2026/46881 İhale Kayıt Numaralı "2 Kısım Yakıt Hariç 5 Adet Sürücülü Olmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Tuncay Nakliyat Hay. Seyahat Turizm Otomotiv Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Yalova Belediye Başkanlığı - Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/46881 İhale Kayıt Numaralı “ 2 Kısım Yakıt Hariç 5 Adet Sürücülü Olmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Yalova Belediye Başkanlığı - Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 16.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2 Kısım Yakıt Hariç 5 Adet Sürücülü Olmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Tuncay Nakliyat Hay. Seyahat Turizm Otomotiv Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.03.2026 tarih ve 211718 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/872 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Başvuru konusu ihalede taraflarınca sunulan teklifin ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklamasının çeşitli gerekçelerle uygun bulunmayarak reddedildiği, bu gerekçeler arasında amortisman maliyetine ilişkin açıklamanın da yer aldığı, ihale konusu iş kapsamında 4 adet aracın çalıştırılacağının öngörüldüğü, bu araçlara ait yıllık amortisman tutarlarının şirket muhasebecisi tarafından düzenlenen “Amortisman Payı Tespit Tutanağı” ile belirlendiği, anılan tutanakta 4 adet aracın yıllık toplam amortisman tutarının 3.331.025,62 TL olarak tespit edildiği ve bu tutarın Genel Maliyet İcmali Tablosuna aynen yansıtıldığı, ikinci yıla ilişkin amortisman tutarlarının ise aynı tabloda “Açıklanması İstenmeyen Giderler, Öngörülmeyen Giderler, Hesaplama Hataları ve Yuvarlama Farkı Karşılığı” başlığı altında öngörülen 5.326.335,67 TL içerisinde yer aldığı, ayrıca açıklamanın reddine gerekçe olarak gösterilen “amortisman tespit tutanağı ekinde meslek mensubu adına düzenlenmiş TÜRMOB faaliyet belgesinin sunulmadığı” yönündeki tespitin ihale mevzuatında isteklinin kendi malı araçlarını ne şekilde belgelendireceğine ilişkin açık ve somut bir düzenleme bulunmaması sebebiyle yerinde olmadığı, uygulamada söz konusu hususun ruhsat, demirbaş tespit tutanağı ve amortisman tespit tutanağı gibi belgelerle tevsik edildiği, ancak amortisman tespit tutanağı sunulması halinde bu belgeye eklenmesi zorunlu belgelere ilişkin mevzuatta herhangi bir düzenleme veya liste bulunmadığı, bu itibarla sunulması zorunlu olmayan bir belgenin eksikliğinin gerekçe gösterilmesinin mevzuatta karşılığının bulunmadığı, kaldı ki ilgili tutanakta meslek mensubunun imzası ile birlikte TÜRMOB kaşesinin de yer aldığı ve idare tarafından gerekli görülmesi halinde meslek mensubuna ilişkin bilgilerin ilgili meslek odasının internet sitesi üzerinden veya TÜRMOB’a sorulmak suretiyle temin edilebileceği, bu nedenle açıklama kapsamında sunulması zorunlu olmayan bir belgeye dayanılarak açıklamanın reddedilmesinin yerinde olmadığı, Aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına ilişkin gerekçeler arasında araçlara ilişkin periyodik bakım ve onarım aralığının kaç kilometrede bir gerçekleştirileceğine dair bilgi verilmediği ve bu hususun tevsiki amacıyla yetkili servis yazısının sunulmadığının belirtildiği, ancak ihale dokümanında kiralanacak araçların sözleşme süresi boyunca ortalama kaç kilometre yol yapacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bu nedenle açıklamaya konu Isuzu Novo model araçların 20.000 km’de bir periyodik bakıma girdiği dikkate alınarak söz konusu araçların yılda bir kez bakıma gireceği varsayımıyla maliyet hesaplamalarının yapıldığı, benzer şekilde Otokar marka Sultan model aracın 10.000 km’de bir periyodik bakıma girdiği dikkate alınmakla birlikte ihale dokümanında kilometre bilgisi bulunmaması nedeniyle bu araç için de yılda bir kez bakım yapılacağı varsayımıyla maliyet hesaplaması gerçekleştirildiği, bu kapsamda üç adet Isuzu Novo model araç için iki yıllık toplam bakım onarım giderinin 185.587,20 TL, bir adet Otokar Sultan model araç için ise iki yıllık toplam bakım onarım giderinin 51.419,98 TL olarak hesaplandığı, Maliyet İcmali Tablosunda karışıklığa mahal vermemek adına bir adet araç bakımına ilişkin birim fiyata yer verildiği, bu doğrultuda ihalenin ikinci kısmına konu araçların iki yıllık toplam bakım onarım maliyetinin 237.007,18 TL olduğu, Genel İcmal Maliyet Tablosunda bakım onarım maliyeti satırında yer alan 56.641,19 TL dışındaki 180.365,99 TL tutarındaki bakım maliyetinin ise aynı tabloda “Açıklanması İstenmeyen Giderler, Öngörülmeyen Giderler, Hesaplama Hataları ve Yuvarlama Farkı Karşılığı” başlığı altında öngörülen 5.326.335,67 TL içerisinde gösterildiği, açıklamaya konu maliyet bileşenlerine ilişkin öngörülen tutarların Maliyet İcmali