2026/97199 İhale Kayıt Numaralı "Hv Tek Okl K lığı Prefabrik (Çelik Konstrüksiyon) Kurulum, Altyapı ve Üstyapı (İnce İmalat) İhtiyaçları" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Şahinler İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Bm Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, İHALEYİ YAPAN İDARE: Hava Teknik Okullar Komutanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/97199 İhale Kayıt Numaralı “Hv. Tek. Okl. K.lığı Prefabrik (Çelik Konstrüksiyon) Kurulum, Altyapı ve Üstyapı (İnce İm.) İhtiyaçları” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Hava Teknik Okullar Komutanlığı tarafından 18.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hv. Tek. Okl. K.lığı Prefabrik (Çelik Konstrüksiyon) Kurulum, Altyapı ve Üstyapı (İnce İm.) İhtiyaçları” ihalesine ilişkin olarak Şahinler İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Bm Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı nın 30.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.04.2026 tarih ve 212754 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/965 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan ZDA İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ali Rıza Aksoy Aksoy İnş. Müh. İş Ortaklığının sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği, şöyle ki; a) Bahse konu isteklinin sunduğu teklif bedelinin yaklaşık maliyetin %30,54 altında olduğu, ihale ilan tarihi ve birim maliyetler göz önüne alındığında, teklif bedelinin piyasa rayiçlerini yansıtmadığı, b) Anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında sunulan analizlerin ihale dokümanındaki analizler ve sıralı analiz girdileri listesi ile uyumlu olmadığı, sunulan analizlerdeki girdi miktarlarının hatalı olduğu, ana iş kalemlerindeki yardımcı analizler için açıklama sunulmadığı, analizlerde kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen güncel rayiçlerin kullanılmadığı, analizlerde aritmetik hata bulunduğu, c) Anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında kullanılan fiyatların meslek mensubu onaylı belgelere dayanmadığı, ayrıca bu fiyatların son geçici vergi beyanname dönemindeki maliyetleri yansıtmadığı, d) Anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında akaryakıt girdisine ilişkin öngörülen birim fiyatların, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde “… (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra; Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır. T ort1 : Geçerli tekliflerin (T n ) aritmetik ortalaması (T ort1 = ) σ : Geçerli tekliflerin standart sapması (σ = ) Aritmetik ortalamadan standart sapma çıkartılır ve eklenir. T ort1 - σ T ort1 + σ Aritmetik ortalama değerinin standart sapma kadar aşağısı ve standart sapma kadar yukarısı arasında kalan bölgede yer alan tekliflerin tekrar ortalaması alınmak suretiyle, ikinci aritmetik ortalama bulunur. T i : Standart sapma aralığında kalan teklifler: {T i : (T ort1 - σ ≤ T i ≤ T ort1 + σ)} T ort2 : Standart sapma aralığında kalan tekliflerin (T i ) aritmetik ortalaması (T ort2 = ) Hesaplanan ikinci aritmetik ortalama yaklaşık maliyete bölünmek suretiyle (C) değeri elde edilir. C : T ort2 /YM (C) değeri aşağıdaki eşitliklerin ilgili olanında yerine konularak (K) değeri bulunur. C < 0,60 → 0,60 ≤ C ≤ 1,00 → C > 1,00 → Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur: SD (Sınır değer) = 45.1.1.1. Sınır değer eşitliğinde yer alan (N), “sınır değer katsayısı”nı temsil etmekte olup bu katsayı, 11/06/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği”nde yer alan “B-Üstyapı (Bina) İşleri”, “C-Sıhhi Tesisat ve Mekanik Tesisat İşleri”, “D-Elektrik İşleri”, “E-Elektronik ve İletişim İşleri” grubundaki yapım işleri ile bu işlerle ilgili tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işlerinde (1,00), diğer yapım işlerinde (1,20)’dir. İhale konusu yapım işinin kapsamında farklı katsayılara tabi iş kısımlarının bulunması durumunda; sınır değer katsayısı, söz konusu kısımlardan toplam yaklaşık maliyeti içindeki ağırlık oranı en fazla olana göre belirlenir. 45.1.1.2. Gerekli görülmesi durumunda, (45.1.1.1.) maddesi uyarınca belirlenen sınır değer katsayıları yerine, işin niteliğine göre; a) Mevzuatı uyarınca kendisine yapım işi yaptırma yetkisi verilen bakanlıklar tarafından, bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı, ilgili veya ilişkili olan idareleri için, b) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, (a) bendinde sayılan idareler dışındaki idareler için, (1,00)’den küçük, (1,20)’den büyük olmamak üzere (N) sınır değer katsayıları belirlenebilir. Ayrıca Bakanlıklar tarafından ön proje üzerinden ihalesi yapılacak olan üst yapı işleri için (0,90)’dan küçük, (1,10)’dan büyük olmamak kaydıyla farklı katsayılar belirlenmesi de mümkündür. Belirlenen katsayılar, Resmî Gazete’de ilan edilir. 45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir. 45.1.1.4. Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerinde ve % 40’ının altındaki teklifler dışında tek geçerli teklif bulunması durumunda; “T ort2 ” değeri tek geçerli teklife eşittir. Yaklaşık maliyetin % 40-% 120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda; sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ıdır. (45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak belirlenir. Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir. 45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır. 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, … sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. … 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” açıklaması, Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Hv. Tek. Okl. K.lığı Prefabrik (Çelik Konstrüksiyon) Kurulum, Altyapı ve Üstyapı (İnce İmalat) İhtiyaçları b) Türü: Yapım İşi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 1 Adet Yapım İşi (Çelik Konstrüksiyon imalatların montajı, Sac Oluk, Alçıpan, Betopan, Sandviç Çatı ve Cephe Panellerinin montajı, Duvar Alçı Sıva ve Boya İşleri, Şap Tesviye Betonu Seramik ve Fayans İşleri, Pis Su, Temiz Su ve Çevre Sulama Tesisatı, Peyzaj İşleri, Aydınlatma Priz ve Kuvvet Akım Kolon Tesisatları, Yangın Algılama Tesisatları ile Cctv, Acil Anons ve Data Tv. Tesisatları vb. İnşaat İşleri) Ayrıntılı bilgi İdari Şartname’nin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Hv. Tek. Okl. K.lığı Gaziemir/İzmir” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Hava Teknik Okullar Komutanlığı tarafından 18.02.2026 tarihinde gerçekleştirilen “Hv. Tek. Okl. K.lığı Prefabrik (Çelik Konstrüksiyon) Kurulum, Altyapı ve Üstyapı (İnce İm.) İhtiyaçları” ihalesi olduğu, 23.03.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Zda İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ali Rıza Aksoy Aksoy İnş. Müh. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, anılan kararda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise belirlenmediği anlaşılmıştır. İdare tarafından, sınır değerin altında teklif sunan isteklilere, 23.02.2026 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen yazı incelendiğinde; anılan yazı ekinde sıralı iş kalemleri/grupları listesinin yer aldığı, bahse konu listeye göre açıklama istenecek iş kalemlerinin 7 adedinin paçal iş kalemlerinden, 1 adedinin ise özel iş kaleminden oluştuğu, söz konusu yazı ekinde sıralı analiz girdileri listesinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesine göre açıklama istenen ÖZL.YGM.01. poz numaralı “Kompozit Yağmur Drenaj Kanalı alımı, yerine montajı ve bağlantı boruları dahil” iş kaleminin birim fiyat analizinde yer alan “…Komple olarak işyerine temini, yerine montajı, ayarlarının yapılması ve çalışır halde tesliminin 1 m fiyatı” ifadelerinden analiz içerisinde malzeme, işçilik ve nakliye giderlerinin olduğunun açıkça anlaşıldığı, ancak aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazı incelendiğinde; anılan iş kalemine ilişkin idarece hazırlanan analiz formatlarında herhangi bir analiz girdisine yer verilmediği, diğer bir ifadeyle, iş kaleminin adının analiz girdisi olarak belirtildiği, bu durumun, anılan iş kalemlerindeki açıklanma istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin belirlenmesi ile istekliler tarafından yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarını etkileyebileceği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, yapım işi ihalelerinde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi ve yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranlarının kümülatif toplamının gösterildiği sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış hâlini gösteren sıralı analiz girdileri listesinin hazırlanarak hazırlanan bu listelerin/tabloların yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, sıralı iş kalemleri/grupları listesine göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirleneceği ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı, ayrıca idare tarafından hazırlanan sıralı analiz girdileri listesine göre tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama istenilmemesi; tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenerek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerektiği, idareler tarafından özel iş kalemlerine ilişkin olarak bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının detaylı şekilde gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi ve isteklilerin bu iş kalemlerine yönelik açıklamalarını bu analizleri esas alarak yapmalarının istenmesi gerektiği, niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin olarak ise isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmadığı anlaşılmaktadır. Aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti hâlinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, idare tarafından isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazı ekinde açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait sıralı analiz girdileri listesinin bulunmadığı, diğer bir ifadeyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesi çerçevesinde açıklama istenecek iş kalemlerine/gruplarına ait açıklama istenecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmediği, ayrıca, aşırı düşük açıklama talebi yazısı ekinde yer alan sıralı iş kalemleri/grupları listesine göre açıklanması istenen özel iş kalemine ilişkin teknik tariflerde, söz konusu iş kaleminin içeriğinde malzeme, işçilik ve montaj girdilerinin bulunduğu açıkça anlaşılmasına rağmen, analiz formatında yalnızca iş kalemi adının analiz girdisi olarak belirtilmiş olmasının, istekliler tarafından hazırlanacak aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı ve mevzuata uygun şekilde oluşturulmasını ve idarece bu açıklamaların etkin ve denetlenebilir biçimde değerlendirilmesini engelleyici nitelikte olduğu, bu itibarla, idare tarafından özel iş kalemleri kapsamında yer alan girdi türleri ile bu girdilere ilişkin miktarların belirlenmesi, söz konusu iş kalemlerine ait analiz girdilerinin ayrıntılı olarak gösterildiği analiz formatlarının hazırlanması, hazırlanan analizlerde yer alan girdiler de dikkate alınmak suretiyle, anılan Tebliğ’in ilgili açıklamaları uyarınca açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri ve/veya iş kalemi gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesi oluşturulması ve bu liste esas alınarak, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ü dikkate alınmak suretiyle açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi ve teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, özel pozlara ait analiz girdileri ile bu girdilerin miktarlarını da içerecek şekilde düzenlenmiş analizlere yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden talep edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması hâlinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından özel iş kalemleri kapsamında yer alan girdi türleri ile bu girdilere ilişkin miktarların belirlenmesi, söz konusu iş kalemlerine ait analiz girdilerinin ayrıntılı olarak gösterildiği analiz formatlarının hazırlanması, hazırlanan analizlerde yer alan girdiler de dikkate alınmak suretiyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili açıklamaları uyarınca açıklama istenmesi gereken iş kalemleri ve/veya iş kalemi gruplarına ait sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulması ve bu liste esas alınarak, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ü dikkate alınmak suretiyle açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi ve teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, sıralı iş kalemleri/grupları listesi, sıralı analiz girdileri listesi ve açıklama istenen özel pozlara ait analiz girdileri ile bu girdilerin miktarlarını da içerecek şekilde düzenlenmiş analizlere yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.