2026/51034 İhale Kayıt Numaralı "Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Hamdullah ACER , İHALEYİ YAPAN İDARE: Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/51034 İhale Kayıt Numaralı “ Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü tarafından 27.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Hamdullah Acer ’in 20.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.04.2026 tarih ve 214612 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1165 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının reddine gerekçe yapılan hususların mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; a) BOT 35 150*150*135 cm fidan çukuru açılması iş kaleminin açıklamasında, iş kalemine yönelik teklifte önemli bileşen olarak belirlenen “ Malzeme teminine (teknik şartnameye göre) ” istinaden Teknik Şartname’de yer alan çakıl taşı kapsamında malın teminine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıklarını, ancak açıklama isteme yazısında “çakıl taşı” için açıklama istenilmediği, yazıda istenilmeyen herhangi bir kalem için açıklama sunulmasının beklenilmeyeceği, açıklama isteme yazısında “Malzeme Temini (Teknik Şartnameye göre)” ifadesi yer almakla birlikte hangi malzemeye ilişkin açıklama yapılması gerektiği yönünde açık bir belirleme yapılmadığı gibi Teknik Şartname’de çakıl taşının yüklenici tarafından temin edilmesi gerektiği bile düzenlenmediği, bu kapsamda belirli olmayan bu açıklama bileşeninin açıklamanın değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınmasının mümkün olmadığı, bu sebeple açıklama isteme yazısında açıkça belirlenmeyen bir maliyet bileşeni gerekçe gösterilerek açıklamalarının reddedilmesinin hem kamu ihale mevzuatına hem de ihale dokümanı ve açıklama isteme yazısına uygun olmadığı, b) BOT 29, BOT 30, BOT 31, BOT 33, BOT 36, BOT 37, BOT 38, BOT 40, BOT 42, BOT 50 poz numaralı iş kalemlerinde ise “ 1 işçinin kaç günde ilgili fidan çukurunu tamamlayabileceği ” ile “ 1 işçinin 1 günlük kaç tane fidan dikimini tamamlayabileceği ” değerlendirmeleri yapılmış olup yapılan değerlendirmelere yönelik tevsik edici nitelikte bilgi/belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, bitki dikim harcının hazırlanması ve çukur başlarına taşınması işleri kapsamında yapılacak işlerin niteliği ile fidan çukurlarının açılması ve fidan dikimlerinin yapılması işlerinin niteliğinin hem genel rutin olarak hem de Teknik Şartname’de belli olduğu ve ihale dokümanında bu işlerin gerçekleştirilmesi için asgari bir saat kriteri belirlemesinin yapılmadığı, ihale dokümanında işin yürütümünün her isteklinin kendi uzmanlığına bırakıldığı ve bu çerçevede bu alanda yıllardır faaliyet gösteren bir istekli olarak bir metreküplük bitki dikim harcının karıştırılması ve çukur başlarına taşınması, fidan çukurlarının açılması ve fidan dikimi noktasında bir işçinin açıklamada belirlenen sürelerde mesaisinin yeterli olacağı, kaldı ki bir metreküplük bitki dikim harcının karıştırılması ve çukur başlarına taşınması hususunda hiçbir kamu kurum ve kuruluş birim fiyatı bulunmadığı gibi bu işin standardının belgelendirilmesini sağlayacak hiçbir belge de bulunmadığı ve bu durumun tamamıyla şirketlerin profesyonellik ve nitelikli iş gücüyle alakalı olduğu, anılan işlerin işgücü ile yapılacak işler olduğu ve ihale dokümanında ve açıklama isteme yazısında çalışacak işçi sayısına yahut işçilik sürelerine ilişkin somut bir belirleme bulunmadığı, taraflarınca belirlenen işçi sayısı/işçilik süreleri ile açıklama yapmanın önünde bir engel bulunmadığı, c) BOT 49 - Çam kabuğu temini ve serilmesi iş kaleminin açıklaması için “ Bir metreküp malçın ortalama 150-190 kg aralığında olduğu dikkate alındığında ortalama 170 kg niteliğinde olduğu değerlendirilerek… ” ifadesine yer verilmek suretiyle hesap yapıldığı, tevsik edici nitelikte bilgi/belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle açıklamaların uygun bulunmadığı, iş kaleminin açıklamasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 10.480.5041 poz numaralı rayiç fiyatının kullanıldığı, rayiç fiyatın kg cinsinden