2025/1991822 İhale Kayıt Numaralı "Kaba ve Evsel Atıkların, Nakli Pazar, Cadde ve Sokak Temizliği Amacı İle Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Nilka Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Esenyurt Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1991822 İhale Kayıt Numaralı “ Kaba ve Evsel Atıkların, Nakli Pazar, Cadde ve Sokak Temizliği Amacı ile Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Esenyurt Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 12.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kaba ve Evsel Atıkların, Nakli Pazar, Cadde ve Sokak Temizliği Amacı İle Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Nilka Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.12.2025 tarih ve 202181 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2540 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdarece zeyilname sonrasında Teknik Şartname’ye “6.17. Teknik Şartnamenin 3. Maddesinin 3.1 ve 3.2 nolu kalemlerine teklif verirken 237 Sayılı Taşıt Kanununa uygun teklif verilmelidir. (3.1 nolu kalemde kasko değerinin %2 si ve yerlilik oranı dikkate alınmalıdır. 3.2 nolu kalemde kasko değerinin %2 si dikkate alınmalıdır.)” düzenlemesinin eklendiği, eklenen maddenin (6.17) Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde yer alan düzenleme ile Teknik Şartname’yi kendi içerisinde çelişkili hale getirdiği, 2) Teknik Şartname’nin 6.17’nci maddesinde yer alan düzenleme geçerli kabul edilse dahi, ihale kapsamında toplam 36 araç çalıştırılacağı, bu araçların 12’sinin ilgili Bakanlar Kurulu Kararı gereğince; teklif edilecek bedelin araç kasko değerinin %2 sini geçemeyeceği ve bu tutarın işin yaklaşık maliyetini ciddi şekilde değiştireceği, idarece yapılan yaklaşık maliyet araştırmasını veya araç analizlerinin ilgili araçların maliyet kalemleri için araç kasko değerinin %2 sini geçemeyeceği dikkate alınmadan yapıldığı, tespit edilen hatalı yaklaşık maliyete göre bütçe ayrıldığı, sınır değer belirlendiği ve ihale onay belgesinin düzenlendiği, yaklaşık maliyetin hangi hallerde güncellenebileceğine ilişkin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında yer alan hüküm gereğince ihale ilan/davet tarihinden sonra işçilik maliyetlerindeki mevzuat değişiklerinden kaynaklanan farklar hariç yaklaşık maliyetin güncellenmesinin mevzuat açısından mümkün olmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyeti hatalı şekilde tespit edilen bir ihalenin, 4734 sayılı Kanun’a göre sürdürülmesinin ve sağlıklı bir rekabet ortamı oluşturulmasının mümkün olmayacağından ihalenin iptal edilmesi gerektiği, 3) Teknik Şartname’deki çelişkili düzenleme göz ardı edilerek 6.17’nci maddesindeki düzenleme geçerli kabul edilse dahi; araç kiralama ihalelerinde standart formlar arasında verilen taşıt teklif formunun tanzim edilmediği, bu bilgilerin hangi formatta verileceği, e-ihale sisteminde nereye yükleneceği hususunun muğlak olduğu, teklif veren isteklilerin format ve yükleme konusunda tereddüde düşeceği ve idarece sağlıklı bir değerlendirme yapılmasının da mümkün olmayacağı, 4) Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde yer alan düzenlemede hakedişin tahakkuka bağlanması ve ödeme süresinin teorik olarak 180 gün yani 6 ay olarak belirtildiği, kaldı ki pratikte ödemelerin sürelerde de yapılmadığı, bu durumda ödeme sürecini de aksatacağı, fiyat farkı ödenmeyeceği düzenlenen bir ihalede 6 aylık ödeme süresinin, ülkenin mevcut durumdaki yüksek faiz ortamında işin maliyetini ciddi şekilde etkileyeceği, ya firmaların bu finansal giderleri tekliflerine ekleyerek fahiş fiyatla iş yapmalarını ya da bu giderleri dikkate almadan teklif vererek mağdur olmaları sonuçlarından birini doğuracağı, 4734 sayılı Kanun’da ödeneği bulunmayan bir işin ihale edilmesine imkan bulunmadığı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde bahse konu hakediş düzenlemesi ve tahakkuka bağlanmış hakedişin ödeme sürelerinin 30+30 olmak üzere 60 gün olarak belirtildiği, idarece yapılan düzenlemenin, süreli ve büyük bütçeli bir işin finansmanı ve faiz giderlerinin hesaplanması noktasında isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olup, hakediş ödemelerini keyfiyete bırakarak mevzuat ile çeliştiği, 5) Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddesinde bazı gider kalemleri sayıldıktan sonra “... ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.” düzenlemesinin yer aldığı, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 7.1’inci maddesine ilişkin dip notunda; “Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dahil olacağı burada belirtilecek ve ayrıca idari şartnamede teklif fiyata dahil olduğu belirtilen diğer giderler buraya yazılacaktır.” ifadesi yer almakta olup, Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin teklif fiyatına dahil masrafların tanımlandığı 25’inci maddesine ilişkin dip notta ise; “(2) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri dışındaki tüm ihalelerde, gider kalemleri, ihale konusu işin özelliğine uygun olarak ilgili mevzuatına, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği ile Kurumun diğer düzenleyici işlemlerine aykırı olmamak kaydıyla idare tarafından belirlenerek buraya yazılacaktır.” ifadesinin yer aldığı, Yapılan düzenlemelerin, ihale kapsamında yüklenici tarafından karşılanacak gider kalemlerinin tümünün ilgili maddeler altında sayılması gerektiğine işaret ettiği, İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda yer almadığı halde Teknik Şartname’nin satır aralarına sıkıştırılmış gider kalemlerinden yüklenicinin sorumlu tutulamayacağı, idarece yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı ve isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olduğu, 6) Teknik Şartname’nin 6.15’inci maddesinde; “İhale süresi boyunca, araçların donanımından eksik, olması nedeniyle ortaya çıkacak her türlü hasar ve zararlar ile 3 üncü şahıslara verilecek zarar ve ziyanlar yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak, sürücüsüz olarak kiralanan araçların eksiklilerinin makul bir süre tanınarak yüklenici firmaya bildirileceğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, yüklenicinin aracı idareye teslim ettikten sonra araç üzerinde herhangi bir sevk ve idare yetkisi bulunmamakta olup, araçta zaman içerisinde ortaya çıkabilecek kusur ve eksikliklerin yükleniciye, idarece bildirilmesinin zorunlu olduğu, idare personelinin zamanında bilgi vermemesi nedeniyle ortaya çıkabilecek zarar-ziyanın sorumluluğunun yüklenici üzerine bırakılması hukuken mümkün olmayıp, bu hususta bir düzenleme yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “…(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. … (3) İkinci fıkranın (a) bendinde belirlenen oranı, idareler ve taşıt cinsleri itibarıyla %20'ye kadar arttırmaya ve eksiltmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. (4) İkinci fıkra çerçevesinde hizmet alımı yöntemiyle edinilemeyen taşıtlar ile Kanuna bağlı (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alan makam ve hizmetler için edinilecek taşıtların temininde satın alma yöntemi tercih edilecektir.” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kaba ve Evsel Atıkların, Nakli, Pazar, Cadde ve Sokak Temizliği Amacı ile Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Araçlar Şoförsüz olarak kiralanacak olup, personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı değildir. ARAZİ BİNEK HİZMET ARACI : 3285 Gün/ 9 Adet -ÇİFT KABİNLİ KAMYONET TENTELİ : 1095 Gün/3 Adet - SU TANKERİ (KAMYON) EN AZ (5 TON) :365 Gün/1 Adet - SU TANKERİ (KAMYON) EN AZ (10 TON) : 365 Gün/1 Adet - DAMPERLİ KAMYON EN AZ 4 TON : 2920 Gün /8 Adet - LASTİK TEKERLEKLİ KAZICI YÜKLEYİCİ : 730 Gün/2 Adet - EKSKAVATÖR : 365 Gün/1 Adet -HAVUZ DORSELİ TIR MİN. 62 M3 : 4015 Gün/11 Adet Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Esenyurt Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İhalenin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “Esenyurt Belediyesi sınırları dâhilindeki kaba ve evsel nitelikli atıkların nakli; cadde, sokak, park, meydan vb. diğer kamusal alanların temin edilen taşıt ve araçlar ile temizlenmesi, yıkanması, kapsamında diğer temizlik bakım iş ve işlemleri için ihtiyaç duyulan taşıt, araç ve ekipmanları temin edilmesi ve çalıştırılmasına yönelik genel ve teknik özellikleri kapsar. …” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “İhale Kapsamında Çalıştırılacak Araçların Özellikleri ve Çalışma Esasları” başlıklı 3’üncü maddesinde “ Tablo 1- Araçlar ve Özellikleri NO ARAÇ SINIFI SİLİNDİR HACMİ BİRİMİ MİKTAR 1 ARACIN ÇALIŞMA GÜN SAYISI TOPLAM ÇALIŞMA GÜN SAYISI 1 Arazi Binek Hizmet Aracı 1490cc-1600cc arası ADET 9 365 3285 2 Çift Kabinli Kamyonet 1800-2500 Cm3 arası ADET 3 365 1095 3 Su Tankeri Kamyon En Az 5 Ton 2500cc-4000cc arası ADET 1 365 365 4 Su Tankeri Kamyon En Az 10 Ton 2500cc-5000cc arası ADET 1 365 365 5 Damperli Kamyon 2500 - 5000 cm3 arası ADET 8 365 2920 6 Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici 2500 - 5000 cm3 arası ADET 2 365 730 7 Ekskavatör (Paletli) 2500-5000 Cm3 arası ADET 1 365 365 8 Havuz Dorse Tır Min. 62 m3 damperli dorse 10.000 Cm3 ve üzeri ADET 11 365 4015 3.1.Arazi Binek Hizmet Aracı: (SÜRÜCÜSÜZ): 85 Kw ve üzeri dizel veya benzinli, Vites Kutusu: Otomatik, Uzaktan kumandalı merkezi kilit, Elektrikli ön ve arka camlar, Far yükseklik ayarı, Yükseklik ve derinlik ayarlı direksiyon, Otomatik yanan farlar, Sürücü ve yolcu hava yastıkları, yol bilgisayarı, Arka park mesafe sensörü, Asgari 2021 Model veya üzeri. Yakıt idare tarafından karşılanacaktır. 3.2.Çift Kabinli Kamyonet (SÜRÜCÜSÜZ): Asgari 1800-2500 cm3 arası silindir hacminde, Asgari 90 Kw gücünde, en az 6+1 oturma kapasiteli, 4 silindir ve üzeri, dizel veya benzinli yakıt türü olacaktır, vites tipi manuel veya otomatik olacaktır, direksiyon tipi hidrolik olacaktır, merkezi kilit sistemi olacaktır. (Asgari 2021 model veya üzeri olacaktır.) Yakıt idare tarafından karşılanacaktır. 3.3.Su Tankeri Kamyon En Az 5 Ton: (SÜRÜCÜSÜZ): 110 Kw ve üzeri dizel, Vites Kutusu: Otomatik yada Manuel, Elips şeklinde sulama tankeri Min. 5 Ton veya üzeri kapasiteli olacaktır, Önden sulama fıskiyesi olacaktır, Arka bölme araç arkası sulama hortumu olacaktır, Hava takviyeli ön arka disk fren olacaktır, Araçta gece çalışmalarında yıkama yaptığı yol ve alanları aydınlatacak, ön ve arka aydınlatma sistemi olacaktır, Asgari 2021 Model veya üzeri. Yakıt idare tarafından karşılanacaktır. 3.4.Su Tankeri Kamyon En Az 10 Ton: (SÜRÜCÜSÜZ): 110 Kw ve üzeri dizel, Vites Kutusu: Otomatik ya da Manuel, Elips şeklinde sulama tankeri Min. 10 Ton veya üzeri kapasiteli olacaktır, Önden sulama fıskiyesi olacaktır, Arka bölme araç arkası sulama hortumu olacaktır, Hava takviyeli ön arka disk fren olacaktır, Araçta gece çalışmalarında yıkama yaptığı yol ve alanları aydınlatacak, ön ve arka aydınlatma sistemi olacaktır, Asgari 2021 Model veya üzeri. Yakıt idare tarafından karşılanacaktır. 3.5.Damperli Kamyon (SÜRÜCÜSÜZ) Asgari 2500 CC olacaktır, Azami yüklü ağırlığı en az 7.500 Kg olacaktır, 110 Kw’dan az olmayacaktır, Kasa ölçüleri 4*2*1 M’den az olmayacaktır, Kamyonlar Takograflı olacaktır, (Asgari 2021 model veya Üzeri olacaktır.) Yakıt idare tarafından karşılanacaktır. 3.6.Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici (SÜRÜCÜSÜZ) Gücü 63 Kw’dan az olmayacaktır, powershift tipi şanzuman olacaktır, Kazı derinliği 4.200 mm veya üzeri olacaktır, Yükleyici kepçe kapasitesi 1 m3 veya üzeri olacaktır, Boşaltma yüksekliği 2.700 mm veya üzeri olacaktır, Açılır kapanır ön kovaya sahip olmalı, Geri viteste sesli uyarı sistemi olmalıdır, Sarsıntısız yürüyüş sistemli olmalıdır, Klimalı olacaktır, (Asgari 2021 model veya Üzeri olacaktır.) Yakıt idare tarafından karşılanacaktır. 3.7.Ekskavatör (Paletli) (SÜRÜCÜSÜZ) Gücü 110 Kw’dan az olmayacaktır, çalışma ağırlığı en az 22 ton olacaktır, sesli uyarı sistemi olmalıdır, Klimalı olacaktır, Kabin üzerinde ön ve arka aydınlatma sistemi olacaktır. (Asgari 2021 model veya Üzeri olacaktır.) Yakıt idare tarafından karşılanacaktır. 3.8.Havuz Dorse Tır Min. 62 m3 damperli dorse (SÜRÜCÜSÜZ) Gücü 280 Kw’dan az olmayacaktır, Şanzuman tipi otomatik olacaktır, Dorse dingil sayısı 3 olacaktır, Azami yüklü ağırlığı 35.000 Kg’dan az olmayacaktır, Dorse ölçüleri 62 M3 ’den az olmayacaktır, Kriko ayak olacaktır, Klimalı olacaktır, Tır Takograflı olacaktır. (Asgari 2021 model veya üzeri olacaktır.) Yakıt idare tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklifler hazırlanırken dikkat edilecek hususlar” başlıklı 4.1’inci maddesinde “Birim Fiyat Teklif Cetvelinde bulunan tüm araçlar fiilen arazide çalışma yapacaklarından dolayı (Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası: (Ek: 15/9/2014 - 2014/6814 md.2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde 24/11/2014 tarihli ve 2014/7039 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince aracın kasko sigortası değerinin %2 sini aşmama şartı aranmayacaktır.” düzenlemesi, Söz konusu Şartname’nin “Araçların kullanım şartları” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.17. Teknik Şartnamenin 3. Maddesinin 3.1 ve 3.2 nolu kalemlerine teklif verirken 237 Sayılı Taşıt Kanununa uygun teklif verilmelidir. (3.1 nolu kalemde kasko değerinin %2 si ve yerlilik oranı dikkate alınmalıdır. 3.2 nolu kalemde kasko değerinin %2 si dikkate alınmalıdır.)” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu edilen ihalenin Esenyurt Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle 12.12.2025 tarihinde gerçekleştirilen “Kaba ve Evsel Atıkların, Nakli Pazar, Cadde ve Sokak Temizliği Amacı ile Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” olduğu, bahse konu ihalede 29 adet ihale dokümanı indirildiği, 12.12.2025 tarihinde yapılan ihaleye 12 isteklinin katıldığı, 19.12.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Efa Turizm ve Seyahat Acentası Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Avrasya Atık Yönetimi A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. Başvuruya konu ihalenin Esenyurt Belediyesi sınırları dâhilindeki kaba ve evsel nitelikli atıkların nakli; cadde, sokak, park, meydan vb. diğer kamusal alanların temin edilen taşıt ve araçlar ile temizlenmesi, yıkanması, kapsamında diğer temizlik bakım iş ve işlemleri için ihtiyaç duyulan taşıt, araç ve ekipmanların temin edilmesi ve çalıştırılmasına yönelik genel ve teknik özellikleri kapsadığı, söz konusu iş kapsamında 9 adet “arazi binek hizmet aracı”, 3 adet “çift kabinli kamyonet”, 1 adet “su tankeri kamyon en az 5 ton”, 1 adet “su tankeri kamyon en az 10 ton”, 8 adet “damperli kamyon”, 2 adet “lastik tekerlekli kazıcı yükleyici”, 1 adet “ekskavatör (paletli)” ile 11 adet “havuz dorse tır min. 62 m3 damperli dorse” olmak üzere toplam 36 adet aracın yakıtı idareye ait olmak üzere, sürücüsüz (şoförsüz) kiralanacağı anlaşılmıştır. İhale konusu iş kapsamında idare tarafından 20.11.2025, 28.11.2025 ve 01.12.2025 tarihlerinde 3 kez zeyilname düzenlendiği, 20.11.2025 tarihli zeyilname ile İdari Şartname’nin 7.3.1.1’inci maddesinde benzer işe ilişkin değişiklik yapıldığı, 28.11.2025 tarihli zeyilname ile Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık hallerine ilişkin değişiklik yapıldığı, 01.12.2025 tarihli zeyilname ile Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesine 6.17’nci maddesinin eklendiği görülmüştür. Başvuru sahibinin iddiası; 01.12.2025 tarihli zeyilname ile Teknik Şartname’ye eklenen 6.17’nci maddesinin, anılan Şartname’nin 4.1’inci maddesinde yer alan düzenleme ile Teknik Şartname’yi kendi içerisinde çelişkili hale getirdiği yönündedir. Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan tüm araçların arazide çalışma yapacakları için genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde 24/11/2014 tarihli ve 2014/7039 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince aracın kasko sigortası değerinin %2 sini aşmama şartının aranmayacağı, dolayısıyla ilgili düzenlemeden fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up araçları için kasko sigortası değerinin %2 sini aşmama şartının aranacağı, anılan Şartname’nin 6.17’nci maddesinde ise Şartname’nin 3.1 ve 3.2 kalemlerine teklif verilirken 237 Sayılı Taşıt Kanununa uygun teklif verilmesi gerektiği, 3.1’inci maddede “arazi binek hizmet aracı” için kasko değerinin %2 si ve yerlilik oranı dikkate alınması gerektiği, 3.2’nci maddesinde “çift kabinli kamyonet” için ise kasko değerinin %2 sinin dikkate alınması gerektiğinin düzenlendiği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri ile inceleme ve tespitler birlikte değerlendirildiğinde; Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan tüm araçların arazide çalışma yapacaklarının düzenlendiği ve bu araçların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) kasko sigortası değerinin %2’sini aşmama şartının aranmayacağının düzenlendiği, ilgili düzenlemeden fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up araçları için kasko sigortası değerinin %2 sini aşmama şartının aranmayacağının anlaşıldığı, idarece yapılan 01.12.2025 tarihli zeyilname ile eklenen 6.17’nci maddesinde ise “arazi binek hizmet aracı” için kasko değerinin %2 si ve yerlilik oranı dikkate alınması gerektiği, “çift kabinli kamyonet” için ise kasko değerinin %2 sinin dikkate alınması gerektiğinin düzenlendiği, dolayısıyla Teknik Şartname düzenlemelerinin birbiriyle çelişki oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.. .” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir. (2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde; a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar, d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar, esas alınır. (3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler. (4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir. (5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir. (6) (Ek fıkra: 30/07/2025-32971 R.G./2.md.; yürürlük: 01/09/2025) Yaklaşık maliyet tespit edilirken kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatların esas alınması halinde, güncelliğini kaybeden fiyatlar, ilgili alt endeks veya endeksle güncellenir. Güncelleme, yaklaşık maliyetin belirlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endeksin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış fiyatların yürürlüğe konulduğu tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı üzerinden yapılır. ” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir. b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez. … (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur. (4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir. (5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir. (6) (Ek fıkra: 30/07/2025-32971 R.G./3.md.; yürürlük: 01/09/2025) Fiyat farkı verilmesi öngörülen işler için yapılacak güncellemede, 27/6/2013 tarihli ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslara göre hesaplanan fiyat farkı katsayısı (Pn) kullanılır. Pn hesabındaki güncel endekslere esas olarak ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksler, temel endekslere esas olarak ise yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksler kullanılır. Fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işler için yapılacak güncellemede, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı kullanılır.” hükmü bulunmaktadır. İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. HİZMET ALIMI İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNE UYGUN OLAN GİDERLER 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 ARAZİ BİNEK HİZMET ARACI gün 3.285 2 ÇİFT KABİNLİ KAMYONET TENTELİ gün 1.095 3 SU TANKERİ (KAMYON) EN AZ (5 TON) gün 365 4 SU TANKERİ (KAMYON) EN AZ (10 TON) gün 365 5 DAMPERLİ KAMYON EN AZ 4 TON gün 2.920 6 LASTİK TEKERLEKLİ KAZICI YÜKLEYİCİ gün 730 7 EKSKAVATÖR gün 365 8 HAVUZ DORSELİ TIR MİN. 62 M3 gün 4.015 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 365 (ÜçyüzAltmışBeş) gündür 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işin Teknik Şartname’de belirtilen sayılarda ve özelliklerdeki araçların (toplam 36 araç) 365 gün süresince temini ve çalıştırılmasını kapsadığı, bu çerçevede araçların 8 kalem olarak; 9 adet “arazi binek hizmet aracı”, 3 adet “çift kabinli kamyonet”, 1 adet “su tankeri kamyon en az 5 ton”, 1 adet “su tankeri kamyon en az 10 ton”, 8 adet “damperli kamyon”, 2 adet “lastik tekerlekli kazıcı yükleyici”, 1 adet “ekskavatör (paletli)” ile 11 adet “havuz dorse tır min. 62 m3 damperli dorse” şeklinde belirtildiği, 8 kalemin 2 kaleminde belirtilen 9 adet “arazi binek hizmet aracı” ile 3 adet “çift kabinli kamyonet” için kasko sigortası değerinin %2 sini aşmama şartının aranacağı, diğer 6 kalemde belirtilen araçlar için bu şartın aranmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından, söz konusu iddiasına ilişkin olarak 02.12.2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 03.12.2025 tarihli cevabi yazısı ile; “ İhale ilan sürecinde herhangi bir değişiklik olmadığından dolayı, EKAP sistemi üzerinden ihtiyaç raporu tekrar gözden geçirilerek yaklaşık maliyet güncellenmiştir. Bu nedenle yaklaşık maliyetin hesaplamasında sınır değere etki edecek herhangi bir yanlışlık söz konusu değildir ve rekabet ortamını etkileyecek bir husus bulunmamaktadır .” ifadelerine yer verilerek başvuru sahibinin şikâyet başvurusunun reddedildiği, öte yandan şikayete konu edilen ihale tarihinin 12.12.2025 olduğu görülmüştür. Başvuru sahibinin iddiasının “yaklaşık maliyetin hatalı olmasına sebebiyet verdiği” yönünde ki iddiasının, söz konusu dokümana yönelik şikâyet başvurusu tarihinde ihalenin henüz gerçekleştirilmediği, yaklaşık maliyetin henüz açıklanmadığı, şikâyet başvurusunun yapıldığı aşamada yaklaşık maliyetin gizliliğini koruduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin bileşenleri ve miktarının ihale tarihinden önce istekli olabilecekler tarafından bilinmesinin mümkün olmadığından bu aşamada yaklaşık maliyete ilişkin tespit ve değerlendirme yapılmasının mümkün bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) Teklifler; Kanun, bu Yönetmelik, EKAP Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen esaslar çerçevesinde e-formlar kullanılarak değerlendirilir. …” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. …” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır: a) İdari Şartname. b) Teknik Şartname. c) Sözleşme Tasarısı. ç) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi. d) Bu bent boş bırakılmıştır. e) Bu bent boş bırakılmıştır. 5.2. Ayrıca, bu Şartnamenin ilgili hükümleri gereğince İdarenin düzenleyeceği zeyilnameler ile isteklilerin yazılı talebi üzerine İdare tarafından yapılan yazılı açıklamalar, ihale dokümanının bağlayıcı bir parçasıdır. … 5.4. İhale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: … 7.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.5. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.6. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.7. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.8. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.9. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: ....................................................................... 7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. …” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 ARAZİ BİNEK HİZMET ARACI gün 3.285 2 ÇİFT KABİNLİ KAMYONET TENTELİ gün 1.095 3 SU TANKERİ (KAMYON) EN AZ (5 TON) gün 365 4 SU TANKERİ (KAMYON) EN AZ (10 TON) gün 365 5 DAMPERLİ KAMYON EN AZ 4 TON gün 2.920 6 LASTİK TEKERLEKLİ KAZICI YÜKLEYİCİ gün 730 7 EKSKAVATÖR gün 365 8 HAVUZ DORSELİ TIR MİN. 62 M3 gün 4.015 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinden; tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılacağı, e-tekliflerin; teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacağı ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderileceği, şikayete konu edilen ihalenin elektronik ortamda ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, İhale dokümanının bir parçası olan birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu işte kiralanacak olan her bir araç için ayrı ayrı satır açıldığı, öte yandan İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde araçların kasko sigortası değerinin %2’sine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bu durumda ihaleye katılım belgesinde de taşıt teklif formuna ilişkin ayrı bir satır açılmadığı, dolayısıyla ihaleye teklif verecek isteklilerin birim fiyat teklif mektubunda yer alan kalemlere uygun şekilde ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri esas alarak tekliflerini oluşturacakları, dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelinde kiralanacak olan her bir aracın cinsi ve miktarı belli oluğu için ihaleye teklif verecek olan isteklileri tereddüte düşürecek bir durumun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi: Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4’üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir. İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır. Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır. 1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde; Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir. İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir. Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir. Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez. Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz. Hazırlanan ve (Değişik ibare: 30/07/2025-32971 R.G./13.md., yürürlük: 01/09/2025) kontrol teşkilatı ile yüklenici tarafından imzalanan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir. (İptal hüküm: Danıştay 13. Dairesinin 06/06/2023 tarih ve E:2023/404, K:2023/2898 sayılı kararına istinaden 16/08/2023 tarihli ve 2023/DK.D-208 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı; Yeniden düzenlenen paragraf: 30/07/2025-32971 R.G./13.md., yürürlük: 01/09/2025) Yüklenicinin geçici hakedişe veya hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere karşı itirazlarını en geç kesin hesapların idareye teslim edildiği tarihe kadar dilekçe ile bildirmesi zorunludur. Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır. 2-Toplam Bedel Üzerinden Götürü Bedel Sözleşmelerde; Yüklenicinin yapacağı iş götürü olarak bölümler halinde teslim alınacaksa hakediş raporları, ilgili bölümlerin tamamlanmasından sonra sözleşmesinde yazılı esaslara göre düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri yukarıdaki (1) numaralı bentte yazılı hükümlere göre yapılır. b) Sözleşme Bedelinin Bir Defada Ödenmesi Yüklenicinin yapacağı iş bir defada teslim alınacaksa hakediş raporu sözleşmesinde yazılı esaslara göre iş bitiminde bir defada düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri de yukarıda (a/1) bendinde yazılı hükümlere göre yapılır. İşin mahiyeti ne olursa osun, yüklenici süresinde hakediş başvurusunda bulunmadığı taktirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir.” hükmü, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı maddesi içerisinde yer alan 12.1’inci alt maddesine ilişkin 21 nolu dipnotunda “ İdarenin bünyesinde bulunan ve ilgili mevzuatı gereği ödeme yapmaya yetkili kılınmış, ödeme saymanlığı veya bu nitelikteki yetkili bir yer belirtilecektir.” açıklaması, 22 no’lu dipnotunda ise “Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” açıklaması, Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Mali Hizmetler Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: 12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 150 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır. 12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder. 12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde, hakediş raporunun yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten itibaren en geç sözleşmede yazılı süre sonunda, sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten itibaren başlamak üzere 30 gün içinde de ödeme yapılacağı, buna göre, hakedişin tahakkuka bağlanmasına ilişkin olarak Genel Şartname’de belirtilen süreden farklı bir süre belirlenmesinin idarenin takdirinde olduğu, ancak yükleniciye yapılacak ödemenin tahakkuk tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılması gerektiği, bu itibarla ödeme süresinin belirlenmesi hususunda idareye herhangi bir takdir yetkisi verilmediği anlaşılmaktadır. Başvuruya konu edilen Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 150 gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağı düzenleme altına alınmıştır. Yukarıda alıntı yapılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi düzenlemesi, düzenleyici idari işlem niteliğinde olan bir yönetmelik hükmünün eki olduğundan sözleşmenin tarafları için müzakere edilebilir nitelikte olmayan ve her ikisi için de bağlayıcı hukuki niteliği olan bir kuraldır. Bu kural kamu ihale sözleşmesinin taraflarından birisi olan idarenin temel edim yükümlülüğü olan ödeme işleminin şartlarını düzenlemektedir. Bu açıdan bakıldığında Sözleşme Tasarısı’nın 12.1.1’inci maddesinde yapılan düzenlemenin tahakkuk için mevzuatta öngörülen 30 günlük sürenin değiştirilebileceği ancak ödemeye ilişkin 30 günlük sürenin değiştirilemeyeceği kuralına uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1.(Değişik madde: 20/06/2021-31517 R.G./7. md., yürürlük: 05/07/2021) Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. …………………………………………………………………………… 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. …………………………………………………………………………...” düzenlemesi, Anılan maddeye ait 30 no’lu dipnotta “…(2) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri dışındaki tüm ihalelerde, gider kalemleri, ihale konusu işin özelliğine uygun olarak ilgili mevzuatına, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği ile Kurumun diğer düzenleyici işlemlerine aykırı olmamak kaydıyla idare tarafından belirlenerek buraya yazılacaktır. …” açıklaması, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “Sözleşme bedeline dahil olan giderler 7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin .................................. sözleşme bedeline dahildir . İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi, Anılan maddeye ait 12 no’lu dipnotta “Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dahil olacağı burada belirtilecek ve ayrıca idari şartnamede teklif fiyata dahil olduğu belirtilen diğer giderler buraya yazılacaktır.” açıklaması, İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. HİZMET ALIMI İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNE UYGUN OLAN GİDERLER 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. …” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin Teknik şartnamede belirtilen esaslar ve ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç vb. giderler sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin Araçların Kullanım Şartları” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.6. Bakım maliyetlerinin hesaplanabilmesi için öngörülen maksimum km bilgisi : 1. 2. 3. 4. ve 5. Kalem Araçlar Aylık Maksimum 6.000 Km Yol katedecektir. 8. Kalem Araçlar Aylık Maksimum 20.000 Km Yol katedecektir. 6. ve 7. Kalem İş makinası aylık Maksimum 250 Saat çalışacaktır. Araçlarla ilgili Zorunlu Mali Mesuliyet, Kasko Sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksiklerden dolayı doğacak her türlü ceza ve zararlar yükleniciye ait olacaktır. Araçlara, ihale sözleşmesi tarihleri kapsamında tam kasko poliçesi kestirilecektir. … 6.7. Araç bakım onarımları ile ilgili olarak; 6.7.1. Yüklenici, araçların her türlü bakım ve onarımını (Gerektiğinde yolda kalma durumunda müdahale) teminen İstanbul Avrupa yakasında en az bir yetkili servis tespit edecek ve bütün bu işler yüklenicinin bilgi ve denetiminde, söz konusu yetkili servislerde yapılacak ve bu işlemlerden doğacak mali yükümlülükler yükleniciye ait olacaktır. … 6.7.3. Araçlara ait Kış lastikleri Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı’nın KIŞ LASTİĞİ KULLANMA ZORUNLULUĞU İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ yönetmeliğinde belirtilen tarih aralıkları dikkate alınacaktır. Yılın diğer aylarında mevsimlik lastikler kullanılacaktır. Lastiklerin temini, sökme, takma işleri yüklenici firmaya ait olacaktır. Ayrıca gerekli durumlarda zincir temin edilmesinden ve takılmasından/çıkarılmasından yüklenici sorumlu olup teklif fiyata dahildir. Yedek lastiklerin temini korunması ve depolanması yükleniciye aittir. …” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin teklif fiyatına dâhil olduğu, 25.3.1’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderlerin; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine uygun olan giderler olarak belirtildiği, Teknik Şartname’nin muhtelif maddelerinde de yüklenici tarafından karşılanması gereken giderlere yer verildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinde taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin Teknik şartnamede belirtilen esaslar ve ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç vb. giderlerin sözleşme bedeline dahil olacağının düzenlendiği, bu doğrultuda da Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinde sözleşme bedeline dahil giderlerin İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de belirtilen esasların teklif fiyata dahil olduğu belirtilen giderler şeklinde düzenlendiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinde; idarelerce ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dahil olacağının belirtileceği ve ayrıca söz konusu giderlerin yanında İdari Şartname’de teklif fiyata dahil olduğu belirtilen diğer giderlerin de ilgili maddeye yazılacağı anlaşılmıştır. İncelemeye konu ihalede Sözleşme Tasarısı’ndaki ilgili maddeye “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin Teknik şartnamede belirtilen esaslar ve ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç vb. giderler sözleşme bedeline dahildir.” ifadesinin yazıldığı, dolayısıyla İdari Şartname’de teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm giderlerin Sözleşme Tasarısı’na aktarıldığı, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu belirtildiği görüldüğünden, Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinde ayrıca belirleme yapılmamasının isteklilerin eşit koşullarda teklif hazırlamasına engel teşkil etmeyeceği anlaşılmış olup iddia yerinde bulunmamıştır. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez. Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici, … (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” hükmü, “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a)Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. …” hükmü, “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır. 76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır. … 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. …” açıklaması yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. 21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Araçların Kullanım Şartları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. Araçlar, Esenyurt Belediye Başkanlığı’nın Temizlik hizmetleri kapsamında; şehir içinde ve şehirlerarası görevlerde, gece veya gündüz, hafta sonu veya hafta içi, resmi tatil günleri de dahil olmak üzere kullanılacaktır. Araçlar gece ve gündüz kullanılmayan saatlerde idarenin uygun gördüğü yerde park ettirilecektir. 6.6.1. Herhangi bir hasar durumunda (yüklenici firmayı bilgilendirmek suretiyle) sürücü tarafından hasar dosyası açtırılacaktır. Bu işlemlerin yapılabilmesi için, her araca ait kasko poliçesinin bir örneği, poliçeyi düzenleyen sigorta şirketinin asistans (acil yardım) telefonları, aracın garanti belgesi, kullanım ve bakım el kitabı, teknik belgesi vb. her araç ile birlikte idareye teslim edilecektir. … 6.6. Bakım maliyetlerinin hesaplanabilmesi için öngörülen maksimum km bilgisi : 1. 2. 3. 4. ve 5. Kalem Araçlar Aylık Maksimum 6.000 Km Yol katedecektir. 8. Kalem Araçlar Aylık Maksimum 20.000 Km Yol katedecektir. 6. ve 7. Kalem İş makinası aylık Maksimum 250 Saat çalışacaktır. Araçlarla ilgili Zorunlu Mali Mesuliyet, Kasko Sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksiklerden dolayı doğacak her türlü ceza ve zararlar yükleniciye ait olacaktır. Araçlara, ihale sözleşmesi tarihleri kapsamında tam kasko poliçesi kestirilecektir. … 6.15. İhale süresi boyunca araçların donanımından eksik olması nedeniyle ortaya çıkacak her türlü hasar ve zararlar ile 3’üncü şahıslara verilecek zarar ve ziyanlar yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhil edildiği, Teknik Şartname’nin “İhale Kapsamında Çalıştırılacak Araçların Özellikleri ve Çalışma Esasları” başlıklı 3’üncü maddesinde hizmet alımına konu araç ve iş makinalarının sürücüsüz ve yakıtsız kiralanacağı, şehir içinde ve şehirlerarası görevlerde, gece veya gündüz, hafta sonu veya hafta içi, resmi tatil günleri de dahil olmak üzere kullanılacağı, araçlarla ilgili zorunlu mali mesuliyet, kasko sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülüklerin yükleniciye ait olduğu ve zamanında yerine getirilmesi gerektiği, bu eksiklerden dolayı doğacak her türlü ceza ve zararların yükleniciye ait olduğu, araçlara, ihale sözleşmesi tarihleri kapsamında tam kasko poliçesi kestirileceği, ihale süresi boyunca araçların donanımının eksik olması nedeniyle ortaya çıkacak her türlü hasar ve zararlar ile üçüncü şahıslara verilecek zarar ve ziyanlardan yüklenicinin sorumlu tutulacağının düzenlendiği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, iddia konusu Teknik Şartname düzenlemesinde; ihale süresi boyunca araçların donanımının eksik olması nedeniyle ortaya çıkacak her türlü hasar ve zararlar ile üçüncü şahıslara verilecek zarar ve ziyanlardan yüklenicinin sorumlu olacağının düzenlendiği, yine Teknik Şartname’nin 6.6.1’inci maddesinde herhangi bir hasar durumunda (yüklenici firmayı bilgilendirmek suretiyle) sürücü tarafından hasar dosyası açtırılacağı, bu işlemlerin yapılabilmesi için, her araca ait kasko poliçesinin bir örneği, poliçeyi düzenleyen sigorta şirketinin asistans (acil yardım) telefonları, aracın garanti belgesi, kullanım ve bakım el kitabı, teknik belgesi vb. her araç ile birlikte idareye teslim edileceğinin düzenlendiği, ilgili düzenleme gereği idarece herhangi bir hasar durumunda idarenin yükleniciyi bilgilendireceğinin düzenlendiği, dolayısıyla doküman düzenlemelerinden idare ve yüklenicinin sorumluluklarının düzenlendiği, sürücüden kaynaklanacak olan arızalar ile kasıtlı olarak araçları kullanacak personel tarafından aracın kullanımı sırasında oluşacak zararların kullanıcıya ait olduğu diğer bir ifadeyle idarenin sorumluluğunda olduğu, diğer hususların ise yüklenicinin sorumluluğunda olduğu düzenlenmiş olup yapılan düzenlemelerde mevzuata aykırı herhangi bir durumun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.