T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/990 Karar No : 2025/6203 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, Yenimahalle, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda buluna…
Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/990 E. , 2025/6203 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/990 Karar No : 2025/6203 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, Yenimahalle, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan bodrum kat, zemin kat ve çatı arasından oluşan binada, komple esaslı iç tadilat yapıldığı ve çatının yükseltilerek hacim arttırıldığı şeklinde toplam 431 m² izinsiz inşai faaliyet yapıldığından bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11 ve 12. maddeleri uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen ... tarihli, ... sayılı yapı tatil tutanağı ile söz konusu izinsiz inşai faaliyetler nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca davacıya toplam 1.203.520,09 TL para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda özetle; yapı tatil tutanağında saptanan hususların eksik olduğu, İmar Mevzuatı'na göre yapı tatil tutanağının taşıması gereken teknik verileri içermediği, yıkıma ve imar para cezasına konu aykırı alanlara ayrıntılı olarak yer verilmediği, bunun yerine tüm yapı alanının aykırı alan olarak belirlendiği, mevcut yapıda komple esaslı iç tadilat yapıldığı şeklinde ifade edilen tespitin yetersiz olduğu gerekçesiyle yapı tatil tutanağının iptaline karar verilmiş, dava konusu encümen kararı yönünden ise; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi uyarınca, yargı kararı ile idarelerin işlem tesisine zorlanamayacağı gibi idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceğinden, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, temel para cezasının hesaplanmasında, yapı inşaat alanı ve yapı sınıfı ve grubu temel kriterler olarak öngörüldüğünden, temel para cezasının bu kriterlere aykırı olarak hesaplandığının tespit edilmesi halinde, aykırılığı tespit edilen para cezası miktarına (c) bendinde öngörülen arttırım oranları uygulanarak belirlenen toplam para cezasının da tamamının hukuka aykırılığı sonucunu doğuracağı, uyuşmazlıkta ise, aynı olaydan kaynaklanan ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında kayıtlı davada, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ve dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, çatı katındaki aykırı imalatın 10,88 m² olmasına rağmen, idare tarafından tüm çatı katı alanı olan 140,55 m²'nin aykırı alan olarak belirlendiği, bu nedenle para cezasına konu aykırı alanın hatalı hesaplandığı, yine söz konusu taşınmazın yapı sınıfının 3/A olması gerekirken idare tarafından 3/B olarak belirlendiği, aykırı alan sınıfının hatalı belirlenmesinin temel para cezası ve dolayısıyla uygulanacak arttırım oranlarını da etkilemesi söz konusu olduğu gerekçesiyle, dava konusu encümen kararının da iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, öncelikle yapı tatil tutanağı yönünden davada süre aşımı bulunduğu, öte yandan yapı tatil tutanağında tespit edilen aykırılıkların kroki üzerinde ebatlarının çizildiği, yazı ile her bir aykırılığın türünün ifade edildiği ve aykırı aykırılığın alanı m² cinsinden de yazıldığı, dolasıyla aykırılıkların somut ve ayrıntılı olarak ortaya koyulduğu, encümen kararının da usul ve hukuka uygun olarak tesis edildiği iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Dairemiz kararında belirtilen gerekçelerle, yapı tatil tutanağına ilişkin kararın süre aşımı nedeniyle bozulması, para cezasına ilişkin kararın ise gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Temyize konu kararın, yapı tatil tutanağına ilişkin kısmı yönünden; 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun "Yapının denetimi" başlıklı 11. maddesinin 3. fıkrasında; inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır. Bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır, hükmüne yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde ise; dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu, bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı, hüküm altına alınmıştır. Uyuşmazlıkta; dava konusu yapı tatil tutanağının davalı idarenin teknik personeli tarafından 06/01/2023 tarihinde düzenlenerek, yapıya asılmak suretiyle tebliğ edildiği, buna göre 06/01/2023 tarihinde tebliğ edilmiş sayılan yapı tatil tutanağına karşı altmış günlük dava açma süresi içerisinde en son 07/03/2023 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirilerek, davanın 09/05/2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda; yapı tatil tutanağı yönünden süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. Temyize konu kararın, para cezasına ilişkin kısmına gelince; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin birinci fıkrasında; bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyidelerin uygulanacağı, ikinci fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, fıkrada belirtildiği şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı hüküm altına alınmış, anılan fıkranın devamında temel ceza miktarının hesaplanmasına ve cezaya uygulanacak artırımların belirlenmesine ilişkin esaslar hükme bağlanmıştır. Buna göre; temel para cezası ile temel para cezasına yapılabilecek arttırımlardan oluşan toplam para cezasının hukuka uygun olabilmesi için, temel para cezası hesaplanırken dikkate alınan izinsiz imalatın yapı sınıf grubu ile büyüklüğünün doğru belirlenmesi ile mümkün olabileceği anlaşılmaktadır. Mahkeme tarafından dayanak alınan bilirkişi raporunda; (yukarıda belirtilen) izinsiz imalatların yapı sınıf grubu idare tarafından "3/B Konutlar (asansörlü ve/veya kaloriferli)" olarak belirlendiği, ancak "Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2023 Yılı Yapı Yaklaşım Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ"e göre 3 kat dahil 3 kata kadar olan konutların yapı sınıf grubunun 3/A olarak belirlendiği, bu hatalı tespitin davacı aleyhine bir durum oluşturduğu, öte yandan mevcut yapıda komple iç tadilat yapılması şeklinde belirlenen izinsiz imalatın ruhsat gerektirmediği ve çatı katındaki aykırılığın da yalnızca 10,88 m² olduğu, bu nedenlerle aykırı alanın hatalı hesaplandığı belirtilmiş, bu gerekçelerle Mahkeme tarafından dava konusu para cezasına ilişkin encümen kararının iptaline karar verilmiştir. Oysa ki, temel para cezasının hesaplanmasında dikkate alınan "aykırı alanın" idare tarafından hatalı tespit edilmesi halinde, toplam para cezasının tamamının iptalinin gerekmediği, temel para cezasının hesaplanmasına ilişkin izinsiz imalatlar tespit edildikten sonra, bilirkişi tarafından, aykırılıktan etkilenen alana ilişkin yapılan tespitler uyarınca hesaplanan para cezası miktarı esas alınarak dava konusu para cezasının kısmen iptaline karar verilebileceği, bu şekilde karar verilmesi idari yargı denetimi yetkisinin aşılarak, idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilmesi sonucunu doğurmayacağı, bu nedenle temyize konu kararın bu yöndeki iptal gerekçenin yerinde olmadığı, ancak, idare tarafından aykırı alanın (izinsiz imalatların) yapı sınıf grubunun hatalı belirlenmesinin temel para cezasını ve de toplam para cezasını etkileyeceği, dolayısıyla hatalı yapı sınıf grubuna dayanılarak para cezası verilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu durumda; hatalı yapı sınıf grubuna dayanılarak verilen para cezası işleminde hukuka uyarlık, temyize konu kararın para cezasına ilişkin kısmında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, para cezasına ilişkin kısmının "yukarıda belirtilen gerekçeyle Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA", yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının ise oybirliğiyle BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 25/11/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi. KARŞI OY (X) : Dava; İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ..., ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan yapıda ruhsat ve eki mimari projesine aykırı inşai faaliyet yapıldığından bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11 ve 12. maddeleri uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen ... tarihli, ... sayılı yapı tatil tutanağının ve söz konusu izinsiz inşai faaliyetler nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca davacıya toplam 1.203.520,09 TL para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı kararının tesis edilmesi üzerine açılmıştır. Mahkemesince para cezasına ilişkin olarak; para cezasına konu aykırı alanın hatalı hesaplandığı ve dava konusu taşınmazın yapı sınıfı ve grubunun da yanlış tespit edildiği gerekçeleri ile dava konusu encümen kararının iptaline karar verilmiştir. Ancak; "yapının inşaat alanında" olduğu gibi temel para cezasının hesaplanmasında dikkate alınan "yapı sınıfı ve grubunun" idare tarafından hatalı tespit edilmesi halinde, temel para cezasının yanlış hesapladığından bahisle toplam para cezasının tamamının iptalinin gerekmediği, temel para cezasının hatalı hesaplanmasında yapının inşaat alanı ya da yapı sınıf ve grubunun yanlış ölçülmesi / tespit edilmesi yönünden herhangi bir fark bulunmadığı, İdarece aykırı alan miktarının hatalı ölçülmesinde olduğu gibi temel para cezasının hesaplanmasına ilişkin izinsiz imalatlar tespit edildikten sonra, bilirkişi tarafından tespit edilen yapı sınıfı ve grubu dikkate alınarak, dava konusu para cezasının kısmen iptaline karar verilebileceği, bu şekilde karar verilmesinin idari yargı denetimi yetkisinin aşılarak, idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilmesi sonucunu doğurmayacağı, bu nedenle temyize konu kararın bu yöndeki iptal gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda; bilirkişi tarafından tespit edilen aykırı alan ve yapı sınıfı ve grubu dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucuna göre para cezasına ilişkin davanın kısmen reddine, kısmen para cezasının iptaline karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile temyize konu kararın para cezasına ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum. vergi //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };