T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/2706 Karar No : 2025/5084 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... ... 20- ... 21- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bursa ili, Orhaneli ilçe…
Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/2706 E. , 2025/5084 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/2706 Karar No : 2025/5084 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... ... 20- ... 21- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bursa ili, Orhaneli ilçesi, ... Mahallesi ve ... Mahallesi, ... paftada kayıtlı II-B Grubu işletme ruhsatlı 97,87 hektarlık sahanın 12,20 hektarlık kısmında (temyize konu kararın "davanın konusu" kısmında sehven "24,35 hektarlık kısmında" şeklinde yazılmışıtır.) davalı yanında müdahil şirket tarafından yapılması planlanan "RN:... (ER:...) Ruhsat Numaralı Mermer Ocağı İşletmesi" projesi hakkında, 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen 12/12/2024 tarih (temyize konu İdare Mahkemesi kararında sehven "... tarih" olarak yazılmıştır.) ve ... sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; Bursa İli, Orhaneli İlçesi, ... ve ... Mahallesi, ... paftada kayıtlı II-B grubu işletme ruhsatlı 97,87 hektarlık sahanın 24,35 hektarlık kısmında davalı yanında müdahil şirket tarafından yapılması planlanan "15.000 m3/yıl kapasiteli mermer ocağı üretim" projesi için davalı idarece verilen ... tarih ve...sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü ve E:..., K:... sayılı kararıyla; "...Bu durumda; yukarıda yer verilen bilirkişi raporu ile dava dosyası birlikte incelendiğinde; dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararına esas alınan proje tanıtım dosyası ve değerlendirme raporunda alanın biyoçeşitliliğine yönelik fauna açısından belirtilen türlerin, türlerin koruma durumları, yaşama alanları konusunda eksik veriler içerdiği, faaliyet kapsamda ocak alanlarında tespit edilecek yaban hayvanlarına karşı alınacak önlemler, faaliyet öncesi alanın kontrol edilmesi, gerekli görülen yuva ve bireylerin bir uzman yardımıyla taşınması gibi taahhütler içermemesi nedeniyle fauna açısından teknik ve bilimsel olarak eksik olduğu, proje alanları ve çevresinde flora açısından büyük eksikler olduğu ve hazırlanan proje tanıtım dosyasının teknik ve bilimsel yönden eksik/hatalı olması nedeniyle kapsamlı olarak Çevresel Etki Değerlendirme Raporunun hazırlanmasının gerektiği, proje tanımın dosyasında hidrolojik yapıyı göz önünde bulundurmadan, ocak alanında tel kesme işlemi sonucu oluşan atık suların, ne şekilde toplanacağı hususunun belirtilmediği, atık suların doğal drenaj sistemi ile kontrolsüz bir şeklide toplanacağının varsayıldığı ve modern arıtma tekniklerinden uzak basit yöntemlerle bertaraf edilmesinin çevresel etkileri azaltmak açısından yeterli görülmediği, hidrolojik değerlendirme raporunun nesnel herhangi bir veri üzerinden değil gözleme dayalı olarak hazırlandığı, proje tanıtım dosyasına konu faaliyetler kapsamında yapılacak sıyırma kazısı, nakliye, depolama vb. çalışmalar sırasında oluşacak toprağa, suya ve havaya etkilere karşı yeterli önlem ve taahhütlerin sunulmadığı anlaşıldığından işbu davaya konu "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır." gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararın, Danıştay Dördüncü Dairesinin 23/05/2024 günlü ve E:2024/1091, K:2024/3358 sayılı kararı ile onandığı; öte yandan, söz konusu onama kararındaki karşı oyda, "...Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin Ek-2 listesinde yer alan; 24,35 hektarlık alanda yapılacak olan 15.000 m3/yıl kapasiteli dava konusu proje için, ÇED raporu hazırlanmasına gerek olmaksızın, İdare Mahkemesi kararının; projenin çevresel etkileri bakımından yetersiz olduğu belirlenen Proje Tanıtım Dosyasının yeniden hazırlanması gerektiği gerekçesiyle, Mahkeme kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği..." ifadelerine yer verilmek suretiyle çoğunluk gerekçesine katılınmadığı, bu bakımdan çoğunluk oyuyla onanan Mahkeme kararının, ilgili projenin ÇED sürecine tabi olması gerektiğine ilişkin olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, ... tarih ve... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararına konu proje ile aynı yerde 97,87 hektarlık sahanın 12,20 hektarlık kısmında davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "100.000 m3/yıl kapasiteli mermer ocağı üretim" projesi için yeniden -ÇED başvurusuna konu alan daraltılmak (24,35 hektardan 12,20 hektara) ve yıllık kapasite miktarı ise artırılmak (15.000 m3/yıldan 100.000 m3/yıla) suretiyle- yeniden Proje Tanıtım Dosyası hazırlanarak davalı idarenin onayına sunulduğu görülmekte olup; dava konusu bu projenin çevresel etkilerinin kümülatif olarak ve mahkeme kararı uyarınca ÇED sürecinde değerlendirilmesi gerekirken, projenin tüm etkilerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi ve alınacak tedbirlerin de ona göre belirlenmesi olanağının ortadan kaldırılmasına sebebiyet verecek şekilde, projenin etkilediği alan daraltılmış gibi gösterilerek mahkeme kararının uygulanmamasına sebebiyet verildiği; kesinleşmiş mahkeme kararı ile anılan projeye ilişkin çevresel etki değerlendirmesi raporu hazırlanması gerektiği yönünde karar verildiği ve bu itibarla 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca proje sahibinin ve davalı idarenin ilgili kararın icabına göre projeyi bu kapsamda değerlendirmesi gerekmesine rağmen, ilgili projeye ilişkin yıllık kapasite artırılmak ve saha daraltılmak suretiyle yeni bir proje tanıtım dosyası hazırlanmak suretiyle "ÇED Gerekli Değildir" kararı verildiği anlaşıldığından; kesinleşmiş Mahkeme kararı ile anılan projeye ilişkin çevresel etki değerlendirmesi raporu hazırlanması gerektiği yönünde gerekçeli karar verilmiş iken; yalnızca proje tanıtım dosyası hazırlanmak suretiyle ilgili projeye ilişkin yeniden verilen dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararının bu hâliyle hukuka ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmaktadır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1- Davalı tarafından, süresinde temyiz isteminde bulunulmamıştır. 2- Davalı yanında müdahil tarafından, davacıların görülmekte olan davayı açmakta menfaatlerinin bulunmadığı; dava konusu projeden kaynaklı çevresel olumsuzluklar ve risklerin proje tanıtım dosyasında belirlendiği, bu olumsuzluklarla ilgili hesaplamalar yapıldığı ve bu risklerin azaltılmasına ve giderilmesine yönelik tedbirlerin belirlenerek gerekli taahhütlerin bulunulduğu; dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararının hukuka ve mevzuata uygun olduğu; uyuşmazlık konusu alanda daha önce verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararının idari yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine, projede gerekli iyileştirmeler ve esaslı değişiklikler yapıldığı ve ÇED alanının 24,35 hektardan 12,20 hektara düşürüldüğü; öte yandan proje kapsamında "Madencilik Faaliyetleri Ekosistem Değerlendirme Raporu" ile "Hidrojeolojik Değerlendirme Raporu"nun hazırlandığı, ocak ve pasa tasarımı kübaj hesaplarının yapıldığı; uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davalının temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddedilmesi; davalı yanında müdahilin temyiz isteminin isteminin ise kabul edilerek, temyize konu İdare Mahkemesi kararının, Dairemiz kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı yanında müdahilin duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davalının temyiz istemi incelendiğinde; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 8. maddesinde, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; tatil günlerinin sürelere dahil olduğu, şu kadar ki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, sürenin tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzayacağı; ivedi yargılama usulünü düzenleyen ve 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca, idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlardan kaynaklı uyuşmazlıklarda da uygulanan 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde; verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 48 maddesinin yedinci fıkrasında; temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3. madde esaslarına göre düzenlenmediği ve temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapıldığı hususlarının dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca saptanması hallerinde de 2. ve 6. fıkralarda sözü edilen kararların daire ve kurulca verileceği hükmü yer almıştır. Dosyanın incelenmesinden; temyize konu...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının davalıya 05/05/2025 tarihinde tebliğ edildiği, davanın konusunun, ivedi yargılama usulüne tabi olan çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlardan kaynaklı uyuşmazlık olması nedeniyle, bu karara karşı yukarıda belirtilen kanun hükmü uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ve temyiz süresinin son günü olan 20/05/2025 Salı günü temyiz yoluna başvurulması gerektiği halde, bu süre geçtikten sonra 22/05/2025 tarihinde kayda giren dilekçe ile temyiz isteminde bulunulduğu anlaşıldığından, davalının temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır. Davalı yanında müdahilin temyiz istemine gelince; MADDİ OLAY: Bursa ili, Orhaneli ilçesi, ... Mahallesi ve ... Mahallesi, ... paftada kayıtlı II-B Grubu işletme ruhsatlı 97,87 hektarlık sahanın 12,20 hektarlık kısmında (temyize konu kararın "davanın konusu" kısmında sehven "24,35 hektarlık kısmında" şeklinde yazılmışıtır.) davalı yanında müdahil şirket tarafından yapılması planlanan "RN:... (ER:...) Ruhsat Numaralı Mermer Ocağı İşletmesi" projesi hakkında, 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen 12/12/2024 tarih (temyize konu İdare Mahkemesi kararında sehven "... tarih" olarak yazılmıştır.) ve ... sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı verilmiştir. Bunun üzerine, anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10. maddesinde; "Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez..." hükmüne yer verilmiştir. 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 4. maddesinde, "... h) Çevresel etki değerlendirmesi gereklidir kararı: Ek-2’deki listede yer alan çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projelerin, incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda çevresel etki değerlendirmesi raporu hazırlanmasının gerektiğini belirten Bakanlık kararı, (...) olarak tanımlanmış; 6. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek veya tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeleri için; ÇED Başvuru Dosyasını ve ÇED Raporunu, Çevresel Etkileri Ön İnceleme ve Değerlendirmeye Tabi Projeleri için de Proje Tanıtım Dosyasını, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara hazırlatmak, ilgili makama sunulmasını sağlamak ve proje kapsamında verdikleri taahhütlere uymakla yükümlüdürler. (2) Kamu kurum/kuruluşları, bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi sürecinde proje sahiplerinin veya Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşların isteyeceği konuya ilişkin her türlü bilgi, doküman ve görüşü vermekle yükümlüdürler. (3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Ancak bu durum söz konusu teşvik, onay, izin ve ruhsat süreçlerine başvurulmasına engel teşkil etmez." kuralına; 15. maddesinde, (1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-2’deki listede yer alan projeler, b) Kapsam dışı değerlendirilen veya kanunen muafiyeti bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi Ek-2’deki listede belirtilen projeler, için proje tanıtım dosyası hazırlanması zorunludur." kuralına; 16. maddesinde, "(1)15 inci maddede tanımlanmış projelerin çevresel etkilerinin incelenmesi amacıyla, proje sahibi tarafından vekâleten yetkilendirilen ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş olan kurum/kuruluşlar tarafından; Ek-4’te yer alan formata göre proje tanıtım dosyası hazırlanır. Hazırlanan proje tanıtım dosyası, proje tanıtım dosyasında ve eklerinde yer alan bilgi ve belgelerin doğru olduğunu belirtir proje sahibince onaylı taahhüt yazısı ile başvuru bedelinin ödendiğine dair dekontla birlikte Bakanlığa sunulur. (2) Bakanlık, proje için hazırlanan proje tanıtım dosyasını Ek-4’te yer alan format çerçevesinde 5 iş günü içinde inceler. Formata uygun hazırlanmadığı tespit edilen proje tanıtım dosyası, tamamlanmak üzere iade edilir. Eksiklikleri tamamlanan dosya 15 takvim günü içinde yeniden Bakanlığa sunulur. Sunulmaması durumunda ÇED süreci sonlandırılır. Formata uygun hazırlandığı tespit edilen proje tanıtım dosyasına konu proje ile ilgili ÇED inceleme değerlendirme süreci başlatılır. ..." kuralına; 17. maddesinde ise, "(1) Bakanlık inceleme değerlendirme süreci tamamlanarak karar aşamasına geçilen proje hakkında 5 iş günü içinde "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararını verir. Verilen karar il müdürlüğüne, görüş alınan kurum/kuruluşlara, proje sahibine ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara bildirilir. Bu karar il müdürlüğü tarafından internet sitesinde süresiz ve askıda 30 takvim günü ilan edilerek halka duyurulur." kuralına yer verilmiştir. Aynı Yönetmelik'in EK-IV bölümünde Proje Tanıtım Dosyası Genel Formatında; 1. Projenin Özellikleri kısmında: a) Projenin ve yerin alternatifleri (proje teknolojisinin ve proje alanının seçilme nedenleri), b) Projenin iş akım şeması, kapasitesi, kapladığı alan, teknolojisi, çalışacak personel sayısı, c) Doğal kaynakların kullanımı (arazi kullanımı, su kullanımı, kullanılan enerji türü vb.), ç) Projenin inşaat ve işletme aşamasında oluşan her türlü atığın özelliği (cinsi, türü, miktarı vb.) bertarafı ve geri kazanımına yönelik değerlendirmeler, d) Kullanılan teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kaza riski, 2. Proje Yeri ve Etki Alanının Mevcut Çevresel Özellikleri kısmında: a) Mevcut arazi kullanımı ve kalitesi (tarım alanı, orman alanı, planlı alan, su yüzeyi ve benzeri), b) Ek-5’deki Duyarlı Yöreler Listesi dikkate alınarak korunması gereken alanlar, Bölüm III: Projenin İnşaat ve İşletme Aşamasında Çevresel Etkileri, Öncelikli Etkilerin Belirlenmesi ve Alınacak Önlemler, Bölüm IV: Kümülatif Etki Değerlendirme, Bölüm V: Çevresel ve Sosyal Eylem Planı, V-1: Çevre İzleme Planı, V-2: Sürdürülebilirlik Planı (Sıfır Atık Planı, Trafik Yönetim Planı, Sera Gazı Azaltım Planı, Çevresel ve Sosyal Yönetim Planı vb.), Bölüm VI: Notlar ve Kaynaklar ve Ekler: 1- Proje için seçilen yerin koordinatları, 2-Proje alanı ve yakın çevresinin mevcut arazi kullanımını değerlendirmek için; yerleşim alanlarının, ulaşım ağlarının, enerji nakil hatlarının, mevcut tesislerin ve Ek-5’te yer alan Duyarlı Yöreler Listesinde belirtilen diğer alanların (proje alanı ve yakın çevresinde bulunması halinde) yerlerine ilişkin verileri gösterir bilgiler 1/25000 ölçekli hâlihazır harita (çevre düzeni planı, nazım, uygulama imar planı, vaziyet planı veya plan değişikliği teklifleri, topografik harita) üzerine işlenerek kısaca açıklanması, jeoloji haritası ve depremsellik, 3-Vekâletname, İmza Sirküleri ve Ticari Sicil Gazetesi, 4-Proje sahibince onaylı taahhüt yazısı, 5-Başvuru bedelinin ödendiğine dair dekont, 6-Faaliyet alanında yetkili müşavir firma tarafından yer incelemesi yapıldığını gösterir tutanak, şeklindeki konu başlıklarına yer verileceği düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince; Bursa İli, Orhaneli İlçesi, ... ve ... Mahallesi, ... paftada kayıtlı II-B grubu işletme ruhsatlı 97,87 hektarlık sahanın 24,35 hektarlık kısmında davalı yanında müdahil şirket tarafından yapılması planlanan "15.000 m3/yıl kapasiteli mermer ocağı üretim" projesi için davalı idarece verilen... tarih ve...sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle görülen davada, hazırlanan proje tanıtım dosyasının teknik ve bilimsel yönden eksik/hatalı olması nedeniyle kapsamlı olarak Çevresel Etki Değerlendirme Raporunun hazırlanmasının gerektiği gerekçesine de yer verilmek suretiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının, Dairemizin 23/05/2024 günlü ve E:2024/1091, K:2024/3358 sayılı kararı ile onandığı; buna karşın, dava konusu işlem ile aynı yerde 97,87 hektarlık sahanın 12,20 hektarlık kısmında davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "100.000 m3/yıl kapasiteli mermer ocağı üretim" projesi için yeniden -ÇED başvurusuna konu alan daraltılmak (24,35 hektardan 12,20 hektara) ve yıllık kapasite miktarı ise artırılmak (15.000 m3/yıldan 100.000 m3/yıla) suretiyle- yeniden Proje Tanıtım Dosyası hazırlanarak davalı idarenin onayına sunulduğu; kesinleşmiş Mahkeme kararı ile anılan projeye ilişkin çevresel etki değerlendirmesi raporu hazırlanması gerektiği yönünde gerekçeli karar verilmiş iken, yalnızca proje tanıtım dosyası hazırlanmak suretiyle ilgili projeye ilişkin yeniden verilen dava konusu "ÇED gerekli değildir" kararının bu hâliyle hukuka ve mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; İdare Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, dava konusu işlem kapsamında yapılması planlanan mermer ocağı üretim projesinin kapasitesinde artışa (15.000 m3/yıldan 100.000 m3/yıla) gidilmekle birlikte; proje alanının 24,35 hektardan 12,20 hektara düşürüldüğü ve projede tanıtım dosyasının incelenmesinden, proje alanının neredeyse yarı yarıya azaltılmasının, önceki projede iki farklı poligon üretim alanı belirlenmişken, birinin tamamen proje kapsamından çıkartılmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; ...tarih ve ...sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ve kesinleşen idari yargı kararının gerekçesinde, "hazırlanan proje tanıtım dosyasının teknik ve bilimsel yönden eksik/hatalı olması nedeniyle kapsamlı olarak Çevresel Etki Değerlendirme Raporunun hazırlanmasının gerektiği" gerekçesine de yer verildiği görülmekle birlikte; davalı yanında müdahil şirket tarafından proje kapsamında hazırlatılan yeni proje tanıtım dosyasında, proje alanının 24,35 hektardan 12,20 hektara düşürüldüğü görüldüğünden; gelinen aşama itibarıyla, projenin ÇED sürecine tabi tutulması zorunluluğunun anılan idari yargı kargı kararı gerekçesi bağlamında zorunluluk arz etmediği; öte yandan, proje alanının daraltılmasıyla birlikte, mermer ocağı üretim projesinin kapasitesinde artışa (15.000 m3/yıldan 100.000 m3/yıla) gidilecek olmasının da, bu aşamada projenin tek başına ÇED sürecine tabi olarak değerlendirilmesi için yeterli olmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu nedenle, görülmekte olan davada, uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmekte olup; seçilecek bilirkişiler arasında bir çevre mühendisinin bulunması, diğer bilirkişilerin ise, tarafların iddiaları, projenin niteliği ve proje alanın çevresel koşulları ile...tarih ve ...sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ...İdare Mahkemesinin ... günlü ve E:..., K:... sayılı kararının gerekçesinde yer alan değerlendirmeleri ilgilendiren uzmanlık alanları ile dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki proje tanıtım dosyasını hazırlayan kişilerin uzmanlık alanları da dikkate alınmak suretiyle seçilmelidir. Bu itibarla, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idare yanında müdahilin temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine, davalı idarenin temyiz isteminin ise kabulüne, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 07/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. ihale //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };