2024/56696 İhale Kayıt Numaralı "Çorum Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Osmancık Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü 2024 Mali Yılı 9 Aylık ( 01/04/2024 - 31/12/2024 ) Malzeme Dahil Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Şirinler Kuruyemiş Tarım Gıda Yem. Tem. İlaç. San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Çorum Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/56696 İhale Kayıt Numaralı “Çorum Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Osmancık Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü 2024 Mali Yılı 9 Aylık (01/04/2024 - 31/12/2024) Malzeme Dahil Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Çorum Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 22.02.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çorum Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Osmancık Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü 2024 Mali Yılı 9 Aylık (01/04/2024 - 31/12/2024) Malzeme Dahil Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Şirinler Kuruyemiş Tarım Gıda Yem. Tem. İlaç. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.03.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.03.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.03.2024 tarih ve 138255 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.03.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/403 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan istekli olan İlhan Karakaş’ın geçici teminatının uygun olmadığı, yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının EKAP üzerinden gönderilmediği ve geçici teminat tutarının teklif edilen bedelin % 3’ünü karşılamadığı, 2) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin mevzuata uygun düzenlenmediği ve iş deneyim belgesine konu işin benzer iş tanımına uygun olmadığı, 3) İhale üzerinde bırakılan isteklinin kendi mutfağı adına düzenlenmiş olan işletme kayıt belgesinin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı ve “ggbs.tarım.gov.tr” adresinde kaydının bulunmadığı, 4) İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilançosu veya eşdeğer belgeleri ile iş hacmine ilişkin belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olarak sunulmadığı ve istenen kriterleri karşılamadığı, 5) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki; a- Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri için düzenlenen maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağına (Ek-O.6) dayalı olarak yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun olmadığı, b- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, c- Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri ile yapılan açıklamalar için kullanılan fiyatların ihale tarihinden sonra olduğu, d- Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifelerinin ihale tarihinden sonrasına ilişkin olduğu, e- Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin borsa idaresi tarafından düzenlenen ortalama fiyatı gösteren belge ile yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, f- Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen belge ile yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, g- Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatlar için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, h- Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden temin ettiği malın emsal bedeli ile değerlenmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, ı- Malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde (Ek-H.4) oranın belirtilmediği veya belirtilen oranın 0,80’den az veya 0,95’den çok olduğu, i- Kırmızı et, beyaz et, balık, kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı, bu şekilde yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği, j- Örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif edilen birim fiyatların açıklanması gerektiği, toplam miktar ve tutar üzerinden yapılan birim fiyat açıklamaların reddedilmesi gerektiği, k- Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde çalışan personelin yemek giderinin teklif fiyata dâhil giderler arasında yer aldığı, ayrıca anılan maddede idare tarafından gerekli görüldüğü takdirde yüklenicinin yeterli sayıda personeli akşam veya gece kuruluşta bulundurmak zorunda olduğu, yüklenicinin raporlu olan personelin yerine iki gün içerisinde ihale dokümanlarında belirtilen şartlara haiz başka bir personel temin etmek zorunda olduğu, yüklenicinin çalıştırdığı personelin şartnamede belirtilen mutfak ve yemekhane hizmetine uygun iş kıyafetlerini temin etmek zorunda olduğu, eskiyen ve kullanılmaz hale gelen iş kıyafetlerinin değiştirilmesi, temini, temizlik ve bakımının yükleniciye ait olduğu, yüklenici tarafından kullanılacak birim mutfaklarının ve yemekhanelerinin, elektrik, doğalgaz ve su harcamaları süzme sayaç konularak yüklenicinin sarfiyatı tespit edilmek suretiyle işlem yapılacak ve yüklenicinin ortak giderlerin ödemesini yapacağı düzenlemelerine yer verildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu giderler dikkate alınmadan açıklama yapıldığı, netice itibarıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerli olmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. … (4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir. (5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır. ... 26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 20.07.2024 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. 26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli İlhan Karakaş tarafından ihaleye 5.915.675,85 TL fiyat teklifi verildiği, sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Teminata İlişkin Bilgiler” satırının “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21’inci maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu” bölümünde bulunan “Geçici Teminat Mektubunun Ayırt Edici Numarası/Takasbank Referans Numarası” kısmında “M101012466840983R” şeklinde beyanın yer aldığı, söz konusu teminat mektubunun EKAP üzerinden sorgulanması neticesinde, teminat tutarının 270.000,00 TL, geçerlilik tarihinin ise 31.07.2024 olduğu tespit edilmiştir. Yapılan incelemede İlhan Karakaş tarafından yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının bulunduğu, ayrıca anılan istekli tarafından beyan edilen e-geçici teminat mektubu tutarının toplam teklif tutarının %3’ünü (5.915.675,85 x %3=177.470,28) karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında; a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,… ifade eder.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “ (1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, c) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin, istenilmesi zorunludur. … (2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. (3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde, yaklaşık maliyetin %25’i ile % 50’si aralığında, idarece belirlenecek parasal tutardan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Çorum Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Osmancık Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü 2024 Mali Yılı 9 aylık (01.04.2024- 31.12.2024 ) Malzeme Dahil Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: İl Müdürlüğümüze bağlı Osmancık Huzurevi Y.B.R.M. Müdürlüğünün 2024 yılına ait 9 aylık (01/04/2024-31/12/2024) Toplam: 25.575 Öğün Sabah Kahvaltısı, 31.345 Öğün Öğle Yemeği, 42.900 Ara Öğün, 25.575 Öğün Akşam yemeği, 1.404 Öğün Özel Gün Menüsü olmak üzere 2 aşçı (Brüt Asgari Ücretin %25 fazlası), 1 Aşçı Yardımcısı (Brüt Asgari Ücretin %10 Fazlası), 4 Servis ve Bulaşık Yıkama Personeli (Brüt Asgari Ücret ) ile Öğünlerin pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. ... 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Bu ihalede kamuda veya özel sektörde malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetler benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır. İhale üzerinde bırakılan istekli İlhan Karakaş tarafından başvuruya konu ihaleye 5.915.675,85 TL teklif verildiği ve 1.478.918,96 TL (5.915.675,85 x %25) tutarında benzer işe veya ihale konusu işe uygun iş deneyim sunulması gerektiği anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda “Ekap’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi: Belgeye EKAP tarafından verilen sayı: 2023/957*** *** ****-1-2” ibaresine yer verildiği, beyan edilen belgenin İstanbul Anadolu Dini İhtisas Merkezi Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından İlhan Karakaş adına düzenlenen “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Yemeğin Servis Edilmesi, 2023/957550” işine ilişkin 04.01.2024 tarihli yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, belgede ihale tarihinin 15.09.2023, kabul tarihinin 31.12.2023, belge tutarının 5.531.960,00 TL olarak belirtildiği olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin hangi yönüyle mevzuata uygun olmadığının belirtilmediği görülmüş olup, yapılan incelemede şikayete konu istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyim belgesinin EKAP’a kayıtlı olduğu, belgeye konu işin İdari Şartname’de belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu ve belge tutarının da asgari iş deneyim yeterlik kriterini karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… c) İşletme kayıt belgesi ve numarası: İstenilen bilgi ve belgeleri tamamlanmış kayıt kapsamındaki gıda işletmelerine yetkili merci tarafından verilen belgeyi ve bu belge üzerinde yer alan, Ek-6’da belirtildiği şekilde kodlanacak olan harf ve rakamlardan oluşan belge üzerindeki numarayı, …” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Kayıt usul ve esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “... (4) İşletme kayıt belgesi; üzerinde yazılı ticaret unvanı, gerçek ve tüzel kişi, işletme adresi ve faaliyet konusu için geçerlidir. Bu bilgilerden herhangi birinin değişmesi durumunda kayıt belgesi geçerliliğini kaybeder. Gıda işletmecisi, değişiklik durumlarında ilgili bilgi ve belgeler ile işletme kayıt belgesinin aslını bir dilekçeye ekleyerek en geç üç ay içerisinde yetkili mercie yazılı başvuruda bulunur. Yetkili merci tarafından ilgili değişiklik yapılarak işletme kayıt belgesi yeniden düzenlenir. ... (7) Bakanlık kayıtlı gıda işletmeleri için liste oluşturur ve bu listeleri güncel tutar.” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir: … ı) İsteklinin kendi mutfağı adına 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 30 uncu maddesine dayanılarak düzenlenmiş ve faaliyet konusu "Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler", “Toplu tüketim işletmeleri” veya "Gıda üretimi yapan işletmeler" olan İşletme Kayıt Belgesi sunmaları zorunludur.” düzenlemesi yer almıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunun “Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” bölümünün, “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri” kısmının, “Belge Adı ve Düzenleyen Kurum/Kuruluş” satırında “İşletme Kayıt Belgesi, T.C. Kartal Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü” bilgisine, “Belgenin Tarihi, Sayısı ve Geçerlik Tarihi” satırında “27.03.2023, TR-34-K-256891” bilgisine yer verildiği görülmüştür. “https://ggbs.tarim.gov.tr” adresi üzerinden yapılan sorgulama sonucunda, anılan belgenin “Efsane Catering-İlhan Karakaş” adına olduğu, işletmenin faaliyet konusunun “Gıda Üretimi Yapan İşletmeler” olduğu tespit edilmiştir. İşletme kayıt belgelerinin İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından düzenlendiği, söz konusu belgenin düzenlenmesine ilişkin sorumluluğun ilgili İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün sorumluluğunda olduğu anlaşılmaktadır. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının internet sitesi üzerinden yapılan sorgulama neticesinde bahse konu işletme kayıt belgesinin kayıtlı kapsamda, dolayısıyla geçerli olduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin, b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin, her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur. (2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında; a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar. (3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. (4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. (5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. (6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 174’üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır. (7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir...” hükümleri, Aynı Yönetmelik’in “ İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “ (1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun, b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur. (2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir. (3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. (4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır. (5) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır. (6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir: a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. … (8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükümleri yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. ... 7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri. a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H) sunmaları gerekmektedir. Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. ... 7.4.3. İstekli tarafından; a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun, b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler, birinin sunulması yeterlidir. Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır. Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır...” düzenlemeleri yer almıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar)” bölümünde “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar: 2022; Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar): 1,29579...; Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif): 0,303207...; Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı: 0” beyanının, “İş Hacmi Bilgileri bölümünde “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar: 2022 - Bu Yıllara Ait Toplam Ciro Tutarı: 2** TRY” ve “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar: 2021 - Bu Yıllara Ait Toplam Ciro Tutarı: 8** TRY” beyanının bulunduğu görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen 2022 yılına ait bilanço bilgileri EKAP üzerinden incelendiğinde, cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde belirtilen oranları karşıladığı ve söz konusu tutarların yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço tutarlarıyla uyumlu olduğu, ayrıca 2022 yılına ait gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarının (cironun) da teklif bedelinin %25’ini karşıladığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgilerin İdari Şartname’de belirtilen asgari kriterleri sağladığı, beyan edilen oranlar ile EKAP üzerinden erişilen kayıtlar üzerinden hesaplanan oranların uyumlu olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. … 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. ... 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Ardahan Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların Malzeme Dâhil Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: Ardahan Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Huzurevi Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezi ve Kadın Konukevi Müdürlüğü 2023 Yılı Mamul Yemek Hizmet Alımı Toplam 196,185 Öğün e) Miktarı: 196,185 Öğün Mamul Yemek Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin Yapılacağı / Teslim Edileceği Kuruluşların Adları ve Adresleri Teknik Şartnamede tablo halinde belirtilmiştir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “... 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Osmancık Huzurevi Y.B.R.M. Müdürlüğünün 2024 yılına ait 9 aylık (01/04/2024-31/12/2024) Toplam: 25.575 Öğün Sabah Kahvaltısı, 31.345 Öğün Öğle Yemeği, 42.900 Ara Öğün, 25.575 Öğün Akşam yemeği, 1.404 Öğün Özel Gün Menüsü Kuruluşlarda tam zamanlı çalışacak personellerin sayısı ve nitelikleri Teknik Şartnamede belirtilmiştir. a) Birim Fiyat Teklif Cetvelinde ayrı satır açılarak belirtilen ve aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan, tüm mesaisini kuruluşta geçiren 7 çalışan personelden, Aşçı için Asgari Ücretin %25 fazlası işçi ücreti ve sigorta giderlerine ait işçilik giderleri, Aşçı Yardımcısı için brüt asgari ücretin %10 fazlası işçi ücreti ve sigorta giderlerine ait işçilik giderleri, 4 Servis elemanı ve Bulaşık Yıkama Personeli için asgari ücretin altında olmamak üzere ödenecek olan işçi ücreti ve sigorta giderlerine ait işçilik giderleri, b) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerine ait çalışma gün sayısı, Asgari Ücretin %25 fazlası çalışan 2 Aşçı için 29 gün, brüt asgari ücretin %10 fazlası çalışan 1 Aşçı Yardımcısı için 14,5 gün, Brüt asgari ücret ile çalışan 4 Servis ve Bulaşık Yıkama Personeli için 58 gün olmak üzere toplam 101,5 gün Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri çalışma ücreti, c) Çalışan personel için firma tarafından ayni olarak karşılanacak olan ve öğün sayılarına dahil edilmeyecek yemek giderleri, d) Çalışan personele aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 25,50-TL (YirmiBeş Türk Lirası Elli Kuruş) nakdi ödenecek olan yol ücreti, (ücret bordrosunda gösterilecektir.) e) İhale dokümanı içerisinde yer alan teknik şartnamede, çalışan her bir işçiye, yapmış olduğu göreve göre cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir. Teknik şartnamede cinsi ve miktarı düzenlenmiş olan giyim malzemesi giderleri, teklif fiyata dâhildir. Malzeme Giderleri: İhale şartnamesinde yer alan sarf malzemeleri listesinde belirtilen kalemler ile içme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, teknik şartnameye ek olarak sunulan ve her kısım için ayrı sütunlarda gösterilen sayıda sarf malzemeleri, yaşlı, hasta veya diyetlilerin yiyeceklerinin hazırlanması amacıyla oluşturulan özel beslenme birimi için süt, pirinç unu, sebze, meyve, et, LPG dolum masrafları, teknik şartnamede belirlenen koşullarda yapılacak olan yemek ve su numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım, onarım ve kalibrasyon gerektiren ölçüm cihazlarının kalibrasyon ayarlarının yaptırılması, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir. Mutfakta pişirilen yemeklerin, Teknik Şartnamenin “Ç-TAŞIMA” başlıklı maddesinde yemekhaneden taşınarak servis edilmesine ilişkin giderler teklif fiyata dahildir. Yemeğin taşınması için thermobox veya ısı üreten kapalı araba, kapak, strech, alüminyum folyo, yemek servisinde dağıtım için ısıtmalı yemek arabası, soğutmalı taşıma aracı, çöp konteyneri vb. ve Teknik Şartnamesindeki malzemeler teklif fiyata dahildir. Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ile teklif fiyata dahil olduğu belirtilen diğer giderlerin tümü teklif fiyata dahildir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Kısa vadeli sigorta prim oranları %2” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin ekinde; Sıra No Açıklama Birimi İşçi Sayısı Ay/gün/saat 1 Aşçı İşçilik Ücreti (Brüt asgari ücretin %25 fazlası) Ay 2,00 9 2 Aşçı Yardımcısı İşçilik Ücreti (Brüt asgari ücretin %10 fazlası) Ay 1,00 9 3 Servis ve Bulaşık Yıkama Personeli İşçilik Ücreti (Brüt asgari ücret) Ay 4,00 9 Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 1 13+ Yaş Grubu Kahvaltı adet 21.450 2 13+ Yaş Grubu Öğle Yemeği adet 21.450 3 13+ Yaş Grubu Ara Öğün adet 42.900 4 13+ Yaş Grubu Akşam Yemeği adet 21.450 5 Özel Gün Menüsü adet 1.404 6 Personel Kahvaltı adet 4.125 7 Personel Öğle Yemeği adet 9.895 8 Personel Akşam Yemeği adet 4.125 9 Aşçı Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışma (Günlük Brüt Asgari Ücretin %25 Fazlası Yevmiye ) gün 29 10 Aşçı Yardımcısı Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışma (Günlük Brüt Asgari Ücretin %10 Fazlası Yevmiye) gün 14,5 11 Servis ve Bulaşık Elemanı Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışma (Günlük Brüt Asgari Ücret Yevmiye) gün 58 tablosu yer almıştır. Çorum Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 22.02.2024 tarihinde yapılan “Çorum Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Osmancık Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü 2024 Mali Yılı 9 Aylık (01/04/2024-31/12/2024) Malzeme Dahil Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı” ihalesine 19 isteklinin katıldığı, idarece yapılan teklif değerlendirmesi neticesinde 8 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 23.02.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazılar ile 6.727.860,01 TL olarak hesaplanan sınır değerin altında teklif veren İlhan Karakaş, Alp Sancak İnşaat Taahhüt Hizmetleri Ltd. Şti. ve Emin Temizlik Reklam Medikal Güvenlik Hayvancılık Orman Ürünleri İnşaat Taahhüt Gıda Özel Eğitim Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti.den Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde yer alan örnek yemek menüsü dahilinde gıda rasyonunda belirtilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklamalarının 04.03.2024 tarihine kadar sunulmasının istenildiği anlaşılmıştır. 05.03.2023 tarihli ihale komisyonu kararında Alp Sancak İnşaat Taahhüt Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklaması sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Emin Temizlik Reklam Medikal Güvenlik Hayvancılık Orman Ürünleri İnşaat Taahhüt Gıda Özel Eğitim Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklaması sunduğu, ancak yeniden yapılan incelemede sehven hesaplama hatası yapıldığı, yapılan kontrolde isteklinin teklifinin İdari Şartname’nin 48.1.b maddesine uygun olmadığı, yapılan hata düzeltilebilir nitelikte olduğundan, isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, İlhan Karakaş tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu tespitlerine yer verildiği, anılan karar ile ihalenin İlhan Karakaş üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif sahibi olan başvuru sahibinin belirlendiği görülmüştür. Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen İlhan Karakaş tarafından sunulan 04.03.2024 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; Ek-H.4 (Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli), Ek-H.4-A (Ana Girdi Hesap Cetveli), Ek-H.4-B (İşçilik Girdileri), Satışlar, Yemek Maliyetleri, Gramaj Tablosu, Personel Maliyetleri, KİK İşçilik Hesaplama Modülü çıktıları, SMMM onaylı Ek-O.7 Belgesi ve Ticaret Borsası Bültenlerinin (Ankara Ticaret Borsası, Erzurum Ticaret Borsası, Gaziantep Ticaret Borsası, İstanbul Ticaret Borsası, İzmir Ticaret Borsası, Karacabey Ticaret Borsası ve Sakarya Ticaret Borsası) bulunduğu tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Ayrıca malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ise özel açıklamalar da bulunmaktadır. Buna göre, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması gerektiği öngörülmüş olup bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına göre malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde Teknik Şartname’de yer alan asgari iki haftalık örnek menünün kullanılacağı, bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklinin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunacağı ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda yapılan açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerekmekte olup oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. İdare tarafından açıklama talep yazısında belirtilen iki haftalık örnek menüler ve başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar esas alınarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde aşağıdaki tespitler yapılmıştır. Başvuru sahibinin (a), (b), (c), (f), (h) ve (i) iddialarına ilişkin olarak; İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi sunulmadığı, ayrıca merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatların, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların ve isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesiyle oluşan emsal bedellerin de kullanılmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (e) iddiasına ilişkin olarak; İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında örnek yemek menülerinde bulunan bazı girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla (Ankara Ticaret Borsası (Mart 2023), Erzurum Ticaret Borsası (Mart 2023), Gaziantep Ticaret Borsası (Mart 2023), İstanbul Ticaret Borsası (Mart 2023), İzmir Ticaret Borsası (Mart 2023), Karacabey Ticaret Borsası (Mart 2023) ve Sakarya Ticaret Borsası (Mayıs 2023) bültenlerinin sunulduğu ve bültenlerde yer alan ortalama fiyatların kullanıldığı, kullanılan ticaret borsası fiyatlarının ihale tarihinden önceki 12 ay içerisinde kalan ticaret borsası bültenlerinden alınan ortalama fiyatlar olduğu, söz konusu belgelerde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (g) iddiasına ilişkin olarak; İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından örnek yemek menülerinde bulunan bazı girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla standart forma uygun olarak 29.02.2024 tarihli ve 01 sayılı EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın her sayfasının ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve TÜRMOB kaşeli olduğu, tutanağın ekinde ilgili meslek mensubuna ait “Faaliyet Belgesi”nin sunulduğu, ilgili tutanakta yer alan her bir ana girdi için ayrı ayrı satır açıldığı, satışlar dayanak alınarak oluşturulan söz konusu tutanağın 7’nci maddesinde bahse konu girdilerin ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer aldığı, sunulan belgelerde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin (ı) ve (j) iddiasına ilişkin olarak; Açıklama kapsamında sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde, “ana girdi oranı: 0,6036, işçilik oranı: 0,3186, yardımcı giderler oranının 0,0779, toplam:1” bilgilerine yer verildiği, ana girdi oranı ve işçilik tutarının toplamının teklif tutarına oranının 0, 922142 olarak belirtildiği, anılan istekli tarafından malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde yer alan veriler dikkate alınarak hesaplanan (Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı) oranının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde açıklanan sınırlar (0,80-0,95) içerisinde olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde verilen iki haftalık örnek menüler dikkate alınarak açıklama yapıldığı, toplam tutar/miktara ilişkin açıklama yönteminin kullanılmadığı, bu itibarla açıklamanın Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesine uygun olduğu görülmüş ve başvuru sahibinin anılan iddiasının da yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin (k) iddiasına ilişkin olarak; Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesinde belirtilen giderleri açıklamadığı iddia edilmiş olmakla birlikte, yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin ne şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği hususunun Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde açıklandığı, ana girdi ve işçilik giderleri dışındaki giderler yardımcı giderler kapsamında değerlendirileceğinden bu giderlere yönelik açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Netice itibarıyla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.