TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - VEKİLİ : DAVALI : ... - ... ... VEKİLİ : DAVA : Tanıma ve Tenfiz DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda, HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: TALEP : Davacı vekili 24/03/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından Kazakistan ülkesi Akmola Eyaleti Ekonomi Mahkem…
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - VEKİLİ : DAVALI : ... - ... ... VEKİLİ : DAVA : Tanıma ve Tenfiz DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda, HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: TALEP : Davacı vekili 24/03/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından Kazakistan ülkesi Akmola Eyaleti Ekonomi Mahkemesinde açılan dava sonucu verilen karar gereği 41.363.203 KZT (tenge) ve 413.632 KZT (tenge) harcın müvekkil şirket tarafından ödendiğini, verilen karara ilişkin yapılan itiraz neticesinde üst mahkemece müvekkilce ödenen bedellerin iadesine karar verildiğini, mahkeme kararına rağmen davalı tarafça müvekkili bir ödeme yapılmadığını, söz konusu kararın apostil şerhli aslının dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, karara ilişkin icra belgesi de verildiğini, kararın yasal olarak yürürlüğe girdiğini ve tenfize tabi olduğunu, Yargıtay içtihatları doğrultusunda tanıma ve tenfiz davalarının konusunun tenfiz şartlarının taşınıp taşınmadığının tespitine ilişkin olduğunu, kanun kapsamında tenfize ilişkin tüm şartların yerinde olduğunun açık olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin mevcut verilmiş bir karar olduğunu ve bu durumdan her iki tarafında haberdar olduğunu, davalı tarafın Türkiye'de ticari faaliyetlerinin devam ettiğini, mahkeme kararının infazı için tanıma ve tenfiz işlemlerinin gerçekleşmiş olması gerektiğini beyanla öncelikle ihtiyati haciz kararı verilerek davalının menkul ve gayrimenkulleri üzerine haciz şerhi konulmasına, Akmola Eyalet Bölgelerarası İhtisas Ekonomi Mahkemesi tarafından ... sayılı 16/08/2022 tarihli kararının tanıma ve tenfizine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalından tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili 08/05/2023 cevap dilekçesinde özetle; öncelikle göreve yönelik itirazlarının olduğunu, müvekkilinin tacir sıfatının bulunmadığını, görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini, davacı tarafın eksik evrakla iş bu davayı açmış olduğunu, Türkiye ile Kazakistan Devletleri arasında düzenlenen sözleşmenin 22/2-b maddesi uyarınca dava şartlarının yerine getirilmediğini bu nedenle de dava şartı yokluğundan açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafça sunulan "İcra belgesi" başlıklı evraklarında apostil şerhlerinin bulunmadığını, müvekkilinin davacı şirketin kurucu ortaklarından olduğunu, şirketin diğer ortaklarının da ... ve ... olduğunu, davacı şirketin Kazakistan ülkesinde Konya ilinde ... Değirmen Makineleri şirketince üretilen değirmen makinelerinin ihracat ve satış işlemlerini yaptığını, müvekkilinin 25/06/2018 tarihli hisse devri sözleşmesi ile davacı şirketteki hisselerini diğer ortak olan ... devredilmesine karar verildiğini, sözleşme gereğince davacı şirketin 3.kişilerdeki alacaklarının müvekkili uhdesinde kalmasına karar verildiğini, müvekkilinin edimini yerine getirmesine rağmen karşı tarafın edimini yerine getirmediğini bu nedenle Kazakistan'da açmış oldukları davada alacaklarının tahsiline karar verildiğini, bu karara yapılan itiraz neticesinde yüksek mahkemece tahsil edilen alacağın iadesine ilişkin karar verildiğini ancak bu verilen kararın sözleşmenin Kazakça veya Rusça düzenlenmediğinden dolayı verildiğini, müvekkili alacağının halen varlığını devam ettirdiğini, müvekkilinin bu alacağına ilişkin Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibine yapılan itiraz neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, bu itiraza ilişkin iptal davası açacaklarını, şirket hisse devrine ilişkinde Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas ve ... esas sayılı dosyaları ile icra takibi başlatıldığını ve bu dosyaların halen derdest olduğunu, davacı tarafça talep edilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olup reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Mahkememizce, Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas, ... esas, ... esas ve ... esas sayılı dosyaları celp edilmiş, davaya konu tanıma ve tenfizi istenilen yabancı mahkeme kararına ilişkin kesinleştirme şerhi işlenmesi gibi bir uygulama olup olmadığı, kararın kesin olarak verilip verilmediği, bu karara ilişkin bir kesinleştirme yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa ne zaman yapıldığı ve kararın ne zaman kesinleştiği, davalı ...'a kendini savunma ve itiraz hakkının tanınıp tanınmadığı, kendisine tebligat yapılıp yapılmadığı hususlarına ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi için Kazakistan Adli Makama talimat yazıldığı, gelen cevabın tercüme ettirilerek taraflara tebliğ edildiği anlaşılmıştır. DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE: Dava, tanıma ve tenfiz davasıdır. Davalı vekili cevap dilekçesinde her ne kadar mahkememizin davaya bakmaya görevli olmadığını ileri sürmüş ise de, dava konusu yabancı mahkeme ilamı, davacı şirket ile davalı şirket ortağı arasındaki ortaklık ilişkisine dayalı olarak verildiğinden ve uyuşmazlık, 6102 sayılı TTK kapsamında kaldığından iş bu davaya bakmaya Mahkememizin görevli olduğu tespit edilmekle, davalı vekilinin göreve yönelik itirazları kabul görmemiştir. (Emsal; Yargıtay . HD. ... E, ... Karar sayılı kararı) Dava taraflarının kabulünde olduğu ve davalı tarafça dosyaya sunulan yeminli tercümana tercüme ettirilmiş yabancı icra müdürlüğü dosyası içeriğinden anlaşıldığı üzere, dava ve talep konusu olan yabancı mahkeme ilamındaki alacak dava tarihinden sonra davalıdan tahsil edilmiştir. Ortaya çıkan bu durum karşısında davanın konusuz kaldığı neticesine ulaşılmıştır. Nitekim İstanbul BAM . Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı kararında tanıma ve tenfiz istemine konu alacağın tahsil edilmesi halinde davanın konusuz kaldığı ve bu sebeple esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Davanın konusuz kalması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır. Dava sırasında borcun ödenmesi, dava konusu menkul malın davacıya teslim edilmesi, kiralananın tahliye edilmesi, taşınmaza yönelik müdahaleye son verilmesi, dava konusu taşınmazın kamulaştırılması gibi hallerde mahkemece davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir. Davanın konusuz kalması halinde mahkemenin yargılamaya devam ederek dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit etmesi ve tutumuyla dava açılmasına sebep olan tarafı yargılama gideri ile mahkum etmesi gerekir. 6100 sayılı HMK’nın yargılama giderlerinin kapsamını belirleyen 323/1-ğ maddesinde "Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti." yargılama giderlerinden sayılmıştır. Feragat ve kabul halinde yargılama giderlerini düzenleyen 312. maddesinin (2) fıkrası ile " Davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez." düzenlemesi getirilmiştir. Aynı yasanın Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri başlıklı 331.maddesinin 1.fıkrasında; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği; “Yargılama Giderlerine Hükmedilmesi” başlıklı 332.maddesinde de; yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği; yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümünün hüküm altında gösterileceği; hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceğinin, mahkemece ilamın altına yazılacağı, düzenlenmiştir. Davanın konusuz kalması halinde davalının yargılama giderinden sorumlu tutulmaması için yeter ve zorunlu tek şart davanın açılmasına sebebiyet verilmemesidir. (Emsal Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas ... K. Sayılı ilamı) Dava tarihindeki haklılık durumu açısından dosya değerlendirildiğinde: Somut olayda, Kazakistan Akmola Eyalet Bölgelerarası İhtisas Ekonomi Mahkemesi tarafından verilen ... sayılı 16/08/2022 tarihli kararının Türkiye'de icra edebilmesi amacıyla eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun "Görev ve yetki başlıklı 51. Maddesi: (1) Tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir. (2) Bu kararlar kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye'de yerleşim yeri veya sâkin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir. Tenfiz istemi başlıklı 52. Maddesi: (1) Kararın tenfiz edilmesinde hukukî yararı bulunan herkes tenfiz isteminde bulunabilir. Tenfiz istemi dilekçe ile olur. Dilekçeye karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenir. Dilekçede aşağıdaki hususlar yer alır: a) Tenfiz isteyenle, karşı tarafın ve varsa kanunî temsilci ve vekillerinin ad, soyad ve adresleri. b) Tenfiz konusu hükmün hangi devlet mahkemesinden verilmiş olduğu ve mahkemenin adı ile ilâmın tarih ve numarası ve hükmün özeti. c) Tenfiz, hükmün bir kısmı hakkında isteniyorsa bunun hangi kısım olduğu. Dilekçeye eklenecek belgeler başlıklı 53. Maddesi: (1) Tenfiz dilekçesine aşağıdaki belgeler eklenir: a) Yabancı mahkeme ilâmının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya ilâmı veren yargı organı tarafından onanmış örneği ve onanmış tercümesi. b) İlâmın kesinleştiğini gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesi. Tenfiz şartları başlıklı 54. Maddesi: (1) Yetkili mahkeme tenfiz kararını aşağıdaki şartlar dâhilinde verir: a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması. b) İlâmın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması. c) Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması. ç) O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması. Tebliğ ve itiraz başlıklı 55. Maddesi: (1) Tenfiz istemine ilişkin dilekçe, duruşma günü ile birlikte karşı tarafa tebliğ edilir. İhtiâfsız kaza kararlarının tanınması ve tenfizi de aynı hükme tâbidir. Hasımsız ihtilâfsız kaza kararlarında tebliğ hükmü uygulanmaz. İstem, basit yargılama usulü hükümlerine göre incelenerek karara bağlanır. (2) Karşı taraf ancak bu bölüm hükümlerine göre tenfiz şartlarının bulunmadığını veya yabancı mahkeme ilâmının kısmen veya tamamen yerine getirilmiş yahut yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıkmış olduğunu öne sürerek itiraz edebilir. Karar başlıklı 56. Maddesi: (1) Mahkemece ilâmın kısmen veya tamamen tenfizine veya istemin reddine karar verilebilir. Bu karar yabancı mahkeme ilâmının altına yazılır ve hâkim tarafından mühürlenip imzalanır." hükümlerini içermektedir. Davalı vekili tarafından, talep konusu olan yabancı mahkeme ilamının kesinleşmediği ve ayrıca müvekkiline gerekli savunma ve itiraz haklarının tanınmadığı ileri sürülmüştür. İş bu dava ile benzer bir olaya ilişkin olarak verilen Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararı emsal alınarak, Mahkememizce; Davaya konu ilamı veren yabancı mahkemeye Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü aracılığıyla talimat yazılmış ve yabancı mahkemece verilen kararın kesinleşip kesinleşmediği, kararın kesinleşmesi sonrasında veya kesin olarak verilen kararlar sonrasında karara kesinleştirme şerhi işlenmesi gibi bir uygulamanın rutin olarak yapılıp yapılmadığı, kesinleştirme yapıldıysa ne zaman yapıldığı ve kararın ne zaman kesinleştiği, ...'a kendini savunma ve itiraz hakkının tanınıp tanınmadığı, kendisine tebligat yapılıp yapılmadığı hususları tespit edilip cevaplanarak, özellikle tebliğ mazbataları ile sorulan diğer hususlara dair bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir. İlgili yabancı mahkeme tarafından Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü aracılığıyla dosyamıza gönderilen talimat yazı cevabının tercümesinden; dava konusu yabancı mahkeme ilamının iş bu dava tarihinden önce kesinleştiği, davalıya savunma hakkının verildiği ve kararların kendisine tebliğ edildiği, davalının kararlara karşı savunma ve itiraz haklarını kullandığı anlaşılmıştır. Bu itibarla dava tarihi itibariyle davacının davayı açmakta haklı olduğu kanaatine varılmıştır. Davanın konusuz kalması halinde davalının yargılama giderinden sorumlu tutulması için yeter ve zorunlu tek şart olan davanın açılmasına sebebiyet vermiş olması şartı somut olayda gerçekleştiğinden, yargılama giderlerinden ve bu kapsamda vekalet ücretinden davalının sorumlu tutulması gerekti kanaatine varılarak aşağıdaki şekliyle hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVANIN KABULÜ GEREKLİ İSE DE, KONUSUZ KALAN DAVANIN ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2-Dava açılırken alınan 179,90TL peşin harç ve yargılama sırasında alınan 29.542,17TL tamamlama harcı toplamı olan 29.722,07TL harçtan alınması gereken 615,40TL harcın mahsubu ile fazla alınan 29.106,67TL'nin harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından sarfedilen 615,40TL karar ilam harcı, 179,90TL başvuru harcı, 25,60TL vekalet harcı, 296,40TL tedbir harcı, 2.500,00TL bilirkişi raporu ve 955,00TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 4.572,30TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-AAÜT 6/1 maddesine göre dava, ön inceleme tutanağının imzalanmasından sonra konusuz kaldığından buna göre hesaplanan 261.659,21TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine, Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince (2) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/11/2025 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...