Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/4645 E. , 2024/3422 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4645 Karar No : 2024/3422 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Malmüdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Aydın İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... parselde kayıtlı tamamı Hazineye ait taşınmazın 1.783,86
Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/4645 E. , 2024/3422 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4645 Karar No : 2024/3422 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Malmüdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Aydın İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... parselde kayıtlı tamamı Hazineye ait taşınmazın 1.783,86 m²'si üzerinde yeşil alan (bahçe düzenlemesi) yapılmak suretiyle 11/06/2012-29/06/2015 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacı site adına 57.164,60 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz mallardan ecrimisil alınabilmesi için, taşınmazın işgal edilmiş olması gerektiği, davacı sitenin Hazine adına kayıtlı taşınmaza yönelik bir işgalinin söz konusu olmadığı, davacı site önünde yer alan Hazine adına kayıtlı alanın bahçe düzenlemesi (bakım, ilaçlaması, budama,vs) yapılmasının işgal olarak addedilemeyeceği gibi belediyelere Yasalarla verilen kamu hizmetini gerçekleştirmek amacıyla bahçe düzenlemesinin yapıldığı, site önünde yer alan alanın kamunun kullanımına engel olacak şekilde (çit, duvar, tel örgü gibi) kapatılmadığı hususu da göz önüne alındığında, davacı sitenin kamu hizmeti faaliyetinin işgal, kendisinin de fuzuli şagil olarak nitelendirilerek ecrimisil tahakkuk ettirilmesi mümkün bulunmadığından, davacı site adına 57.164,60 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacı site tarafından dava konusu taşınmazın idarenin izni dışında elinde tuttuğu, kullandığı ve tasarrufta bulunduğu, Kadastro biriminin yazısı ile ekinde yer alan kroki ile taşınmazın davacı site tarafından işgal edilen kısmının ölçüldüğü, taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında resmi kurum alanı olduğu, hesaplama yapılırken en alt sınır olan emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ü esas alınarak bedelin tahakkuk ettirildiği, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "...ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir..." hükmüne; 5. fıkrasında; "Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75 ve geçici 3'üncü maddeleri ile 19/06/2007 tarih ve, 26557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/07/2007 tarihinde yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanan, 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında; Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği; 5. fıkrasında, emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan yerler için, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değerinin dikkate alınacağı; 10. fıkrasında, ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi hususların göz önünde bulundurulacağı; 11. fıkrasında, ecrimisil tespit ve takdir edilirken, Hazine taşınmazının değerini etkileyebilecek; imar durumu, yüzölçümü, niteliği, verimi (tarım arazilerinde), alt yapı hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, konumu, taşınmazın kullanım şekli ve işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi her türlü ölçütlerin dikkate alınacağı; 12. fıkrasında da; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulacağı düzenlemelerine yer verilmiştir. Ecrimisilin; işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, ecrimisilin fahiş olduğu iddiası incelenirken, öncelikle ecrimisil talep edilen taşınmazın geçmiş dönem kira bedellerinin dikkate alınması, bunun mevcut olmaması halinde ecrimisilin emsal bir taşınmaza göre değerlendirilmesi yolunun seçilmesi ve bu emsalin taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikte olması gerektiği kuşkusuzdur. Dava dosyasının incelenmesinden, davalı idarece tesis edilen 29/06/2015 tarihli tespit tutanağı ile Aydın İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... parselde kayıtlı tamamı Hazineye ait (2.490,00 m2'lik) taşınmazın 1.783,86 m²'si üzerinde yeşil alan (bahçe düzenlemesi) yapılmak suretiyle 11/06/2012-29/06/2015 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacı site adına 57.164,60 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava konusu taşınmazda davacı sitenin bahçe düzenlemesi yapmak ve kullanmak suretiyle fuzuli şagil olduğu açık olup, İdare Mahkemesince gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle idarece tespit edilen işgal alanının ve hesaplanan ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesiyle 336 sayılı Milli Emlak Tebliğinin 5. maddesi uyarınca isabetli olup olmadığının saptanması gerekirken aksi yönde verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu .... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.