İSTİNAF KARAR TARİHİ:05/03/2026 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını ve borcun sebebi olarak 20.12.2005 vade tarihli bononun gösterildiğini, davalı tarafça davaya konu bono için 20.12.2005 vade tarihin…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO:2025/1584 KARAR NO:2026/401 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ:08/07/2025 NUMARASI: 2025/137 E. - 2025/544 K. DAVANIN KONUSU: İstirdat İSTİNAF KARAR TARİHİ:05/03/2026 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını ve borcun sebebi olarak 20.12.2005 vade tarihli bononun gösterildiğini, davalı tarafça davaya konu bono için 20.12.2005 vade tarihinden yaklaşık 2 sene sonra 28.08.2007 tarihinde icra takibi başlattığını, buna rağmen alacaklı taraf İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyaya hukuka aykırı olarak 2007 yılında icrai işlemler yapmışsa da, 2011 yılına kadar herhangi bir işlem yapmadığını, icra dosyasının işlemsizlikten düşmüş olduğunu, daha sonra ise 03.02.2011 tarihinde yenilendiğini, 04.02.2014 ve 02.01.2020 tarihleri arasında 1 yıllık işlem sürelerin kaçırıldığını, bu sebeple de 24.01.2013 – 02.01.2020 tarihleri arasında zamaaşımı süreleri işlemeye devam ettiğini, bu kapsamda yukarıda belirtilen tarihler arasında davaya konu bono hakkında işlem yapılmaması nedeni ile TTK 749. maddesinde öngörülen 3 yıllık zamanaşımı süresi dolduğunu, davalı taraf davacının maaşının yatmakta olduğu bankaya maaş haczi yazısı göndererek maaşına hukuka aykırı olarak haciz uygulatığını, davacının bu aşamada dosya borcundan haberdar olmakla hemen İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyaya işlemlerin hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile talepler açtığını ancak icra müdürlüğü tarafından taleplerin reddedildiğini, bunun üzerine davacı taraf İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile ilgili, tedbir talepli olarak İstanbul Anadolu 16. İcra Hukuk Mahkemesi 2022//36 esas sayılı dosyası ile zamanaşımı nedeni ile icranın geri bırakılmasına ilişkin dava açtığını, İstanbul Anadolu 16. İcra Hukuk Mahkemesi 2022/36 esas sayılı dosya tedbir talepleri yerinde görülmediği gibi davanın reddedildiğini, red kararının istinaf edildiğini, istinaf sonucunda yerel mahkeme kararının bam tarafından ortadan kaldırıldığını, zamanaşımının kesinleşmesi nedeni ile davanın kabulü ile; davacının borçlu olmadığı halde tüm hukuki girişimlerinin neticesiz kalması sebebi ile İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasına haciz tehdidi nedeni ile ödemek zorunda kaldığı 44.756,74.-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte istirdadını talep etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından İstanbul Anadolu 16. İcra Hukuk Mahkemesi 2022/36 Esas sayılı dosyası ile zamanaşımı nedeni ile icranın geri bırakılması istemli dava açıldığını, neticesinde davanın reddedildiğini, davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, yapılan istinaf başvuruları neticesinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi 2022/1449 Esas - 2022/1941 Karar ve 01/06/2022 tarihli kararı ile "İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyaya konu bono için zamanaşımı süresinin dolması gerekçesi ile icranın geri bırakılmasına" karar verildiğini, 01/06/2022 tarihinde icranın geri bırakılması kararı verilmiş olmasına rağmen davacının 14/06/2022 tarihinde İstanbul Anadolu 8. İcra Dairesi ... sayılı dosyasına 26.676,24 TL yatırdığını, davacının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 01/06/2022 tarihli icranın geri bırakılması kararından sonra bu bedeli yatırması bedelin icra zoruyla değil iradi olarak yatırıldığının göstergesi olduğunu, davacı taraf icra zoruyla yatırdığını belirterek mahkememiz huzurunda bu davayı ikame etmiş ise de 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 78.maddesi " Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez" hükmünün bulunduğunu, Kanun maddesinde ve Yargıtay kararlarında açıkça ifade edildiği üzere zamanaşımına uğramış borcun ifasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenebilmesinin mümkün olmadığını, bu iddiaların tamamının kötü niyetli ve yersiz olduğunu, davacının açtığı davanın reddini, davacının kötü niyetli olarak davayı açması sebebiyle %20'den aşağı olmamak şartıyla kötü niyet tazminatının davacı taraftan alınarak davalıya verilmesini talep etmiştir. ÖNCEKİ KARARLAR:İstanbul Anadolu 28. Asliye Hukuk Mahkemesinin (davanın ilk açıldığı mahkeme) 2022/731 E. 2024/34 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, Dairemizin 2024/1392 E. 2024/1925 K. sayılı kararı ile; '' Mahkemece İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devam edilerek davanın esası hakkında karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu kanaatiyle'' kararın HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verildiği, İstanbul Anadolu 28. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/775 E. 2024/765 K. sayılı kararı ile davanın görevsizlik dava şartı eksikliğinden usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, işbu kararın kesinleşmesi üzerine dosyanın İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi olduğu görülmüştür. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk derece mahkemesi 2025/137 esas, 2025/544 karar sayılı, 08/07/2025 tarihli kararı ile; "Somut uyuşmazlıkta, davacının icra dosya borcu için yaptığı ödemenin İİK 72/7 maddesi gereğince ödeme tarihinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde iadesinin talep edilmesi gerektiği, borcun zamanaşımına uğradığı ve zamanaşımına uğramış borcun ödendiğinin, İstanbul Anadolu 16. İcra Hukuk Mahkemesi 2022/36 Esas, 2022/128 Karar sayılı kararının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi 2022/1449 Esas - 2022/1941 Karar ve 01.06.2022 tarihli kararı ile kaldırılarak İstanbul Anadolu 8. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasındaki takibin münhasıran davacı yönünden İİK 71/2 maddesi ile İİK 33/a maddeleri uyarınca icrasının geri bırakılmasına kesin olarak karar verildiği, bu durumda 1 yıllık hak düşürücü sürenin bu tarihten başlayacağı, (İstanbul BAM 44 HD. 2023/1213 esas, 2023/973 karar sayılı ilamı), davacı tarafından yapılan ödemenin karar ilamının kendisine tebliğinden önce olduğu görülmüştür. İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü... sayılı dosyaya toplamda maaş haczi yolu ve diğer hacizlerin kaldırılması sebebi ile ihtirazi kayıtla ödenmek zorunda kalan miktar toplamda 65.866,49.-TL dir. Ancak işbu dava istirdat davası olması sebebi ile davacının talebiyle bağlı kalınarak ödeme tarihinden itibaren 1 yıllık süre öncesine kadar icra tehdidi altında ödenen 44.756,74-TL yönünden davanın KABULÜ ile, 44.756,74-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar vermiştir. İSTİNAF:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili tarafından davacı aleyhine İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası kapsamında 20/12/2005 tarihli 25.000,00 TL bedelli bononun tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davacı uyuşmazlık konusu olan aleyhine başlatılan icra takibinin zamanaşımı sebebiyle geri bırakılması amacıyla İstanbul Anadolu 16. İcra Hukuk Mahkemesi 2022/36 Esas sayılı dosyası ile icranın geri bırakılması istemli dava açtığını, İstanbul Anadolu 16. İcra Hukuk Mahkemesi 2022/36 E. 2022/128 K. sayılı ilamı ile dava reddedildiğini, red kararına karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 2022/1449 Esas sayılı dosyasında yapılan istinaf incelemesi neticesinde 01/06/2022 tarihli ve 2022/1941 Karar nolu ilamı doğrultusunda "İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyaya konu bono için zaman aşımı süresinin dolması gerekçesi ile icranın geri bırakılmasına" karar verildiğini, söz konusu yargılama sırasında tedbir kararı verilmemesi sebebiyle borcun ödenmek zorunda kalındığını, müvekkili tarafından başlatılan takibe konu bono için zamanaşımı süresinin geçmiş olduğu mahkeme kararı ile sabit hale gelmiş iken icra zoru ile ödenmek zorunda kalındığını iddia ettiği paranın istirdadını talep ve dava ettiğini, davacının söz konusu talebi haksız ise de İstanbul Anadolu 28. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/731 E. 2024/34 K. sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verildiğini, bu karar istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 2024/1392 E. 2024/1925 K. Sayılı ve 21/11/2024 tarihli kararı ile "İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilerek, dava dilekçesinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devam edilerek davanın esası hakkında karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu kanaatiyle" istinaf isteminin kabulüne ve İstanbul Anadolu 28. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/01/2024 tarih, 2022/731 E. 2024/34 K. sayılı kararının kaldırılmasına karar verildiğini, yeniden yargılama sonrası İstanbul Anadolu 3.Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/137 E. Sayılı dosyasından yargılama başladığını, istirdat davasının ikame edilebilmesi için borcun icra tehdidi altında ödenmiş olması gerektiğini, söz konusu uyuşmazlıkta davacı tarafından yapılan ödeme icra tehdidi altında yapılmadığını, davacı borçlunun borcu olduğunu ve borcunu ödediğini, davacı tarafından yapılan ödemelerin istirdadı mümkün olmadığını, takibin geri bırakılması davacı/ borçlunun borçlu olmadığına dair bir karar olmadığını, müvekkili tarafından davalı aleyhine başlatılan takipte yalnızca takibe konu bononun zamanaşımına uğradığı değerlendirildiğini, davalının takip sebebiyle borçlu olmadığına yönelik herhangi bir değerlendirme ve karar mevcut değilken hali hazırda borcun var olduğu hususunda kuşku bulunmadığını, alacağın zamanaşımına uğramadığını, bononun zamanaşımına uğramış olmasının taraflar arasındaki asıl borcu ortadan kaldırmadığını, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi 2022/1449 E. sayılı dosyasından yapılan inceleme neticesinde verilen icranın geri bırakılması kararından sonra ödeme yapması bu ödemenin iradi olarak yatırıldığına karine oluşturmakta olup haklılıklarının sabit hale geldiğini beyanla usul ve yasaya aykırı eksik inceleme neticesinde verilen davanın kabulü kararının kaldırılarak davanın tümden reddini talep etmiştir. İSTİNAFA CEVAP:Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalının cevap dilekçesinde iddia ettiği gibi davacının BAM kararı tebliğ edildikten sonra kendi isteği ile bir ödemenin söz konusu olmadığını, davaya konu alacak için zamanaşımı süresinin geçtiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi 2022/1449 esas - 2022/1941 karar ve 01.06.2022 tarihli kararı ile sabit olması sebebi ile icra zoru ile ödenmek zorunda kalınan paranın istirdatını talep etme zorunluklarının olduğundan davalının istinaf isteminin reddi ile mahkeme kararının onanmasını talep etmiştir. GEREKÇE:İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava; İİK'nın 72. maddesine dayalı olarak, zamanaşımına uğramış bonoya ilişkin icra baskısı altında yapıldığı iddia edilen ödemenin istirdadı istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür. Dosyanın tetkikinde; ilk derece mahkemesi tarafından İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyaya toplamda maaş haczi yolu ve diğer hacizlerin kaldırılması sebebi ile ödenen 44.756,74-TL yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de TTK'nın 778/1-a maddesinin atfıyla bonolarda uygulanması gereken TTK'nın 749. maddesinin; ''Poliçeyi kabul edene karşı ileri sürülecek poliçeden doğan istemler, vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.'' şeklindeki düzenlemesi ışığında davaya konu bononun zamanaşımına uğradığı, bu suretle senedin kambiyo vasfını kaybettiği, zamanaşımına uğramış bononun temel ilişki yönünden delil başlangıcı niteliğinde olup davanın tarafları keşideci ve lehtar olduğundan aralarında temel ilişkinin bulunduğu görülmekle, alacağın temel ilişkiye dayalı olarak davalı tarafından talep edilebilmesinin mümkün olduğu saptanmıştır. Bu durumda mahkemece, ispat yükünün davalı alacaklıda olduğu gözetilerek, alacağın varlığının ispatı için davalıya imkan tanınması, alacağın varlığının ispatı halinde, zamanaşımına uğramış bono kapsamında senet üzerinde yazılı ödeme (vade) tarihinden itibaren faiz talep edilebilmesi mümkün olmadığından, davacı borçlunun daha önce temerrüde düşürüldüğünün ispatlanamaması halinde, temerrüt tarihinin icra takibi ile başlatılması ve icra takibinden dava tarihine kadar işleyecek faiz miktarının mahkemece hesaplanması, davacı tarafça istirdat talep edilmekle varsa fazla ödemenin tespiti ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemizin kararında açıklandığı şekilde inceleme yapılması için mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; 2- İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/07/2025 tarih, 2025/137 E. 2025/544 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine, 5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 05/03/2026