Tablosunda ilgili maliyet kalemi için ayrılan satırda gösterilebileceği gibi toplam maliyet kalemleri içerisinde de gösterilebileceği, nitekim araç ve bakım onarım maliyetleri bakımından bir araçlık maliyetlerin ayrı satırda gösterildiği, diğer araçlara ilişkin maliyetlerin ise anılan “Açıklanması İstenmeyen Giderler, Öngörülmeyen Giderler, Hesaplama Hataları ve Yuvarlama Farkı Karşılığı” başlığı altında toplu olarak gösterildiği, bu yöntemin Kamu İhale Kurulu kararlarında da uygun olduğu ve bu hususa ilişkin emsal kararların alındığı, bu itibarla bu gerekçeyle açıklamanın reddedilmesinin yerinde olmadığı, Aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına ilişkin gerekçeler arasında araçların bakım ve onarım maliyetlerine yönelik alınan fiyat tekliflerinde meslek mensubu beyanının bulunmadığı, fiyat teklifinin dayanağına ilişkin tutanakların düzenlenmediği ve sunulmadığı ile fiyat teklifini veren şirketin yetkili kişisine ait imza beyannamesi ve ilgili ticaret sicil gazetesi nüshalarına yer verilmediğinin belirtildiği, ancak söz konusu bakım ve onarım giderlerine ilişkin olarak temin edilen fiyat tekliflerinin, teklifleri düzenleyen şirketler ile taraf arasında mevcut bulunan sürekli ve düzenli ticari ilişkiler ile açık cari hesaplar kapsamında düzenlenmiş belgeler olduğu ve hâlihazırda devam eden iş ilişkisi çerçevesinde araçlara uygulanan birim fiyatları yansıttığı, ayrıca idare tarafından gönderilen açıklama isteme yazısında açıklamanın ivedi şekilde sunulmasının talep edildiği, oysa ihale mevzuatı uyarınca açıklama talep edilen isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere süre verilmesi gerektiği, buna rağmen idarenin ivedilik beklentisi nedeniyle diğer tamamlayıcı belgelerin teminine yeterli süre bulunamadığından açıklamanın mevcut haliyle sunulduğu, diğer yandan bakım ve onarım giderlerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin hukuki niteliği itibarıyla proforma fatura ve teklif mektubu mahiyetinde olup Borçlar Hukuku kapsamında öneri (icap) niteliği taşıdığı, bu kapsamda fiyat teklifini sunan şirketler ile bu teklifleri kabul eden taraf arasında hukuken geçerli bir anlaşma kurulduğu, anılan anlaşma uyarınca fiyat teklifini sunan şirketlerin ihale konusu işin sözleşme süresi sonuna kadar teklif metinlerinde yer alan fiyatlar üzerinden araçların bakım ve onarımını gerçekleştirmeyi taahhüt ettiği, dolayısıyla söz konusu belgelerin hem teklif veren hem de kabul eden bakımından bağlayıcı ve geçerli nitelikte olduğu, bu itibarla açıklamanın reddedilmesinin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir …” hükmü, “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği”nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “…İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. … 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. … 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2 Kısım Yakıt Hariç 5 Adet Sürücülü olmak üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: I. Kısım Yakıt Hariç 5 Adet Sürücülü olmak üzere 2 Adet Binek Otomobil 1, 6 adet Binek Otomobil 2 , 23 adet Hafif Ticari Araç, 21 Adet Arazi Tipi Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet, 1 adet Arazili Çift Kabin Pikap Kamyonet (4x4) Araç Kiralama Hizmet Alım İşi. II Kısım Yakıt Hariç 1 Adet En Az 39 kişilik Otobüs, 3 Adet En Az 27 Kişilik Midibüs Araç Kiralama Hizmet Alım İşi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yalova ” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. … II. Kısım İçin; Araçlarla ilgili olarak; araçların her türlü bakım, tamir, onarım, lastik değişimi giderleri, trafik sigortası (teknik şartnamede araç cinslerine göre belirtilen; zorunlu trafik sigortası), yıllık fenni muayene, motorlu taşıtlar vergisi, egzoz emisyon ölçüm giderleri ve bunlara ilişkin (varsa) harç ücretleri, araçlara ait giydirme giderleri, araçlarda Karayolları Trafik Kanunu hükümleri doğrultusunda bulundurulması gereken her türlü teçhizat ve donanım giderleri, araç takip sistemi ile bu maddede belirtilmeyen ama teknik şartnamede bulunan her türlü diğer giderler ile sözleşmenin uygulanmasına ait vergi, resim, sigorta, ulaşım sözleşme bedeline dahildir. …” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi, İhalenin 2’nci kısmına yönelik düzenlenen Teknik Şartname’nin “1- Kiralık Araçlarda Aranacak Şartlar ve Özellikler” başlıklı 1’inci maddesinde “2. Kısım Yakıt Hariç Hizmet Aracı Kiralama işidir. Araçların Sayıları, Nitelikleri, Cinsleri ve Modelleri aşağıda belirtilen özelliklerde olacaktır. 2. KISIM Sıra no Cinsi Özellikler Miktar Birim 1 En Az 39 kişilik Otobüs Yakıt Tipi Dizel. 4500 CC ve üzeri Motor Kapasiteli. Beygir gücü en az 190 hp ve üzeri En az 39 Kişilik Taşıma Kapasiteli. Klimalı. ABS EBD Fren Sistemli, 2024 model yılı ve üzeri. Yakıtı İdareden. 1 Adet 2 En Az 27 Kişilik Midibüs Yakıt Tipi Dizel. 4500 CC ve üzeri Motor Kapasiteli. Beygir gücü en az 130 hp ve üzeri En az 27 Kişilik Taşıma Kapasiteli. Klimalı. ABS EBD Fren Sistemli, 2024 model yılı ve üzeri. 3 Adet ” düzenlemesi yer almaktadır. Kısmi teklife açık olarak Yalova Belediye Başkanlığı - Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ve 2 kısımdan oluşan başvuruya konu ihalenin “2 Kısım Yakıt Hariç 5 Adet Sürücülü Olmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” olduğu, açık ihale usulündeki ihalede 26 adet ihale dokümanı indirildiği, itirazen şikâyete konu edilen ihalenin 2’nci kısmına 8 adet teklif sunulduğu görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olarak belirlenen teklifler reddedilmeden önce, belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olarak tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların idarece yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği, bu kapsamda idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verildiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde, isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini hangi yöntemleri kullanarak açıklayabileceklerine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Bu çerçevede, hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tekliflerini aşağıdaki hususlar üzerinden açıklayabilirler: Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, Merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar, Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar, Ticaret borsası fiyatları, Toptancı hal fiyatları, Özel veya münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatlar, İsteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar, İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesiyle oluşan emsal bedeller. Yapılan incelemede, başvuru sahibine EKAP üzerinden 18.02.2026 tarihinde tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, bahse konu yazıda “… 2 Kısım Yakıt Hariç 5 Adet Sürücülü Olmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi ihalesinin 2.KISIM : Yakıt Hariç 4 Adet Araç Kiralama Hizmet Alım İşi kısmında 16.02.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 24.02.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. …” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde yer verilen diğer yazıda ise “… İlgi yazınız ile "2 Kısım Yakıt Hariç 5 Adet Sürücülü Olmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi", 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 19. Maddesine istinaden "Açık İhale Usulü" ile ihaleye çıkılmış olup, bu işe ait ihale, 16.02.2026 tarihinde yapılmıştır. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, İdari Şartnamenin 31.1. maddesine istinaden isteklilerden; Tuncay Nakliyat Hayvancılık Seyahat Turizm Otomotiv Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin teklifi (2. Kısım) yaklaşık maliyetimiz olan (17.100.000,00-TL) göre aşırı düşük olduğu tespit edilmiştir. İdari Şartnamenin 31.1 maddesine istinaden teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda, ilgili istekliden istenecek açıklamada, kanuna uygun olarak hangi kriterlerin kullanılacağının ayrıntılı bir şekilde belirlenerek müdürlüğünüze ivedi olarak gönderilmesi istenmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38 inci maddesi ile İdari Şartnamenin 31.1 inci maddesi hükümleri doğrultusunda, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliden açıklama talep edilecek olup, söz konusu açıklamada aşağıda belirtilen kriterlerin esas alınması uygun görülmektedir: ? Araç Maliyetleri ? Bakım - Onarım - Lastik Giderleri ? Genel Giderler ve Kar. Bu kapsamda, istekliden teklif fiyatını oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin mevzuata uygun açıklama talep edilerek, yapılan açıklama 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38 inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği "Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 79 uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklanması gerekmekte olup, …” ifadelerine yer verilerek açıklama istenen girdilerin detaylandırıldığı; araç maliyetleri, bakım-onarım-lastik giderleri ile kâr ve genel giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, akabinde başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının 24.02.2026 tarihinde idareye sunulduğu görülmüştür. İdare tarafından alınan 26.02.2026 onay tarihli ve 2 numaralı ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Tuncay Nakliyat Hay. Seyahat Turizm Otomotiv Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu ifade edilerek reddedildiği, 06.03.2026 onay tarihli ve 4 numaralı ihale komisyonu kararı ile de bahse konu değerlendirmede değişikliğe gidilmediği, ihalenin itirazen şikâyete konu edilen 2’nci kısmının Özcandan Seyahat Adnan Candan Nakliye Turizm Eml. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ile idarece söz konusu açıklamaya ilişkin alınan kararlar ve itirazen şikâyet dilekçesinde başvuru sahibi tarafından ileri sürülen iddiaların birlikte incelenmesi neticesinde; - Amortisman giderine yönelik yapılan incelemede: Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilebileceği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından ihale konusu iş kapsamında dört adet aracın kullanılacağının belirtildiği, araç maliyetine ilişkin açıklamanın öz mal üzerinden yapıldığının ifade edildiği ve söz konusu araçların öz mal olduğunun tevsiki amacıyla araç ruhsatlarının açıklama ekinde sunulduğunun beyan edildiği görülmüştür. Anılan istekli tarafından açıklama kapsamında amortisman hesabına dayanak teşkil etmek üzere araçların satın alma işlemlerini gösteren faturalar ile araçların cinsi, amortisman oranı, faydalı ömrü, aktife kayıt tarihi, aktif değeri ve yıllık amortisman tutarını içeren “amortisman payı tespit tutanağı”nın sunulduğu ve söz konusu tutanağın SMMM tarafından TÜRMOB kaşesi ile kaşelenerek imzalandığı anlaşılmakla birlikte, tutanağı imzalayan SMMM’ye ait TÜRMOB faaliyet belgesinin sunulmadığı, ayrıca araçların öz mal olduğunu tevsik etmek amacıyla sunulan ruhsatlarda yer alan “41 AZF 664”, “41 AZF 698”, “41 AZE 599” ve “41 AZF 716” plakalı araçlardan “41 AZF 716” plakalı aracın amortisman payı tespit tutanağında yer almadığı, tutanağın 3 araç için düzenlendiği (söz konusu tutanakta “41 AZF 698” plakalı araca iki ayrı satırda yer verilmiştir), bu itibarla söz konusu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak yapılmadığı sonucuna varılmıştır. - Bakım-onarım giderinin tevsikine yönelik yapılan incelemede: Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, periyodik bakım onarım giderine ilişkin üçüncü kişilerden alınan 24.02.2026 tarihli 2 ayrı fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat tekliflerinin işin süresi boyunca talep edilen sayıda periyodik bakım işlemini kapsadığının belirtildiği, fiyat teklifleri üzerinde fiyat tekliflerini veren firmalara ait kaşelerin ve imzaların yer aldığı görülmüştür. Ancak söz konusu istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasında açıklama yöntemi olarak kullanılabilecek “Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri”nin dayanağı olarak sunulması gereken ve meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, bununla birlikte bahse konu fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından anılan Tebliğ’de belirtilen ilgili ibarenin yazılarak iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalanmadığı anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bakım onarım giderine yönelik sunulan fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasında açıklama yöntemi olarak kullanılabilecek “Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri” kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu itibarla anılan isteklinin bakım onarım giderine yönelik aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan, başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülen, açıklama isteme yazısında açıklamanın ivedi şekilde sunulmasının talep edildiği ve bu nedenle tamamlayıcı belgelerin temin edilemediği yönündeki iddiaya ilişkin yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibine “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının EKAP üzerinden 18.02.2026 tarihinde tebliğ edildiği, söz konusu yazıda açıklamanın 24.02.2026 tarihi saat 18:00’e kadar EKAP üzerinden e-imza ile gönderilmesi gerektiğinin belirtildiği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının sunulması için idarece başvuru sahibine mevzuata uygun olarak üç iş gününden az olmamak üzere süre verildiği anlaşılmış olup, anılan isteklinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır. Sonuç olarak, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak ihale komisyonu kararlarında belirtilen ve iddialara konu edilen hususlarda idarece yapılan değerlendirmelerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, idarece tesis edilen işlemlere yönelik başvuru sahibince ileri sürülen iddialar yerinde bulunmamıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. Yapılan incelemede ihalenin itirazen şikâyete konu 2’nci kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 129.385,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 194.085,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 64.700,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.