belirlendiği, ihaleye konu işte ise bu iş kaleminin biriminin m³ cinsinden belirlendiği, yapılan hesaplamada bir metreküplük ağaç kabuğunun ortalama olarak 170 kg ağırlığında olduğu değerlendirmesi yapılarak hesaplama yapıldığı, Teknik Şartname’de ürünün serim kalınlığının ne olması gerektiğine ilişkin bilgi verildiği hâlde ürünün kendi boyutlarına ilişkin bilginin çok geniş bir aralık olacak şekilde 8-40 mm şeklinde belirlendiği, 8-40 mm aralığında birden fazla olacak şekilde çam kabuğu büyüklük boyutu bulunduğu, Şartname’de ürün boyutlarının net olarak belirlenmemesi sebebiyle ürünün ağırlığı konusunda net bir bilgi verilmesinin mümkün olmadığı, taraflarının ihaleye konu alanda çalışıyor olması sebebiyle edindiği tecrübeye dayalı olarak bu ürünün bir metreküpünün ortalama 150-190 kg aralığında olduğu ve ortalama 170 kg üzerinden hesaplama yapıldığı, idare tarafından açıklama isteme yazısında bu hususa ilişkin belgelendirme yapılmasının da istenmediği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Teknik Şartnamede detayları belirtilmiş ve teklif mektubuna aktarılmış olan 51 kalem hizmet işi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü sınırları” düzenlemesi, Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Her türlü vergi (KDV Hariç), resim, harçlar ve sigorta ile işin teknik şartnamesinde belirtilen diğer giderler … 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir…” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi, Teknik Şartnamenin “Fidan Çukur Açım ve Dikim İşleri” başlıklı 22’nci maddesinde “… 22.2 BOT29 Yumuşak Topraklarda 20 cm Çapında 25 cm Derinliğinde El ile Fidan Çukuru Açılması Teknik şartname ve projesinde gösterilen peyzaj uygulamalarında desen çalışmaları ile görsel algı oluşturmak için 1 m2 alana 12 adet ve normal dikim alanlarında l m2 alana 9 adet, çalı dikimi için yumuşak toprak zeminlerde fidan çukuru açılması ve çıkan toprağın çukur kenarına depo edilmesi için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine, alet ve edevat giderleri İle her türlü yükleme, taşıma, boşaltma; yüklenici kârı ve genel giderler karşılığı dâhil yumuşak topraklarda el ile fidan çukuru açılması herbir adet fiyatı. (Çukur ebatlarına göre) Ölçü: Adet cinsinden hesaplanır. En fazla 3 İt saksılı bitkiler için çukur açma işlemidir. 22.3 BOT30 Yumuşak Topraklarda 30 cm Çapında 40 cm Derinliğinde El ile Fidan Çukuru Açılması Teknik şartname ve projesinde gösterilen aralıklarla (en fazla 10 metre) yumuşak toprak zeminlerde fidan çukuru açılması ve çıkan toprağın çukur kenarına depo edilmesi için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine, alet ve edevat giderleri ile her türlü yükleme, taşıma, boşaltma; yüklenici kârı ve genel giderler karşılığı dâhil yumuşak topraklarda el ile fidan çukuru açılması herbir adet fiyatı. (Çukur ebatlarına göre) Ölçü: Adet cinsinden hesaplanır. En fazla 7 İt saksılı bitkiler için çukur açma işlemidir. 22.4 BOT31 Yumuşak Topraklarda 40 cm Çapında 50 cm Derinliğinde El ile Fidan Çukuru Açılması Teknik şartname ve projesinde gösterilen aralıklarla (en fazla 10 metre) yumuşak toprak zeminlerde fidan çukuru açılması ve çıkan toprağın çukur kenarına depo edilmesi için gerekli her türlü İşçilik, malzeme ve zayiatı, makine, alet ve edevat giderleri ile her türlü yükleme, taşıma, boşaltma; yüklenici kârı ve genel giderler karşılığı dâhil yumuşak topraklarda el ile fidan çukuru açılması her bir adet fiyatı. (Çukur ebatlarına göre) Ölçü: Adet cinsinden hesaplanır. En fazla 12 İt saksılı bitkiler için çukur açma işlemidir. … 22.6 BOT33 Yumuşak Topraklarda 80 cm Çapında 100 cm Derinliğinde El ile Fidan Çukuru Açılması Teknik şartname ve projesinde gösterilen aralıklarla (en fazla 10 metre) yumuşak toprak zeminlerde fidan çukuru açılması ve çıkan toprağın çukur kenarına depo edilmesi için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine, alet ve edevat giderleri ile her türlü yükleme, taşıma, boşaltma; yüklenici kârı ve genel giderler karşılığı dâhil yumuşak topraklarda el ile fidan çukuru açılması her bir adet fiyatı. (Çukur ebatlarına göre) Ölçü: Adet cinsinden hesaplanır. En fazla 35 İt saksılı bitkiler için çukur açma işlemidir. 22.8 BOT35 150*150*135 cm Fidan Çukuru Açılması Ölçülerine uygun olarak fidan çukuru açılması, açılan çukurlardan çıkan toprağın alandan uzaklaştırılması, tabanına suyunun birikmesini önlemek ve drenajı sağlamak amacıyla 10 cm kalınlığında çakıl taşı serilmesi için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine, alet ve edevat giderleri ile her türlü yükleme, taşıma, boşaltma; yüklenici kârı ve genel giderler karşılığı dâhil makine ile fidan çukuru açılması beher adet fiyatı. Ölçü: Adet cinsinden hesaplanır. 45 lt saksılı bitkiler için çukur açma işlemidir. 22.9 BOT36 20*25 cm Çukura Fidan Dikilmesi İdare tarafından temin edilen fidanların; çapına uygun olarak açılmış çukurlara I m2 alana 12 adet ve normal dikim alanlarında 1 m2 alana 9 adet 200 m mesafe dâhilindeki fidanların dağıtılması, ambalajlarının açılması, dikimi, çukurların toprakla doldurulması, bastırılması, fazla toprağın alandan uzaklaştırılması ve cansuyunun 200 m mesafe dâhilinde taşınarak fidanlara verilmesi için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı makine, alet ve edevat giderleri ile her nevi yükleme taşıma, boşaltma, yüklenici karı ve genel giderleri dâhil, fidan, ağaç destek kazığı, bağlama ipi bedeli ile su bedeli hariç dikilen fidan herbir adet fiyatı. Ölçü: Adet cinsinden hesaplanır. En fazla 3 İt saksılı bitkiler için dikim işlemidir. 22.10 BOT37 30*40 cm Çukura Fidan Dikilmesi İdare tarafından temin edilen fidanların; çapına uygun olarak açılmış çukurlara 200 m mesafe dâhilindeki fidanların dağıtılması, ambalajlarının açılması, dikimi, çukurların toprakla doldurulması, bastırılması, fazla toprağın alandan uzaklaştırılması ve cansuyunun 200 m mesafe dâhilinde taşınarak fidanlara verilmesi için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı makine, alet ve edevat giderleri ile her nevi yükleme taşıma, boşaltma, yüklenici karı ve genel giderleri dâhil, fidan, ağaç destek kazığı, bağlama ipi bedeli ile su bedeli hariç dikilen fidan herbir adet fiyatı. Ölçü: Adet cinsinden hesaplanır. En fazla 7 İt saksılı bitkiler için dikim işlemidir. 22.11 BOT38 40*50 cm Çukura Fidan Dikilmesi İdare tarafından temin edilen fidanların; çapına uygun olarak açılmış çukurlara 200 m mesafe dâhilindeki fidanların dağıtılması, ambalajlarının açılması, dikimi, çukurların toprakla doldurulması, bastırılması, fazla toprağın alandan uzaklaştırılması ve cansuyunun 200 m mesafe dâhilinde taşınarak fidanlara verilmesi için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı makine, alet ve edevat giderleri ile her nevi yükleme taşıma, boşaltma, yüklenici karı ve genel giderleri dâhil, fidan, ağaç destek kazığı, bağlama ipi bedeli ile su bedeli hariç dikilen fidan herbir adet fiyatı. Ölçü: Adet cinsinden hesaplanır. En fazla 12 İt saksılı bitkiler için dikim işlemidir. … 22.13 BOT40 80*100 cm Çukura Fidan Dikilmesi İdare tarafından temin edilen fidanların ölçülerine uygun olarak fidan çukuru açılması, açılan çukurlardan çıkan toprağın alandan uzaklaştırılması için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine, alet ve edevat giderleri ile her türlü yükleme, taşıma, boşaltma; yüklenici kârı ve genel giderler karşılığı dâhil makine ile fidan çukuru açılması herbir adet fiyatı. Ölçü: Adet cinsinden hesaplanır. En fazla 35 İt saksılı bitkiler için dikim işlemidir. … 22.15 BOT42 150*150*135 cm Çukura Fidan Dikilmesi Ölçüsüne uygun olarak açılmış çukurlara 200 m mesafe dâhilindeki fidanların vinç yardımıyla getirilmesi, kök durumuna göre varsa ambalajlarının açılması veya saksılarının çıkarılması, dikim harcı serilmiş olan çukura fidanın yerleştirilmesi, kalan boş kısımlarının da dikim harcı ile doldurulması, can suyunun 200 m mesafe dâhilinde taşınarak fidanlara verilmesi için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı makine, alet ve edevat giderleri ile her nevi yükleme taşıma, boşaltma, yüklenici karı ve genel giderleri dâhil, fidan, dikim harcı, kök topu, ağaç destek kazık bedeli ve kolon ipi ile su bedeli hariç dikilen fidan beher adet fiyatı. Ölçü: Adet cinsinden hesaplanır. 45 İt üstü saksılı bitkiler için dikim işlemidir.” düzenlemesi, “Kuru Peyzaj Elemanları” başlıklı 23’üncü maddesinde “… 23.3 BOT49 Çam Kabuğu Temini ve Serilmesi Düzenleme yapılacak alanda 8-40 mm aralığında çam kabuğu, toprak yüzeyini 5 cm örtecek şekilde uygulanacaktır. İdarenin belirleyeceği renkte olacaktır. %100 çam kabuğu ağacında üretilmelidir. Doğal olmalıdır. Eleme Öncesi yıkanmış olmalıdır. Ağaç kabukları hiçbir hastalık ve zararlı barındırılmayacak şekilde yıkanmış ilaçlanmış ve temiz olmalıdır. Ağaç kabuğunun temini, serilecek alana indirilmesi, serilmesi ve gerekli geotekstil keçe serilmesi, her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine, alet ve edevat giderleri ile her türlü yükleme, taşıma, boşaltma ve yüklenici karı ve genel giderler karşılığı dâhil metreküp fiyatıdır. Not: Alana yapılacak diğer işlemler (belleme, tırmıklama, vs.) ayrıca ödenecektir. Ölçü: Ölçümü metreküp (m3) olarak hesaplanır. 23.4 BOT50 Çiçeklik saha hazırlığı ve mevsimlik çiçek dikimi Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü içindeki mevcut ve yeni oluşturulacak çiçek parterlerinin çiçek dikimine hazırlanması için temizlik yapılması, her türlü malzeme, makine, alet edevat giderleri, her nevi yükleme taşıma yüklenici karı dâhil I dekar çiçeklik sahanın tanzimi karşılığı. Çiçeklik saha olarak hazırlanmış alana İdare tarafından belirlenmiş olan mevsimlik çiçeklerin dikilmesi için gerekli olan her türlü işçilik, malzeme, makine, alet edevat giderleri, her nevi yükleme, taşıma, yüklenici karı dâhil 1 adet mevsimlik çiçeğin dikilmesi karşılığı. Çiçeklik sahalarda dikim adetleri normal dikimde m2’ye 81 adet sık dikimlerde ise m2’ ye 100 adet çiçek dikimi yapılacaktır. İdare çiçek dikim m2 sayılarını azaltıp arttırabilir.” düzenlemesi yer almaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği ifade edilmiştir. Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği, belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verileceği, bu kapsamda idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği anlaşılmıştır. Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü tarafından 27.02.2026 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “ Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi ” işine ilişkin ihalede 23 adet ihale dokümanı indirildiği, 18 isteklinin teklif verdiği, Do-Ka Ormancılık Danışmanlık ve Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.nin benzer iş deneyiminde kıst hesabında yeterlik kriterini sağlamadığı, Mk Peyzaj Proje İnş. Ltd. Şti.nin bilanço bilgilerinin yeterlik kriterini sağlamadığı, Sadiler Gıda ve İhtiyaç Maddeleri İnşaat Taahhüt Ormancılık Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., Mega Destek Hizmetleri Peyzaj A.Ş., Mnb Peyzaj İnşaat Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., Momentum Peyzaj İnş. ve Tic. Ltd. Şti., Özarya İnşaat Taahhüt Güvenlik Müşavirlik Tarım Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti. ve Özdemireller Harfiyat Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, Ömnur Varol, Hamdullah Acer, Nesa Peyzaj Fidancılık İnşaat Taahhüt Otomotiv Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Gürsin İnşaat Peyzaj San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, Asya Ekonomi Yatırım Danışmanlığı Tarım ve Orman Ürünleri İnşaat Turizm San. Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimini gösteren belgelerinin eksik olduğu gerekçeleriyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Kandemir İnşaat Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ve Polat Efe İnşaat Peyzaj Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ihale üzerine bırakılan istekli olarak belirlendiği görülmüştür. İdarece 03.04.2026 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının tebliğ edildiği, ilgili yazıda “… Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü Bitkisel Peyzaj Uygulama ve Bakım İşi ihalesinde 26.02.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 08.04.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. ” ifadelerinin olduğu, ekinde açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerine yer verildiği ve 23 iş kaleminden açıklama istenildiği görülmüş olup ekte yer alan bileşenlere aşağıda yer verilmiştir. “1.BOT1 Türkiye Milli Botanik Bahçesi Sorumluluğundaki Yeşil Alanlarda Bulunan Çalılık ve Çiçeklik Sahalarda Yabani Otların Temizlenmesi - İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) 2.BOT 4 Çim Olmayan Alanların Motorlu Makine ve Motorlu Tırpan ile Biçilmesi ve Nakli -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 3.BOT 5 Sazlık Alanların Motorlu Makine ve Motorlu Tırpan ile Biçilmesi ve Nakli -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 4.BOT 11 Kaplama Yapılacak Sahada Toprağın Temini -Malzeme Temini (Teknik Şartnameye Göre) -Nakliye 5.BOT 12 Kaplama Yapılacak Sahada Toprağın Makine ile Serilmesi -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 6.BOT 16 Çim Tohumu Temini ve Uygulaması -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Malzeme Temini (Teknik Şartnameye Göre) -Nakliye 7.BOT 17 Hazır Kültür Çim Temini ve Uygulaması -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Malzeme Temini (Teknik Şartnameye Göre) -Nakliye 8.BOT 21 Çalılarda Form Budaması Yapılması -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 9.BOT 24 Ağaçlarda 500 cm Yüksekliğe Kadar Budama Yapılması -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 10.BOT 28 Bitki Dikim Harcının Temini, Hazırlanması ve Çukur Başlarına Taşınması -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Malzeme Temini (Teknik Şartnameye Göre) -Nakliye 11.BOT 29 Yumuşak Topraklarda 20 cm Çapında 25 cm Derinliğinde El ile Fidan Çukuru Açılması -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 12.BOT 30 Yumuşak Topraklarda 30cm Çapında 40 cm Derinliğinde El ile Fidan Çukuru Açılması -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 13.BOT 31 Yumuşak Topraklarda 40cm Çapında 50 cm Derinliğinde El ile Fidan Çukuru Açılması -İşçilik (Ücret, SGK Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 14.BOT 33 Yumuşak Topraklarda 80 cm Çapında 100 cm Derinliğinde El ile Fidan Çukuru Açılması -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 15.BOT 35 150*150*135 cm Fidan Çukuru Açılması -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) -Malzeme Temini (Teknik Şartnameye Göre) 16.BOT 36 20*25 cm Çukura Fidan Dikilmesi -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 17.BOT 37 30*40 cm Çukura Fidan Dikilmesi -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 18.BOT 38 40*50 cm Çukura Fidan Dikilmesi -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 19.BOT 40 80*100 cm Çukura Fidan Dikilmesi -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 20.BOT 42 150*150*135 cm Çukura Fidan Dikilmesi -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 21.BOT 49 Çam Kabuğu Temini ve Serilmesi -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) -Malzeme Temini (Teknik Şartnameye Göre) -Nakliye 22.BOT 50 Çiçeklik Saha Hazırlığı ve Mevsimlik Çiçek Dikimi -İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) 23.BOT 51 Arazöz (Akaryakıt, araç bakım ve şoför dahil) - İşçilik (Ücret, SGK, Yol, Yemek, Koruyucu Giyim Donanım Malzemesi, İSG Eğitimi) -Makine ve Ekipman (Temin, Yakıt ve Bakım Onarım) Not: Yukarıda belirlenen bileşenler İhale Dokümanlarından olan Teknik Şartname kapsamında düzenlenmiştir.” Başvuru sahibi Hamdullah Acer tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; Başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; İdare tarafından BOT 35 150*150*135 cm fidan çukuru açılması iş kalemi için işçilik (ücret, SGK, yol, yemek, koruyucu giyim donanım malzemesi, İSG eğitimi), makine ve ekipman (temin, yakıt ve bakım onarım), malzeme temini (Teknik Şartnameye göre) olmak üzere 3 adet alt girdiye yer verildiği, malzeme temini alt girdisi için Teknik Şartname’nin 22.8’inci maddesine atıf yapıldığı ve söz konusu maddeden, bahsi geçen iş kaleminin uygulanması sırasında 10 cm kalınlığında çakıl taşı serilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Yukarıda belirtilen iş kalemine yönelik olarak başvuru sahibi isteklinin sunduğu açıklamada önemli teklif bileşeni olarak yer verilen işçilik girdisi (Ücret, SGK, yol, yemek, koruyucu giysi donanım malzemesi, İSG eğitimi) ve makine ve ekipman girdisi (temin, yakıt ve bakım onarım) iş kalemlerinin fiyatlandırmasının bulunduğu, malzeme temini için herhangi bir açıklamada bulunulmadığının görüldüğü, bu itibarla idare tarafından ancak bu gerekçeyle yapılan değerlendirme dışı bırakılması kararının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (b) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; İdare tarafından aşırı düşük teklif isteme yazısında BOT 29, BOT 30, BOT 31, BOT 33, BOT 36, BOT 37, BOT 38, BOT 40, BOT 42, BOT 50 poz numaralı iş kalemleri için işçilik (ücret, SGK, yol, yemek, koruyucu giyim donanım malzemesi, İSG eğitimi) ve makine ve ekipman (temin, yakıt ve bakım onarım) olmak üzere 2 adet alt girdiye yer verildiği görülmüştür. İdare tarafından yapılan ihale dokümanı düzenlemelerinden hem İdari Şartname’de hem Teknik Şartname’de işçilik düzenlemelerine ilişkin kesin belirleme yapılmadığı, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasındaki işçilik hesabında EKAP işçilik modülünün kullanıldığı, 2026 yılında geçerli olan asgari ücretin esas alındığı, 22 gün yemek ve yol bedeli belirlendiği, söz konusu hususun Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olduğu, idare tarafından aşırı düşük teklif yazısında işçilik başlığında istenilen önemli teklif bileşeni koruyucu giyim donanım malzemesi ve İSG eğitimi girdilerinin de %4 sözleşme genel ve giderlerine dâhil edildiği, ancak başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına yönelik olmadığı, bu sebeple başvuru sahibinin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen koruyucu giyim donanım malzemesi ve İSG eğitimi girdilerinin sözleşme genel ve giderlerine dâhil edilemeyeceği, bu nitelikteki girdilerin ayrıca hesaplanıp aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerektiği, bir diğer ifadeyle ayrıca açıklamaya muhtaç girdiler olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibi isteklinin bu hususa yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (c) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; İdare tarafından BOT49 çam kabuğu temini ve serilmesi iş kalemi için işçilik (ücret, SGK, yol, yemek, koruyucu giyim donanım malzemesi, İSG eğitimi), makine ve ekipman (temin, yakıt ve bakım onarım), malzeme temini (Teknik Şartname’ye göre), nakliye olmak üzere 4 adet alt girdiye yer verildiği, malzeme temini alt girdisi için Teknik Şartname’nin 23’üncü maddesine atıf yapmak suretiyle düzenlemede bulunulduğu, söz konusu maddeden düzenleme yapılacak alanda 8-40 mm aralığında çam kabuğu, toprak yüzeyini 5 cm örtecek şekilde uygulama yapılması ve söz konusu ölçümler için metreküp cinsinden hesaplama yapılması gerektiği görülmüştür. Yukarıda yer verilen iş kalemine yönelik olarak başvuru sahibi isteklinin sunduğu açıklamada önemli teklif bileşeni olarak yer verilen işçilik girdisi (ücret, SGK, yol, yemek, koruyucu giysi donanım malzemesi, İSG eğitimi) ve makine ve ekipman girdisi (temin, yakıt ve bakım onarım) iş kalemlerinin fiyatlandırmasının bulunduğu, çam kabuğunun ihale konusu iş kapsamında malç niteliğinde kullanılacağının ifade edildiği, söz konusu girdi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2026 yılı birim fiyatı kullanıldığı, söz konusu pozun kilogram cinsinden olduğu, idarece çam kabuğunun metreküp cinsinden istendiği, söz konusu istekli tarafından yapılan hesaplamada metreküpten kilograma aktarılan girdinin hesaplanmasının herhangi bir bilgi veya belge ile tevsikinin yapılmadığı, bu hususta idarece tesis edilen işlemin yerinde olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür. Başvuru sahibi Hamdullah Acer’in aşırı düşük açıklamasının uygun olduğu yönündeki itirazen şikâyeti incelendiğinde; idarece tesis edilen değerlendirme dışı bırakma işleminin yerinde olduğu sonucu varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.