazı iş kalemlerinde 10.100.1062 poz numaralı düz işçi girdisinin açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlendiği görülmekle birlikte, bazı iş kalemlerinde de açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, bu haliyle açıklama istenilmeyecek girdi olarak belirlenmesi imkanı bulunmayan işçilik girdisinin açıklama istenmeyecek girdi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. 2) Anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesi gereğince aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağı, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceği açıklamasının yer aldığı, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen sıralı analiz girdileri tablosu incelendiğinde, bazı girdilerin bazı iş kalemlerine ait analizlerde açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlendiği, bazı analizlerde ise açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiğinin görüldüğü, örneğin 10.160.1026 poz numaralı mazot girdisi, 10.120.1239 poz numaralı mobil vinç (9 ton 80 HP) girdisi, 10.120.1194 poz numaralı demir doğrama imalat atelyesi girdisi, 10.330.5498 poz numaralı Su buharı geçişine açık su yalıtım örtüsü TS EN 13859-1,2 (su sızdırmazlık sınıfı WI) girdisi gibi. Bu bağlamda idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı kapsamındaki analizlere ilişkin söz konusu belirlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan “Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.” açıklamalarına aykırı olduğu, bu nedenle birden fazla poz içerisinde bulunan girdinin, herhangi bir pozda analiz toplamının % 3’ünün üstünde yer alarak açıklama istenilecek girdi olması durumunda, diğer pozda analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında kalıp kalmadığına bakılmaksızın açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. 3) “ÖBF-6 30 dk yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 ve 110/220” iş kaleminde sadece 1 adet miktarında “ÖBF-6-Pys 30 dk yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 VE 110/220 (Kârsız)” girdisinin bulunduğu, Açıklama istenecek iş kalemleri içinde yer alan “İNŞ.ÖZEL-03 Kapaklı Giydirme Cephe Yapımı” iş kaleminin ise idarece hazırlanan sıralı analiz girdileri tablosunda yer almadığı görülmüştür. Yukarıda aktarılan Tebliğin 45’inci maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrasında yer alan açıklama uyarınca, idareler tarafından özel iş kalemlerine ilişkin olarak bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının detaylı şekilde gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi ve isteklilerin bu iş kalemlerine yönelik açıklamalarını bu analizleri esas alarak yapmaları gerektiği, niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin olarak ise isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmadığı, bu iş kalemlerine ilişkin açıklamaların 45.1.13’üncü madde çerçevesinde yapılacağı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda idarece 02.01.2026 tarihli yazı ekinde gönderilen analiz formatları değerlendirildiğinde, “ÖBF-6 30 dk yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 ve 110/220” iş kaleminde niteliği gereği işçilik, malzeme, nakliye, montaj vb. analiz girdilerinin olduğu, ancak anılan iş kalemine ilişkin idarece hazırlanan analiz formatında herhangi bir analiz girdisine yer verilmediği, sadece iş kaleminin adının analiz girdisi olarak belirtildiği, yine “İNŞ.ÖZEL-03 Kapaklı Giydirme Cephe Yapımı” iş kaleminin sıralı analiz girdileri tablosunda yer almadığı, bu durumun anılan iş kalemlerindeki açıklanması istenilen ve/veya istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesi ile istekliler tarafından yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarını etkileyebileceği anlaşılmıştır. Netice itibariyle yukarda aktarılan Tebliğ açıklamaları gereğince, analizlerdeki işçilik girdisinin, analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı, aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağı, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceği, ayrıca açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının hazırlanması, hazırlanacak analizler kapsamında yer alan girdiler de göz önünde bulundurulmak suretiyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesi ile sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ü dikkate alınarak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin oluşturulması ve teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, yeniden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ilişkin yazının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ilişkin yazının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.